Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1032

09/01/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Wildmisdaad

Antjie Krog: ’n Ondersoekte lewe

Redakteur: Louise Viljoen
Uitgewer: Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, en Protea Boekhuis
ISBN: 9781485315933

Antjie Krog is ’n bekroonde digter, joernalis, vertaler en akademikus. Sy wen drie keer die gesogte Hertzogprys – vir Lady Anne (1990), Mede-wete (2017) en Plunder (2023). Hierdie huldigingsbundel is die 16de in die reeks van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns wat literêre kunstenaars huldig wat met die Hertzogprys bekroon is, en wat die Afrikaanse letterkunde oor dekades heen verryk het.

Vyf nuwe Afrikaanse navorsingsartikels

Bekamping van wildmisdaad: ’n regsteoretiese ontleding van die handelinge, verwante misdade en rolspelers

Inge Snyman
LitNet Akademies (Regte)

"Alhoewel die bekamping van wildmisdaad ’n internasionale prioriteit is, bestaan daar tans geen universele definisie van wildmisdaad, ’n toonaangewende internasionale verdrag of ’n aanbevole bekampingstrategie waarvolgens lande die beste praktyk vir die bekamping van wildmisdaad kan vasstel nie."

Bekamping van wildmisdaad: ’n ontleding van die Suid-Afrikaanse omgewingsregraamwerk

Inge Snyman
LitNet Akademies (Regte)

"Vanweë Suid-Afrika se oorvloedige biodiversiteit is verskeie wildspesies ’n teiken vir wildmisdaad. Daarom word die belangrikheid van wildmisdaadbekamping toenemend benadruk."

Op weg na helder standaarde en kriteria vir die assessering van die bevoegdheid van onderwysstudente as assessors

Hennart van Schalkwyk, Geesje van den Berg
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Hierdie studie bevestig dat daar ’n behoefte aan werklik bevoegde onderwysers in ’n groeiende onderwysstelsel bestaan, en ’n dringende prioriteit is ten spyte van die nalatenskap van ’n gefragmenteerde, ongelyke en gebroke verlede, omdat die uitdagings van die onderwystoekoms veel groter as die nalatenskappe van die verlede is."

"Kaaps issie hie om te kô afbriekie": Rolspelers in Afrikaansonderrig se siening oor die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiome vir die herstandaardisering van Afrikaans

Earl Basson
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Gegewe die leemtes in huidige Afrikaans-taalhandboeke ten opsigte van die herstandaardisering van Afrikaans, is daar in hierdie artikel ondersoek ingestel na die bydrae wat die insluiting van Kaapse Afrikaanse idiomatiese uitdrukkings in ’n lesreeks tot die herstandaardisering van Afrikaans kan lewer."

Mens, dier en miteskepping in Alexander Strachan se Dwaalpoort (2010)

Andries Visagie
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die voortgesette spanning oor grondbesit en die verdeeldheid tussen swart en wit in die Suid-Afrikaanse aktualiteit word weliswaar binne die fiksionele raamwerk van die roman oorkom, maar word na die mite met die dier as weerligafleier oorgeplaas."

Akademies en skole

SteedsDink met LitNet Akademies: Derick Blaauw oor sy akademiese navorsing

Derick Blaauw
SteedsDink

In hierdie video gesels Derick Blaauw oor onder meer die informele ekonomie en tegnologie, die vermensliking van die ekonomie, migrante en die gig-ekonomie. In LitNet Akademies se SteedsDink-video’s vertel Afrikaanse akademici van die interessante navorsing waarmee hulle besig is.

Kollig op akademikus Derick Blaauw: navorser oor die mens agter die data

Derick Blaauw
SteedsDink

In hierdie video gesels Derick Blaauw oor die arbeidsmarkuitkomste en sosio-ekonomiese dinamika van kwesbare groeperinge en beroepe in die informele ekonomie, insluitende motorwagte, dagloners en vullisherwinners.

LitNet Akademies: Jongste uitgawe nou beskikbaar

LitNet
LitNet Akademies

LitNet Akademies 21(3) bevat 589 nuwe bladsye geakkrediteerde navorsingsverslae in Afrikaans. Die PDF-weergawe van die uitgawe is hier beskikbaar.

LitNet Akademies: Volledige joernaaluitgawes

LitNet
LitNet Akademies

Die volledige joernaaluitgawes van LitNet Akademies is gratis hier beskikbaar.

Persverklaring: Uitnodiging – Befondsingsaansoek vir vakkundige navorsingsprojekte in Afrikaans

LitNet
Akademies en skole

Personeel en studente van Suid-Afrikaanse universiteite, asook ander navorsers, word derhalwe uitgenooi om aansoek te doen vir befondsing van projekte, binne enige wetenskaplike domein, wat tot vakkundige publikasies in Afrikaans sal lei of wat die gebruik van Afrikaans as wetenskapstaal op ander wyses kan bevorder.

Persverklaring: Uitnodiging na 2025 se studentesimposium vir die sosiale en geesteswetenskappe

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Nagraadse studente wat hulle navorsing in Afrikaans doen, word genooi om hul navorsing, wat in Afrikaans vasgelê word, in die vorm van ’n referaat (20 minute) of plakkaat (5 minute) by die simposium aan te bied. Die 2025-simposium sal hibried aangebied word.

Lewenswetenskappe: Liewenheersbesie – of ’n monstertjie?

Rouxlyn Botha
Skole

"Die klein kruipertjies lyk voorwaar of hulle uit ’n bangmaakstorie kom. Orals oor hulle lyfies is stekelrige uitgroeisels. ’n Lang dik stert laat hulle so ’n bietjie soos ’n dinosourus lyk, en met ses bene beweeg hulle plat op hulle mae rond."

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Uit die argief

Die Johann Rossouw-gespreksreeks: die stryd teen stropery

Johann Rossouw, Anonieme biodiversiteitsdeskundige
Onderhoude (2024)

"Dis baie moeilik om een soort persoon te identifiseer. Daar is verskillende omstandighede wat kan bepaal wie ’n stroper word."

Perlemoenstroping: biltongjag wat toeneem

Dawid de Wet
Seminare en essays (2019)

"Gaan ons kinders wat oor ’n dekade of wat gebore word, weet wat ’n renoster is? Of ’n ietermagog, broodboom, of ’n perlemoen?"

 

By die dood van Cecil die leeu

Dee Krüger
Seminare en essays (2015)

"Is trofeejag nie net ’n verskoning vir ’n vinnige geld in jou sak onder die vaandel van 'natuurbewaring' nie?"

Uit die Voertaal-argief: Internasionale woede oor Suid-Afrikaanse vrou wat kameelperd skiet

Jean Oosthuizen
In het nieuws (2021)

"Hoewel sy ook steun op sosiale media ontvang vir haar uitgesproke standpunt ten gunste van trofeejag, was die meeste reaksies uiters negatief teenoor haar."

Menings

Bela, stiefmoeder van noodgedwonge vernuwing

Maryna Blomerus
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Hoewel tradisionele skole om baie redes bo tuisonderrig verkies kan word, moet daar nuut, en op ’n nuwe manier, na tuisonderwys gekyk word as ’n alternatiewe model ... KI maak moedertaalvertalings van byna enige leermateriaal moontlik."

Bela is nou wet

Christo van der Rheede
Menings

"Die Grondwet en die Handves van Menseregte is baie duidelik daaroor dat elke kind in ons land toegang moet hê tot die beste onderwys op sy of haar voorstoep! Om druk uit te oefen op ’n paar Afrikaanse skole om dubbelmediumonderwys in te stel, gaan nié die uitdagings in ons onderwysstelsel oplos nie."

Bela onderteken: Wat gebeur volgende?

Naomi Meyer, Jaco Deacon
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Solank skole vol is en daar voldoende leerders van ’n bepaalde taalgemeenskap is, sal hulle die reg hê om onderrig in hulle taal te ontvang. Dit word gewaarborg in artikel 29(2) van die Grondwet. Die uitdaging kom gewoonlik waar die skool nie vol is nie en daar ’n ander taalbehoefte in die gemeenskap is." Jaco Deacon, Fedsas se uitvoerende hoof, beantwoord Naomi Meyer se vrae oor die bekragtiging van wetgewing en oor wat dit vir ouers van kinders in Suid-Afrikaanse openbare skole beteken.

Persverklaring – Bela-wet: SAAWK spreek kommer uit oor bedreiging vir moedertaalonderrig

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns (SAAWK) neem met kommer kennis van die implementering van die Wysigingswet op Basiese Onderwyswette (Bela) in sy geheel soos goedgekeur deur president Cyril Ramaphosa. Die SAAWK waarsku dat hierdie wetgewing in sy huidige formaat ’n beduidende bedreiging vir moedertaalonderrig op basieseonderwysvlak inhou. Dit raak nie net Afrikaanse skole nie, maar enige gemeenskap wat sy grondwetlike reg op onderrig in die taal van sy keuse wil uitoefen.

Reguit met Robinson – Mosambiek: onrus in ons buurland

Freek Robinson, Joe van der Walt
Onderhoude

Wie is die belangrike rolspelers? Hoe raak die geweld Suid-Afrika, Mosambiekers en Suid-Afrikaners in Mosambiek? Freek Robinson vind meer uit by Joe van der Walt van die risikobestuursmaatskappy Focus Group.

Wat sê Bettina? Nobs Mkhize en swart op swart rassisme

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Swart op swart rassisme kom nie van vandag aan nie. Xenofobie ruk kort-kort handuit, soms met steun van politici. Mikroaggressie tussen bruin en swart kom gereeld voor, maar dit word geïgnoreer."

Wat sê Bettina? Vroueregte in 2025

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Vir die eerste keer in dekades wil dit voorkom asof vroue nou minder regsbeskerming het en blootgestel word aan meer gevare as geslagte vroue voor hulle. ’n Jong vrou in 2025 het minder regte as wat haar ouma in die 1950’s gehad het."

Vibe shifts: Post-woke in '25? The new escalatory approach to history

David Willers
Opinion

"Forget the standard view of politics as left versus right, populist versus traditionalist, politically correct versus, well, just about everything else. That’s all old hat now in our brave new world. Instead, a simplified and much easier way of understanding the times we live in, compared with old school history with boring events and the like, is through something called vibe shifts."

Oudword in Utopia

Amanda le Roux
Seminare en essays

"Aftreeoorde bied unieke uitdagings, omdat die inwoners nie ’n gesiglose massa is nie, maar elk sy of haar eie unieke ervarings beleef."

Die ware waarde van jou gekoopte kaartjie tydens ’n Kunstekaap-produksie

Marlene le Roux
Menings

"Die kunste is ’n enorme bedryf en ons goed geoliede masjien by Kunstekaap skep steeds werk vir honderde mense wat brood op die tafel moet sit om sodoende ’n volhoubare ekonomiese ekosisteem te onderhou, wat weer ’n reuse- ekonomiese inspuiting bied in Kaapstad en omstreke."

LitNet-insetsel op Radio 786 se Barakat-program: ’n onderhoud met Carla Theart

Menán van Heerden, Robyn van de Rhede, Carla Theart
Onderhoude

Radio 786 se maandelikse Barakat-program, met Fatima Allie, word aangebied in samewerking met die Afrikaanse Taalraad en LitNet. In die LitNet-insetsel gesels Robyn van de Rhede en Menán van Heerden met onderwyser Carla Theart.

LitNet-insetsel op Radio 786 se Barakat-program: ’n onderhoud met Mogamat Kamedien

Menán van Heerden, Robyn van de Rhede, Mogamat Kamedien
Onderhoude

In die LitNet-insetsel gesels Robyn van de Rhede en Menán van Heerden met kultuurerfenisaktivis Mogamat Kamedien.

’n Mooi verhaal vir Kersfees

Jannie Pretorius
Menings

"Die begraafplaas gaan nuwe lewe kry."

Nou op Voertaal

Inligtingsreguleerder loop bloutjie in hof oor matriekuitslae

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die IR se poging om die publikasie van die 2024-matriekuitslae in Suid-Afrika se koerante te keer, is deur die Pretoriase Hooggeregshof met koste van die hand gewys."

Regeringslui is geskok oor aantal kinders wat babas kry

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die rol en verantwoordelikheid van staatsdepartemente wanneer dit kom by die hantering van tiener- en kinderswangerskappe het opnuut in die kollig gekom met die geboorte van ’n aantal Kersfees- en Nuwejaarsbabas die afgelope maand wie se ma’s nog self in hulle kinderskoene is."

Suider-Afrika hou asem op oor geweld in Mosambiek

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die situasie in die land is steeds op ’n mespunt. Volgens mediaberigte is honderde Mosambiekers deur die polisie gedood nadat die land se verkiesingskommissie aangekondig het dat Frelimo die verkiesing met 65% gewen het."

Nuwe uitdagings in die nuwe jaar vir die Bela-wet

Jean Oosthuizen
Voorblad

"President Cyril Ramaphosa het die wet op 21 Desember 2024 in sy geheel afgeteken. Die minister van basiese onderwys, Siviwe Gwarube, moet sorg vir die volle implementering daarvan."

Leesimpressie: Komt een land bij de dokter door Michelle van Tongerloo

Erik van den Bergh
Literatuur

"Uitzonderlijk boek. Schrijnend, glashelder en zeer overtuigend. Bizarre ervaringen van een straatarts in Rotterdam."

Leesimpressie: Oroppa door Safae el Khannoussi

Erik van den Bergh
Literatuur

"Een uitbundige, dartelende en spectaculaire debuutroman, zeer aansprekend en onnavolgbaar. Nodigt uit tot herlezen."

Leesimpressie: Aardbeien door Joseph Roth

Erik van den Bergh
Literatuur

"In een deel van het Kiepenheuer-archief dat uit handen van de Gestapo kon worden gered, werd in de jaren zeventig een manuscript van de door Joseph Roth in 1929 geschreven onvoltooide roman Erdbeeren gevonden."

Atlanta, Georgia, aangekondig as rolprentbestemming by FAME Week Africa 2025

Annette Havenga
Cultuur

"Atlanta is die middelpunt van Georgia, die VSA se groot rolprent- en televisiebedryfsentrum. Die stad het Hollywood in 2016 verbygesteek met die aantal speelfilms wat vervaardig is. Die sinergie tussen Kaapstad en Atlanta het dié ooreenkoms ’n voor die hand liggende een gemaak. Kaapstad word beskryf as die Hollywood van Afrika en is ewe gewild as ’n bestemming vir die maak van films en TV-produksies."

The often untold stories of township animals

Alex J Coyne
Mens en dier

"The dogs have taken me on many impromptu walks with their tails wagging. They have also shown me with incredible enthusiasm how to uncover rat nests and anthills."

Ongewone ontwerpsentrum ook tuiste van ongewone installasies

Maryke Roberts
Kunst

"Sy sien die vraagtekens op ons voorkoppe en verduidelik dat amorfies beteken die gebou het geen definieerbare vorm nie en met atipies bedoel die ontwerper dat die gebou anders is as wat normaalweg met gebou-ontwerp bedoel word."

Mooie Mauritius het ’n interessante geskiedenis

Maryke Roberts
Reisgogga

"Hierdie migrasie het die lewendige, multikulturele samelewing geskep waarvoor Mauritius vandag bekend is, met Indiese, Afrika-, Chinese en Europese invloede wat mettertyd saamgesmelt het."

Middelburgstasie: Nostalgie op ’n treinperron

Maryke Roberts
Reisgogga

"Dis werk aan ’n televisiereeks wat my die eerste maal in my lewe van die N4 laat afdraai en in Middelburg, Mpumalanga tot stilstand bring. Maar nie sommer enige plek in die dorp nie, o nee, by die stasie. ’n Sierlike sandsteengebou van 130 jaar oud, wat sy bestaan te danke het aan ’n Nederlandse maatskappy van ’n vorige lewe," skryf Maryke Roberts.

Cap Classique sit vonkel in die feestyd

Maryke Roberts
Culinair

"Die geheim van Cap Classique is sy veelsydigheid: Dis nie net by bykans enige maal ’n lekker kos-pasmaat nie, dit kom in soveel verskillende style, dat jy dit heeljaar kan drink."

Boeke en skrywers

Lou-Marié Kruger in conversation with Azille Coetzee about Desire at the end of the white line

Lou-Marié Kruger, Azille Coetzee
Books and writers

"My decision to render my own body, sexual desires and erotic imagination present in this text is an attempt at making the personal and the sexual legible as political and theoretical in the thinking that I am doing."

Hospitaal Weltevreden deur Riaan Grobler: ’n onderhoud met die skrywer

Surene Esterhuizen, Riaan Grobler
Skrywersonderhoude

"Ek het begin met Anna-Mart. Ek ken ’n Anna-Mart – sy het net ’n ander naam. Hierdie meisie is verskriklik slim. Sy het soveel potensiaal; ongelukkig kom sy net nie uit haar armoede nie. Sy kry net nie ’n geleentheid nie. Dit was my inspirasie vir Anna-Mart."

Liefde en verset deur André le Roux: ’n resensie

Marlies Taljard
Resensies

"Die skoonheid van die gedigte lê dikwels in die eenvoud van vorm en die suiwerheid van die betoog."

’n Vrou staan op deur Ilse Verster: ’n resensie

Riette Rust
Resensies

"Maar hoekom 40 jaar in ’n gewelddadige huwelik bly?"

Wanneer jy deur God verlaat voel ... Toevlug deur Louise Viljoen: ’n resensie

Maryke Roberts
Resensies

"Daar is baie wat in hierdie boek se guns tel: goeie taalgebruik, lekker vars idees en lekkerlees-sinne. Die skrywer is nie verniet ’n joernalis en resensent nie. Sy kan met woorde toor."

Desert queen deur Janet Wallach: ’n lesersindruk

Alexander S Mickel
Lesersindrukke

"Sommiges het Gertrude beskryf as die 'ongekroonde koningin van Irak' en as 'geheime raadgewer van Laurence van Arabië'. Ander het weer gemeen dat sy arrogant, dominerend, genadeloos en uiters ambisieus was."

Waar die doringbome sing deur Elize Parker: ’n lesersindruk

Barend van der Merwe
Lesersindrukke

"Trilogieë, of dit nou in die vorm van boeke of films is, eindig nie altyd goed nie. In die geval van Parker se Laeveld-reeks sal enige mens wat die eerste boek geniet het, waarskynlik by die hele reeks aanklank vind."

Kortliks met Stefaans: Boeke van 2024 wat nog ’n keer aandag kort

Stefaans Coetzee
Boeke en skrywers

"Aan die begin van die nuwe jaar kyk ek terug na die boeke wat ek gedurende 2024 gelees het. Ek doen dit om te beplan wat ek in 2025 hoog op my leeslys wil sit en ek merk ’n paar boeke op wat beslis ’n shout-out moes kry."

Press release: AVBOB Poetry Project – delight in folly

LitNet
Books and writers

The AVBOB Poetry Project celebrates the work of Stephanie Saunders, a poet whose work gently makes fun of human beings’ desire for power, love and certainty.

Leefstyl

Arts that matter: Mandela Bay is the place to visit

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"The arts are alive and well in the Eastern Cape, and if you have not done so yet, now is the time to book tickets for the Mandela Bay Arts Festival, which will run from 21 February to 2 March 2025. We also have beautiful beaches and adorable baby elephants to visit when you are not in theatre!"

Why My fair lady matters to LAMTA: an interview with Anton Luitingh and Duane Alexander

Naomi Meyer, Duane Alexander, Anton Luitingh
Lifestyle and entertainment

"In the context of South Africa in 2025, a production like My fair lady prompts contemporary audiences to reflect on issues of language, identity and gender roles. These are all universal themes that hold relevance and offer valuable insights in a diverse and evolving society like South Africa. We are excited that our graduates get to work in productions with such rich themes and complex characters, where they can hone their craft and also engage with narratives that provoke thought and inspire meaningful dialogue within the African cultural landscape."

Lost in translation

Zalman Davis
Reis

"Die man, met ’n kaalkop soos ’n biljartbal, maak ’n groot fout: Hy dink Google Translate kan romanse red. Sy selfoon lê op die tafel. Die skerm vol vetvlekke van sy vingers. Met die konsentrasie van iemand wat ’n bom probeer ontlont, begin hy tik."

Saskatchewan: ’n onderhoud met Thalana Tondevold

Sonyah Holder, Thalana Tondevold
Reis

Thalana Tondevold, ’n Suid-Afrikaner wat die plaasdorpie Saskatchewan in Kanada haar tuisdorp gemaak het, gesels met Sonyah Holder: "Albei my ouers het op plase grootgeword. Ek pas hier in soos ’n hand in ’n handskoen. Plaaslewe help teen die heimwee wat ek soms ervaar en my verlange na Suid-Afrika."

Rugby of niks: Interskole kraai koning in die Boland en op jou TV

Annette Havenga
kykNET Portaal

"Die agt episodes verken onder meer wat dit verg om vir die eerste span van Gimmies of Boishaai uit te draf, wat daardie trui vir die seuns beteken, en waar geloof en toewyding inpas."

Showmax-persverklaring: Onderhoud met Desiré Gardner oor hoe Reënboogrant vir ’n nuwe generasie aangepas is

LitNet
TV

Desiré Gardner bring haar skryftalent na Reënboogrant, ’n nuwe Showmax-telenovela wat op Woensdag 15 Januarie 2025 begin: "Die oorspronklike materiaal is daar vir ons as ’n wegspringplek. Jy wil die boek eer, maar ook hedendaags genoeg maak sodat kykers kan glo dit speel nou af."

Press release: Edinburgh Fringe hit Spin cycles comes home for Cape Town premiere at the Baxter

LitNet
Lifestyle and entertainment

After a successful debut at the Edinburgh Fringe in 2023, writer and performer Jamie-Lee Money and director Larica Schnell bring their hit play Spin cycles to the Baxter Studio from 19 February to 1 March 2025.

Press release: Erika Breytenbach in premiere of Mike van Graan’s I can buy myself flowers at the Drama Factory

LitNet
Lifestyle and entertainment

Erika Breytenbach will perform the premiere of I can buy myself flowers by multiple award-winning writer Mike van Graan at the Drama Factory from 5 to 15 February 2025.

Nuwe skryfwerk

Tot op die sewende vloer

Aniel Botha
Fiksiekompetisies

"Sy het ’n werksonderhoud op die 13de verdieping en baie dinge hang van hierdie werk af. Sy is ’n enkelma en die onderhoud wat haar eks betaal, is ’n grap. Maar meer nog ... sy het dit ook nodig om weer soos iémand te voel, nie net iemand se ma en iemand se eks nie."

Herontmoeting

Pippa du Toit
Kuberklas Kreatief

"Hoorie, wil jy môre saam met my gaan snorkel? Ek het hierdie oulike plekkie aan die ander kant van die dorp gevind waarvan ek dink jy sal hou."

My hart

Theo Schönfeldt
Poësie

"Hy was al leeg, hy was al vol
Hy was al weg, deurmekaar, gebêre, gebruik"

Dum Spiro, Spero

Jacomina Bonthuys
Poësie

"tyd gaan staan stil in hierdie minuut
tussen beloftes van drome en hoop."

Ilium

Theunis Jordaan
Poësie

"wrede wraak
wat jare duur
Trojane speel nou God"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved