|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1112
07/08/2026
|
Krities Afrikaans
|
LitNet: Ekke en my maatjie |
 |
|
Skrywer: Nicola Hanekom
Uitgewer: Protea Boekhuis
ISBN: 9781485316282
Hertzogpryswenner Nicola Hanekom is bekend vir haar plekspesifieke produksies. In 2026 was sy by die KKNK met hierdie nuwe omgewingspesifieke drama wat kyk na die gevare en impak van kunsmatige intelligensie (KI). Op ’n stortingsterrein buite Oudtshoorn wag ’n voorspelling van waarheen die mensdom dalk op pad is. Die filosoof Wittgenstein het gesê dat die menslike liggaam die mees akkurate skets van ’n mens se siel is. So, wat gebeur as tegnologie binne ons biologie geïntegreer word? Hoe beïnvloed dit ons evolusie? Hoe beïnvloed dit ons intelligensie en wat word van ons siel? Wat is die menslike liggaam en ’n lewe werd?
|  |
|
 |
Ekke en my maatjie Grok
Cornelius Henn
SêNet-briewe
"Lank, lank gelede het 'Welcome to the Machine' soos protes geklink. Wall-E het ’n voorsmaak gegee van ’n wêreld waar die menslike plek stadig deur iets anders ingeneem sou word. Dit alles het toe nog na fiksie geklink."
|
 |
Die laaste karateskop (moet tog asseblief nie van Chuck vergeet nie)
Yuwinn Kraukamp
SêNet-briewe
"So agter al die grappies en meme sal jy die waarheid vind: ’n kampioenatleet, ’n skrywer, ’n soldaat, ’n pa, en ’n paar ander fascinating feite oor Norris wat die meeste mense nie weet nie. ’n Voorbeeld: Het jy geweet dat Chuck Norris was ’n regte deputy Texas Ranger? (No joke.)"
|
 |
Dink bietjie oor die groot dinge
Hermione le Roux-Ellis
Menings
"Hulle is ’n toonbeeld van suksesvolle queer vroue en dien as rolmodelle. Hierdie twee sokkersterre se storie is eintlik vir my belangriker as die gebeure by Bishops, juis omdat stories oor diskriminasie en moord so besonder alledaags is."
|
 |
Om Noordoos-Kaapland se rugbyspoke te bewaar
Michael Green (pseudoniem: RR Ryger)
Menings
"Waar’s die dae toe die legendariese Springbok Mannetjies Roux die Noordoos-Kaapse span afgerig het? Daardie jaar (1974) het NOK so goed gevaar dat die unie volgens die Suid-Afrikaanse Rugbyjaarboek homself ongelukkig kon ag om nie onder die 10 top spanne in die land getel te word nie."
|
 |
Uitnodiging: Afrikaanse druktradisie, van toeka tot toekoms
LitNet
Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal
Gegewe die digitalisering van kennis en vermaak oor die afgelope dekades, is die vraag wêreldwyd wat volgende voorlê vir die gedrukte media en tot watter mate dit as navorsingsbron gaan of kan dien vir toekomstige generasies.
|
Teken aan: Etienne van Heerden Veldsoirée 2027: 23 tot 25 Julie |
 |
Veldsoirée 2026: videoflitse
Menán van Heerden
Etienne van Heerden Veldsoirée
"Bootcamp vir die brein" heet Stefan van Zyl van die SA Akademie se beskrywing van die pas afgelope Etienne van Heerden Veldsoirée in die Oos-Kaapse Karoo. Skrywers, akademici, praktisyne en studente het van 24 tot 26 Julie in Nxuba/Cradock byeengekom om saam te debatteer, te gesels en die "veld" in "Veldsoirée" te geniet. Die Etienne van Heerden Veldsoireé 2026 is aangebied deur LitNet Akademies, ’n maatskappy sonder winsbejag. Videografie en produksie: Menán van Heerden
|
 |
Heinrich Bullinger se kommentaar op die Brief aan Filemon
D Francois Tolmie
LitNet Akademies (Godsdienswetenskappe)
"Bullinger se kommentaar, anders as dié van Luther en Calvyn, [is] ook nog in geen ander taal vertaal nie en slegs in Latyn beskikbaar. Hierdie bydrae probeer die leemte in die navorsing oor hierdie kommentaar vul."
|
 |
Wiskunde: Graad 1-vraestel en memo, derde kwartaal
LitNet
Notas, toetse en vraestelle
Is jou kind in graad 1 en wil jy saam met hom voorberei vir die kwartaal se Wiskundetoetse? Laai speel-speel en in ’n japtrap Tharina Joubert se gratis toets en memorandum hier af.
|
Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers |
 |
Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte
Burgert A Senekal
Universiteitseminaar
"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."
|
 |
Die etiese gebruik van KI vir akademiese skryfwerk: ’n literatuuroorsig met behulp van NotebookLM
Burgert A Senekal
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence
"Hierdie artikel gebruik KI in die vorm van Google se NotebookLM om ’n breë oorsig oor die etiese en onetiese gebruike van KI vir akademiese skryfwerk te verskaf, soos gegrond in ’n groot hoeveelheid akademiese literatuur oor die onderwerp. Die fokus val op akademiese skryfwerk wat aan vaktydskrifte voorgelê word, nie studente se werkstukke nie, alhoewel dit ook betrekking op laasgenoemde het."
|
 |
Goue lint, my storie begint: Van ekostories tot eko-angs – die planeet in die kinderboek
Anke Theron
Kinderboeke
"’n Kinderboek wat te sterk op vrees en verlies leun, wat die jong leser laat met die indruk dat die aarde reeds onomkeerbaar afstuur op ’n katastrofe, en dat daar niks is wat enigiemand – laat staan nog ’n kind – daaraan kan doen nie, loop die gevaar om dieselfde toestand te kweek wat dit veronderstel is om te voorkom. Dit is ’n fyn balans – die behoefte om ’n kind ekologies bewus te maak sonder om hulle te verskrik, terwyl jy steeds ’n indruk van erns wil laat."
|
 |
Van Oekraïne tot Iran: ’n onderhoud met Evert Buurman
Louise Viljoen (JBay), Evert Buurman
Skrywersonderhoude
"Met ’n hele aantal stories oor plekke wat vandag in die nuus is, sentraal staan in wêreldgebeure en tans nie eens besoekbaar is nie, het ek gedink dat dit dalk ’n goeie tyd is om van hierdie stories te publiseer. Ek het ’n bundel met ’n keur van 50 stories uit hierdie omstreke saamgestel."
|
 |
Kas van den Bergh (1925–1997)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum
"Ek probeer met my skrywery om vir die verveelde gemeenskap die boodskap te bring dat jy miskien elke dag ’n wonderlike ervaring kan hê of ’n nuwe lewe kan begin."
|
 |
Jagspinnekop deur Erla Diedericks: ’n lesersindruk
Surene Esterhuizen
Lesersindrukke
"Sy gee erkenning aan die Jakes Gerwel Stigting en PEN Afrikaans wat vir haar die geleentheid gebied het om ’n groot gedeelte van die manuskrip tydens haar residensiële verblyf in KwaNojoli te voltooi."
|
 |
Afrikaanse resensies en boekgesprekke in Julie 2026
PEN Afrikaans
PEN Afrikaans
Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Julie 2026 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.
|
 |
Press release: Indie authors rise up – book festival
LitNet
Books and writers
We have partnered with 70+ talented independent authors and self-publishing service providers, including marketers, cover designers, printers, book distributors, layout specialists and more.
|
Op die redakteur se lessenaar |
 |
Limpopo se nuwe polisiebaas hardloop self agter misdadigers aan
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Toe hy Maandag tydens onaangekondigde besoeke aan polisiestasies in Modimolle sien hoe ’n polisieman ’n verdagte te voet agternasit, het hy nie vanuit sy voertuig toegekyk nie. Hy het uitgespring en self die verdagte help aankeer."
|
 |
Leesimpressie: Hummus en Hamas door Gilad Perez
Erik van den Bergh
Literatuur
"Impressies van de net afgestudeerde journalist Perez (2001), zoon van een Marokkaans-Joodse vader uit Israël – die in Israël als correspondent voor het Algemeen Dagblad aan de slag gaat. Onbevangen op zoek naar evenwichtige berichtgeving."
|
 |
Vlooi en die verlore fossiel in die Kunstekaap: ’n onderhoud met Margit Meyer-Rödenbeck
Naomi Meyer, Margit Meyer-Rödenbeck
Skole
"Die grondslagfase-leerder reageer meestal nog op instink en nie vooropgestelde idees nie en dit maak hulle die heel lekkerste gehore om voor op te tree. Dis onbevange lekkerte. Lekkerste, maar nie maklikste. Kinders wil oortuig word, so die akteurs en teaterspan moet uithaal en wys." Hierdie produksie is gebaseer op karakters in die Oxford University Press se Storieboomreeks; dis die boeke waarmee baie skoolkinders leer lees.
|
 |
Hen deur Nico Scheepers: ’n filmresensie
Réney Warrington
Film
"Op die ou einde is ek bly ek het Hen gekyk. Dit is soveel meer as ’n gruwelfilm. ’n Donker kunsfilm? Sosiale kommentaar? All of the above? Eintlik moet mens dit ’n tweede slag kyk om al die details raak te sien. Maar so braaf is ek nie."
|
 |
Persverklaring: Iets vir almal by Klein Karoo Klassique hierdie naweek
LitNet
Musiek
Die feesprogram sluit vele hoogtepunte in, waaronder die terugkeer na Oudtshoorn van die Kaapstadse Filharmoniese Orkes, ’n huldigingskonsert aan Mimi Coertse met soliste van Kaapstad Opera, ’n eerste optrede by die fees deur die Universiteitskoor Stellenbosch, ’n wêreldpremière van ’n werk deur Shane Woodborne, Antjie Krog in gesprek oor haar vertaling van Olive Schreiner se From man to man, asook gratis ontbytkonserte.
|
 |
Middernag op die dek
Cornelius Henn
Poësie
"Maria se duif sprei wit vlerke oor blou water.
Haar woorde bou elke dag ’n nes in my hart"
|
 |
Stormdenke
Jacques Wessels
Poësie
"duisende vingers
aan swart rots
soutwater bestaan"
|
 |
Vuurvliegie
Salomé Borngräber
Poësie
"In die grou van die skemeraand
knipoog-wink jou liggie vir my"
|
 |
Die web
Edna Tolmay
Fiksie
"Johanna was nie ’n engel nie en sy het nooit so voorgegee nie. Maar sy breek nie. Sy verander rigting. Sy breek nie in storms nie. Sy verander koers."
|
 |
Om te beïnvloed
Hannes Stander
Fiksie
"Haar online en ware lewe het saamgesmelt. Sy tree die heeltyd op asof sy voor die kameras is en skakel feitlik nooit af nie. Sy sê sy moet ‘always on’ wees. In haar kop is sy alewig aan die influence."
|
 |
Manifesto: a rhyme
Martin Labuschagne
New writing
"casting upon (y)our darkest depths
the wisdom of the grave
and the damnation of daylight"
|
 |
Rymstories: "Die Klipsnyer"
Etienne van Heerden
Nuwe skryfwerk
"Van klip gaan ’n uitstraling uit ’n intelligensie
Die klip het pyn en is van nature
Terneergedruk en swaar van gemoed;
Fantásties is sy gedagtegoed"
Stemkunstenaar Johan Allers lees ’n reeks rymstories deur Etienne van Heerden voor. In hierdie reeks kom telkens ’n figuurstudie ter sprake.
|
Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale |

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|