Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1074

30/10/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Daar was al ’n brand hier

Alten akkedis se sewe sterte

Skrywer: Riana Scheepers
Illustreerder: Elsabé Ebersöhn
Uitgewer: LAPA
ISBN: 9780637008266

Alten akkedis se sewe sterte is ’n storie van vriendskap en avontuur. Alten, ’n akkedis met die merkwaardige vermoë om sy stert te verloor en weer te laat groei, bevind hom in ’n tuin vol gevare. Wanneer sy vriend Frida, die verkleurmannetjie, in die moeilikheid beland, moet Alten sy moed bymekaar skraap om haar te red. Saam droom hulle van ’n plek waar hulle veilig kan wees, weg van die bedreigings van die menslike wêreld. Ontdek hoe Alten se unieke talent hom help om die dag te red en leer meer oor die wonderlike verdedigingsmeganismes van akkedisse. ’n Verhaal vol humor, spanning en die krag van ware vriendskap.

Menings

NALN: Daar was al ’n brand hier

Wyno Simes
LitNet25-skrywersberaad

"Vandag is dié stelsel buite die gebou toegedraai. Die pype lek."

Is Afrikaners slagoffers?

Freek Robinson, Barend la Grange, Jaco Kleynhans
Onderhoude

Daar is onlangs weer modder gegooi nadat ’n groep Afrikaners ’n ope brief geskryf het waarin hulle Donald Trump se narratief, naamlik dat wit Afrikaners slagoffers is in Suid-Afrika, verwerp het. Freek Robinson gee aan Barend la Grange, sameroeper van Dialoog vir Aksie, en Jaco Kleynhans van Solidariteit die geleentheid om elkeen hul standpunt te stel oor hierdie aangeleentheid.

So het hulle gelyk: CJ Langenhoven (1873–1932)

Jannie Pretorius
Visueel

"Die beminde 'Sagmoedige Neelsie' was en is steeds volksbesit. Hoeveel plesier het sy priemende en gevatte spreuke my nie al verskaf nie."

So het hulle gelyk: Eugène Marais (1871–1936)

Jannie Pretorius
Visueel

"Min Afrikaanse skrywers het oor die jare soveel durende aandag as Eugène Marais ontvang. Hy was ons eerste groot digter, en agt van sy gedigte is deur André P Brink in Groot verseboek van 2000 opgeneem. Wie weet nie van 'Winternag' en 'Die dans van die reën' nie?"

Nuwe bywerkings! Volksblad-joernaliste ook outeurs van ’n magdom boeke

Herman le Roux
Menings

"Joernaliste van Volksblad het dalk as ’n stokperdjie of later as beroep, meer boeke geskryf as redaksielede van enige ander koerant in Suid-Afrika – of selfs in die wêreld!" Kyk na hierdie bygewerkte lys van skrywers en boeke.

Uit die argief

Uit NALN se Sarkofaag

Leana Lategan
OuLitNet

Reis saam met die Nasionale Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) in Bloemfontein terug in die tyd.

NALN, kultuurskatte en gemeenskaplikheid

Hein Willemse
SeminaarKamer (2007)

"Hoe verbeel ons ons toekoms?"

Die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN): ’n onderhoud met Wyno Simes

Menán van Heerden, Wyno Simes
Onderhoude (2018)

Wyno Simes is onlangs as die nuwe kurator van die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) aangewys. Menán van Heerden het met Wyno gesels om meer oor die geskiedenis, literêre erfenis, dienste en oogmerke van NALN uit te vind.

Die NALN-tydkapsule: Jan Rabie – Rondom 21

Leana Lategan
Menings (2019)

Reis saam met die Nasionale Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) in Bloemfontein terug in die tyd. Jan Rabie is eerste aan die beurt, maar nuwe ontdekkings wag: Langenhoven se houtsneewerk; ’n handvol kinderboeke uit boekrakke van vergange jare; dalk die valstande van Erich Mayer, of die Rococo-meubels van Nancy de Villiers ... Wie weet?

LitNet Akademies-NALN aanlyn katalogus: ’n onderhoud met Burgert Senekal

Burgert A Senekal, Menán van Heerden
Akademies en skole (2024)

Of jy ’n leeskringlid, akademiese navorser, joernalis of leerder is, kan jy NALN (Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum) nou via LitNet bereik. As jy byvoorbeeld op soek is na inligting oor ’n spesifieke skrywer, kan jy nou die LitNet Akademies-NALN-katalogus van meer as 38 000 papier- en digitale tekste aanlyn besoek. Hierdie katalogus strek so ver terug as 1973, NALN se stigtingsjaar, en lê as subdomein op LitNet se hoofraam.

Gewildste plasings

Gewildste plasings op LitNet: 22 tot 28 Oktober 2025

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 22 tot 28 Oktober 2025.

Akademies en skole

’n Wêreldoorsig van kliniese regsopleiding: Sentraal-, Oos- en Wes-Europa

Riette du Plessis
LitNet Akademies (Regte)

"Die invloed van die Bologna Process en die European Network for Clinical Legal Education (ENCLE) speel beduidende rolle in die ontwikkeling van kliniese regsopleiding in Europa. [...] Alhoewel sommige van die jurisdiksies onder bespreking nie die onderskeidende kenmerke van kliniese regsopleiding volg nie, is die waarneembare innovasies in Europa bemoedigend."

’n Wêreldoorsig van kliniese regsopleiding: Sentraal-Asië, die Midde-Ooste, Oos- en Suidoos-Asië, asook Suid-Asië

Riette du Plessis
LitNet Akademies (Regte)

"Kliniese regsopleiding is buigsaam ten opsigte van studente se leeruitkomste en dienslewering. Alhoewel lewende-kliënt-regsklinieke in baie lande die fokus is, word dit ook aangevul deur intern- en eksternskappe, skynhowe, simulasies en Street Law-programme, wat veral prominent regoor Asië is. Ander vorme van openbare regsopleiding kom ook voor."

Graad 4: Wiskunde-vraestel en memorandum, vierde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Ons ry 468 km na ons vakansiebestemming. Die rit duur 6 uur. As jy in graad 4 is, wil jy dalk vra: Waarheen is ons op pad? Hierdie gratis oefenvraestel en memorandum deur Wilhelm du Toit gaan jou eers help met die Wiskundesom (jy gaan moet uitwerk hoe ver julle in 2 ure gery het). As jy klaar eksamen geskryf het, kan jy lekker gaan vakansie hou. Laai die oefenvraestel en memorandum gratis hier af.

Graad 5: Afrikaans Huistaal-vraestelle en memo’s, vierde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 5 en wonder jy wie die drie susters op hierdie prent is? In hierdie gratis oefenvraestel deur Eugene van der Westhuizen gaan jy kan lees oor die drie susters van Drie Susters in die Karoo. Die vraestel sal jou ook met nog meer stories en voorbeeldoefeninge vir jou Afrikaans Huistaal-eksamen hierdie kwartaal kan help voorberei. Voorspoed met die eksamen!

Graad 5: Wiskunde-vraestel en memorandum, vierde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Die snoepie verkoop 357 sappies per dag. Hoeveel verkoop hulle in 1 week? As jy in graad 5 is, sal jy met somme soos hierdie een vir jou Wiskunde-eksamen kan voorberei. Laai hierdie oefenvraestel en memorandum deur Wilhelm du Toit gratis hier af!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Leefstyl

Wen met ’n vertelling oor jou troue!

LitNet
Leefstyl

LitNet wil graag interessante, mooi, snaakse of selfs hartseer stories hoor oor julle troues. Wat was spesiaal aan julle geleentheid? Daar is ’n prys van R2 000 te wen vir die beste vertelling.

’n Dag vol hoop en liefde

Hermione le Roux-Ellis
Menings

"'Gaan jy iets vir LitNet skryf oor die troue?' 'Nee. Waarom?' 'Want jou ouers ondersteun jou onvoorwaardelik?'"

Dokkie vertel wie die ware Leon Schuster is

Maryke Roberts, Rian van Heerden, Leon Schuster
Onderhoude

"Leon Schuster is ’n nasionale skat en seker naas Madiba, oor generasies heen, die bekendste mens in Suid-Afrika," sê Rian van Heerden, vervaardiger van Schuster. Maryke Roberts gesels met hom en Leon Schuster oor dié kykNET-reeks.

Pareltjes uit Amsterdam: Koninklijk Paleis op de Dam

Johan Allers
Leefstyl

Oudkorrespondent Johan Allers woon al vir langer as drie dekades in Amsterdam. Nou afgetree, spring hy gereeld op sy fiets op soek na nuwe en ou pareltjes uit Amsterdam. In die volgende video besoek hy die Koninklijk Paleis op de Dam.

Trick or treat? Besinnings oor Halloween-histerie

Hermione le Roux-Ellis
Menings

"Die vrees vir Halloween het ook saam met die kultuurinvloed gekom uit Amerika. Gruwelfilms en die invloed van Amerikaanse predikers het nie Halloween noodwendig die beste reputasie gegee nie."

Community, the cosmos and communion – Purple Mountain Heritage Day Festival shines in Porterville

Aldo Brincat, Carl Collison
Lifestyle and entertainment

"The rural Western Cape town of Porterville came alive on 23 and 24 September with the second iteration of the Purple Mountain Heritage Day Festival, a free, 36-hour celebration of heritage through art, poetry, storytelling, traditional food, music, photography and astronomy."

Mark Beale: die "Weasel" met die hart van goud

Michael Green (pseudoniem: RR Ryger)
Leefstyl

"Met stoei is hy nog lank nie klaar nie. Hy stoei nou wel nie meer nie, maar as promotor is hy baie aktief en bied hy nie net toernooie plaaslik aan nie, maar ook in Afrika-lande en in Indië."

ʼn Indruk van Boklied – wat betieken "nie-verstaanbaar"?

Keith Oliver Lewis
Toyota Stellenbosch Woordfees

"En eendag sal ek gan na my mammie se hophysie innie lug / twie taxi’s vat Wellington toe / om vi Breyten presies te sê / wat ek rêrag dink van Boklied."

In gesprek met Franco Prinsloo oor Miracle tree

Ilse Salzwedel, Franco Prinsloo
Toyota Stellenbosch Woordfees

"Harmonie – dis enige koormeester se mikpunt. Plaas nou iemand soos die gevierde komponis Franco Prinsloo in beheer van ’n produksie, en jy beleef die ware krag van harmonie. Nie net in die musiek wat jy hoor nie, maar ook in die dans tussen die pragtige, uiteenlopende tale van ons land, soos hy weer met ’n nuwe produksie bewys."

Persverklaring: Toyota Stellenbosch Woordtrofees-benoemings 2025 "van indrukwekkende gehalte"

LitNet
Toyota Stellenbosch Woordfees

Die benoemings vir die Toyota Stellenbosch Woordfees se Woordtrofees-toekennings vir 2025 is bekend. Die wenners word op 13 November by ’n geleentheid in die Endlersaal op Stellenbosch vereer.

Persverklaring: Kunstekaap laat Riversdal gons met die kunste en opvoedkunde!

LitNet
Leefstyl

Elke jaar word ’n nuwe dorp gekies waar lokale soos ’n skool of gemeenskapsaal omskep word in ’n ten volle toegeruste teater.

Boeke en skrywers

My oupa is ’n dik boek

Koos Kombuis
Boeke en skrywers

Koos Kombuis neem vandeesmaand vier boeke onder oë. Drie van hulle is gemik op die lekkerleesmark. Die vierde is geskryf deur PC Schoonees, ’n skrywer, woordeboekmaker en letterkundige wat toevallig ook Koos Kombuis se oupa is.

If it’s Tuesday by Tony Peake: a review

David Willers
Books and writers

"The week-long journey the characters undertake provides a marvellous readymade itinerary for anyone wishing to follow the tour – although personally I think you’d need two weeks, not one!"

Die katte van Kathu sit hul dorp oppi mêp-skryfkompetisie: ’n onderhoud met Zelda Mans

Naomi Meyer, Zelda Mans
Kinderboeke

"Hulle – die kinders wat inskryf – moet die geleentheid gebruik om so kreatief moontlik te wees en dit net geniet. Die deelnemers moet ook probeer om binne die woordbeperking te bly."

Short.Sharp.Stories anthology, Power: interview with Lynn Joffe, author of "Homecoming"

Joanne Hichens, Lynn Joffe
Books and writers

"It did start as memoir, as many of my stories do. A draft of this was written as and when it happened. But a life story does not always a good short story make. I had this in my trunk for years, and when the opportunity to submit it for Power came around, I wove in the power cuts so that it had a literal symbol, and then realised I’d thematicised the voyage from disempowerment to empowerment of the women in the story."

Wie de hel is Johnny Joubert? deur Dana Snyman: ’n lesersindruk

Barend van der Merwe
Lesersindrukke

"Soos met die meeste dinge, beteken rugby verskillende dinge vir verskillende mense."

Jeugroman of historiese roman? ’n Lesersindruk van Louis Pretorius se ’n Jaar in my lewe

Izak de Vries
Lesersindrukke

"Veral jongmense sal dit interessant vind dat telefone in daardie dae met drade aan mure gekoppel is en dat gewone skoolgaande jongmense in 1996 nie selfone gehad het nie."

Briewe van heldinne is ’n skitterende vertaling deur WJ Henderson: ’n lesersindruk

Cas Vos
Lesersindrukke

"WJ Henderson se vertaling van Ovidius se Heroïdes is soos vars, murmelende water in ’n stroom. Dit laaf die oë, denke en hart van die leser."

Vredemaker deur Reggie Peace: ’n lesersindruk

Stefaans Coetzee
Lesersindrukke

"Om dit uit die ghetto, of uit poverty, te 'maak' is miljoene mense se droom, en Peace het dit met onderskeidings gemaak."

Wanneer appeltjies geskil word: ’n lesersindruk van Sidney Gilroy se Roulette

Gerda-Marié van Rooyen
Lesersindrukke

"Roulette het my spoedlees verbeter; ek het dit gulsig verslind."

Persverklaring: Die Klerksdorp Boekefees kondig die Sandy Schoeman-kortverhaalprys aan

LitNet
Boeke en skrywers

Op Saterdag 25 Oktober 2025 het die organiseerders van die Klerksdorp Boekefees ’n nuwe kortverhaalkompetisie met ’n prysgeld van R2 500 aangekondig.

Persverklaring: Wimpy kid help biblioteke

LitNet
Boeke en skrywers

Sedert hulle ontstaan in 2010 het The Bookery meer as 98 skoolbiblioteke in die Wes-Kaap, Oos-Kaap en Gauteng gestig en het hulle meer as 375 500 boeke landwyd versprei.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 25 tot 30 Oktober 2025

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Nou op Voertaal

Afrikaners gryp mekaar aan die keel

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die groep stel dit onomwonde: Solidariteit praat nie namens hulle nie. Hulle verwerp die narratief dat Afrikaners slagoffers is van rassistiese vervolging in postapartheid Suid-Afrika, en beklemtoon dat hulle nie vlugtelinge is nie."

Suid-Afrika skud sy vere reg vir historiese G20-beraad

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die G20-beraad belowe nie bloot besluite nie, maar ook ’n nuwe era van solidariteit waar Afrika nie slegs ’n deelnemer is nie, maar ’n skepper van die globale agenda."

Selfdoodkrisis in die polisie dui op stelsel onder druk

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die selfdoodkrisis in die SAPD is nie net ’n polisieprobleem nie, maar ’n weerspieëling van ’n breër maatskaplike tekort aan ondersteuning vir eerste reageerders."

Leesimpressie: Morgen ben ik vrij door Tialda Hoogeveen (red)

Erik van den Bergh
Literatuur

"Mooi uitgegeven en fraai geïllustreerde bundel met elf toegankelijke verhalen over slavernij, van 1606 tot nu."

Nuwe skryfwerk

Siembamba

Antoinette Venter
Fiksie

"Die diens is skaars verby of Mavis druk verby die tros adders by die kerkdeur. Sy het niks lus vir die gefluister om die teetafel waar hertzogkoekies en koeksisters die bitter waarheid moet versoet nie. Sy het haar belofte aan Sarina nagekom – sy was hier. Maar nou is dit tyd om die stof van Adderfontein van haar voete af te skud."

Ek het jou sien staan

Johan van der Merwe
Poësie

"jy wil op die kruispad bly
want dit is al wat jy ken"

’n Karoo-gebed

Carlie Schiel
Poësie

"Sien ons raak, Here
Hoor ons droogweg rukkend snik.
Alleen die klippe groei."

Ai

Anoniem
Poësie

"die nice mense
sit nog by
die baai"

Op pad huis toe van 'n stokvel-party af

Neo Mehlomakulu
Poësie

"Op pad huis toe van ’n stokvel-party af het my pa my ma geslaan"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2025 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved