SteedsDink met LitNet Akademies: Lizabé Lambrechts van die Universiteit Stellenbosch verduidelik hoe die akademie en die praktyk mekaar in argiewe ontmoet.

"My PhD het die prosesse ontbloot waarvolgens argiewe geskep word, prosesse wat beïnvloed word deur die mandaat van instansies, die persoonlike ideologieë van argivarisse, en sosiale en ekonomiese faktore."

Die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN), wat hom toewy aan die behoud en bevordering van Afrikaanse woordkuns, is vanjaar ’n halfeeu oud! Menán van Heerden gesels met die kurator van NALN, Wyno Simes, oor hierdie mylpaal, en met Burgert Senekal, navorsingsgenoot by die Universiteit van die Vrystaat, oor die LitNet Akademies-NALN aanlyn katalogus.

Die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN), wat hom toewy aan die behoud en bevordering van Afrikaanse woordkuns, is vanjaar ’n halfeeu oud. Talle boekbekendstellings en ander gebeure deur die loop van 2023 kenmerk dié mylpaal, sê Wyno Simes, kurator. Die 50ste- verjaardag-viering bereik ’n hoogtepunt in Maart met die feesrede, bekendstelling van die Volksblad-redakteurskamer en ’n inligtingsessie oor NALN en die gebou se geskiedenis.

"Die gewraakte onderhoud wat André de Ruyter, uitgaande groepshoof van Eskom, op 22 Februarie 2023 met Annika Larsen op televisie gehad het, verteenwoordig een so ’n krisis. En op 24 Februarie 2023 is ons op die sogenaamde gryslys van die Internasionale Finansiële Aksietaakmag (FATF) geplaas, wat nog ’n krisis verteenwoordig, terwyl ons soewereine kredietgradering reeds onder investeringsgraad is ('junk status'). Wat het die twee sake met mekaar te doen? Is daar enigsins ’n verband?"

Betereinder deur Schalk W van Heerden is ’n menslike gids oor hoe om te floreer in Suid-Afrika. Hy gesels ook met Freek Robinson oor sy niewinsgewende organisasie Betereinders.

"In vraetyd het Karen bygevoeg dat sy as jong student geleer het dat jy in die kunste nie net kan film of teater doen nie, nie net kan sing of dans nie. Jy moet iets van alles kan doen om te oorleef. En dan is ’n sepiester die groot aantrekkingskrag by ’n kunstefees se teaterproduksie en vice versa. Alles werk saam."

"In teenstelling met die algemene opvatting wat daar bestaan, is ’n mens nooit te oud om ’n nuwe taal aan te leer nie. Dit was die algemene gevoel van ’n paneel meertalige deelnemers tydens ’n gesprek die afgelope naweek by die Adam Small-fees op Pniël in die Wes-Kaap."

During International Mother Tongue Language Month, Tessa Dowling talks about her love for and teachings of the Xhosa language. "I was captivated by the superb sound of Xhosa and the absolute grammatical sense that it made to me! Its power to connect me to people."

"Die inoefening van ’n daaglikse ledigheidsessie van 60 minute (of minder) kan spoedig ’n gesonde gewoonte word. Op dié wyse kan negatiewe emosies wat met ledigheid in verband staan, deur positiewe belewenisse soos vreedsaamheid en rustigheid vervang word."

"Toentertyd was dit Etienne self wat die SeminaarKamer hanteer het, en intussen het SeminaarKamer uitgegroei tot LitNet se algemene Meningsafdeling vir niegeakkrediteerde artikels, asook boonop LitNet Akademies, LitNet se afdeling vir geakkrediteerde akademiese navorsing. Ek was destyds in die wolke. Nou is dit amper 25 jaar later en as ek terugkyk was dit inderdaad die begin van Die skerpgevylde oomblik. Hoe dankbaar is ek daarvoor. Vir die platform vir gesprek en publikasie."

"Dit sou werklik jammer wees indien areas van ’n puik platform soos LitNet ontaard in ’n geleentheid vir die rondslinger van oningeligte retoriek en persoonlike beledigings."

Jannie Pretorius skryf ’n opvolg op sy ope brief aan gelowiges: "Die Heilige Gees, soos die ragfyne dwergklokkie-plantjie, breek klippe in stilte. Hoe kragtig, hoe elegant, hoe wondermooi!"

"Ons president se SONA het my aan Albert Einstein en Frederick Barbarossa laat dink. Eers aan Einstein en toe aan die twaalfde-eeuse kruisvaarder Barbarossa. Einstein oor sy relatiwiteitsteorie en Barbarossa oor skermutselinge aangaande donkiedrolle en vye."

"As ek so na die afgelope tyd se twee groot kinderboekdebatte in plaaslike geledere kyk, sonder om hoegenaamd stelling in te neem, en met die fynere nuanses van albei debatte doelbewus grofweg buite rekening gelaat, sien ek twee identiese koerantspotprente in my kop ..."

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

COVID-19: Kry die feite | Get the facts.

"Sedert Junie vanjaar is daar met befondsing vanaf LitNet begin om die versamelings te integreer terwyl die digitale versamelproses voortgaan. Deurgaans word gepoog om die beste moontlike kopie te versamel, maar dit is reeds duidelik dat die meerderheid knipsels in NALN se besit nie meer aanlyn verkrygbaar is nie, wat juis dui op die waarde wat NALN vir navorsers inhou deur materiaal te bewaar wat andersins verlore (sou kon) gaan."

"Digitalisering het vele voordele, insluitend die wêreldwye beskikbaarstelling van inligting, die aanvulling van ’n museum se bergingsfunksie deur getroue kopieë aan navorsers te verskaf sonder dat die oorspronklike dokumente aan die elemente en slytasie onderwerp word, en tydbesparings vir personeel wat hulle in staat stel om meer aandag aan die versameling, ontsluiting en bewaring van dokumente te bestee."

Wyno Simes is onlangs as die nuwe kurator van die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) aangewys. Menán van Heerden het met Wyno gesels om meer oor die geskiedenis, literêre erfenis, dienste en oogmerke van NALN uit te vind.

Wyno Simes is die kurator van die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) in Bloemfontein. Freek Robinson was onlangs daar op besoek en gesels nou met Simes oor die unieke aard van die projek, en oor die uitdagings wat hulle in die gesig staar.

Reis saam met die Nasionale Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) in Bloemfontein terug in die tyd. Leana Lategan gaan tweeweekliks interessante, waardevolle en soms byna vergete argief-items met LitNet-lesers deel. Jan Rabie is eerste aan die beurt, maar nuwe ontdekkings wag: Langenhoven se houtsneewerk; ’n handvol kinderboeke uit boekrakke van vergange jare; dalk die valstande van Erich Mayer, of die Rococo-meubels van Nancy de Villiers ... Wie weet?

Rubrieke byeengebring uit die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum (NALN) in Bloemfontein se argiewe.

"Dit is belangrik dat NALN strategies dink en beplan om sy unieke rol binne enersyds die inklusiewe Suid-Afrikaanse literêre gemeenskap en andersyds die Afrikaanse kulturele bestel in kort-, medium- en langtermynkonteks te verseker en uit te bou."

"Digitisering behoort weens die koste, tyd en energie wat daaraan gekoppel is, eerder ’n gesamentlike (dus instansiegedrewe) projekgeleentheid te wees as ’n individuele een."

Die ontwikkeling van ’n omvattende aanlyn bron oor alle publikasies wat oor die Afrikaanse letterkunde handel, is tans goed op dreef. Die projekbestuurder van die Digitale Bibliografie van die Afrikaanse Letterkunde aan die Noordwes-Universiteit is die letterkundige Janien Linde. Sy het aan Willem de Vries vertel van die projek wat reeds aanlyn beskikbaar is en wat deurentyd bygewerk word.

"'Sy het gesterf met haar lewenswerk voltooi', schreef haar dochter na het overlijden van Simone Garcia Marques. Hoe staat het met de literaire nalatenschap van Simone’s moeder, Ingrid Jonker? Aad Meinderts, directeur van het Literatuurmuseum in Den Haag, geeft openheid van zaken."

"Zou Ingrid Jonker vrede hebben gehad met dit Haagse thuis?" Annemarié van Niekerk hield een toespraak bij de opening van de Ingrid Jonker-tentoonstelling in het Literatuurmuseum in Den Haag, Nederland op 27 augustus 2022.

"Op dinsdag 5 oktober vond in het Zuid-Afrikahuis een symposium plaats onder de titel 'De oogkleppen af. Historici bekennen kleur'. De directe inspiratiebron voor dit symposium was het boek The Lie of 1652 van de Zuid-Afrikaanse erfgoedactivist Taric Patriq Mellet."

"Van Beurden maakt onderscheid tussen drie soorten omstreden erfgoed: kunst- en cultuurvoorwerpen, archiefmateriaal en menselijke resten."

Op woensdag 25 april vond in het Rijksmuseum in Amsterdam een themamiddag plaats over "postkoloniale beeldenstormen". Aan de hand van enkele vragen die haar zijn voorgelegd door Voertaal-correspondent Ingrid Glorie doet Jinna Smit, programmaleider van het Gedeeld Cultureel Erfgoed-programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, verslag. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, een onderdeel van het Nederlandse ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, geeft de toekomst een verleden.

"Watter verhale, ervarings en geskiedenisse spook in die mure van die gemutileerde parlement? En in die antieke, verdwene geskrifte en in die starende oë van verwerpte standbeelde in Europese riviere? Wat van die stilswye van versweë koloniale artefakte in Europese museums? Die krete of seëvierende eggo’s van stemme in Suid-Afrikaanse monumente? Die erfenislandskap van die noorde tot die suide raak problematies indien geld wat vir bewaring bedoel is, verdwyn."

Is jy lief vir die teater en wil jy leer om treffende, opiniebepalende teaterresensies te skryf? | Over the next few months LitNet and STAND (The Sustaining Theatre and Dance Foundation) will be presenting an online theatre review workshop for three aspiring Afrikaans and three aspiring English theatre reviewers.

Skrywers wat in 2023 vir ’n maand lank rus en vrede nodig het om tyd aan kreatiewe skryfwerk in enige genre te bestee, kan nou aansoek doen vir Die LitNet Tuishuise Inwoonskrywerskap op Cradock. Sluitingsdatum: 30 Maart 2023.

"Schoeman se ervaring van Killarney, die geboue en die omgewing is moontlik beïnvloed deur sy geestelike reis as leerlingmonnik en sy ontdekking van die geskiedenis van Ierland. Winters se soeke was na Schoeman en nie na die land en sy geskiedenis nie."

Die jaarlikse LOK-simposium vir Afrikaans-onderwysers is op Saterdag 25 Februarie 2023 by die Universiteit van Wes-Kaapland aangebied. Hein Willemse het die openingsrede gelewer.

Goeie nuus vir graad 10-leerders! Hier is ’n splinternuwe, gratis vraestel deur Rita Engelbrecht om jou met jou voorbereiding gedurende die eerste kwartaal te help. Laai dit gratis hier af.

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

We need to consider what it means to name shared spaces, what roles these names play in social dynamics, and how these names can be managed. Papers with a focus on minority and indigenous names, including sign languages, are encouraged in particular.

"De Britse uitgeverij Puffin gaf onlangs toe aan drukkingsgroepen en greep in de teksten van kinderboekenschrijver Roald Dahl in. ... Wellicht spelen mercantiele overwegingen een rol in het Dahl-dispuut en is de moraliserende verontwaardiging over wat wordt beschouwd als politiek incorrect taalgebruik een drogreden. Al moeten we hierover niet lichtzinnig doen. Nederlandse en Franse uitgevers van Dahl haastten zich de voorbije week dan weer om duidelijk te maken dat de vertalingen in ieder geval niét wordt aangepast." – Yves T'Sjoen

"Een klein maar explosief boekje. Schrijfster Mira Feticu biedt een kijkje achter de schermen van een openbare bibliotheek. Daar is soms veel mis. Onkunde. Ongewenste intimiteiten. En het vernietigen van, landelijk, twee miljoen boeken per jaar. Zo anders dan wat een bibliotheek kan en moet zijn."

"Teen fase 16, waar die frekwensie van fase 8 verdubbel word, is die aantal ure van beurtkrag oor ’n vierdaagse siklus 96 uur, wat beteken dat daar eintlik glad nie elektrisiteit is nie en dit maak nie juis praktiese sin nie."

"Nuwe druk gaan op Cyril Ramaphosa geplaas word om oop kaarte te speel oor die diefstal van miljoene rand by sy Phala Phala-wildsplaas nadat hy Woensdag ’n bloutjie in die Konstitusionele Hof geloop het oor die saak."

"Ongeveer 3,4 miljoen (33,6%) uit 10,2 miljoen jongmense van 15–24 jaar was egter steeds werkloos en ook nie op skool, of besig met opleiding nie."

"De Ruyter se beëdigde verklaring bevestig volgens ActionSA húlle oortuiging dat die ANC ’n kriminele sindikaat is wat direk verantwoordelik is vir die beurtkragramp."

"Hierdie boek lewer belangrike nuwe bydraes oor hoe die diskoers van mag in die Nuwe Testament gefunksioneer het. Die inleidende en oorsigtelike studies, sowel as die spesifieke gevallestudies, toon duidelik die kompleksiteit van magsdiskoers, en hoe mag op intersosiale en intragodsdienstige vlakke gewerk het."

Waarom skryf ons? Hoe skryf ons? Wat gebeur wanneer ons skryf? Heilna du Plooy het gaan nalees hieroor. In hierdie gesprek nooi sy ons om saam te reis.

"My boyfriend has never been to South Africa. He has a small farm in western Texas, and I recently gave him Story of an African farm by Olive Schreiner to read, because western Texas reminds me of the Karoo."

"Ek het al probeer kortverhale skryf, maar ek kan dit nie doen nie. Daar is niks wat my die bevrediging gee wat ek uit dig kry nie."

"Alhoewel Fish, die surfer/privaatspeurder wat dagga smous, my sterk aan Vachss se Burke laat dink, is dit sy newekarakters wat die boek as eg Suid-Afrikaans brandmerk en ’n outentieke geur gee."

"Die lees van die boek het my herinner aan ’n moderne Milan Kundera (The book of laughter and forgetting). Time shelter speel aanvanklik met die kwessies van onthou, vergeet en die persoonlike belewenis hiervan, veral by mense wat aan Alzheimer se sindroom begin ly."

Louise Viljoen het persoonlike ervaring van die versorging van ’n persoon wat hulp nodig het. Sy resenseer hiermee twee boeke, Beurtelinge deur Pirow Bekker en Tussen die hamer en die aambeeld … met Alzheimers deur Wilna Hugo. Sy skryf die resensie in die vorm van twee ervaringsindrukke.

"Elkeen van hierdie 42 verhale staan op sy eie, maar vorm saam ’n geheel as roman. Wat opvallend is, is hoe die skrywer in al hierdie verhale met slim taktiek en fyn nuanses die leser lok om dieper te lees, dieper na te dink en emosies te ervaar asof die leser self dáár was."

Silwerwit in die soontoe is ’n eerste poging om die menigte moontlikhede van Afrikaans met behulp van kunsmatige intelligensie (KI) te ontdek en te vier – iets wat nog nooit vantevore aangepak is nie.

The Open Book Youth Fest is now live on our website! All events are free, but booking is essential.

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

"Mense uit die aarde. Pniël. Vrinne, kô, laat ons sing."

Die sewende Adam Small-fees het 24 tot 26 Februarie 2023 in Pniël plaasgevind. Menán van Heerden deel haar foto’s van Saterdag 25 Februarie se program.

"Dit blyk dus dat André nie net ’n goeie kunstenaar is nie. Hy behoort saam met die voorstes van ons land genoem te word, want hy verdien dieselfde eer as Maggie Laubser en Kentridge en Irma Stern. En Pierneef."

"'Sika Lekhekhe. Knyp die kat in the donker. Wiggling the toothpick. Whatever you call it, whoever you are and whatever you’re into, let’s talk about it.' That’s what the promo pack said. Then I watched the first episode. That is why I invited Kim and Romantha for a chat – about sex, of course!"

Die gewilde groep Van Der Aven het pas ’n video uitgereik vir die liedjie "Slaap jy al".

The enchanting double bill features the pastoral fantasy of Mikhail Fokine's Les sylphides and Sir Frederick Ashton's charming twilight skating scene, Les patineurs.

A celebratory concert of music students who have achieved high scoring distinction results for their Associated Board of the Royal Schools of Music (ABRSM) exams in 2022 will be held at the Collegiate Jnr School for Girls, in Gqeberha, on Sunday, 5 March at 14h00.

A brand-new text for Mussorgsky’s Pictures at an exhibition has been written by Wilken Calitz. This majestic work will be performed on piano by the celebrated musician Nina Schumann. The narrator is voice artist Niël Rademan.

Dance, drama, music and poetry will permeate and reverberate through The Baxter, from 24 March to 1 April 2023, when the Western Cape’s greatest staging of fresh and innovative theatre returns this year. The annual Baxter Zabalaza Theatre Festival will showcase 37 productions and 189 participants, who will entertain, captivate and intrigue audiences.

Langenhoven is in 1873 gebore, 150 jaar gelede. CJ Langenhoven se Loeloeraai is in 1923 gepubliseer. Dit is 100 jaar gelede. Die Langenhoven Gedenkfonds vier vanjaar hierdie dubbele mylpaal tydens die KKNK in Oudtshoorn. Toegang is gratis.

’n Formidabele akteur. Twee jong stemme. ’n Kunstenaar wat internasionaal naam gemaak het. ’n Radiolegende. Vyf uitskieters in hulle onderskeie velde word vanjaar deur die KKNK vereer.

Die Van der Merwes lyk soos ’n doodnormale middeljarige paartjie; daar is net een kinkel in die kabel … Johan van der Merwe is ’n reeksmoordenaar.

Deel van die fees, van 26 April tot 1 Mei by Artscape, se verjaarsdagvieringe is ’n spesiale Suidooster-pakket aan besoekers, wat toegang tot al drie hierdie vertonings teen die weggeeprys van R300 bied.

"sy weet min wat my makeer
en sy gee ook nie om nie"

"Die ritme van die wêreld klop saam haar hart
Sy huppel en dans
Vir almal se part"

"Dit het niks met digters te doen nie
ook nie met skrywers se sondes nie
dit het nie vandag gebeur nie
want gister het ook te gou gekom"