|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 932
13/01/2023
|
Krities Afrikaans
|
Kan ’n bot die Hertzogprys wen? |
Nuwe geskiedenis van Suid-Afrika
Samestellers: Hermann Giliomee, Bernard Mbenga en Bill Nasson
Uitgewer: Tafelberg
ISBN: 9780624092315
Dié nuwe, bygewerkte uitgawe van die topverkoper Nuwe geskiedenis van Suid-Afrika sluit bydraes in deur gerekende nuwe skrywers, wat die storie van ons land en mense reg tot op datum bring. Onder redaksie van Bill Nasson word nuwe insigte uit die geskiedskrywing en die argeologie ingeweef. |
 |
|
 |
Kunsmatige intelligensie: Kan ’n bot die Hertzogprys wen?
Jean Oosthuizen
Menings
"Wat sal gebeur as kinders KI gebruik om vir hulle kreatiewe opstelle en gediggies en dinge te skryf? Ek dink dit is die meer onmiddellike probleem waarmee ons sit. Die eerlikheid van jonger skrywers en kinders. Dit sal dalk nog ’n rukkie (’n paar jaar?) neem voordat ons uitgewers en beoordelaars van groot toekennings gefnuik kan word."
|
 |
My ontdekkingsreis met Robbie die Robot
Koos Kombuis
Menings
"Dis nou ’n week later, en die diere het kalmeer. Robbie is ’n volwaardige lid van die gesin. Hy doen sy ding en ons doen ons ding. Die katte en die honde ignoreer hom nou. Ek kan my nie meer ’n lewe sonder Robbie voorstel nie. ... Ons massiewe ou stofsuier staan vergete in sy hoek in die kombuis, obsoleet. Dit bring my oplaas by ’n filosofiese debatspunt: Tot watter mate gaan KI in die toekoms deel van ons lewens word?" Koos Kombuis vertel hoe hy deur ’n outomatiese stofsuier oortuig is dat kunsmatige intelligensie wel bestaan!
|
 |
Hoe verskil ChatGPT van Google Search?
Kris
SêNet-briewe
"In opsomming, Google Search is ’n soekenjin wat gebruik word om inligting op die internet te vind, terwyl ChatGPT ’n taalmodel is wat gebruik word om teks te genereer."
|
 |
LitNet-AfriKI-miniseminaar: Kunsmatige intelligensie as skrywer
Imke van Heerden
Menings
Wil jy deelneem en jou opinie gee? ChatGPT van OpenAI en die vermoëns van kunsmatige intelligensie het almal aan die gons. Kan ’n KI-romanskrywer die Hertzogprys ontvang? Waar gaan uitgewers hulself posisioneer? En skryf studente binnekort opstelle met KI-sagteware? Hoe gaan studieleiers weet of ’n verhandeling volledig of gedeeltelik deur ’n student geskryf is? Watter invloed gaan dit op geakkrediteerde akademiese tydskrifte hê? Hoe gaan die media daarmee omgaan? Wat wag op ons? Laat van jou hoor!
|
 |
Eskom se ma se Nersa
Bettina Wyngaard
Rubrieke
"Wan wiet djy wat, Cyril? Djy’s oekie my uncle meerie. Ôs relationship is soe toxic soes Harry, William en Charles s’n. Sonne ie millions, binne of buite ie furniture. An my kant, anyway. Wan in ie laaste tien ure het ôs twie ure lank lectric gehet."
|
 |
The ANC: Is there hope for a new generation?
Paul Murray
Opinion
"Politics is a dynamic field, and one can only hope that one way we as South Africans can have a future of some sort, lies in the energies of the next generation of leaders who bear with them the qualities of integrity."
|
 |
Trump en Bolsonaro: voorskou vir ons?
Bettina Wyngaard
Rubrieke
"Ons hier plaaslik moet ook oplet, want die vraag wat by my opkom, is: Wie hier maak fyn notas oor wat verkeerd loop in Brasilië en wat twee jaar gelede skeefgeloop het in die VSA? Anders gestel, is ons voorbereid vir wat gaan gebeur wanneer die ANC ’n verkiesing verloor en nie meer aan bewind is nie? Dit is hoogstens twee tot drie verkiesings weg, soos dinge nou lyk."
|
 |
Die stand van die toerismebedryf
Freek Robinson, Anemé Malan
Onderhoude
Die vakansieseisoen is pas verby. Is die toerismebedryf beduidend aan die herstel? Freek Robinson gesels met Anemé Malan van die Departement Toerisme.
|
 |
Tyd vir die burgerlike samelewing om weer hande te vat?
Freek Robinson, Tim du Plessis
Onderhoude
Tim du Plessis sê Suid-Afrikaners is vandag byna weer waar ons in die tagtigs was – met ons rûe teen die muur. Toe was dit die burgerlike samelewing wat die regering gedwing het om te verander. Hoe nou gemaak? En hoe kan gewone mense help? Watter organisasies het die vermoë om ’n verskil te maak?
|
 |
Twintig jaar later
Erns Grundling
Menings
"Hoe kyk ek nou, twintig jaar later, terug na Kerkorrel en SêNet? Ek is nou, meer as tevore, bewus van 'the brevity of life'. Hoe twintig jaar in ’n oogwink kan verbygaan en hoe vinnig soveel dinge onherroeplik kan verander."
|
 |
Sedeloosheid in die biology class
Elise Bishop
Rubrieke
"Waar kom daai anties se half dozen of meer babies dan va’daan? Mrs Olivier gaat maar moet explain, dan nou nie? G’n mens kon jou dié konsternasie uitdink nie. In Graaffernet! Of all places!"
|
 |
Die entiteit
Nini Bennett
Rubrieke
"Dit was die tyd toe Eskom se kragopwekkingskapasiteit gedaal het tot 53%. Beurtkrag, wat reeds sedert 2007 ’n ingeburgerde kultuur in Suid-Afrika geword het, het nou daagliks voorgekom. Vir maande reeds is die land lamgelê deur duisternis en ’n ongewone, serene stilte."
|
 |
Soos op Boksburg: Trein van onheil saai verwoesting
Hennie van Deventer
SêNet-briewe
"Die gasverwoesting op Boksburg herinner aan die geweldige ontploffing van ’n dinamiettrein van altesaam 42 trokke – die langste dinamiettrein ter wêreld in daardie stadium – 90 jaar gelede, op 17 Julie 1932, op die plaas Louwpan net buite Leeudoringstad (Leeudoornstad) in die ou Wes-Transvaal. Van die 42 waens was 31 gelaai met 320 ton dinamiet, bestem vir die goudmyne in Johannesburg. Op die res was kunsmis en appels."
|
 |
In memoriam: Oom Adriaan Vlok
Stefaans Coetzee
In memoriam
"Dit is moeilik om te glo dat daardie sagte man wat vir my die kardeur oopgemaak het, vroeër jare vrees ingeboesem het."
|
 |
Elders gesien: Daarom bring ek hulde aan Adriaan Vlok, die mens
Jean Oosthuizen
Elders gesien
"Dit is maklik om te oordeel, maar as iemand sy aandeel in onreg erken en bereid is om pa te staan daarvoor, terwyl die meeste van jou kollegas dit nie doen nie, kan dit nie maklik wees nie. Dit sê tog seker ook iets van die mens?"
|
 |
Elders gesien: Oor Kerkorrel en die flipside van "Gee, gee, gee"
Clinton V du Plessis
Elders gesien
"Onvoltooide stadions, krane (vir weke) sonder water, skole sonder basiese hulpbronne, hospitale sonder sorg, politici sonder integriteit, miljarde spandeer op wasteful and fruitless expenditure (of dan blatante selfverryking), die ligte gaan af in die Chelsea Hotel."
|
 |
Elders gesien: Vir my is die see helend
Trisa Hugo
Elders gesien
"Die reuk van vars uitgespoelde kelp het vir my die weeïge reuk van ’n vrou se verlange. Die see se bui is elke dag anders, die kleure allermins altyd in skakerings van blou, groen en grys."
|
 |
Seen elsewhere: Our boy One Ear had died
Darryl David
Elders gesien
"When you tell people your donkey died, they are conditioned to laugh, such is the stigma attached to a donkey. But he was a member of our family. I turned down a job at UWC because of him."
|
 |
Oekraïne: Berigte te velde
LitNet
Menings
’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.
|
Uit die argief | OuLitNet |
 |
Kunsmatige intelligensie
Handré Brand Seminare en essays
"Masjienleer en robotika kan tradisionele oorlogvoering soos ons dit tans verstaan, sowel as alle ander fasette van die lewe en die mensdom totaal in ’n ander dimensie plaas. Tot waar strek KI-beheer en -perke?"
|
 |
Skepsel deur Willem Anker: ’n LitNet Akademies-resensie-essay
Bibi Burger Resensies
"Hierdie oplossing word nie aangebied as ’n finale of maklike oplossing nie, maar deur die uitbeelding daarvan speel Skepsel op meevoerende wyse saam met Haraway in die modder van kuborgs, honde, mikrobakterieë, fungusse en ander skepsels, op soek na nuwe verbintenisse."
|
 |
Menseregtekommissie kom voor stok oor Malema se haatspraak
Jean Oosthuizen
In het nieuws
"In die lig van Malema en die EFF se weiering om verskoning te vra en geen oënskynlike teken dat die MRK by hul woord gehou het om Malema en die EFF hof toe te vat nie, eis AfriForum nou in ’n prokureursbrief dat die MRK skriftelike terugvoer oor verskeie sake gee."
|
 |
Eskom is in die hande van energiemafia, sê kenners
Jean Oosthuizen
In het nieuws
"Die vermeende poging om Eskom se uitvoerende hoof, André de Ruyter, dood te maak is die werk van kriminele sindikate binne Eskom wat van hom ontslae wou raak en voornemende aansoekers vir sy pos wou intimideer om nie daarvoor aansoek te doen nie."
|
 |
Al hoe meer wil hulle in 2023 losmaak van Eskom
Jean Oosthuizen
In het nieuws
"Terwyl individue wat dit kan bekostig, al hoe meer gebruik maak van sonpanele vir sonenergie en ander metodes om beurtkrag vry te spring, wil die Wes-Kaapse regering sowel as die kragvoorsiener City Power in Johannesburg ook vanjaar hulle afhanklikheid van Eskom verminder."
|
 |
Parlementsgebou ná ’n jaar steeds in puin
Jean Oosthuizen
In het nieuws
"’n Jaar sedert ’n brand die land se parlementsgebou, wat die Nasionale Vergadering huisves, vernietig het en dele van die ou Volksraad beskadig het, is daar nog geen duidelikheid wanneer daar met herstelwerk begin sal word en hoe lank dit sal duur nie."
|
 |
Aruba, Cross Over en CARAN: ’n onderhoud met Eric Mijts
Menán van Heerden, Eric Mijts
Academisch
"In de hedendaagse samenlevingen van het Caribische deel van het Koninkrijk der Nederlanden staat de positie van het Nederlands en het Papiaments in het onderwijs, bestuur en rechtspraak nog steeds met elkaar op gespannen voet. De spreker van het Papiaments past zich aan de Nederlandse cultuur en taal van de overkant van de oceaan aan en moet daarmee altijd een extra inspanning leveren om te horen bij een samenleving ver weg." Eric Mijts gesels met Menán van Heerden.
|
 |
Oproep voor bijdragen CARAN-conferentie
Voertaal
Academisch
Het bestuur van de Caribische Associatie voor Neerlandistiek (CARAN) nodigt u van harte uit om een bijdrage te leveren aan de zevende CARAN-conferentie die gehouden wordt van woensdag 6 tot en met zaterdag 9 december 2023 aan de Universiteit van Aruba in Oranjestad, Aruba.
|
 |
Graaff-Reinet, die juweel van die Karoo
Izak de Vries
Reizen
"Die Karoo bied baie teen uiters bekostigbare pryse. Graaff-Reinet het ’n ryk geskiedenis en talle lieflike, historiese geboue. Vir my is dit ook die dorp waar Elise Bishop, Etienne van Heerden, Maya Fowler, Anton Rupert, GT Ferreira, Robert Sobukwe en Matthew Goniwe vandaan kom."
|
 |
En het Woord van het Jaar 2022 is…
Ingrid Glorie
Over taal
"Hieruit blijkt maar weer eens dat taalkundig onderzoek, en specifiek de lexicografie, helemaal geen stoffige wetenschap is. Woordenboekmakers die zich bezighouden met hedendaags Nederlands houden hun vinger aan de pols van de tijd."
|
 |
Speurder Sammi: die blou steen – ’n onderhoud met Crystal-Donna Roberts
Veronique Jephtas, Crystal-Donna Roberts
Skrywersonderhoude
"Ek hoop absoluut kinders word meer na geluister. Nie net vir hulle onthalwe nie en nie net sodat hulle veilig genoeg voel om hulle drome en vrese en ervarings te deel nie, maar sodat ons (met ons bedoel ek ouer generasies) ook van hulle kan leer."
|
 |
Dis asof Aleit Swanepoel saam met jou kosmaak – al geselsende
Maryke Roberts
Boeke en skrywers
"Dis meer as ’n leefstylkookboek, dis ’n huldeblyk aan iemand wat miljoene mense se lewens geraak het – nie net met sy programme, akademie of vriendskappe nie, maar by al die glansgeleenthede waar hy regoor die land opgetree het en waar sy woorde mense geïnspireer het."
|
 |
Spesmagte tops in Andy McNab se The hunt: ’n lesersindruk
Stefaans Coetzee
Lesersindrukke
"Die reeks, wat met The hunt afskop, handel oor ware spesialemagteoperasies. En alhoewel hy in die boek spesifiek op die SBS (Special Boat Service) se operateurs fokus, kleur McNab die volledige prentjie in van wat alles agter die skerms gebeur."
|
 |
Elias P Nel (1954–)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum
"En as ek deesdae by Verneukpan kom, gaan sit ek nog steeds lekker op die grond by die ooms en tannies en gesels. Met hulle is dit soos die gesegde: as iemand doodgaan, gaan ’n hele biblioteek van kennis tot niet."
|
 |
Netflix TV en films gie ’n virtual experience van Italy
Tasneem Daniels
Menings
"Florence, soes ek deur die film gelee’t, is bekend vi hulle kuns en architecture. Ek was baie impressed mettie feit dat hierie filmmakers getry’t om movies te maak buite uit die main capital cities van Italy."
|
 |
The Fabelmans: ’n filmresensie
Leon van Nierop
Film
"The Fabelmans mag emosie uit Spielberg se rolprentbank trek, maar nooit so erg dat jy daarin verstik nie. Dit word onderspeel, tydsaam vertel en sonder kitsoplossings opgedis."
|
 |
Saartjie in die reën
Sidney Gilroy
Fiksie
"Toe ek haar by die skuiling inteken en afsien, kyk sy my lynreg in die oë. Dieselfde kyk waarmee Saartjie my vanoggend gegroet het."
|
 |
Hemelkrane
Zebulon Kochk
Poësie
"Die hemelkrane is oop
en op sinkplate se rûens
speel reëndruppels klavier"
|
 |
Woordverworpe
Loretta Szikra
Poësie
"idees vertrap mekaar nie meer
om los te breek nie,
woorde stoei nie meer speel-speel
rondom digreëls wat spook
om sin te maak nie"
|

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|