Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 919

30/09/2022


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou toeris

Fresh off the press

General Jan Smuts


Ahtor: David Brock Katz
Publisher: Delta Books
ISBN: 9781776192304

Jan Smuts grabbed the opportunity to realise his ambition of a Greater South Africa when the First World War ushered in a final scramble for Africa. He set his sights firmly northward upon the German colonies of South West Africa and East Africa.

Menings

Hoe gaan dit met toerisme in Suid-Afrika?

Freek Robinson, Nellie Swart
Onderhoude

Wat is die impak van beurtkrag op toerisme? Steur die buitelanders hulle aan ons misdaadsyfers? Pla die min binnelandse lugrederye enigsins? Hoe vergelyk ons toerisme tans met die tyd kort voor die pandemie?

Erfenisdag is g’n braaidag nie

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Erfenisdag was bedoel om ’n dag te wees waar elke kultuurgroep dit wat hulle uniek en uitsonderlik maak, te vier. Dit was bedoel as ’n dag waar kultuurgroepe meer van mekaar se kultuur kon leer op ’n gestruktureerde manier. In stede daarvan is dit verwring in net nog ’n kommersiële foefie."

Suid-Afrikaanse samelewing weer eens by ’n kruispad: Gesprekke by die Etienne van Heerden Veldsoirée

Izak de Vries
Menings

"In die laat jare tagtig het Suid-Afrika gesteier. Ons land was finansieel in ’n gemors, en die samelewing was vasgevang in ’n brutale geweldsklimaat. Uit daardie dryfsand het leiers verrys wat ’n verskil sou maak."

When is an election free and fair?

David Willers
Opinion

"I was interested to read that several ANC Youth League officials have flown to Russia to monitor the controversial referendum being held to legitimise the 'annexation' of the Ukrainian territory that Putin’s army is occupying. The referendum has been discredited in advance by most of the world as a sham, but this hasn’t deterred the ANC’s intrepid task team from acting as 'international observers'."

Elders gesien: "Wel, Goothbaai, Salie"

Hennie van Deventer
Elders gesien

Hennie van Deventer bring in sy LitNet-blog hulde aan Salie de Swardt: "Van Salie sou ek by sy skielike heengaan in ’n hotel in Londen hope anekdotes kon uitryg. Hy was by al sy gravitas iemand met ’n onblusbare humorsin. Waar hy was, was luimigheid nooit ver nie."

Oekraïne: Berigte te velde

LitNet
Menings

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

COVID-19: Die jongste | The latest

LitNet
Menings

COVID-19: Kry die feite | Get the facts

OuLitNet

’n Toeris in jou eie lewe

Deborah Steinmair
Fratsgolf (2004)

"Sê nou ek het nooit tussen die toeriste op die sypaadjie van die lewe beland nie? Dan sou ek nooit die lang en windverwaaide road trip saam met die maniese marionettemeester beleef het nie."

Dans om die wêreld

André-Pierre du Plessis
ExpatNet (2005)

"In Kaïro is daar ’n plesierskip wat toeriste vir ’n aand op die Nyl vat. Terwyl jy nie kyk nie, of sodra hulle jou maaltyd bedien in die bedrukte, bedompige kajuit onder in die boot waar jy geen sin van rigting het nie, draai hulle die boot om. In werklikheid reis jy oor letterlik net enkele kilometers se Moseswater, want die eienaar het nie genoeg geld om ’n lisensie te bekom wat hom toelaat om na meer eksotiese dele van die rivier te reis nie."

Van agter die boereworsgordyn tot in Las Vegas

Kytie Koekblik
Expat-ekskursies, 2004

"Ek het altyd gewonder hoe dit moes wees in Sin City, en die een ding wat ’n mens maklik vergeet as toeris, is dat Sin City ook ’n plek is waar gewone mense leef. Dit is nie net ’n vakansieplek nie. Dit is deel van Amerika soos enige ander, al is dit ook half ironies as jy ’n billboard met miljoene liggies sien uitspel in Sin City: 'One nation under God'."

Akademies en skole

’n Oorsig oor enkele digitiseringsprojekte in Afrikaans: ’n Vertrekpunt vir Afrikaans se digitale toekoms

Roné Wierenga, Wannie Carstens
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Digitisering behoort weens die koste, tyd en energie wat daaraan gekoppel is, eerder ’n gesamentlike (dus instansiegedrewe) projekgeleentheid te wees as ’n individuele een."

Nuwe alles-In-Een Graad 1, 2 en 3: Pret met Afrikaans Eerste Addisionele Taal-werkboekoefeninge

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jou kind in graad 1, 2 of 3 en neem hulle Afrikaans Eerste Addisionele Taal in die skool? Best Books, ’n druknaam van NB-Uitgewers, deel hierdie week gratis oefeninge uit hul werkboeke om vir LitNet-lesers ’n voorsmaak te gee van wat hulle in hierdie boeke kan aantref.

Graad 4: Wiskundevraestel en -memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Lente is in die lug! Voordat jy begin dink skool is vir die voëls, hersien vir oulaas jou Wiskunde met Lee-Ann West se vraestel en memo. Dis spesiaal opgestel vir leerders in graad 4.

Graad 10: Wiskundevraestel en -memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Dis amper tyd vir die lentevakansie! As jy in graad 10 is, moenie toelaat dat Wiskunde vir jou hooikoors gee nie. Laai Lee-Ann West se vraestel en memo gratis hier af en laat dit jou van jou kwale genees.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Persverklaring: "Om die draai"-kollokwium, Departement Afrikaans en Nederlands, US

LitNet
Akademies en skole

Vier skrywers verbeel Suid-Afrika in 2050. Jy word uitgenooi om op 4 Oktober 2022 na Jolyn Phillips, Alettie van den Heever, Ryan Pedro en SJ Naudé te kom luister.

Persverklaring: Nuwe lede van die SA Akademie se Letterkundekommissie aangestel

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Die nuwe voorsitter is Willie Burger van die Departement Afrikaans aan die Universiteit van Pretoria en die nuwe lede is die bekende skrywers Valda Jansen en Bettina Wyngaard.

Nou op Voertaal

Persverklaring: "De schoonheid van het Nederlands" tydens hierdie jaar se Week van het Nederlands

Voertaal
SASNEV

Dié week bied jaarliks ’n blik op die Nederlandse taalaanbod en taalverbintenisse in Suid-Afrika met interessante gesprekke, ’n filmvertoning van ’n Nederlandstalige dramafilm by ’n inryteater in Pretoria en in Kaapstad by die Labia-teater, lesings en gesprekke, musiekproduksies in Nederlands en/of Afrikaans en Engels. Die bydrae waarvoor talle angstig wag, is die tweede edisie van die SAVN se kortfilmkompetisie vir voorgraadse en nagraadse studente in neerlandistiek.

Schrijver in verzet: Breytenbach en het Parlement International des Écrivains (Breytenbach notities #3)

Yves T'Sjoen
Meningen

"Belangrijk in de kortstondige geschiedenis van het PIE (1994–2004), onder het voorzitterschap van respectievelijk Salman Rushdie (1994–1997), Wole Soyinka (1997–2000) en de Amerikaanse schrijver Russell Banks (2000–2004), was de uitgave van het magazine Autodafe (Serpent’s Tail, Londen). Het periodiek publiceerde literaire bijdragen van schrijvers, in hun land slachtoffer van censuur of fysieke dreigementen."

ANC-jeug glo onwettig in Oekraïne as waarnemers

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die deelname van lede van die ANC-jeugliga as sogenaamde onafhanklike internasionale waarnemers is uit verskeie oorde gekritiseer omdat dit volgens die meeste politieke kommentators ’n skyn van amptelike geloofwaardigheid verleen aan peilings wat elders algemeen as ’n skyn beskou word om Moskou se gedwonge beslaglegging op vier Oekraïense provinsies te regverdig."

Nuwe wet wil rokers verder inperk

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Suid-Afrikaners wat daarvan hou om ’n dampie te slaan, gaan waarskynlik gedwing word om die gewoonte in die afsienbare toekoms nog verder in te kort wanneer die regering se nuwe rookwet goedgekeur word."

Ramaphosa erken beurtkrag is lank nie verby

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"President Cyril Ramaphosa het erken dat Suid-Afrikaners maar vir lief sal moet neem met die feit dat beurtkrag vir die afsienbare toekoms deel van hulle daaglikse bestaan sal wees."

Boeke en skrywers

kykNET-Rapport-boekpryse 2022: Afrikaanse skrywers en resensente bekroon met R1 miljoen

LitNet
Boeke en skrywers

Die Covid-pandemie en grendeltyd het skitterende gevolge vir die Afrikaanse boek ingehou, te oordeel aan die kreatiwiteit, diepte en reikwydte van titels wat vanjaar meegeding het om die kykNET-Rapportpryse. Die wenners betrek van ’n herverbeelding van die plaasroman tot die skeibrekers van die Dorslandtrek tot charismatiese lekepredikers tot vroue in opstand teen die patriargie.

kykNET-Rapportprys vir fiksie 2022: Vier susters deur Gerda Taljaard

Sonja Loots
Boeke en skrywers

"Natuurlik gaan dit ook om die oorlog tussen man en vrou, en die letsels wat dit laat. In hierdie opsig blink die roman uit as een wat nie net breed kyk nie, maar ook diep kyk."

Jan Rabie-Rapportprys 2022: Kompoun deur Ronelda Kamfer

Anastasia de Vries
Boeke en skrywers

"In Ronelda Kamfer se debuutroman Kompoun is ’n taalvirtuoos aan die slag; ’n meester wat die Afrikaanse taal soos ’n outydse viool bespeel."

kykNET-Rapportprys vir niefiksie 2022: Van Humpata tot Upingtonia deur Nicol Stassen

Bill Nasson
Boeke en skrywers

"Net soms verskyn daar ’n boek wat heeltemal ongewoon en uitsonderlik is. Nicol Stassen se Van Humpata tot Upingtonia is só ’n kultuurprestasie."

kykNET-Rapport Herman Binge-filmprys 2022: Die getuienis deur Francois Smith

Beer Adriaanse
Boeke en skrywers

"Die boek verras die leser van begin tot end; dit voer gelowige én ongelowige mee ..."

kykNET-Rapport-boekresensent van die jaar 2022: Commendatio’s

Bibi Slippers
Boeke en skrywers

"In Izak de Vries se bespreking van Francois Smith se tweede roman word ’n velerlei ander skrywers en boeke betrek om leeskringe te help om hulleself ten opsigte van dié boek te oriënteer."

UJ-prys 2022: Commendatio vir SJ Naudé se Dol heuning

Sonja Loots
Boeke en skrywers

Die 2022 UJ-prys is op 22 September aan SJ Naudé toegeken vir sy bundel kortverhale Dol heuning. Lees Sonja Loots se commendatio wat tydens die geleentheid gelewer is.

UJ-prys 2022: SJ Naudé se toespraak by die bekroning van Dol heuning

SJ Naudé
Boeke en skrywers

Die 2022-UJ-prys is op 22 September toegeken aan SJ Naudé vir sy bundel kortverhale Dol heuning. Lees die skrywer se aanvaardingstoespraak tydens die seremonie hier.

Commendatio for UJ Prize for Literary Translation 2022: SJ Naudé’s Dol heuning / Mad honey

Michiel Heyns
Books and writers

SJ Naudé was awarded the UJ Prize for Literary Translation for his translation of Dol heuning into Mad honey. Read the commendatio by Michiel Heyns here.

UJ Prize for Literary Translation 2022: SJ Naudé’s acceptance speech

SJ Naudé
Books and writers

SJ Naudé received the UJ Prize for Literary Translation for his translation of his book Dol heuning into Mad honey. Read his acceptance speech during the prize-giving ceremony in Johannesburg.

UJ-debuutprys 2022: Commendatio vir Swatland en Man op ’n fiets êrens heen

Ryan Pedro
Boeke en skrywers

Die 2022-UJ-debuutprys is op 22 September vanjaar by die Universiteit van Johannesburg gesamentlik aan Ashwin Arendse vir Swatland en Frederik de Jager vir Man op ’n fiets êrens heen oorhandig. Lees Ryan Pedro se commendatio by die geleentheid.

UJ-debuutprys 2022: Frederik de Jager se toespraak by die bekroning van Man op ’n fiets êrens heen

Frederik de Jager
Boeke en skrywers

Die UJ-debuutprys vir 2022 is op 22 September toegeken aan Frederik de Jager vir sy Man op ’n fiets êrens heen. Lees die skrywer se aanvaardingstoespraak tydens die seremonie hier.

UJ-debuutprys 2022: Ashwin Arendse se toespraak by die bekroning van Swatland

Ashwin Arendse
Boeke en skrywers

Die UJ-debuutprys vir 2022 is op 22 September toegeken aan Ashwin Arendse vir sy digbundel Swatland. Lees die digter se aanvaardingstoespraak tydens die seremonie hier.

Buit deur Dibi Breytenbach: ’n resensie

Anschen Conradie
Resensies

"Breytenbach is reeds gevestig en bekend as spanningsromanskrywer, maar met Buit bereik sy nuwe hoogtes. Dis ’n briljante, hartverskeurende, skrikwekkend realistiese en insiggewende roman oor Afrika en sy mense."

Buit: ’n onderhoud met Dibi Breytenbach

Naomi Meyer, Dibi Breytenbach
Skrywersonderhoude

"Die skryf van Buit was tot ’n baie groot mate vir my ’n herkalibrering van my Afrikaanskap. Ek dink dat die pennie, soos die Engelse sê, na ’n geleidelike ontwaking vir die eerste keer behoorlik gedrop het dat ek ook ’n deel van hierdie kontinent is. Hoe meer ek geskryf het, hoe kwater het ek geword. Vir die eerste keer het die diepte van die skade wat deur kolonialisasie aan die kontinent aangerig is en steeds aangerig word, tot my merg deurgedring."

Franz Marx: Uit die perd se bek deur Chris Vorster: persoonlike herinneringe en foto’s

Annalize Marx Hills, Johan Allers
Boeke en skrywers

Chris Vorster se boek oor Franz Marx, Uit die perd se bek, word op 12 Oktober 11:00 by die Toyota US Woordfees bekendgestel. Die item heet “Die private Franz Marx”. Annalize Marx Hills, ’n familielid van Marx, deel met die familie en familievriend se toestemming haar eie en hulle persoonlike herinneringe aan die mens Franz Marx.

’n Gesprek tussen Estelle Kruger en Fanie Olivier oor sy vertaling van Mister Angelo Alzheimer

Estelle Kruger, Fanie Olivier
Skrywersonderhoude

"Jy lees die teks sekerlik minstens twee keer deur sodat jy die 'gevoel' van die storie kan kry en vasstel hoe die storie vertel word. Laasgenoemde is seker die moeilikste ding om oor te besluit, en dan veral wat jy gaan doen rondom die hantering van tydvorme, spesifiek die verlede tyd."

Marzanne Leroux-Van der Boon (1940–2022)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Om oor die reis tussen mens en mens te skryf, ken geen einde nie. In elke menslike verhouding is soveel intrige dat jy by die ontginning daarvan meermale sprakeloos staan. Dit sluit vanselfsprekend die liefde in."

Thicker than sorrow deur Khadija Heeger – ’n map van collective history

Veronique Jephtas
Resensies

"Die bundel is beslis Heeger se manier van loep omkrap wat vi jare lank te netjies is, die terugvat van wat gesteel was ennie soektog begin vi dit wat nog undiscovered is, nie net altyd binne in haaself nie, maa dit innie leser wat carefully met Heeger se poetic guidance seduce wôd."

First sip: Bamboozled by Melinda Ferguson

LitNet
LitNet Eerste Slukkie | First Sip

"Of course, on a greater soul-journey level, he is teaching me about abandonment, forcing me to deal with my deep childhood terror of facing the idea of 'the end' – of mortality. Of sharing my life with another. He is also training me to be alone. I am teaching him about communication, trust and forgiveness."

Press release: 2022 AVBOB Poetry Gala

LitNet
Books and writers

Eleven talented poets – one for each official language of South Africa – were announced as the overall winners of the 2022 AVBOB Poetry Competition at a gala prize-giving at the Pretoria Country Club on Wednesday, 21 September 2022. Here are the winners.

Swaai sterk

Crito
Blogs

"Soveel as wat ek saamstem met die toekenning van kykNET en Rapport se pryse vir die beste boekresensente van 2021 aan Jean Meiring, Charl-Pierre Naudé en Izak de Vries, dink ek dis tyd vir ’n radikale move."

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 24 tot 29 September 2022

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die jongste pasgepubliseerde boeke wat op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Etienne van Heerden Veldsoirée: fotogalery van die sprekers

Menán van Heerden
Menings

Die derde Etienne van Heerden Veldsoirée het van 23 tot 25 September 2022 op Cradock plaasgevind. Gesprekke deur skrywers, gemeenskapsleiers en -aktiviste, akademici, advokate, landdroste en joernaliste het vir behoorlike pitkos in die skaduwee van Karoo-koppies gesorg. Menán van Heerden het foto’s van die sprekers geneem.

’n Fees in die veld: Etienne van Heerden Veldsoirée-fotogalery

Menán van Heerden
Leefstyl

Bakkies, biltong en ’n brakbrêgh. Benewens aktuele gesprekke deur skrywers, gemeenskapsleiers en -aktiviste, akademici, advokate, landdroste en joernaliste, het die derde Etienne van Heerden Veldsoirée (23 tot 25 September 2022) op Cradock ook vir feesuitstappies in die Karoo-veld gesorg. Menán van Heerden het foto’s geneem.

The Etienne van Heerden Veldsoirée through my lens

Darryl David
Lifestyle

Festival director Darryl David shares his pictures of the Etienne van Heerden Veldsoirée which took place from 23 to 25 September 2022 in Cradock.

Who’s afraid of Virginia Woolf?-resensie: Ons is steeds bang vir daai wolf

Maryke Roberts
Teater

"En ek wil my verstout om te sê dat in die ses dekades waarin die toneelstuk steeds regoor die wêreld opgevoer word, daar kwalik ’n beter George en Martha kon wees as Alan Committie en Robyn Scott. Hulle wórd daardie verbitterde egpaar en breek jou hart."

Pou-resensie (Prime Video) – soveel intrige

Reney Warrington
TV

"Pou is Jaco Minnaar se debuutrolprent as regisseur. Alhoewel daar hier en daar haakplekke is, is dit ’n besonder interessante wegspringplek vir ’n belowende loopbaan. Ek sien uit na sy tweede en derde film."

Persverklaring: Tien tekste uit KKNK Teksmark word verder ontwikkel

LitNet
KKNK

Teksmark is van 24 tot 26 Augustus by die Baxterteater in Kaapstad aangebied en kon gratis deur belangstellendes bygewoon word. Altesaam 22 skrywers het hul teksidees voorgelê en 90 akteurs en regisseurs het deelgeneem om uittreksels uit elk van die tekste as leesteater aan te bied.

Persverklaring: Musiekindaba, ’n eerste vir Afrikaanse musiek

LitNet
Musiek

Hoe kan ons saamwerk vir ’n beter musikale toekoms? Dis tyd om te praat. Musiekindaba bring kunstenaars, die ganse musiekbedryf en musiekliefhebbers byeen om koppe bymekaar te sit, verhoudinge te bou, loopbane te bou, te leer, inligting te deel en die wonderwêreld van musiek te vier.

Press release: True Pan-Africanism – a look into the future of Africa

LitNet
Art

The exhibition includes the representation of the Afrikaner folk and native peoples of Africa and combines our diverse and beautiful cultures into one. It is something not to be missed. It is unlike anything seen before. It’s what we need. This is art for the future. Unity on the continent begins at home.

Nuwe skryfwerk

LitNet-slypskool Om te skryf: Die tweede weergawe van ons deelnemers se verhale

LitNet
Slypskole

LitNet-slypskool Om te skryf: Die tweede weergawe van ons deelnemers se verhale is geplaas.

Lara se pienk mandjie (weergawe 2)

Barend Wessels
Slypskole

Lees die tweede, verbeterde weergawe van Barend Wessels se storie, "Lara se pienk mandjie". Hy neem deel aan die LitNet-slypskool Om te skryf.

Die spieëlkas (weergawe 2)

Bernice Saulse
Slypskole

Lees die tweede, verbeterde weergawe van Bernice Saulse se storie, "Die spieëlkas". Sy neem deel aan die LitNet-slypskool Om te skryf.

Die delivery man (weergawe 2)

Annemarie van Wyk
Slypskole

Lees die tweede, verbeterde weergawe van Annemarie van Wyk se storie, "Die delivery man". Sy neem deel aan die LitNet-slypskool Om te skryf.

Geld kan nie als koop nie (weergawe 2)

Stefaans Coetzee
Slypskole

Lees die tweede, verbeterde weergawe van Stefaans Coetzee se storie, "Geld kan nie als koop nie". Hy neem deel aan die LitNet-slypskool Om te skryf.

Spookradio 302 FM (weergawe 2)

Eugene Pienaar
Slypskole

Lees die tweede, verbeterde weergawe van Eugene Pienaar se storie, "Spookradio 302 FM". Hy neem deel aan die LitNet-slypskool Om te skryf.

Wit kers

Willem de Swyger
Poësie

"my wit kers
se geel vlam
brand vanmôre
in my vensterbank"

Enkellopend

Hanrie Viljoen
Poësie

"Ek wou jou uit my geheue
bad en skrop en drink,
maar die deftige milieu
het in ’n Styrofoam-koppie gesink"

Die koue binne my

Anzé Bezuidenhout
Poësie

"vanuit ’n koue woning
wat skuiling moes bied
aan die ysigheid binne my"

Voëlvry

Loretta Szikra
Poësie

"waar ek
v o ë l v r y
van flenterliefde is
en onthef is
van jou gesag."

Privaatheidskennisgewing

LitNet: Privaatheidskennisgewing | Privacy notice

LitNet
Als oor LitNet

LitNet wil jou as leser die versekering gee dat ons daarop ingestel is om jou persoonlike inligting wat by ons in bewaring is, te beskerm. | LitNet would like to assure you as a reader that we are committed to protecting your personal information held by us.



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 886 5169


© 2022 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved