Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1059

18/07/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou binnerym van bloed

Rietspruit

Skrywer: Johann Lodewyk Marais
Uitgewer: Naledi
ISBN: 9781067234690

Rietspruit is Afrikaans se voorste ekodigter se vyftiende digbundel. In Rietspruit verbind Marais landskap vernuftig aan jeugherinneringe, familieverhoudings en die sosiale milieu van ’n plattelandse plaasgemeenskap. Hiervan getuig die duidelike verbande tussen emosionele impulse en landskap wat veral in gedigte oor die vader-seun-verhouding (as deel van wyer familieverwantskappe) duidelik blyk.

Boeke en skrywers

Binnerym van bloed deur Antjie Krog: ’n resensie

Ihette Senekal
Resensies

"Dit is ’n roman wat gelees en weer gelees moet word, om telkens nuwe gewaarwordinge te beleef. Dit bly egter onteenseglik dat indien dit so sou wees dat hierdie publikasie die laaste is uit Krog se pen, dit ’n hoë noot is om ’n formidabele oeuvre mee af te sluit."

’n Gedetailleerde program van die Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Die Etienne van Heerden Veldsoirée vind plaas van 25 – 27 Julie 2025. Hier volg ’n gedetailleerde uiteensetting van die sprekers, hulle onderwerpe, wanneer hulle optree en waar hulle optree.

In gesprek met Johannes de Villiers oor Op pad na ’n klooster in die sneeu

Maryke Roberts, Johannes Bertus de Villiers
Skrywersonderhoude

"Ek het in kloosters gewoon, talle geestelike begeleiers gehad, aan die voete van wysgere in die VSA, Birma, Frankryk en Spanje geleer. Al daardie dinge en insigte dam oor die jare heen in jou kop op. Toe ek gaan sit en skryf, was dit soos om ’n sluis oop te trek en het baie daarvan op die bladsye uitgespoel."

Karooseun van Vosburg deur Franklin Sonn: ’n resensie

Clinton V du Plessis
Resensies

"Karooseun van Vosburg is ’n insiggewende veelkantige verhaal deur iemand wat ondanks die dikwels fatalistiese val van die dice sy regmatige en volwaardige plek in die son kon kry, in ’n land wat werklik behoort aan almal wat dit bewoon."

Twyfelbos deur François Loots: ’n resensie

Anschen Conradie
Resensies

"Die insluiting van verskeie ander werklike historiese figure, onder andere Jan Tesselaar, wat in 1828 as Caledon se veldkornet aangestel is en rondom wie daar inderdaad ’n legende aangaande sy huweliksdag gehul is, verseker geloofwaardigheid en outensiteit wat tyd en ruimte betref."

Vredemakers deur Reggie Peace: ’n resensie

Maryke Roberts
Resensies

"Reggie se eerlikheid oor die gevoel wat kinders wat uit sulke gesinne kom, met hulle saamdra, ruk jou. Hy praat van goeie tye, 'maar ek kan meestal net die slegte goed onthou. Die goed wat jou trauma word.'"

Heil die Leser! Mishandeling en trauma in Wanneer die krieke stil word deur Petro Kotzé-Odendaal en Ontbloot deur Marthé McLoud

Nini Bennett-Moll
Boekrubrieke

Nini Bennett-Moll skryf oor boeke wat vroulike trauma aanspreek: "Waar Kotzé-Odendaal se roman die verskillende vorme van geweld eksplisiet takel en beskryf, handel McLoud se gedigte oor die geweld van stilte: oor dit wat verswyg (moet) word; oor misverstande en donker geheime, en oor mense wat by mekaar verby leef."

Kokke kook weer Maklik met Marinda

Annette Havenga
Boeke en skrywers

"Vir Marinda was dit belangrik om ’n kookboek te produseer sodat kokke kan kook met dit wat in hulle kaste is."

C Johan Bakkes (1956–2025)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"’n Reis is nie net iets wat jy moet verbykry om by die bestemming uit te kom nie." Lees meer oor die lewe en werk van C Johan Bakkes in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum.

Cliff-hanger: The comrade’s wife by Barbara Boswell – a book review

Cliffordene Norton
Books and writers

"The comrade’s wife isn’t just a powerful novel, but a necessary one. It interrogates power, silence, gender, race and survival with the tenderness of a friend and the clarity of a scholar. No notes. Just awe."

Short.Sharp.Stories: Interview with Anna Stroud, author of "The power station"

Lynn Joffe, Anna Stroud
Books and writers

"I can’t claim a moral high ground; for that I am too flawed, too contradictory. I suppose something I’ve been thinking about a lot is that empires fall – and how right now feels like the end of something."

Stefaans Coetzee chats to Gareth Crocker

Stefaans Coetzee, Gareth Crocker
Books and writers

"I love humour in books. Especially the 'tongue-in-cheek' variety. There’s even more to come in book two. I think it’s important to balance some of the darker aspects of the thriller genre with moments of levity."

Invitation: Book launch of Behind prison walls by Edwin Cameron, Rebecca Gore and Sohela Surajpal in Cape Town, 24 July 2025

LitNet
Books and writers

Khomotso Moshikaro will be in conversation with Edwin Cameron, Rebecca Gore and Sohela Surajpal at the book launch of Behind prison walls: Unlocking a safer South Africa at The Book Lounge in Cape Town on 24 July at 17:30 for 18:00.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 12 tot 18 Julie 2025

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Uit die argief

Antjie Krog (1952–)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum (2023)

"As ek ’n lewe daaruit kon maak, sou ek net wou dig." Lees oor Antjie Krog se lewe en skryfwerk in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum.

om te roei sonder hawe

Antjie Krog
Stemme | Voices | Amazwi (2022)

LitNet se Stemme | Voices | Amazwi was ’n reeks kort, kragtige monoloë, aangebied in samewerking met die Suidoosterfees, NATi en die ATKV. Kyk hier na Hannah Borthwick se vertolking van Antjie Krog se om te roei sonder hawe uit LitNet se argief. Die teks van die monoloog is hier beskikbaar, asook ’n gesprek tussen Hannah en regisseur Nicole Holm.

Menings

Korrupsie in die polisie

Freek Robinson, Lizette Lancaster
Onderhoude

Freek Robinson het met Lizette Lancaster van die Institute for Security Studies (ISS) gesels om te hoor: Is daar moontlik korrupsie in die polisiediens? Is daar politieke druk op die polisiediens? Wat word gedoen aan die probleme in die diens? En hoe kan gewone mense betrokke raak by die bekamping van misdaad?

Die Mkhwanazi-skok: Hoe diep loop korrupsie? (14 Julie 2025)

Theo Venter
Menings

"In sy kamoefleerdrag by die perskonferensie op Sondag 6 Julie 2025 het hy gelyk soos ’n Suid-Amerikaanse dwelmbaas wat nuwe smokkelroetes aankondig, want langs die gekamoefleerde generaal het ’n aantal gewapende lede in volle gevegsdrag en met gesigsmaskers gestaan."

Wat sê Bettina? Is een tree vorentoe en twee treë terug ’n cha-cha, Uncle Cyril?

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Maa Uncle kon nie net ignore kap ie, iets moes gedoen wôre. Of ’n commission of enquiry die beste roep was, is ek ie soe seke van nie. ... Ek het gehoep vi something more decisive, soes toe Uncle daai DA-outjie weggejaag het, maar mens vat wat djy kry."

Wat sê Bettina? Zohran Mamdani se Suid-Afrikaanse verbintenis

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Die afgelope ruk sien ek gereeld trotse kommentaar oor hoedat Zohran Mamdani, die kandidaat vir New York se burgemeesterskap, in Suid-Afrika skoolgegaan het, met die onvermydelike implikasie dat sy tyd hier sy politieke denke moes beïnvloed het. Dalk het dit, wie weet? Maar as dit enige invloed gehad het, weet ek nie of dit die tipe is waaroor ons noodwendig hoef te koop te loop nie."

Springmielies: Oor vreemde fobies en ander volksmites

Nini Bennett-Moll
Rubrieke

"’n Kat, wat toevallig swart kan wees, beskik oor die kosmiese vermoë om jou lewe te ontwrig. Dit is magiese denke in sy suiwerste vorm – die (by)geloof dat ’n toevallige gebeurtenis ’n direkte invloed op jou lewenslot kan uitoefen – vergeet vir eers van die wetenskaplike beskouing van oorsaak en gevolg."

Privaatsektorbelegging in waterbestuur en -infrastruktuur: enkele oorwegings

Handré Brand
Seminare en essays

"Suid-Afrika benodig sowat R256 miljard per jaar tot 2050 om watersekerheid te verseker, met ’n jaarlikse tekort van ongeveer R91 miljard."

China’s expanding security engagements in Africa

Fanie Herman
Opinion

"African democracy advocates, civil society and media professionals generally do not share their governments’ enthusiasm for Chinese security engagements, citing the widespread abuse of Chinese policing and mass surveillance systems. China is also frequently criticised for its regime-centric strategy, which many African observers believe entrenches authoritarian practices. African civil societies play a crucial role in scrutinising these security relationships to ensure they advance citizen interests."

I have asked ChatGPT to predict Ramaphosa’s address

Ismail Mahomed
Seen elsewhere

"This is not the time for panic. It is the time for calm, for resolve, and for clarity. Let us remember who we are: a people who have faced down tyranny before."

PT Mtuze cannot die, his words live on

Siphiwo Mahala
Seen elsewhere

"His body of work cuts across genres — novels, short stories, drama, essays, poetry, biographical writings as well as translations."

Gewildste plasings op LitNet

Gewildste plasings op LitNet: 9 tot 15 Julie 2025

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week van 9 tot 15 Julie 2025.

Nou op Voertaal

Breyten schrijven #2: Het laatste interview. "Ekstra spesiaal van Remco / wat sterk oorleef, dankie. En ook vir Lucebert"

Yves T’Sjoen
Literatuur

"In het laatste publieke vraaggesprek met Breyten Breytenbach, op 19 maart 2022 in Kaapstad, sprak de schrijver ronduit over de vriendschapsbanden en zijn liefde voor de Nederlandse en ook Vlaamse 'swerwervriende'."

Suid-Afrika se renosteronthoringstrategie werp vrugte af

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Suid-Afrika huisves ongeveer 80% van die wêreld se renosterbevolking, wat die land ’n primêre teiken maak vir stropers wat renosterhorings vir die swartmark in Asië en die Midde-Ooste wil oes."

Misdaad en korrupsie bedreig Suid-Afrika se waardestelsel

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Croucamp het ’n somber prentjie oor die land se huidige toestand geskets."

Ramaphosa word gelooi oor sy hantering van polisieskandaal

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Vrae is ook gevra oor watter toegang Mantashe tot sensitiewe polisie-inligting sal hê en hoe dit gebruik kan word, veral gegewe sy betwiste verlede."

Ramaphosa se eiebelang weeg dalk die swaarste in Mchunu-besluit

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"Die antwoord neem ons terug na die Phala Phala-albatros om sy nek. Wat het Mchunu daarmee te doen?"

Parlement moet leiding neem in SAPD-skandaal

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die pad vorentoe sal afhang van die kommissie se vermoë om vinnig en deeglik te ondersoek, gekoppel aan robuuste parlementêre toesig."

Sodat die mense se stemme gehoor kan word

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"Met ander woorde, die nasionale dialoog kan nie ’n gesprek van bo (regering) na onder (burgerlikes) wees nie, maar een waar almal gelyke inspraak het."

Leesimpressie: Dragelijke lichtheid door Dieuwertje Blok

Erik van den Bergh
Literatuur

"Verzorgd uitgegeven dagboek uit de periode 1939–1942 van Henny Gazan, de moeder van Dieuwertje Blok. Aangevuld met foto’s, brieven, herinneringen en anekdotes."

Leesimpressie: Mijn Lwów door Józef Wittlin

Erik van den Bergh
Literatuur

"Fraai opgetekende persoonlijke herinneringen aan de Poolse stad Lwów (het huidige Oekraïense Lviv). Geschreven door de joodse auteur die in 1940 via Frankrijk naar de Verenigde Staten vluchtte."

Crossword blues

Alex J Coyne
Over taal

"Today, the delete key can easily change an entry, rather than causing a disagreement between every crossword fan in the vicinity!"

Persbericht: Colloquium Neerlandicum 2025 in Brussel

Voertaal
Academisch

Het thema van ons congres is "Nederlands in meertalige contexten". Met vrienden, collega’s en academici van over de hele wereld biedt ons congres een week vol interessante activiteiten. Denk aan een openingszitting met Tom Lanoye, Alfred Schaffer als keynotespreker, talloze boeiende lezingen en panelgesprekken en daarbovenop een cultureel programma samen met de lage landen, deBuren en Frontaal.

Etienne van Heerden Veldsoirée 2025

Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was. Vir slegs R380 kan jy die kursus bywoon, en boonop is alle gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée 2025 gratis vir deelnemers aan die ATKV-Skryfskool.

Slegs R380 vir die ATKV-Skryfskool én skouers skuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Om saam te vat: R380 betaal vir die skryfkursus, die kursusmateriaal en al die gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée.

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

LitNet
LitNet25-skrywersberaad

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad sal oor ’n aantal maande strek.

LitNet se Kommadagga-slypskool

Skryf nou in vir die Kommadagga-slypskool en -residensie!

LitNet
Boeke en skrywers

Die sluitingsdatum vir aansoeke is 25 Julie 2025 en die residensie vind van 29 September tot 19 Oktober 2025 by Paulet Huis op KwaNojoli in die Oos-Kaap plaas.

Enter now for the Kommadagga workshop and residency!

LitNet
Books and writers

The closing date for applications is 25 July 2025 and the residency will take place at Paulet House in KwaNojoli in the Eastern Cape from 29 September to 19 October 2025.

Akademies en skole

Die gebruik van taakgebaseerde aktiwiteite in Afrikaans Huistaal graad 4: ’n vergelykende ontleding

Antoinette van der Hoven, Michele van der Merwe
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Hierdie vergelykende ontleding van die twee handboekreekse toon dat daar ’n werklike behoefte aan ’n konseptuele raamwerk bestaan wat taalkunde-onderrig, volgens die taakgebaseerde benadering, kan rig."

Die doeltreffendheid van die gebruik van vertaalde gesprekstorieboeke vir die ontwikkeling van wiskundewoordeskat en wiskundevaardigheid in klasgroepe

Hanrie Bezuidenhout, Parvin Nemati
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Die deelnemende kinders is ewekansig in ’n intervensiegroep (n = 35) en ’n vergelykende groep (n = 26) verdeel waarna onderwysers drie gesprekstorieboeke oor ’n tydperk van vier weke minstens vier maal vir die intervensiegroep leerders gelees het om wiskundegesprekke in die klas te ontlok."

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Leefstyl

Skermgreep: 28 years later – ’n filmresensie

Leon van Nierop
Film

"Dié reeks kon ad infinitum so aangekarring het terwyl mense heerlik aan bloed-en-springmielies 'gevreet' het, darem met meer sout op as wat die stomme slagoffers op die doek kon bied. Maar toe besluit Danny Boyle om 28 years later vanjaar uit te reik en uit ’n ander oogpunt te benader, met nuwe tegnologie."

Dis waaroor teater gaan: Ma skryf matriek in die Baai

Izak de Vries
Teater

"Waar PG du Plessis ons na die Afrikaner-adel se voorkamer geneem het, neem Louis de Villiers se stuk ons na die sit- en eetkamer van die Afrikaner-middelklas. En dis die punt. Ons kén die mense op die verhoog."

Die wêreld wou hom stil maak, maar Everybody’s talking about Jamie

Maryke Roberts
Teater

"Die verhaal is gebaseer op die ware lewensverhaal van die 16-jarige Britse skoolseun Jamie Campbell, wat vooroordeel en boelies oorwin het om ’n drag queen te word."

Vrystaat Kunstefees 2025: Toor | Bos – an interview / ’n onderhoud

Naomi Meyer, Dineke Orton
Feeste

"Slippers and Roodt each chose one of Van Schalkwyk’s artworks and, with exceptional skill, pieced together a poem that relates directly to the chosen work." | "Slippers en Roodt het elk een van Van Schalkwyk se kunswerke gekies en met uitsonderlike vaardigheid ’n gedig geskep wat direk verband hou met die gekose werk."

Persverklaring: Toyota Stellenbosch Woordfees 2025 – Literatuur is steeds die hart

LitNet
Toyota Stellenbosch Woordfees

Die bekroonde digter Bibi Slippers het ’n eklektiese program vir die EasyEquities Skrywersfees saamgestel. Die fees spog vanjaar vir die eerste keer met twee feesdigters. Antjie Krog en Siphokazi Jonas deel vanjaar hierdie posisie van feesdigter.

Persverklaring: Toyota Stellenbosch Woordfees 2025 – Kaartjieverkope is oop!

LitNet
Toyota Stellenbosch Woordfees

Die kaartjieverkope vir die 25ste Toyota Stellenbosch Woordfees is nou oop en jy kan jou kaartjies aanlyn by Quicket koop of by die kaartjiekantoor by die Erfurthuis, Ryneveldstraat 37, Stellenbosch. Die gratis gedrukte feesgids is ook nou hier beskikbaar. Te danke aan Aramex kan jy nou die 2025 Toyota Stellenbosch Woordfees se sagtebandfeesgids gratis by jou huis laat aflewer.

Persverklaring: Koormusiek met hart by Klein Karoo Klassique

LitNet
Musiek

"Musiek wat met die hart praat – toeganklik, roerend met diep menslikheid." Dít is wat liefhebbers van koormusiek volgens die gevierde koorleier André van der Merwe kan verwag wanneer 65 koorlede van die Voces Cordis-koor op Sondag 10 Augustus om 12:30 vir die eerste keer op die verhoog by Klein Karoo Klassique verskyn.

Persverklaring: ATKV-tak PEAAT bied aan Ma skryf matriek, ’n skreeusnaakse toneelstuk wat jy moet sien!

LitNet
Teater

Maak gereed vir ’n aand van lekkerlag en familiemanewales wanneer die ATKV-tak, Port Elizabethse Afrikaanse Amateur-toneelvereniging, met trots Ma skryf matriek aanbied, ’n opwindende gemeenskapsteaterproduksie wat ’n hoogtepunt op die plaaslike vermaaklikheidskalender gaan wees.

Uitnodiging: Om ’n bordjie kos

LitNet
Kuns

Kom woon die opening by op Saterdag 19 Julie om 11:00 by die Breytenbach-galery.

Press release: this bra’s a pyscho on at the Artscape Theatre

LitNet
Lifestyle and entertainment

In his search for love and healing through dating apps, things take a dark turn – ending him becoming a serial killer and partaking in a chilling killing spree.

Nuwe skryfwerk

Dans van die reën

Marie Greyvenstein
Poësie

"Trippel, trappel, rittel
sag die stofkapittel,
druppels dans ’n rumba
afgewissel met ’n samba."

Vergif(sug)ting

Jeanne Henning Els
Poësie

"en vanoggend
by haar rotvangs
lê ’n vergifde nonnetjiesuil
asemloos langs my roosboom"

Self-diffuus

Zebulon Kochk
Poësie

"sien ek hoe die
saamdrommende mense se lewens
opgesluit is in ’n wyngeur"

Die Son, die Maan, die Sterre

Martiens Labuschagne
Poësie

"en in die verte,
aan die hemelruim se wand,
knipoog
die stille Sterre"

Die terugkeer

Etienne Lombard
Fiksie

"Die mis begin stadig lig oor die hawe, die stad wat weer sigbaar word, stuk vir stuk, soos ’n fotograaf se beeld wat in ’n donkerkamer ontwikkel. Ben kyk na die vrou oorkant hom, na die stad om hulle, na die verlede en die toekoms wat mekaar ontmoet in hierdie oomblik van waarheid en keuse."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2025 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved