"Die 'pandemie van middelmatigheid wat stelselmatig wegvreet aan kennis, vaardigheid en geletterdheid' in die huidige Suid-Afrikaanse onderwysstelsel, het die pas afgelope Saterdag ’n groot groep onderwysers, professore en doktore op Genadendal byeen gebring vir die Genadendal-onderwysberaad wat deur Kaapse Forum aangebied is. Elke spreker het die swak stand van opvoeding, die regering se dowe oor jeens die noodsaaklikheid van moedertaalonderrig, en die afwesigheid van ouers in die opvoedingsproses in hul aanbiedinge beklemtoon."

"Wat duidelik uit Tony Leon se mededelings spreek, is dat die vorming van die RNE geen geringe taak was nie."

"Coalition politics is not about ideological triumph, but deliverable results – rebuilding Eskom, fixing Transnet, unclogging ports, revitalising public education, etc. These are tasks that transcend partisan lines. No coalition can function without a competent, apolitical bureaucracy. A phased, legally mandated skills and integrity audit of senior civil servants, overseen by the Public Service Commission, should be launched, with clear benchmarks, retraining and regular reviews."

"Ongelukkig sal ons meer van hierdie teenstrydige besluite kry soos ons nader aan die ANC se leierskapstryd in 2027 kom as gevolg van faksies in die ANC en sterk weerstand teen die DA se rol in die RNE."

"This is no sudden collapse. It is a pattern that has been years in the making ..."

Is daar iewers ’n rooi knoppie wat gedruk kan word en siedaar, daar breek die Derde Wêreldoorlog uit? Kan kernwapens, ironies genoeg, vrede bewerkstellig? Watter voordele het kernkrag? Eben Coetzee skets vir Freek Robinson ’n meer genuanseerde prentjie teen die agtergrond van die onlangse konflik tussen Iran, Israel en die VSA.

"Die behoefte wat die staat Israel (7 miljoen van sy bevolking wat Joods is) het om oorlog te maak teen Iran (bevolking 90 miljoen), is verbasend. As ons egter die hipotese van die nihilisme aanvaar, vind ons ’n element van die verklaring."

"As drie advokate, en ’n regsfirma wat senior genoeg is om drie advokate te kan bekostig (wat ook ’n skatryk kliënt impliseer), almal deur KI om die bos gelei kan word, aan watter gevare word ons gewone sterflinge nie blootgestel wanneer ons KI-inligting vir soetkoek opeet nie?"

Die media het onlangs oor foute in sekere departementele matriekvraestelle berig. Sommige van die flaters was lagwekkend, soos die periodieke tabel wat verkeerdelik en foutiewelik in Afrikaans vertaal is. Belangrike vrae oor gehaltebeheer van die vraestelle behoort egter gevra te word – en die sielkundige effek van foute in ’n eksamenvraestel kan nie buite rekening gelaat word nie. Rolspelers van Fedsas en SAOU gee hul menings.

"As ons die renoster én sy horing wil red, sal ons meer moet waag, meer eksperimenteer, gereguleerde wettige handel toets, en sintetiese alternatiewe ondersoek. En ons het dringend meer ekonome nodig wat hierdie vraagstukke deeglik bestudeer, elke moontlikheid toets, en saam met ekoloë, natuurbewaarders en veldwagters werk. Net dan – miskien – sal my kleinkinders – en joune – nog ’n renoster in die natuur sien. Met horing en al."

"’n Reuse studie wat onlangs deur die Global Burden of Disease Study Vaccine Coverage Collaborators gedoen en in The Lancet gepubliseer is, wys ’n wêreldwye afname van 75% in die aantal kinders wat nog nooit ’n roetinekinderinenting ontvang het nie (ook bekend as nuldosiskinders), wat van 58,8 miljoen in 1980 tot 14,7 miljoen in 2019 voor die COVID-19-pandemie gedaal het."

"Die VVA glo dat lees aangeleerde gedrag is wat deur die voorbeeld van volwassenes gevorm word. 'Net soos ’n atleet moet oefen om te presteer, moet kinders gereeld lees om goeie lesers te word,' voeg Van der Merwe by. Deur boeke en storievoorlesing bevorder die VVA nie net geletterdheid nie, maar ook waardes en verbeelding."

"’n Week wat die DA graag sal wil vergeet."

"Vir Netanyahu en sy kultus is daar nog twee opsies oor."

"Juffrou Adonis, jou leerders het ’n blywende indruk gelaat. ’n Mens kan seker nie anders as ’n sprankelonderwyser, soos u, die skoolgemeenskap lei nie."

Alle belangstellendes word uitgenooi na die FilosofieKafee-gesprek op Vrydag 4 Julie in Wellington. Pieter Duvenage is die spreker, met Mariana Kruger as medereder.

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week van 25 Junie tot 1 Julie 2025.

Volg en neem deel aan die gesprek rondom Suid-Afrikaanse skole. | Follow and join the ongoing conversation on South African schools.

Klik hier vir gratis vraestelle en antwoordstelle, van graad 1 tot graad 12, plus nog skakels vir onderwysers, leerders, ouers, navorsers en akademici.

"Terwyl dit resoneer met groepe wat anti-apartheid- en dekolonialiseringsideologieë ondersteun, is daar twyfel oor of dit die diverse Suid-Afrikaanse bevolking kan verenig."

"Suid-Afrika se verbintenis tot gelyke toegang en waardigheid vir persone met gestremdhede word al hoe meer bevraagteken namate insidente en bewerings die sistemiese tekortkominge in toeganklikheid aan die lig bring."

"Tradisioneel ondersteun partye binne ’n regerende koalisie die begroting om stabiliteit te verseker. Deur selektief teen begrotings te stem, daag die DA die eenheid van die RNE uit sonder om die algehele nasionale begroting te ondermyn."

"Hoewel die party nie die RNE verlaat nie, het Steenhuisen gewaarsku dat ’n mosie van wantroue in Ramaphosa oorweeg sal word indien die ANC nie hulle koers verander nie."

"Ik heb me lang geleden – met overtuiging – aangesloten bij De Klimaatdichters, maar ik moet vaststellen dat ik niet goed functioneer in zulk een 'dichterscollectief'."

"Over de internationale oriëntatie van Nederlandse kranten in de zeventiende eeuw en over de ontwikkeling van de Nederlandse standaardtaal en de rol van schrijvers en dichters daarbij."

"Die gebeure van die Tweede Wêreldoorlog word dikwels net in boeke en flieks en dokumentêre films aan mens ontbloot. ... Maar dan staan jy eendag danksy ’n bootvaart tussen die Japannese eilande op die drumpel van dié gebeure en die nagevolge ruk jou 80 jaar later asof jy dit self ervaar het."

"Met haar pragtige kurwes, verstaan ek heeltemal hoekom die Nederlander Max Jong en Kapenaar Shelagh Wood hul harte in 2023 op dié praggebou verloor het. Dit was eens ’n statige woning, maar nou blom sy as boetiekhotel. Onder hul keurige sorg is sy tot haar volle glorie herstel en gereed vir die volgende 125 jaar!"

Watter Afrikaanse woord kies jy? | Welk Afrikaans woord wil jij aanbieden?

Die sluitingsdatum vir aansoeke is 25 Julie 2025 en die residensie vind van 29 September tot 19 Oktober 2025 by Paulethuis op KwaNojoli in die Oos-Kaap plaas.

The closing date for applications is 25 July 2025 and the residency will take place at Paulet House in KwaNojoli in the Eastern Cape from 29 September to 19 October 2025.

Kom word deel van ’n besonderse ervaring.

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was. Vir slegs R380 kan jy die kursus bywoon, en boonop is alle gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée 2025 gratis vir deelnemers aan die ATKV-Skryfskool.

Om saam te vat: R380 betaal vir die skryfkursus, die kursusmateriaal en al die gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée.

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad sal oor ’n aantal maande strek.

"Die navorsingsdoelwit is die evaluering van Prophet se rol in en benadering in verhouding tot die kerk se getuienisroeping binne die konteks van God se regering (koninkryk). Dit behels ’n kwalitatiewe beskrywende ontleding van lirieke, met verwysings na toepaslike kontekste van ’n aantal uitgesoekte liedjies wat die groep oor ’n tydperk van 28 jaar vrygestel het."

"Hierdie artikel rapporteer oor die kwantitatiewe aspek van ’n groter gemengdemetodestudie, met die fokus op die antwoorde van studente met Afrikaans as huistaal. Die doel van die breër gemengdemetodestudie was om ’n betroubare en geldige akademieseveerkragtigheidskaal (AVS) vir die Suid-Afrikaanse konteks te ontwikkel."

"Statiese elektrisiteit kom ook in die natuur voor. Insekte maak gebruik van statiese elektrisiteit om rond te beweeg, om stuifmeel te versamel en om hul vyande te vermy. Bye kan, deur van statiese elektrisiteit gebruik te maak, stuifmeel versamel sonder om eens daaraan te raak. Terwyl ’n by vlieg, versamel sy statiese elektrisiteit as gevolg van die wrywing tussen haar vlerkies en die lug."

Die simposium bring kundiges, skrywers en wetenskaplikes byeen om terug te kyk op ’n eeu van taalontwikkeling, én vorentoe te kyk na die volhoubaarheid en veelstemmigheid van Afrikaans. Jy word hartlik uitgenooi om ’n referaatvoorstel voor te lê ten einde deel te wees van hierdie merkwaardige geleentheid.

Hiermee wil die Departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans aan die UV die persepsie dat die dae van Afrikaans aan die Universiteit van die Vrystaat getel is, kontekstualiseer.

Alle belangstellendes word uitgenooi na vanjaar se Fritz Ponelis-gedenklesing op 30 Julie in Stellenbosch. Die spreker is Suléne Pilon en die onderwerp is: "Oor wat is en wat was: ’n gebruiksgebaseerde beskrywing van Afrikaanse sintaktiese konstruksies met wees".

Akademia is nóg ’n stap nader aan die waarmaking van sy nuwe voltydse kampus in die Wes-Kaap. Dit volg nadat die Raad op Hoër Onderwys (RHO) se Hoëronderwys-gehaltekomitee (HOGK) sy voorwaardelike goedkeuring vir die instelling se Paarl-kampusfasiliteit gegee het.

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

"KI kan die feite vind. Slegs jy kan hulle laat sing. Die beste niefiksieskrywers sal diegene wees wat met KI saamwerk, nie diegene wat dit naboots of daarvan wegvlug nie. … Die niefiksie-outeur van die KI-era moet gelyke dele geleerde, storieverteller en sintetiseerder wees."

"Dis belangriker om lewendig te voel as om lekker te voel."

"In a world where 1% of the population have a monopoly on economic and, by extension, political power, the general masses suffer under the weight of inequality. What we do have are our voices."

"The world often doesn’t make sense to any thinking person, so taking flight to imaginary worlds can offer comfort – here, often the world does make sense. Magic realism can be a form of sense-making of the world around us, a need that seems to be escalating."

"Elise Bishop – een van die eerste transgender Suid-Afrikaners wat openlik oor haar oorgangs- en geslagsbevestigingoperasie gepraat het. Sy gesels padlangs met Jean Oosthuizen oor haar lewensreis wat sy volledig opgeskryf het in haar boek Twee lewens wat in Augustus 2022 by Hemel & See Boeke verskyn het en in sy tweede druk is."

Koos Kombuis was olik, dus het hy heelwat tyd gehad om te lees. Hy bespreek ’n nuwe speurverhaal en twee baie ou, klassieke Afrikaanse werke. Daar is min dinge wat die blues so goed verjaag soos ’n stowwerige boek wat goed geskryf is.

"Om te skryf is ’n protes teen die alledaagse lewe. Dit is dalk die mees rebelse daad wat ek kon uitvoer." Lees meer oor die lewe en werk van Naomi Meyer in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.

"Where better to hold an annual literary festival than in the gorgeously, dare one say courageously, restored story street in that remarkable little Karoo town and in the very hotel in which both Schreiner and Mark Twain spent time?"

"Die veelkleurige voorplat en titel – merang beteken 'fees' in Kaapse Moslemafrikaans – stel ’n poësiefees gekenmerk deur vele tongvalle en style en verskeidenheid in die vooruitsig."

"Skemerverse is ’n bundel verse wat ek nie kon neersit voordat ek die laaste gedig gelees het nie."

Waarheen (en hoe) loop die pad vir oud en jonk, ook gevestigde en nuwe digters ná Breyten Breytenbach se heengaan op 24 November 2024 in Parys, Frankryk? Dit is die fokus van vanjaar se Tuin van digters-poësiefees – met die tema "wanatoe" – wat op Vrydag 12 en Saterdag 13 September 2025 by die Breytenbach Sentrum in Wellington plaasvind.

Vrydag 4 Julie 2025 om 16:00. Deel gerus die uitnodiging, maar RSVP asseblief.

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

"Ons groei as mense so tussen die speelvakke. So natuurlik gaan die stuk ook saam met ons groei. Met elke repetisie vind ons meer detail as vantevore. Dit laat ook toe dat die stuk bietjie meer gaan sit in ons bene." Cintaine Schutte gesels met Maryke Roberts oor ’n Begin wat by die Vrystaat Kunstefees te sien is nadat dit verlede jaar by die Toyota Woordfees op Stellenbosch gedebuteer het.

"I’ve been thinking a lot about tenderness lately. Is tenderness more than just kindness and gentleness? When does tenderness transform into succulence, transform into discomfort?"

"There is a need to dispel myths about artists being unable to support themselves, but also for industry bodies such as Tribuo to push strategic interventions that speak to this fundamental challenge of precarity. And for us not to fall into the trap of thinking that artists must all now become businesspeople in order to solve this issue, noting that while some artists are highly successful entrepreneurs, others have talents that are more limited or focused on their core craft as artists."

Ons is supertrots op ons kunsbaba! Daar is regtig iets vir elke smaak, gier en – in die huidige ekonomiese klimaat – begroting.

The first-ever Nou praat jy! public speaking competition, hosted at Curro Durbanville High School on 25 June, was a resounding success, bringing together top high school teams from across various provinces to celebrate Afrikaans in all its colour and sound.

The 20th Stellenbosch International Chamber Music Festival kicks off this coming week from 4 to 13 July at the US Konservatorium in Stellenbosch. SICMF artists this year include Andrey Baranov, Daniel Rowland, Maja Bogdanović, David Cohen, Dwight Parry, YaoGuang Zhai, Emanuil Ivanov, Bram van Sambeek and José Garcia Gutìérrez. Lovers of jazz will also have a lot to enjoy with composers like Kapustin and Artie Shaw on the bill.

"die reis deur die woestyn
was warm en vermoeiend
terwyl aasvoëls my agtervolg het."

"Die taal is myne en joune.
Ook dié van boemelaars, engele en gode.
Ma, pa en oupa s’n.
Ouma, uncle en antie oek."

"dis nie die
Eiffel
die Dame
of Tuileries
wat in my
onthou
vassteek nie."

"Waar ons klim in die huwelikskip,
muilband en blinddoek liefde
ons ongewapende oë"

"ek is die ses-vinger-hand;
die drie-been-hond"

"Dit is die agtiende keer dat hy in die buurt inry, en elke keer tref dit hom. Die strate is niks meer as verbrokkelde teer nie; die sypaadjies kaal grond."