Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 996

18/04/2024


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou Afrikaanse skole

Sanri Steyn: Omnibus 3

Skrywer: Theresa van Baalen
Illustrasies: Johann Strauss
Uitgewer: Lapa
ISBN: 9780637004671

Sanri Steyn droom daarvan om eendag ’n joernalis te word. En nie sommer enige joernalis nie. Haar naam sal op almal se lippe wees ... Superjoernalis Sanri Steyn. Sy het nie verniet haar eie koerant, die Raaiselfontein Gazette, begin nie. Op die dorpie Raaiselfontein beleef Sanri en haar beste vriend, Markus, allerlei vreemde avonture – van vampiere wat op die dorp kom woon, tot ’n weerwolfmeisie wat haar opwagting in hul klas maak! Die aweregse humor en lekker grillerige avonture in hierdie gewilde reeks sal seuns én meisies vasgenael hou!

Menings

Miljoene rand in pyplyn vir privaat Afrikaanse skole

Jean Oosthuizen
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Innoverende planne om moedertaalonderrig vir privaat Afrikaanse skole in Suid-Afrika te bevorder het die afgelope week ’n nuwe fase betree. Miljoene rand gaan gewerf word vir ’n netwerk enkelmedium onafhanklike Afrikaanse skole regoor die land."

Hoe sal koalisieregerings ná die verkiesing provinsiaal en nasionaal kan werk of misluk?

Freek Robinson, Cilliers Brink
Onderhoude

"Ek dink dit is redelik duidelik dat dominante partydemokrasie verby is." Freek Robinson gesels met die uitvoerende burgemeester van Tshwane, Cilliers Brink.

Can the private sector help solve South Africa’s water crisis?

Chris Heymans
Opinion

"Widespread municipal corruption, management failures, poor skills and continual disruptions raise serious questions about the prospects of municipalities or other public bodies sustainably delivering better services. Meanwhile, National Treasury has often cited ineffective grant utilisation by municipalities as a key reason for why water finances have not reached local low-income groups."

Die krag van eilande van hoop in Suid-Afrika

Jean Oosthuizen
Menings

"Van Kaapland tot bo in die noorde rys daar nuwe akkoorde om die land reg te ruk en ’n einde te maak aan die verval en agteruitgang."

Soos kaal geëte sopbene? ’n Repliek op Jason Lloyd

Heindrich Wyngaard
Menings

"In die afwesigheid van ’n studie, soos dit wat Lloyd voorspraak voor maak, kan ’n mens net hoop dat bruin mense onderling met mekaar sal begin praat oor die 'kompleksiteit' van hul ganse bestaan. Ons sal self moet sorg – as ek Pietersen se bedoeling met Daar is ’n bruine in my sop? akkuraat lees – dat ons nie langer soos beesstert van die bene af geëet word 'totdat daar niks vleis oorbly nie' en ons dan vir die honde van (wit, swart én bruin) politieke opportuniste gegooi word nie."

Dink óók swart op pad stembus toe

Wilhelm van Deventer
Menings

"So, ons is één land en één nasie en binne die reënboog is daar vele kleure, behalwe swart. En dis juis hierdie laasgenoemde feit ..."

Die bevordering van gendergelykheid onder kinders: ’n onderhoud met Elma de Vries

Liné Loff, Elma de Vries
Onderhoude

"Elke meisie moet kan grootword met die wete dat sy net so goed kan wees soos enige seun, en elke seun moet kan grootword om ten volle mens te wees, insluitend om deernis te toon sonder om daaroor gespot te word."

The Israel-Gaza war – war or genocide?

Eben Coetzee
Opinion

"The word 'intent' is of paramount importance here."

Sudan: the forgotten disaster eclipsing Gaza

David Willers
Opinion

"This always seems to happen nowadays: When wars break out conveniently close and accessible to the world’s press, they get wall-to-wall coverage."

Deus ex machina: Animation, artists and solving the generative AI problem

Alex J Coyne, Suzannah WanderingStar
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"One or two clicks could turn into Johnny Cash performing 'Barbie girl' or create a photograph of Steve Hofmeyr singing into a barbecue sausage."

Die Johann Rossouw-gespreksreeks: die stryd teen stropery

Johann Rossouw, Anonieme biodiversiteitsdeskundige
Onderhoude

"Dis baie moeilik om een soort persoon te identifiseer. Daar is verskillende omstandighede wat kan bepaal wie ’n stroper word."

Spermskenkergeboortes: deursigtigheid versus vertroulikheid

Handré Brand
Seminare en essays

"Die debat rondom openbaarmaking teenoor nie-openbaarmaking van mediese geskiedenisse aan nageslagte wat met behulp van spermskenkerinseminasie gebore word, is ’n komplekse en veelfasettige kwessie, met belangrike verbandhoudende etiese, sielkundige en wetlike implikasies."

’n Dreigende halsmisdaad

Nini Bennett-Moll
Rubrieke

"Hond se kind se geblaf slaan juis ’n senuwee in my brein raak en ontplof teen my skedeldak dat ek wil huil van die sensoriese pyn. Ek moet skryf en het stilte nodig. Ek is obsessief-besitlik oor my stilte as ek konsentreer en dan is dit ál wat saak maak."

"But don’t you have a lady?"

Lidia Rauch
Menings

"Hoekom is ons hier in 2024? Hoekom verg dit ongemak, konfrontasie en uitdagings vir ’n pa om sy kind se doek te ruil by ’n 'familie-vriendelike' instansie?"

’n Huldeblyk ter ere van Elmarie Costandius se transformasiewerk by die Universiteit Stellenbosch

Aslam Fataar
In memoriam

"Elmarie is ’n voorbeeld van ’n uitdagende reis om vriendskappe en genootskap te vestig. Sy het respek vir ander se perspektiewe getoon deur aktiewe luister, ’n gewilligheid om te leer en aan te pas en die bevordering van betekenisvolle verhoudings te prioritiseer. Haar voorbeeld beliggaam ’n kombinasie van waardigheid en praktiese transformasiewerk."

Peter Veldsman, die sjef, die Karookind

Elmari Rautenbach
Elders gesien

"Hy was ’n kospionier, ’n pou so kleurryk soos sy huis, ’n mensch."

Ons word al armer

Daniël Lötter
Elders gesien

"By Blaauwklippen is daardie stemme nou onherroeplik stil. En dit laat ’n mens met ’n ontsettende gevoel van verlies."

Uit die argief

Onderwys en lewenskanse in Afrikaans

Christa van Louw
SeminaarKamer (OuLitNet, 2000)

"Maar wat is Afrikaans se lewenskanse in die onderwys?"

Afrikaans – tien jaar later (1994–2004)

WAM Carstens
Taaldebat (OuLitNet, 2004)

"Dit is so dat daar wel funksieverliese was: ... Afrikaanse skole word onder druk dubbelmedium (en mettertyd slegs eentalig Engels), Afrikaans is onder druk in die howe en in talle werksplekke – en so kan ’n mens aangaan. Maar daar was ook winste wat die gevolg was van inisiatiewe van Afrikaanssprekendes se kant af."

Afrikaans: Kombuis, paleis, kerkhof?

Leon Rousseau
SeminaarKamer (OuLitNet, 2005)

"Moenie toelaat – en ek praat ook met die mense wat nog sal leef wanneer ek daarmee heen is – moenie toelaat dat ons agterkleinkinders die dood van Afrikaans in Engels betreur nie."

Luisterverhale

Luisterverhale: "fascistiese pampoen" deur Breyten Breytenbach, voorgelees deur Marcel van Heerden

Breyten Breytenbach, Marcel van Heerden
Luisterverhale

Marcel van Heerden lees Breyten Breytenbach se verhaal "fascistiese pampoen" voor. Die verhaal het oorspronklik in Katastrofes, in 1964 deur Human & Rousseau uitgegee, verskyn.

Leefstyl

Suidoosterfees 2024: Burger King Konsert van Hoop – ’n onderhoud met Anna Davel

Naomi Meyer, Anna Davel
Suidoosterfees

"Die Suidoosterfees is ’n fees vir almal, en eerlikwaar, hierdie is so ’n heerlike potpourri van style en klanke om na uit te sien. Pop, klassiek, Afrikamusiek, ghoema, power ballads, Ierse musiek, Hongaars, so kan ek aangaan ..."

Suidoosterfees 2024: ’n onderhoud met Reginald Hufkie en Herschelle Benjamin oor Op die kruin van Shôdeville

Liné Loff, Reginald Hufkie, Herschelle Benjamin
Suidoosterfees

Herschelle Benjamin: "Kan mens familie of bloedlyne sny of laat gaan as dit jou nie meer ondersteun in jou aspirasies of lewe nie? Ek het nie ’n antwoord nie. Ek dink vir elkeen sal dit anders wees om dit binne hulself te ondersoek."

Suidoosterfees 2024: Speed politics for bewildered South Africans – an interview with Marianne Thamm

Jannike Bergh, Marianne Thamm
Suidoosterfees

"My life is like a Netflix movie … How can I not share this."

Suidoosterfees 2024: ’n onderhoud met Miché C van Wyk oor Konsistorie: ’n kabaret

Liné Loff, Miché C van Wyk
Suidoosterfees

"Plattelandse kerksake is maar baie konserwatief, vol politiek en vreeslik sensitief vir verandering. Kabaret, daarenteen, is natuurlik in dié geval gevaarlik en skroom nie om ’n bietjie aan te vat en kommentaar te lewer nie. Die waarheid is ’n naarheid."

Persverklaring: Uitsoekdramas op Suidoosterfees se NATi Teaterfeesprogram

LitNet
Suidoosterfees

Teaterliefhebbers kan regskuif vir ’n onvergeetlike drama-aanbod by die 21ste Suidoosterfees wat vanjaar van 26 April tot 1 Mei in Kaapstad aangebied word.

Monkey Man: ’n filmresensie

Leon van Nierop
Film

"Onthou ook, dis onkoel om nié van Monkey Man te hou nie, daarom sing dié resensie eensaam-verlate in die konsistorie terwyl die bewonderende koor dit andersins in gloeiende terme lof toesing. So ver, so John Wick."

Botterhoender met maan en musiek

Karen Hart
Kos en wyn

"Dis met hierdie musiek en harmonie in my kop en hart dat ek geur en kleur in my potte kombineer en met die wonderlikste smake vorendag kom. Die musiek gee balans aan alles. En met die maan wat, selfs wanneer ek hom nie sien nie, oor my waak, hoe kan ek anders as om lepelsvol van daardie betowering in my kospotte in te roer."

Persverklaring: Odendaal se Droomwerk kom tuis in Kaapstad

LitNet
Teater

"Petrus droom oor sy voorouers in ’n hospitaal vir geestesiekes. Sy stammoeder, Diana van Madagaskar, loop op die seebodem terug huis toe. Sy oupa Piet, ’n apartheidsenator, herleef sy toesprake op sy doodsbed. Kan Petrus versoening in sy familie bring, of is hy te siek om te onderskei tussen werklikheid en droom?" | Droomwerk speel 26–30 April by Suidoosterfees en 8–11 Mei by die Avalon Ouditorium (Homecoming Centre) in Kaapstad.

Persverklaring: Drie debuutwerke ryg elk ses KKNK Kanna-benoemings in

LitNet
KKNK

Drie debuutproduksies wat van 23 tot 31 Maart by die KKNK, geborg deur Absa, op Oudtshoorn te sien was, is elk vir ses Kanna-pryse benoem. Die volledige lys benoemings is vandag vrygestel.

Press release: Award-winning The king of broken things at the Baxter in May 2024

LitNet
Lifestyle and entertainment

The king of broken things is a journey into the broken heart of a young boy, a journey of discovery through his experiments, projects, and creations. He teaches us that the rehabilitation of broken things includes people and hearts, and that all things, seen and unseen, can be mended. Whether you’re 8 or 80, The king of broken things will rehabilitate every heart – it’s not just for young audiences.

Press release: Love Life Festival in McGregor from 26 to 28 April 2024

LitNet
Lifestyle and entertainment

This one-of-a-kind festival, curated by award-winning internationally acclaimed producer/engineer and LGBTQ+ activist Christi van der Colff promises to be a deconstructed celebration aimed at fostering genuine connections through the mediums of music, art, and film.

Nou op Voertaal

Bela-wetsontwerp maak steeds opslae

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die Bela-wetsontwerp herinner aan die verengelsingsbeleid wat Britse owerhede kort ná die Anglo-Boereoorlog in skole toegepas het. Só sê die jeugorganisasie AfriForum Jeug."

Ramaphosa se rol in Zuma-herlewing

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"Dit is die Suid-Afrikaanse president se skuld. Matamela Cyril Ramaphosa het gedog hy doen die regte ding toe hy in Augustus verlede jaar 'spesiale remissie' aan sy voorganger, Jacob Zuma, toegestaan het."

Zuma se vroeë vrylating uit die tronk ontketen ’n "misdaadgolf"

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Ramaphosa het in Augustus verlede jaar 16 472 gevangenis ingevolge ’n spesiale remissieprogram (SRP) vrygelaat onder die dekmantel van die vermindering van oorbevolking in die tronke."

’n Nuwe stryd om die hart en siel van die Kaap van Goeie Hoop

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"Maar weens die gesogtheid van die provinsie as ’n kroonjuweel in die land – vergeleke met ander provinsies – is daar meer as genoeg rede vir die ANC en ander partye om te strewe na die beste wetgewerkantore in die straat met die Nederlandse naam – Waalstraat – in die Moederstad. Dit is kompleet asof ons teruggekeer het na die dae van kolonialisme toe daar geveg is om beheer van die Kaap van Goeie Hoop."

Munisipaliteit moet miljoene opdok vir besoedeling van waterbronne

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Govan Mbeki-munisipaliteit se burgemeester, Nhlakanipho Zuma, het aan Newzroom Afrika gesê hulle aanvaar die boete van R200 miljoen wat die Bethal-landdroshof opgelê het vir die oortreding van omgewingwette."

Beurtkragverligting laat steeds duisende Suid-Afrikaners in die donker

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die minister het bevestig dat 1 135 transformators regoor die land nie werk nie. Die provinsies wat die swaarste getref word, is Gauteng, KwaZulu-Natal, Mpumalanga en die Oos-Kaap."

Dominee se eggenoot en beweerde moordenaar neem glo eie lewe

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die staat het vroeër vanjaar ook ’n klag van bedrog teen De Jager bygevoeg en aangevoer dat sy vermoorde vrou se testament verander is wat hom die enigste begunstigde maak. Volgens die staat het hy verskeie pogings aangewend om ’n polis van sy oorlede vrou in sy guns te laat uitbetaal."

Blaauwklippen: huldeblyk aan ’n statige dame

Maryke Roberts
Reizen

"Dis ongelooflik hoeveel van ons historiese Kaaps-Hollandse herehuise die afgelope twee eeue deur vloed, vuur en die vagevuur van ’n aardbewing tot in hul fondamente geskud is, maar weer opgebou is om trots in hul volle glorie te skitter."

Woorden laten struikelen

Jef Boden
Meningen

"Op de achtergrond wroeten talen vaak voor een plekje onder de zon. Kan je Wales bezoeken zonder een inwoner Welsh te horen spreken? Dan ligt het moeilijker voor het Koerdisch in Turkije. In mijn contacten met vluchtelingen heb ik ook al de pijnlijke stelling gehoord dat het Oekraïens voor sommigen maar een kreupel taaltje is naast het Russisch. Dan wordt niet vermeld dat er aan de Sorbonne reeds in 1643 een Oekraïense grammatica was en dat Taras Tsjevtsjenko twee eeuwen geleden met zijn moderne literatuur schitterde."

Leesimpressie: In het oog door Marijke Schermer

Erik van den Bergh
Literatuur

"In het oog is een roman over kijken en gezien worden, over bedrog, macht, machteloosheid en verantwoordelijkheid – in het werkzame leven en in relaties. En, bovenal, over de helende kracht van liefde."

Persverklaring: Die Bruggenhoofden-gespreksreeks

Voertaal
SASNEV

Kom luister saam na Yves T’Sjoen in gesprek met Anastasia de Vries op Saterdag 20 April vir die derde aflewering in die "Bruggenhoofden-gespreksreeks" aangebied deur SASNEV in Pinelands, ’n reeks van vyf gesprekke.

Press release: King’s day, 27 April 2024

Voertaal
SASNEV

Join us for King’s Day at SASNEV on 27 April 2024.

Boeke en skrywers

Bloedsomer deur Sidney Gilroy: ’n resensie

Carla van der Spuy
Resensies

"Wat die meeste beïndruk, is hoe op aarde Gilroy, ’n sterk, gespierde Afrikaanssprekende man, dit oortuigend regkry om in ’n vrou se kop te klim. Dit moes moed en emosionele insig gekos het. En dan nog boonop iemand van ’n ander ras en kultuur as syne."

Laaste kans deur Marita van der Vyver: ’n resensie

Yolanda Wessels
Resensies

"Marita slaag daarin om die leser ’n voyeur te maak in elke karakter se lewe en spoel gemaklik heen en weer tussen die bladsye tot op die laaste (foto)blad."

Om feesloos te lewe

Crito
Boeke en skrywers

"Die gevaar is dat die walms van kritiese wierook deur resensente en akademici ’n talmende stank van onbelangstelling verdoesel."

Afrikaanse resensies en boekgesprekke in Maart 2024

PEN Afrikaans
PEN Afrikaans

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Maart 2024 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

Persverklaring: Wenners van NB-Uitgewers 2023 Jeugboekpryse aangekondig

LitNet
Boeke en skrywers

NB-Uitgewers se drukname Human & Rousseau en Tafelberg maak met trots die wenners bekend.

Invitation | Book launch: Catastrophe by Ian Sutherland at Oude Leeskamer | 18 April 2024

LitNet
Books and writers

Join us for an evening filled with lively discussions around Ian Sutherland’s new novel, Catastrophe. Set against the backdrop of a world teetering on the brink of disaster, this thought-provoking novel explores themes of resilience, redemption, and the pursuit of truth in the face of overwhelming adversity.

Press release: 2024 Commonwealth Short Story Prize shortlists announced

LitNet
Books and writers

An international judging panel has shortlisted twenty-three outstanding stories for the world’s most global literature prize. The shortlisted writers hail from 13 countries across the Commonwealth and their ambitious stories span continents and decades.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 11 tot 18 April 2024

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Akademies en skole

Graad 5: Wiskundevraestel en memo, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 5 en voel jy so onseker oor jou Wiskundedeelsomme soos wat hierdie twee selfoongesiggies lyk? LitNet kan help! Klik hier om Wilhelm du Toit se gratis oefenvraestel en memorandum af te laai om jou met jou voorbereiding te help. (Die vraestel sal jou kan help met vermenigvuldig- én deelsomme, soos die twee prentjies ook verklap.)

Graad 6: Wiskundevraestel en memo, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 6 en sien jy hoe rustig die waterval se waterstrome hier kabbel en vloei? As jy Wilhelm du Toit se gratis Wiskundevraestel en memo hier aflaai, sal jy vloeidiagramme kan oefen – en dit sal jou sommer baie meer rustig en ontspanne oor jou Wiskunde-eksamen laat voel!

Graad 7: Wiskundevraestel en memo, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 7 en wonder jy hoekom die haas so bekommerd na die wortels kyk? Hy het nog nie Wilhelm du Toit se gratis Wiskundevraestel afgelaai nie en die vierkantswortels veroorsaak dus nog vir hom hoofbrekens. Moenie die haas wees nie! Laai die oefenvraestel af en kry die tweede kwartaal se Wiskunde onder die knie.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Persverklaring: Akademia brei uit na die Wes-Kaap

LitNet
Akademies en skole

Die besluit om Akademia se voltydse kampusmodel, wat tans beperk is tot Centurion in Gauteng, verder uit te brei is voorts ingegee deur deeglike demografiese navorsing. Volgens hierdie navorsingsbevindinge verteenwoordig die Wes-Kaap die grootste konsentrasie van Afrikaanssprekendes in Suid-Afrika.

Persverklaring: TK-lesingreeks | Geskiedenis van die Taalkommissie en die AWS

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

In hierdie eerste virtuele aanbieding van vyf, op Dinsdag 23 April, bied drie lede van die huidige Taalkommissie, Jana Luther, Fred Pheiffer en Annelise de Vries, ’n kort oorsig oor aspekte van die geskiedenis van Afrikaans wat in wisselwerking met die normering daarvan gestaan het.

Skryfwerk

"15 jedi’s en dood in Dunoon – ’n kinderpartytjie" deur Aletta Pretorius, kategoriewenner in Netwerk24 se Om te skryf-kompetisie

Aletta Pretorius
Fiksie

"En daar is almal weer van vooraf op die randjie van ineenstortings. Oumie: 'Hulle gaan hom nou in Dunoon vermoor!'"

’n Onderhoud met Aletta Pretorius, kategoriewenner in Netwerk24 se Om te skryf-kompetisie

Naomi Meyer, Aletta Pretorius
Skrywersonderhoude

"Ek dink kinderpartytjies is maar vir die meeste ouers ’n groot stres. Veral as jy, soos ek, nou nie juis ’n huisvrou van formaat is en vernuftig is met koek bak en onthaal nie!"

Netwerk24 se Om te skryf-kompetisiewenners op LitNet

LitNet
Skryfwerk

In die komende weke publiseer LitNet ’n aantal kortverhale. Hier is die agtergrond en skakels na die verhale wat reeds verskyn het.

Nuwe skryfwerk

bətər kom•mu•ni•ka•sie

Marius Nigrini
Poësie

"die leser staar skouerophalend en apaties
ondersoekend na die verwronge beeldspraak."

Bittereinders

Zebulon Kochk
Poësie

"want ligvoets sal ons weer
dans deur die lewe."

Winter se wolk

Karin Walker
Poësie

"totsiens dorp!
totsiens katte!
totsiens vis-in-die-bak!"

Stilsteen

Celesté Fritze
Poësie

"in statuur verdwerg tot binnelandse hange, rys die Magalies se sekondêre klowe,
haar voortydse hellings smagtend na reën."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved