Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 991

14/03/2024


  Krities Afrikaans

LitNet: Die laaste grap

Hemel en aarde en ons

Skrywer: Zirk van den Berg
Uitgewer: Queillerie
ISBN: 9780795802683

Dat die dokter wat mynbaas Hans-Peter Kranz aangestel het, al die tyd ’n vrou is, het die dorpenaars op Kolmanskop vroeg in die twintigste eeu heeltemal oorhoops. Dokter Alexandra Stackelberg kom om die x-straalmasjien by die diamantmyn te bedryf – hoofsaaklik om diamantdiewe vas te trek. Soos Kolmanskop se mense deur die sand sif na diamante, so sif een van hulle later jare deur herinneringe, op soek na sekerheid en die waarheid agter een van hulle se dood.

Nuwe skryfwerk

Die laaste grap van Kleiburg

Guillaume (Gieljam) Brümmer
Fiksie

"Albei wette is streng afgedwing. Spioene is onder die burgers rondgestuur om te luister of hulle onnodig lag. Om hul getrouheid te toets, het die spioene dikwels die Laaste Grap vertel, en bewaar die burger wat dan nie op die regte manier lag nie!"

’n Onderhoud oor "Die laaste grap van Kleiburg"

Izak de Vries, Niko Brümmer, Stefaans Brümmer, Kerneels Brümmer, Willemien Brümmer, Jurie Conradie
Boeke en skrywers

"Toe ek my pa se goed uitpak die jaar voor laas, vind ek die manuskrip in een van die staalkabinette waar hy alles van waarde liasseer het. Want die grap, dié het hy geweet, was nog lank nie koud nie."

Ode aan Johnny Theunissen

Rina Bester
Poësie

"se’blief ou johnny man voor iemand die doek oor jou klavier kom gooi
ons vir oulaas net weer bietjie orraait laat voel"

Dagbreek

Jacques Boshoff
Poësie

"Ek doen los werkies, ietsie hier en
daar, maar ek het niks om daarvoor te wys nie.
Die lewe is duur, meneer."

Monsters

Anne-Marie Bartie
Poësie

"die wyfie vreet haar maat op
lê eiers in die sponsmatras
nuwe monsters word gebaar"

Vir eendag

Anzé Bezuidenhout
Poësie

"kap my naam uit –
in eenvoudige taal –
in die groewe van ’n rots"

Kaktuslewe

Zebulon Kochk
Poësie

"My lewe hang aan ’n kaktus
Met kleurlose liddoring
Gepynig in gif "

Uit die argief

CJ Langenhoven as kunstenaar

Thijs Nel
SeminaarKamer, OuLitNet (2005)

"In letterkunde, insluitend poësie, kortkuns, romans en veral ook nonfiksie, gebruik die skrywer/kunstenaar ook ritme, illustrasie, struktuur, tydsverloop, jukstaposisie, dualiteit, beelde, fantasie, spanning, analise, humor, sinisme en so meer om sy doel te bereik." Rede gelewer op 12 Augustus 2005 as deel van die LitNet-Seminaarkamer.

Loeloeraai, kunsmatige intelligensie en die oordeelsdag

Izak de Vries
Boeke en skrywers (2023) 

"Afrikaanse wetenskapfiksie is reeds 100 jaar oud. Hierdie gesprek sal CJ Langenhoven se Loeloeraai herbesoek en dan kyk hoe Willem Anker se Skepsel, Isa Konrad se Toekomsmens en Carien Smith se Bot op verskillende maniere die oordeelsdag benader."

Friedel Hansen: "Die regte Eugène Marais moet nog ontdek word."

Jean Oosthuizen, Friedel Hansen
Skrywersonderhoude (2015)

"Die handdruk van die dood is ’n eerlike poging om te probeer verstaan hoekom Marais nooit werklik ten volle tot sy reg gekom het nie; dit is ’n opregte poging om begrip vir die omvang van sy verslawing te kweek."

Katinka Heyns vertel van Die wonderwerker

Naomi Meyer, Katinka Heyns
Onderhoude (2012)

"Dis Katinka Heyns se eerste fliek in veertien jaar en die hele land is opgewonde net by die noem van haar naam. Sy gesels met Naomi Meyer oor die enigmatiese Marais, oor die vrugbare teelaarde van die verbeelding – en die soeke na ’n bobbejaan."

Luisterverhale

Luisterverhale: "Die vaal koestertjie" deur Eugène Marais, voorgelees deur Marcel van Heerden en Rolanda Marais

Eugène N Marais, Marcel van Heerden, Rolanda Marais
Luisterverhale

Marcel van Heerden en Rolanda Marais lees Eugène N Marais se verhaal "Die vaal koestertjie" voor. Die verhaal het oorspronklik in 1921 in Die Boerevrou verskyn.

Menings

Suid-Afrika in 2024: Hoe groot is die krisis?

Menán van Heerden, André Duvenhage
Onderhoude

"Hoe koalisiepolitiek gaan uitspeel, kan vorentoe uit eie reg ’n belangrike en selfs deurslaggewende faktor wees op die pad van fundamentele hervorming. Indien die proses verkeerd loop, hou dit ’n groot bedreiging in vir Suid-Afrika as ’n konstitusionele demokrasie, asook die 1996- grondwetlike bedeling." In sy LitNet Akademies-artikel sit André Duvenhage (2024) ’n motivering en strategie vir die fundamentele hervorming van die Suid-Afrikaanse staat uiteen. In aanloop tot die 2024-verkiesing gesels hy en Menán van Heerden oor die staatskrisis.

Who can save us from political demagogues?

Mphuthumi Ntabeni
Opinion

"The future of our political direction depends on those with enough courage to venture out into something new and convince the majority of eligible voters, who are in a stupor due to political choice despair. My friend counts himself among these, whom he amusingly terms the 'electile dysfunctions'."

Research at University of Johannesburg and societal impact

Freek Robinson, Sarah Gravett
Universiteitseminaar | University Seminar

For the second year running, the University of Johannesburg (UJ) has been ranked as the leading producer of accredited research outputs in South Africa. Sarah Gravett, Acting Deputy Vice-Chancellor for Research and Internationalisation at UJ, emphasises the importance of research that impacts communities and society.

The South African Copyright Amendment Bill: Imagining how the CAB might affect musicians

Jonathan Shaw
Opinion

"Creators should be incentivised to keep making art, while at some point in time it should be enjoyed by the public at large so that new ideas can be expressed."

Ethics and the rise of the hustler state | Etienne van Heerden Veldsoirée 2023

Pedro Tabensky
Etienne van Heerden Veldsoirée

In this video, he asks the viewer to consider how the hunger and humiliation of concentration camps forced individuals into unethical behaviour. Then he turns the spotlight to decades of poverty and humiliation in South Africa.

From violence to violins: ’n onderhoud met Maria Botha van Muzukidz

Naomi Meyer, Maria Botha
Onderhoude

"My gedagte was nie om kinders in townships te red nie. Hulle het as mense dit nie nodig om gered te word nie. Hulle beskik reeds oor al die potensiaal waaroor mense in beter omstandighede beskik. Baie mense in townships woon wel in omstandighede van geweld of stadige geweld … slow violence. My visie was my viool."

Aktiewe demokrasie in die kunste

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Marlene le Roux is baie bewus van die uitdagings wat gestremdes in die gesig staar wanneer hulle maar net wil deelneem aan gewone aktiwiteite in die samelewing, en sy setel haar aktivisme daarrondom."

Hoe om pa’s te word: gay mans en surrogaatskap

Hermione le Roux-Ellis
Menings

"Die besluit om ’n kind die wêreld in te bring is dus nie een wat sommer net uit die bloute gekom het nie. Dit is goed beplan, goed befonds en ook goed nagevors."

Uit die dagboek van ’n gewoontestapper

Nini Bennett-Moll
Rubrieke

"Elke individu se unieke manier van loop – kriminoloë verwys daarna as jou idiosinkrasie – is ’n nuttige instrument as dit by die uitken van misdadigers kom."

USAN-kongres 2024: ’n onderhoud met Jané de Wet

Naomi Meyer, Jané de Wet
Onderhoude

"Die passie, progressiewe denke en diversiteit het my uit die staanspoor opgeval. Daar was passievolle gesprekke rondom taalaanleerstrategieë en vertaalkunde; kwantum- en metateorieë is onder die loep geneem; ons het dieper gedelf in die temas van kwesbaarheid en broosheid; en het kuns as produk waargeneem."

Seen elsewhere: Facebook remains a constant miracle in my life

Annelie Ferreira
Opinion

"If you’re lucky, once in a while a truly luminous soul will cross your path."

Afrikaans en die SABC

Wannie Carstens
Elders gesien

"Daar is reeds een daaglikse nuusuitsending op kykNET, maar dit is ’n betaalkanaal. As dit die enigste landswye Afrikaanse nuusberig is, word Afrikaans geprivatiseer. En dit durf nie gebeur nie."

Akademies en skole

SteedsDink in die Karoo met LitNet Akademies: Bernard Odendaal

Bernard Odendaal
SteedsDink

In LitNet Akademies se SteedsDink-video’s vertel Afrikaanse akademici van die interessante navorsing waarmee hulle besig is. In hierdie video gesels Bernard Odendaal oor poësie.

Kriteria vir die vertaling van Afrikaanse fiksie: ’n uitgewersperspektief

Samantha Miller
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Wanneer kan ’n Afrikaanse boek in aanmerking vir vertaling kom? Wat veroorsaak dat sommige Afrikaanse boeke suksesvol in Europese tale vertaal word en ander boeke nie?"

Vonnisbespreking: Die regte van verdagtes wat nie in hegtenis geneem of in aanhouding is nie

Pieter du Toit
LitNet Akademies (Regte)

"Die voor die hand liggende gevaar bestaan dat die polisie verdagte persone doelbewus nie arresteer en aanhou nie om sodoende selfinkriminerende verklarings te bekom ten einde die vereiste te omseil dat prosedurele billikheidsregte aan hierdie persone verduidelik word."

Uitnodiging: Gedenklesing – Marie Koopmans-De Wet

LitNet
Akademies en skole

Jy word uitgenooi na ’n gedenklesing deur die kultuurhistorikus en erfeniskonsultant Matilda Burden oor die lewe, werk en bydraes tot taal en kultuur van ’n bekende Kaapse vrou, Marie Koopmans-De Wet.

Graad 7: Natuurwetenskappe-vraestel en memo, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 7 en kan jy nie wag vir die skoolvakansie en meer tyd in die buitelug nie? As jy hierdie gratis oefenvraestel deur Rita Engelbrecht aflaai, kan jy jou verbeel jy is buite in die natuur omdat jy so baie daarvan gaan leer. Boonop gaan jou ouers so tevrede wees met jou punte dat julle lekker vakansie sal kan hou!

Graad 10: Wiskunde-toets 2 en memo, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Gee eksponente, getalpatrone en vergelykings jou slapelose nagte? Hierdie gratis oefenvraestel deur Lee-Ann Langeveldt kan jou help. Vanaand kan jy ’n bietjie suiker in jou tee oplos en met Wiskunde-oplossings in jou kop gaan slaap. Jou ouers sal bly wees oor die kopseer van jou rapportpunte opgelos is!

Graad 11: Wiskunde-toets en memo, kwartaal 1

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 11 en vergelyk jy jou te veel met jou klasmaats se lewens op die sosiale media? Oefen eerder jou Wiskunde-vergelykings met hierdie gratis oefenvraestel deur Lee-Ann Langeveldt. Binnekort gaan jou klasmaats jaloers wees op jou goeie punte!

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Begin van die kwartaal! LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Nou op Voertaal

SASNEV met die Van Ewijck Stigting se prestasieprys vereer

Eureka Barnard, Menán van Heerden, Izak de Vries
SASNEV

"Die idealis in my wil begin met vertoë rig en wil bewusmakingsgeleenthede uitdink, maar hoe bemark jy hierdie gedeelde erfenisse en praat daaroor met mekaar om die kompleksiteit daarvan beter te verstaan sonder dat ’n hele klomp mense jou as ’n prokolonialis, of te woke, teer en veer?"

Brussel tot Karoo-skrywersresidensie: ’n onderhoud met Vlaamse skrywer Nele Van den Broeck

Menán van Heerden, Nele Van den Broeck
Interviews

Die Vlaamse skrywers Nele Van den Broeck en Gerda Dendooven arriveer binnekort in Suid-Afrika vir die Jakes Gerwel Stigting (JGS) en Passa Porta (’n internasionale literatuurhuis in Brussel) se jaarlikse skrywersresidensie by Paulet Huis in KwaNojoli (Somerset-Oos) in die Oos-Kaap. Menán van Heerden gesels met Nele Van den Broeck oor haar werk.

Leesimpressie: De werelden van Hannah Arendt door Joop Berding

Erik van den Bergh
Literatuur

"Waardevol, zeer gedegen en respectvol overzicht van leven en werk van een intrigerende en bijzonder boeiende persoonlijkheid. Grondige introductie in de enorme hoeveelheid recente publicaties van en over Hannah Arendt."

Talking cultural diversities: considerations of cultural exchange and multilingual literature

Yves T'Sjoen
Literatuur

"In a multilingual world, where cultural dialogue and language mixing are regular occurrences, it seems obvious to expand our gaze beyond the literature of one language area, such as Afrikaans, Dutch or English. In its place, I believe that we should embrace a research approach that takes into account multilingual and transnational literature, as well as linguistically or culturally hybrid forms of production."

Leesimpressie: De koerier van Maputo door Jenne Jan Holtland

Erik van den Bergh
Literatuur

"Biografie van goede kwaliteit. Gebaseerd op grondig archiefonderzoek, reizen met Klaas de Jonge (1937–2023) en 130 interviews. Brede opzet, met oog voor details."

Miljoene geblaas op geskorste staatsamptenare wat by die huis sit

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die amptelike opposisie in die parlement, die DA, is woedend oor die meer as R10 miljoen wat die regering spandeer het aan direkteurs-generaal in die staatsdiens wat die afgelope paar jaar met volle betaling geskors is en by die huis op hulle louere gesit en niks doen het nie."

Johannesburg op die randjie van katastrofiese watervoorsieningskrisis

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Duisende inwoners van Johannesburg moes dié week ’n tweede week sonder water in die gesig staar omdat reservoirs wat groot dele van Randburg en die westelike dele van die stad voorsien, buite werking is."

Suid-Afrikaners is gereed vir ’n koalisieregering

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Meer as ’n kwart van Suid-Afrikaners is ook meer geneig om vir opposisiepartye te stem sedert die Veelpartyhandves se bekendstelling."

Internetvryer swendel miljoene uit verliefde vrou

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die polisie het veral vroue gemaan om waaksaam te bly om nie die prooi te word van swendelaars wat hulle die maan en die sterre beloof, maar in werklikheid besig is om hulle uit al hulle geld te bedrieg nie."

Persbericht: Tom Lanoye laureaat Prijs der Nederlandse Letteren 2024

Voertaal
Literatuur

Tom Lanoye is de eerste Vlaamse auteur sinds 2012 (Leonard Nolens) die de Prijs der Nederlandse Letteren ontvangt.

Persverklaring: Tom Dreyer en Alwyn Roux – Boektoer na die Lae Lande (14–21 Maart 2024)

Voertaal
Literatuur

Tom Dreyer en Alwyn Roux vertrek eersdaags na Nederland en België vir ’n reeks optredes wat voorlesings uit hul onlangse bundels sal insluit, verskynings saam met Nederlandse en Belgiese digters, asook poësiewerkswinkels, onderhoude en literêre geleenthede van allerlei aard.

Boeke en skrywers

Irma Venter (gebore: 1970’s)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"My droom is om eendag die mees elegante Afrikaanse moordstorie te skryf, een waar geen naat wys nie."

Open Book Youth Festival 2024: an interview with Refilwe Nsibande

Naomi Meyer, Refilwe Nsibande
Books and writers

"Growing up, I did not have books. People around me didn’t buy books, and libraries were far from where I lived in Soshanguve. ... I eventually went from not having books to writing them."

Open Book Youth Festival 2024: an interview with Bianca Flanders

Naomi Meyer, Bianca Flanders
Books and writers

"Representation really matters. When you see yourself represented on film or in books, I feel that it sends the message that you are worthy and your stories are worthy of being told. You belong in this world. You are seen."

Persverklaring: Wenners van die LAPA-jeugromankompetisie 2023

LitNet
PRH/LAPA-Uitgewersportaal

Daar is vanjaar drie naaswenners en ʼn algehele wenner.

Press release: Amazwi’s Literature, Heritage, Ecology Conference

LitNet
Books and writers

Amazwi is hosting its annual Literature, Heritage, Ecology Conference on 19 and 20 March. There is no charge to attend the conference.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 8 tot 14 Maart 2024

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Het die Oscars nog bestaansreg?

Leon van Nierop
Film

"Alhoewel diversiteit natuurlik baie nodig is, het sekere akteurs daarteen te velde getrek en persoonlik probleme daarmee geopper, omdat 'die regte kunstenaars nie altyd benoem word nie vanweë hierdie reëls'. Dit word beskryf as die tinsel-faktor, om te skakel met Hollywood se bynaam Tinseltown. Versiering, vergulding en om goud oor te strooi is hier ter sprake."

Q&A with writer and director of Mercy, Zubayr Charles

Izak de Vries, Zubayr Charles
Lifestyle and entertainment

"A common discourse in Islamic and Cape Malay households here in Cape Town is the severe disdain projected onto those who place their parents in old-age homes. My goal with Mercy was to portray the subtle nuances and complexities as to why people make those decisions."

Diana, Harry en Meghan: ’n arts review

Tasneem Daniels
Leefstyl

"Though was Prince Harry en Meghan se ve’houding die main storie van ôse generation, wassit Diana: the musical op Netflix wat vi my finally inspired ommie Royal Family onner ’n microscope te sit – daa’na het ek oek die Harry & Meghan docuseries gekyk."

Fotoblad: Die 14de kykNET Fiëstas

LitNet
Leefstyl

Die Fiëstas is by ’n glansryke toekenningsaand op 7 Maart by The Lookout in die V&A Waterfront in Kaapstad uitgedeel. Ansurette Lourens het namens LitNet gaan foto’s neem.

Persverklaring | Press release: Die 14de kykNET Fiëstas-wenners | The 14th kykNET Fiesta Awards winners

LitNet
Leefstyl

Die Fiëstas, wat vanjaar vir die 14de keer aangebied is, is by ’n glansryke toekenningsaand op 7 Maart in Kaapstad uitgedeel. Hier is die volledige lys van wenners. | The Fiestas, presented for the 14th time this year, were handed out at a glamorous awards evening on 7 March in Cape Town. Here is the complete list of winners.

Persverklaring: Oudtshoorn-stories steel kollig by die 14de kykNET Fiëstas

LitNet
Leefstyl

Oudtshoorn-stories, soos in 2023 uitgebeeld in die KKNK se debuutdrama Droomkraan-kronieke, was die groot wenner tydens die 14de kykNET Fiëstas.

Persverklaring: Illustrasiekursus by die Breytenbach Galery op Wellington

LitNet
Kuns

Gemotiveer deur die feit dat daar ruimte is vir heelwat meer illustreerders – veral in SA – wat die boek-, storie- en boekmaakproses ken, word die eerste omvattende en onafhanklike Illustrasiekursus hierdie jaar in Suid-Afrika aangebied. Die kursus begin Saterdag 6 April 2024.

Persverklaring: Reünie met Frank Opperman en geskryf deur Dana Snyman | Die Boer-teater in Durbanville, 10–14 April 2024

LitNet
Teater

Dit is dieselfde skoolsaal, maar 43 jaar later by die reünie van die 1980-matriekgroep. Adam Boshoff tree as verteller op, maar deur die loop van die aand kry verskeie klasmaats ’n beurt agter die mikrofoon om hul sê te sê. Lank terug het almal saam ’n tragedie beleef wat hulle nou vir die eerste keer regtig konfronteer. Dana Snyman en Frank Opperman snoer weer kragte saam – verwag dieselfde fyn spot, deernis en ’n tikkie nostalgie.

Press release: LAMTA’s Spring awakening hit musical returns to Cape Town and Johannesburg

LitNet
Lifestyle and entertainment

Spring awakening, directed by Sylvaine Strike, is back by popular demand. Based on the original play by Frank Wedekind, Spring awakening first opened on Broadway in 2006 to great acclaim. Hailed a masterpiece, the groundbreaking musical has consistently pushed boundaries.

Press release: Cape Town Opera presents SHORTS: A festival of pocket operas at the Artscape Theatre from 11 to 21 April 2024

LitNet
Lifestyle and entertainment

This autumn, Cape Town Opera will present SHORTS: A festival of pocket operas, a captivating series of concise operas at the Artscape Theatre from 11 to 21 April, 2024. This dynamic festival promises to be a celebration of operatic innovation and storytelling, including the world premiere of Conrad Asman’s Trial by media, a compelling new South African opera, Francis Poulenc’s La voix humaine, and Mozart’s comedic opera The impresario, presented in English.



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved