Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 966

08/09/2023


  Krities Afrikaans

LitNet: Is daar ’n gat in die emmer?

Fresh off the press

Coloured: How classification became culture

Authors: Tessa Dooms and Lynsey Ebony Chutel
Publisher: Jonathan Ball Publishers SA (2023)
ISBN: 9781776191499

"Coloured" as an ethnicity and racial demographic is intertwined in the creation of the South Africa we have today. Yet often, coloured communities are disdained as people with no clear heritage or culture – "not being black enough or white enough". Coloured is a reflection on, and celebration of coloured identities as lived experiences. It is a call to coloured communities to reclaim their identity and an invitation to understand the history and place of coloured people in the making of South Africa’s future.

Menings

Korrupsie: die gat in die emmer

Freek Robinson, Stefanie Fick
Onderhoude

Elke keer wanneer korrupsie plaasvind, maak dit ’n gat in daardie emmer. Wie betaal vir dié verliese? Dit is ons, die belastingbetalers, se geld wat deur daardie gate verdwyn. Daarom is dit nodig om seker te maak korrupsie word op alle fronte beveg.

Waa’ brand it, Uncle Cyril?

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"En elke enkele brand en vloed en kinnes wat nog in toilets gan inval en kinnes wat nog van malnutrition sal doodgan, daai is op djou boekie. Wan djy kan iets doen, maa djy kies om handjies gevou agteoo te sit."

To the moon or a crash landing? 2024 election prospects

Rory Riordan
Opinion

"Stop dreaming, take on the issues in front of you, DA, and get back to talking with the ANC. There are a number of South Africa’s biggest cities that are in real trouble (I know, I live in one), and only a determined effort by both the ANC and the DA working together can pull them right."

Will an African coup loop descend to southern Africa?

Mphuthumi Ntabeni
Opinion

"The new thing among African juntas is leeching on the grievances of the demos, that is, pretending to be (and celebrated as) a liberating force – at the beginning at least – before also creating a pattern similar to that of the new elite."

Wêreldgeletterdheidsdag, 8 September 2023: ’n onderhoud met Laurette Marais

Naomi Meyer, Laurette Marais
Onderhoude

"Om met begrip te kan lees is die sleutel tot al die kennis- en storieskatte van die wêreld. Ons wil graag ons deel doen om dit moontlik te maak vir alle Suid-Afrikaanse kinders om daarin te kan deel. En kinders word natuurlik grootmense wat in hul eie kontekste hul waardes wil uitleef."

In memoriam: Ronald Carolissen

Moegammad Tahier Kara
In memoriam

"Meet Ronald Carolissen, born and raised in Stellenbosch. He dedicated his life to fighting against the oppressive apartheid regime, and he paid the ultimate price when he was shot in cold blood by the apartheid regime."

Uit die argief

Staatsgreeppoging in Amerika: pateties maar belangrik

Jan-Jan Joubert
Menings(2021)

"Die enkele verskil met die rolprente was dat die aanstigter in hierdie geval die president, Donald Trump, self was. Soos verskeie Derdewêreldse leiers het hy geweier om te aanvaar dat hy ’n verkiesing verloor het. Die gevolge was tragies – vir sy nalatenskap, vir sy land, en veral vir die vyf mense wat in die geharwar oorlede is."

Nou op Voertaal

Verpligte module oor geslagsgeweld by UKZN verwelkom

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Geslagsongelykheid het volgens die Verenigde Nasies ’n groot impak op die lewens van kinders in Oos- en Suider-Afrika. Daar is ’n direkte korrelasie tussen ’n kind se geslag en die moontlikheid om hul regte te verwesenlik en hul volle potensiaal te geniet, met sosiale norme wat seuns bo meisies in die meeste aspekte van die lewe bevoordeel."

Solidariteit kap regering oor intimidasie van onderwysers

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die reaksie volg ná uitsprake van die adjunkminister van basiese onderwys, Reginah Mhaule, waarin sy aanvoer dat Afrikaanse onderwysers ook in Engels móét klasgee wanneer Engelse leerders by hul skool skoolgaan."

Verdere brandstofprysstygings na dié week se massiewe verhoging

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die hoofekonoom by die Buro vir Ekonomiese Navorsing aan die Universiteit Stellenbosch, Hugo Pienaar, het volgens Eyewitness News gesê dit impliseer dat verbruikers in ’n groot mate in die afsienbare toekoms sal moet opdok vir hierdie hoër pryse."

Hoogste Hof van Appèl moet besluit oor "Kill the Boer"

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"AfriForum se standpunt is dat die lied ’n duidelike voorbeeld van haatspraak is en dat dit die boere van Suid-Afrika in gevaar stel."

Bekoorlike Riebeek-Kasteel een van SA se oudste dorpe

Maryke Roberts
Reizen

"Gaan proe olywe, koop olyfolie of wyn en verwyl die ure in die middedorp se klein handelstegie Short Street, met ’n glas yskoue Pieter Cruythoff van Riebeek Wine Valley Co."

’n Pad na Oekraïne: Die hoekom is die kruks van hierdie kykNET-film

Izak de Vries
Film

"Kort ná die uitbreek van die Russiese oorlog in Oekraïne het hy bekend geword as 'Nederland se Schindler' omdat hy met sy eie geld ’n bus vol mense uit Oekraïne vervoer het."

Breytenbach notitie #13 (deel 1): "Zwervend door verbeelde streken / denk ik vaak aan jou, penseur sauvage in nomadenland"

Yves T'Sjoen, Hans C ten Berge
Literatuur

"Mijn aandacht voor Breytenbach was zeker in het prille begin esthetisch gericht, vooral vanwege de lyrische en bloemrijke kwaliteiten van de gedichten die ik in Kouevuur (1967) en Die huis van die dowe (1969) aantrof."

Persbericht: Literaire dialogen tussen Afrikaans en Nederlands

Voertaal
SASNEV

Kom luister saam met SASNEV na ’n gesprek tussen Yves T’Sjoen, Louise Viljoen en Alwyn Roux.

Press release: JOMBA! Contemporary Dance Experience Launches 25th Anniversary Book

Voertaal
Cultuur

The University of KwaZulu-Natal’s Centre for Creative Arts’s JOMBA! Contemporary Dance Experience celebrates its 25th anniversary this year, and to mark the occasion the festival will launch its special book, in partnership with the University of KwaZulu-Natal Press, supported and sponsored by the French Institute of SA (IFAS) and Business and Arts South Africa (BASA).

Akademies en skole

Akademiepryse 2023: Hertzogprys vir Poësie – Antjie Krog

Hein Viljoen
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Hein Viljoen se huldigingswoord aan Antjie Krog, die ontvanger van vanjaar se Hertzogprys vir Poësie.

Akademiepryse 2023: Eugène Maraisprys vir Prosa – Kirby van der Merwe

Thys Human
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Thys Human se huldigingswoord aan Kirby van der Merwe, die ontvanger van vanjaar se Eugène Maraisprys vir Prosa.

Akademiepryse 2023: NP Van Wyk Louwprys – Gerrit van Wyk Kruger

Johann Cook
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Johann Cook se huldigingswoord aan Gerrit van Wyk Kruger, die ontvanger van vanjaar se NP Van Wyk Louwprys.

Akademiepryse 2023: CL Engelbrechtprys vir Letterkunde – Fanie Naudé

Amanda Marais
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Amanda Marais se huldigingswoord aan Fanie Naudé, die ontvanger van vanjaar se CL Engelbrechtprys vir Letterkunde.

Akademiepryse 2023: LW Hiemstraprys vir Niefiksie – Eunice Visser

Marius Crous
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Marius Crous se huldigingswoord aan Eunice Visser, die ontvanger van vanjaar se LW Hiemstraprys vir Niefiksie.

Akademiepryse 2023: SA Akademieprys vir Vertaalde Werk – Fanie Olivier

Andries Visagie
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Andries Visagie se huldigingswoord aan Fanie Olivier, die ontvanger van vanjaar se SA Akademieprys vir Vertaalde Werk.

Akademiepryse 2023: Deleen Bekkerprys vir Beste Draaiboek vir ’n TV-drama in Afrikaans – Nico Scheepers

Leon van Nierop
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Leon van Nierop se huldigingswoord aan Nico Scheepers, die ontvanger van vanjaar se Deleen Bekkerprys vir Beste Draaiboek vir ’n TV-drama in Afrikaans.

Akademiepryse 2023: SA Akademieprys vir Drama – Chris van Niekerk

Naòmi Morgan
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Naòmi Morgan se huldigingswoord aan Chris van Niekerk, die ontvanger van vanjaar se SA Akademieprys vir Drama.

Akademiepryse 2023: Havengaprys vir Lewenswetenskappe – GM Wolfaardt

Alf Botha
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Alf Botha se huldigingswoord aan GM Wolfaardt, die ontvanger van vanjaar se Havengaprys vir Lewenswetenskappe.

Akademiepryse 2023: Protea Boekhuistoekenning – Hetta van Deventer-Terblanche

Matilda Burden
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Matilda Burgen se huldigingswoord aan Hetta van Deventer-Terblanche, die ontvanger van vanjaar se Protea Boekhuistoekenning.

Akademiepryse 2023: Poortprys vir Poësie – JD Carr

Ilse de Korte
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Ilse de Korte se huldigingswoord aan JD Carr, die ontvanger van vanjaar se Poortprys vir Poësie.

Akademiepryse 2023: Poortprys vir Prosa – Mila van Niekerk

Thys Human
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Lees Thys Human se huldigingswoord aan Mila van Niekerk, die ontvanger van vanjaar se Poortprys vir Prosa.

Fotogalery | SA Akademiebekronings, 1 September 2023

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns het onlangs die gesogte Akademiepryse vir 2023 oorhandig. Hierdie foto’s is tydens een van die plegtighede geneem.

Uitnodiging: Algemene Simposium van die SA Akademie

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Alle belangstellendes word vriendelik uitgenooi na die SA Akademie se Algemene Simposium op Donderdag 28 en Vrydag 29 September 2023. Die tema is "Volhoubare menslike welstand in Suid-Afrika".

Graad 6: Wiskundevraestel en memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

As jy ’n volwassene is, weet jy dalk van die poësie in die sneeuvlokkie waaroor TT Cloete gedig het. As jy in graad 6 is, kan jy dalk nou al jou oë begin oophou vir die Wiskundevorms rondom jou. Dis ook ’n goeie plan om Lee-Ann West se gratis oefenvraestel hier af te laai en vir jou Wiskundetoets hierdie kwartaal te oefen.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Begin van die kwartaal! LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Boeke en skrywers

Johan Jack Smith (1977–2023)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Dinge vat dalk lank om te verander, maar as dit eers verander, verander dit geweldig vinnig. Dink aan die Berlynse Muur. ’n Mens moet positief probeer bly, al is dit net vir jou kinders, en al is dit moeilik."

Op soek na Paul Celan langs die Boekowina-meridiaan, om die onsêbare te sê

Eben Viktor
Boeke en skrywers

"Hy hou aan skryf in Duits, maar sy verhouding met sy moedertaal en sy poëtiese ontwikkeling verskil van die meeste van die Duitssprekende Joodse digters van Boekowina s’n."

In gesprek met RR Ryger oor Drank, seks en David Bowie

Izak de Vries, Michael Green (aka RR Ryger)
Skrywersonderhoude

"Liefde is for sure gevaarlik. Luister maar net hoe klop jou hart as jy verlief is. Jy kan ’n hartaanval kry van opgewondenheid."

Seeperde deur Naomi Meyer: ’n resensie

Magdel Vorster
Resensies

"Seeperde is ’n welkome toevoeging tot ’n baie belangrike segment van die jeugboekmark – boeke vir jong lesers waarmee selfvertroue en ’n liefde vir lees gekweek kan word."

Vuurvoël deur Elmarie Viljoen-Massyn: ’n resensie

Carla van der Spuy
Resensies

"Daar is al ’n paar keer deur lesers opgemerk dat hulle skaars kan glo dat dié ’n debuutroman is."

Kariba by Daniel and James Clarke: a graphic novel review

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"The pleasing thing about this graphic novel – or comic book, in the parlance of this old-timer – is how it teaches not only old African beliefs, but also that ancient wisdom can be adopted to support the protection of our ecosystem."

Sirkelgang deur Johann Lodewyk Marais: ’n lesersindruk

Alwyn Roux
Lesersindrukke

"Sirkelgang is ’n omvattende bundel wat kwessies soos klimaatsverandering, oorlog, pandemies en die voortbestaan van die planeet ondersoek. Marais bou voort op sy spesieverse, en die werk is ’n voortsetting van sy indrukwekkende poëtiese nalatenskap."

Katvis deur Annelie Botes: ’n lesersindruk

Zelda Mans
Lesersindrukke

"Lesers het oor die jare lojale volgelinge en herlesers van Botes se romans geword, want sy skroom nie om jou reg tussen die oë met die harde werklikheid te slaan nie."

Boekbekendstellings: Onkant! deur Hendrik Hancke | 9 September, Stellenbosch en 14 September, Pretoria

LitNet
Boeke en skrywers

Jy word uitgenooi na die boekbekendstellings van Onkant! ’n Rugbyliefdesverhaal deur Hendrik Hancke, in gesprek met die skrywer en joernalis Emile Joubert in Stellenbosch op 9 September, en in gesprek met die sportaanbieder Jody Hendricks in Pretoria op 14 September.

Boekbekendstelling: Kammawaarwêreld deur Estelle Kruger

LitNet
Boeke en skrywers

Jy word genooi na die bekendstelling van Kammawaarwêreld deur Estelle Kruger by die Stellenbosch Botaniese Tuin om 10:00 op 23 September 2023.

Boekbekendstellingsuitnodiging: Die loutering van Manon Viljoen deur Chris Marnewick

LitNet
Boeke en skrywers

Jy word vriendelik uitgenooi na die boekbekendstelling van Chris Marnewick se jongste boek op 7 Oktober 2023 in Welgemoed. Hier is nog inligting.

Uitnodiging: ’n Middag met Ingrid Jonker se gedigte

LitNet
Boeke en skrywers

Jy word hartlik uitgenooi na ’n geleentheid om die 90ste herdenking van Ingrid Jonker se geboortejaar te vier.

Press release: Isobel Dixon’s A whistling of birds, programme of South African book tour

LitNet
NB-Uitgewersportaal

Isobel Dixon will be on tour in South Africa for the first time since Covid. Herewith more information on the different events.

Afrikaanse resensies en boekgesprekke in Augustus 2023

PEN Afrikaans
PEN Afrikaans

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Augustus 2023 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 2 tot 8 September 2023

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Same time, next year: ’n teaterresensie

Maryke Roberts
Teater

"Een ding op die ander bring ’n dieper dimensie na die aanvanklike onskuldige pret in ’n hotelkamer, en die besef dat hierdie twee mense mekaar eintlik innig liefhet en baie goed ken, bring ’n klankie van huweliksverraad teweeg."

Filmvertonings en sterre op die bloutapyt: ’n oorsig van die Silwerskermfees

Maryke Roberts
Film

"Die speelfilms het vanjaar uiteenlopende temas gehad. Daar is Old Righteous Blues, wat op Robertson verfilm is en die trauma van ’n verskeurde gemeenskap oor lojaliteit en die posisie van ’n trommemajoor uitbeeld. Dan ook die riller Blindelings, waar ’n blinde pianis tydens ’n angswekkende nag om haar lewe veg. Die trane het geloop van die lag in die verwerking van Rudie van Rensburg se Hans steek die Rubicon oor. Pierre van Pletzen het die rol van Hans vertolk en sy ouetehuisrevolusie was tegelyk skreeusnaaks en hartseer."

Die program | The programme: Etienne van Heerden Veldsoirée, 22–24 September 2023

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Kom praat oor ons toekoms by die Etienne van Heerden Veldsoirée. | Let’s talk about our future at the Etienne van Heerden Veldsoirée.

Persverklaring: Agtste Teksmark inspireer en daag uit

LitNet
KKNK

Teksmark, wat sedert 2016 aangebied word, is nie ’n kompetisie nie, maar skep ’n platform vir opkomende en gevestigde skrywers om hul teks-idees voor verteenwoordigers uit die teaterbedryf, asook potensiële beleggers en die publiek te toets.

Wen kaartjies na die Stellenbosch Craft Drinks Festival!

LitNet
Leefstyl

LitNet en die Stellenbosch Craft Drinks Festival gee 3x2 kaartjies weg. Dit sal drie paartjies die geleentheid gee om die fees by te woon.

Persverklaring: Francois van Coke en vriende 2023 in Kaapstad!

LitNet
Leefstyl

AMP Events en Francois van Coke bring die sterbelaaide Francois van Coke en vriende 2023 na sy tuisdorp op 16 September by Grand Arena, GrandWest.

Persverklaring: WOMAD Kaapstad

LitNet
Leefstyl

Gratis konserte by die V&A Waterfront en die !Khwa ttu Heritage Day Festival vind in samewerking met WOMAD in Yzerfontein plaas.

Nuwe skryfwerk

Lied van duiwe

Bester Meyer
Poësie

"ek hoor nou nog die duiwe se gekoer in Rietkuil se laning
en as ek die gedagte volg is jy daar, êrens aan die anderkant"

Troue

Ina Van Vuuren
Poësie

"Sal ons dans
in die maanlig se glans?"

Free play

Eduan Naudé
Poësie

"en ek besef
my wêreld is kleiner as joune,
dalk selfs kleiner as jy"

Net sewe jaar oud

Christo Meyer
Poësie

"Hy praat oor sy kleinsus
Van byna vyf jaar oud
Wat roerloos op haar bed lê
Haar liggaam styf en koud"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2022 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved