Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 941

17/03/2023


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou taalregte

Pasverskyn

Daar’s ’n towerponie in my bed


Skrywer: Martelize Faber
Uitgewer: LAPA
ISBN: 9780637001373

Die dag toe Lia die sagte pienk en pers towerponie met die blink horing uit die geskenksak haal, het alles verander ... Wanneer Lia se ma in die hospitaal opgeneem word, gee Lia se ouers vir haar ’n geskenkpakkie: ’n skulp, ’n sepie, ’n haarknippie en ’n towerponie genaamd Reënboog om haar te troos. Min weet hulle presies hoe baie Reënboog haar deur die moeilike tyd gaan help! Lia en Reënboog sal kinders op ’n toweragtige reis neem na avonture waarvan ’n mens slegs kan droom.

Pos by LitNet

Produksie-assistent / Assistentproduksiebestuurder

LitNet
NetWerk

LitNet, LitNet Akademies en Voertaal.nu benodig ’n geesdriftige, verantwoordelike personeellid om bystand met daaglikse werksvloei te verleen. Ons soek ’n energieke spanspeler met – en dis kardinaal – ’n besonder fyn oog vir besonderhede (tekstueel en visueel).

Menings

Van koshuise, tale en kommissies

Bettina Wyngaard
Universiteitseminaar | University Seminar

"Op die vooraand van Internasionale Menseregtedag is dit dalk ’n belangrike les om te leer: Die grondslag van menseregte is menslikheid en menslike verhoudinge. Dit kan nooit deur ’n regsbeslissing afgedwing word nie."

DAK Netwerk se reaksie op die ondersoek van die MRK na die taalkwessie van die US

Danie van Wyk
Universiteitseminaar | University Seminar

"Die tyd het aangebreek dat die Universiteit Stellenbosch kennis neem van konflik wat ontstaan waar taal en kultuur nie gerespekteer word nie en dit aanleiding gee tot onnodige wantroue onder studente."

US-rektor sê hy het reeds verskoning gevra vir taaldebakel

Jean Oosthuizen
Universiteitseminaar | University Seminar

"In ’n verklaring wat laat Woensdagaand uitgereik is, sê De Villiers die US bly verbind tot menseregte, waardigheid, veeltaligheid en inklusiwiteit. Hy sê die US neem kennis van die MRK se verslag oor taal in US-koshuise."

Human Rights Commission ruling on Afrikaans at Stellenbosch University: Frederik van Dyk’s testimony

Frederik Rudolph van Dyk
Universiteitseminaar | University Seminar

"We Afrikaans students know only a reality where English domination is enforced with the smile of inclusivity and the stick of fear and sociocultural shame." Frederik van Dyk shares his 2021 submission to the Human Rights Commission with LitNet.

Besinning oor die ASSAf-paneelbespreking oor ChatGPT, assessering en hoër onderwys

Dirk Postma
Seminare en essays

"Die paneellede maak dit duidelik dat die tyd verby is om kennisinhoude te assesseer. Daar moet eerder gefokus word op die prosesse van die generering van kennis. Vir Johannes Cronjé is die fokus op die vermoë om dit wat KI genereer te kan evalueer. Franci Cronjé toon aan hoe kreatiwiteit en kritiese denke ontwikkel kan word deur van studente te verwag om valshede in ’n teks te identifiseer en reg te stel."

Hoe verskil ChatGPT van Microsoft en Google se gespreksagente?

Burgert A Senekal
Seminare en essays

"Die tegnologie word voorgehou as die grootste bedreiging vir Google se posisie as die wêreld se gewildste soekenjin in dekades."

Om ’n huis te kan koop

Freek Robinson, Erwin Rode
Onderhoude

Hoekom trek soveel mense na die Wes-Kaap? Is huise in die Wes-Kaap te duur? Wat is deesdae belangriker as jy huis koop: sekuriteit of sonkrag? Wat gaan met die huismark gebeur as die EFF hulle hande op die regering kry? En wat van almal wat nie huise kan bekostig nie? Freek Robinson gesels met Erwin Rode, ’n eiendomswaardeerder en ‑konsultant.

Ja, diere het ook kultuur

Elsabé Brits
Seminare en essays

"Histories is daar gereken die mens is die enigste spesie op aarde wat ’n kultuur, of kulture, het. Die afgelope 70 jaar is daar egter ontdek dat ’n magdom ander spesies dit ook besit."

Oor die lewe en tye van huldeblyke

Heindrich Wyngaard
Menings

"Hierdie gemis is die goue draad wat deur die dood meegebring word."

My heel eerste held

Deborah Steinmair
Rubrieke

"My mooiste, morose roos."

Net oo ôs groen lyk mean ie enage bok vriet an ôs ie

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Issie die size vannie cabinet wat ie probleem issie, Uncle. Is lat hulle ammel net snoete an ie trog sit. Ôs issie stupid ie, Uncle. Ôs mag miskien groen lyk, maa g’n bok vriet aan ôs ie."

In die fragmentarium 4

Breyten Breytenbach
Rubrieke

"Moenie te groot woorde gebruik nie want die oggend is nog ongeskonde en heilig. Jy sit op die balkon asof dit ’n stoep is, met ’n eerste beker koffie en ’n moot beskuit hard soos ’n klinker."

Lady Di ontvang self haa blomme

Veronique Jephtas
Menings

"Ek is dankbaa dat Diana Ferrus onlangs vir haa lewensbydrae erkenning gekry het byrie 13de kykNET Fiëstas op 9 Maart 2023. ... Die waarde van wat iemand soes Diana Ferrus bygedra het, nie net tot die wêreld van digkuns nie, maa die verryking van bruin en swart mense se lewens, is sonder prys. ... Ferrus het vi Sarah Baartman hys toe gebring. Dankie tog ôs kon haa nog haa blomme gie tewyl sy hie is."

"Maar jy’t eintlik vet geword" is just not a nice thing to say

Zubayr Charles
Opinion

"I was tired of wanting to regain compliments on my exterior, yet I was also tired of the dreadful comments directed at my weight. I had to learn how to love myself again."

Humphries du Randt op 86 oorlede

Adelai van Heerden
SêNet-briewe

Humphries du Randt is op 27 Februarie 2023 op die ouderdom van 86 oorlede. Sy dogter Adelai van Heerden deel haar herinneringe aan hom.

Oekraïne: Berigte te velde

LitNet
Menings

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

COVID-19: Die jongste | The latest

LitNet
Menings

COVID-19: Kry die feite | Get the facts.

OuLitNet (2005)

Matie-taalseminaar

LitNet
Miniseminare (2005)

Die debat rondom taal en die Universiteit Stellenbosch maak groot opslae. Dikwels word egter gevra: Waar is die stem van die studente? LitNet bied hiermee ’n miniseminaar aan wat ’n indruk gee van die menings van sommige Maties.

Akademies en skole

Suid-Afrikaanse universiteite in die internasionale wedloop op universiteitsranglere, deel 1: Die opkoms en beoordeling van die verskynsel van internasionale universiteitsranglere

Charl Wolhuter
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Wanneer universiteite se pogings om op internasionale ranglere te presteer ondersoek en beoordeel word, moet ook nasionale kontekstuele eise en werklikhede in ag geneem word."

Suid-Afrikaanse universiteite in die internasionale wedloop op universiteitsranglere, deel 2: Die Suid-Afrikaanse geval

Charl Wolhuter
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Een van die redes wat aangevoer word vir die afskaling en uitrangeer van Afrikaans as medium van onderrig aan Suid-Afrikaanse universiteite is dat dit nie ’n internasionale taal is nie en dat Engels die internasionale lingua franca van die akademie is ..."

Dekolonialisering van die gees: ’n opvoedingsfilosofiese perspektief

Hannes van der Walt
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Hierdie ondersoek toon dat die voortgaande kolonialisering van die gees / kolonialiteit van die voorheen gekoloniseerdes en van die voormalige koloniseerders ’n ingewikkelde vraagstuk is, en dat dit nie maklik teengewerk kan word nie."

Logos as logika: Die epistemologie van die Calvinistiese filosoof Gordon Clark (1902–1985)

J.A. Schlebusch
LitNet Akademies (Godsdienswetenskappe)

"[Dit is] interessant hoe Clark se Presbiteriaanse agtergrond en sy gepaardgaande streng aanhang van die Westminster Geloofsbelydenis van 1647 ’n deurslaggewende rol in terme van sy beskouing van die rol van Logos as epistemologiese begrip gespeel het."

Lesing: Die herstandaardisering van Afrikaans

Gerda Odendaal
Akademies en skole

Gerda Odendaal het die 22ste Jaarlikse Nasionale Kongres van die Professionele Vereniging vir Afrikaans-taalonderrig in Namibië (PVATN) geopen met ’n lesing getitel "Die herstandaardisering van Afrikaans".

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Nou op Voertaal

Spanning bou op vir Maandag se "landwye stilstand"

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die regering, politieke partye en burgerlike organisasies het almal gebeurlikheidsplanne daargestel om te verhoed dat die protesaksie handuit ruk en tot plundering en geweld aanleiding gee."

EFF se nasionale stilstand bedreig lewens, sê DA

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die DA sê dit sal ’n fout wees om die skade te onderskat wat die EFF se dreigende 'national shutdown' aan besighede en werkers kan aanrig."

Universiteit Stellenbosch kry slae by Menseregtekommissie oor Afrikaans

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"In hulle verslag bevestig die MRK dat die US menseregteskendings gepleeg het teen Afrikaanssprekende studente deur die implementering van ’n beleid van 'slegs Engels' in sekere koshuise tydens die 2021-verwelkomingstydperk."

Steve Hofmeyr dok R100 000 op en vra LGBTQI+-gemeenskap verskoning

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die Afrikaanse sanger Steve Hofmeyr se omstrede uitlatings oor die LGBTQI+-gemeenskap het hom R100 000 uit die sak gejaag, asook ’n onvoorwaardelike openbare verskoning wat hy op sosiale media moes plaas."

Simone Atangana Bekono, Radna Fabias en Babs Gons in Kaaps/Afrikaans

Yves T’Sjoen
Literatuur

"Nederlandse literatuur in Kaaps/Afrikaans: Een vertaalproject dat thans wordt ondernomen bij UWK op instigatie van Antjie Krog en Marni Bonthuys laat het beste verhopen. De bloemlezing met vertalingen van werk van hedendaagse vrouwelijke auteurs in de Lage Landen en in Zuid-Afrika, vertalingen uit het Nederlands in Kaaps/Afrikaans door studenten onder de leiding van Marni Bonthuys en Valda Jansen, zal in totaal dertig gedichten bevatten: van Simone Atangana Bekono, Radna Fabias en Babs Gons."

Korrupsie ondersoek in Keizersvrouwen op Netflix

Izak de Vries
Film

"Aangesien die seksbedryf selfs in Amsterdam nog ’n sweem van donkerte dra, stel die skrywers van hierdie fiksiereeks die geldige punt dat geldwassery tog te maklik sou kon voorkom wanneer bordele in kontant betaal word – of kwansuis in kontant betaal sou word."

Boeke en skrywers

LitNet Akademies-resensie-essay: Toegepaste taalkunde in Afrikaans, WAM Carstens en TJ van Dyk (redakteurs)

Roné Wierenga
Resensies

"Deur bevordering van ’n toegepaste benadering tot taalkunde kan die uitdagings rondom taal in Suid-Afrika op ’n effektiewe en praktiese manier aangepak word."

Martie Preller (1948–2023)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Skryf is vir my om met verwondering te ontdek, groot-oog soos ’n kind, dat daar ’n Babalela en ’n Balkie in elkeen van ons is." Lees oor Martie Preller se lewe en werk.

Die Groot Sagmoedige Reus (GSR) is onder sensuur

Anke Theron
Boeke en skrywers

"Duidelik is daar selfs onder die kundiges, ervare skrywers en beroemdes nie konsensus of die veranderinge goed of slegs is nie. Waarom dan die groot bohaai?"

Romanza-skrywers aan die woord

Louise Viljoen (JBay)
Boeke en skrywers

"Op die ou einde stem lesers met hulle beursies. Romanzas se verkoopsyfers bly groei. Die boeke, wat nagenoeg 190 na 200 bladsye beslaan, boer op topverkoperlyste. Jy glip dit sommer maklik in jou handsak om enige plek te lees."

Uit die mond van Klein-Brakriver | From the mouth of Little Brak River: ’n onderhoud met Skip Krige

Naomi Meyer, Skip Krige
Skrywersonderhoude

Waarom ’n koffietafelboek oor Klein-Brakrivier saamstel? Skip Krige vertel.

Geloofsgesprekke in die Tsitsikamma deur Julian Müller, ’n lesersindruk

Jean Oosthuizen
Lesersindrukke

"Hierdie belydenis van onder andere Jesus wat gebore is 'uit die maagd Maria', 'die opstanding van die vlees' en die 'ewige lewe' maak vir baie gelowiges nie meer sin in die wêreld waarin ons vandag leef nie."

Wraak! ’n Lesersindruk van Hunting time deur Jeffery Deaver

Stefaans Coetzee
Lesersindrukke

"Die skrywer stel gewoonlik sy plot soos ’n ervare bommaker saam – booby trap op booby trap."

Persverklaring: Verhaal oor ons lewe van doofheid deur Annette Humphries

LitNet
Boeke en skrywers

Sonder om simpatie of bejammering na te jaag, vertel die skrywer die verhaal van ’n dowe gesin en hulle oorkoming van belemmeringe, dinge wat horendes as vanselfsprekend aanvaar.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 11–17 Maart 2023

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Tár: ’n filmresensie

Leon van Nierop
Film

"Tár is so veelvlakkig en vol diepte dat daar nog lank oor die rolprent se meriete gedebatteer kan word. Genoeg om te sê dat dit verskillende dinge vir verskillende mense sal beteken. Elke kyker sal iets anders hieruit neem. Selfs ’n gevoel van haat-liefde."

Tár: a movie by Todd Field, with Cate Blanchett as Lydia Tár

Rory Riordan
Lifestyle and entertainment

"But, of course, the cream on the cake is the extraordinary character that Field has created in Lydia Tár, and Ms Blanchett’s rendition of her is off another planet. Only vintage Streep could compete with Blanchett as Tár. It is an experience of an exceptional kind to be able to witness this performance."

ABRSM High Scorers’ Concert: Eastern Cape, George and surrounding areas

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"The Associated Board of the Royal Schools of Music (ABRSM) held their High Scorers’ Concert for the Eastern Cape, George and surrounding areas on Sunday, 5 March 2023 in Gqeberha at the Collegiate Junior School for Girls."

Blomkool-en-tiemie-sop: newwermaaind die klankie

Karen Hart
Kos en wyn

"Wanneer jy verby daardie klankie kan kom terwyl dit kook, kan jy die heerlike heilsaamheid van die groente op jou bord geniet. Soos met hierdie heerlike sop, ’n regte herfssop vir die koeligheid in die lug."

Etienne van Heerden Veldsoirée, 22–24 September 2023

LitNet
Feeste

Onthou dié datums! Die Etienne van Heerden Veldsoirée vind plaas van 22 tot 24 September 2023. | Remember these dates! The Etienne van Heerden Veldsoirée will take place from 22 to 24 September 2023.

Persverklaring: Hope vermaak vir tjokkers by KKNK

LitNet
KKNK

Vyf kinderteaterproduksies word tussen 1 en 9 April by die 27ste KKNK, geborg deur Absa, aangebied, wat saam met hope ander aktiwiteite vir vermaak uit die boonste rakke vir die jongspan gaan sorg.

Press release: SABC 2 is calling on anyone interested to go on a date!

LitNet
Lifestyle and entertainment

Do you want to be on TV? If you’ve got a dynamic personality and want to shoot your shot with this season’s contestants, Love is love is looking for you! Click the link to learn how.

Teaterresensieslypskool | Inwoonskrywerskap

LitNet | STAND: Teaterresensieslypskool | Theatre review workshop

LitNet
Slypskole

Is jy lief vir die teater en wil jy leer om treffende, opiniebepalende teaterresensies te skryf? | Over the next few months LitNet and STAND (The Sustaining Theatre and Dance Foundation) will be presenting an online theatre review workshop for three aspiring Afrikaans and three aspiring English theatre reviewers.

Die LitNet Tuishuise Inwoonskrywerskap: Doen nou aansoek vir 2023

LitNet
Boeke en skrywers

Skrywers wat in 2023 vir ’n maand lank rus en vrede nodig het om tyd aan kreatiewe skryfwerk in enige genre te bestee, kan nou aansoek doen vir Die LitNet Tuishuise Inwoonskrywerskap op Cradock. Sluitingsdatum: 30 Maart 2023.

Nuwe skryfwerk

As daar niemand oor is nie

Johan van der Merwe
Poësie

"tog bly môre onseker
geloof slinger soos ’n dronk man
hoop loop met twee krukke
net liefde blaas die vlammetjie aan"

’n Dilemma in die datiewe naamval

Paul Maritz
Poësie

"Maar goeie genugtig, Afrikaanse kind
hoe wil jy jou taal laat sweef met die wind
as jy die kleine woordjie MET
sy regmatige plek op jou tong belet?"

’n Nuwe nagmaal

Anzé Bezuidenhout
Poësie

"terwyl jou lippe
vervalste seën uitspreek
is jou oë besig
om my psige stukkie vir stukkie
soos nagmaalbrood te krummel en breek"

By die Pretoriase Kunsmuseum

Celesté Fritze
Poësie

"Hoë regeringsoffisiere is elders aan diens,
ongekende eerbetoon weerhou,
daar is geen helms, uniforms, wit pluimvere nie,
nóg vir Oermoer, nóg vir haar seun."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 886 5169


© 2022 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved