Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 920

07/10/2022


  Krities Afrikaans

LitNet: Fees van woorde

Pasverskyn

Die Kaapse slawe – 1652–1838:
’n kultuurhistoriese perspektief


Skrywer: Eunice Bauermeester
Uitgewer: Protea Boekhuis
ISBN: 9781485311287

Die slawe aan die Kaap het as draers en skeppers van kultuur, ten spyte van onderdrukking, ’n groot invloed uitgeoefen op die ontwikkeling van die samelewing aan die suidpunt van Afrika en veral van ’n inheemse, kreoolse kultuur.

Boeke en skrywers

’n Bedrywige Woordfees vir Paula Fourie met Taliep, Babyboy Kleintjies en Athol

Paula Fourie, Melt Myburgh
Skrywersonderhoude

Paula Fourie is betrokke by twee van die prominentste aanbiedings op vanjaar se Toyota US Woordfees: Haar boek Mr Entertainment – the story of Taliep Petersen word bekendgestel, en haar en Athol Fugard se drama Concerning the life of Babyboy Kleintjies debuteer by die fees. Melt Myburgh het met haar gesels.

Toyota US Woordfees 2022: ’n gesprek met Tom Dreyer oor Kodachrome, optiese instrumente en die filmiese oog

Naomi Meyer, Tom Dreyer
Skrywersonderhoude

"Stories is verdikkings in die stroom van die tyd, tydelike eilande van betekenis, en dis dalk die beste waarop ons kan hoop."

Toyota US Woordfees 2022: ’n onderhoud met Johann Kriegler oor Sydney Kentridge

Naomi Meyer, Johann Kriegler
Boeke en skrywers

"Min van ons sal ooit die hoogtes van ’n Kentridge bereik, maar iedereen het op haar of sy weg daagliks keuses om te maak. Die kwaliteit van ons regstelsel, eintlik van ons hele staatsbestel, hang uiteindelik af van die kwaliteit van die burgery. Miskien het Jan Brand dit reg opgesom: Alles sal regkom – as elkeen sy plig doen."

Etienne van Heerden Veldsoirée: Elise Bishop oor Twee lewens

Izak de Vries, Elise Bishop
Skrywersonderhoude

Die Etienne van Heerden Veldsoirée het van 23 tot 25 September 2022 op Cradock plaasgevind. Elise Bishop het met Izak de Vries gesels oor haar outobiografie Twee lewens.

Blik na buite

Crito
Boeke en skrywers

"Gedagtig aan literatore se wydse belangstellings en skunnige behoefte aan venting het ek besluit dat Crito se visie terstond meer katoliek word. Kroonwild, pappie. Ek hou my swepies byderhand vir die resensies."

Today is tomorrow deur Caroline Kurtz: ’n resensie

Jean Oosthuizen
Resensies

"Caroline se verhaal is die verhaal van soeke na die immer ontwykende vrede. Vrede tussen die strydende faksies in Soedan, maar ook die soeke na innerlike vrede in haar eie deurmekaar gemoed."

Moederland deur Madelein Rust: ’n boekresensie

Stefaans Coetzee
Resensies

"In 2070 staan Bloemfontein as Xín Xiánggăng bekend. Die Derde Wêreldoorlog en twee burgeroorloë het Suid-Afrika se stede in puin gedompel. Daar is ’n tekort aan kos, water en blyplek. Chinese en Russiese kaders, asook die elite floreer in slimstede terwyl gewone mense op die platteland stoei om aan die lewe te bly."

Die verkeerde vrou deur Irma Venter: ’n resensie

Anschen Conradie
Resensies

"Die slottonele en ontknoping het my soos ’n fratsgolf getref. Dit bekruip jou ongemerk, slaan jou voete onder jou uit en spoeg jou, snakkend na jou asem, op die spreekwoordelike strand uit."

Die boekbedryf floreer!

Koos Kombuis
Boeke en skrywers

Wil jy meer oor Xhosa-erfenis en -kultuur leer? Is jy ’n liedjieskrywer wat by ’n praktiese handleiding kan baat? Koos Kombuis beveel ook ’n Namibiese romanse en speurverhaal aan waarin die romantiese tonele skreeusnaaks is. Luister ook meer na ’n boek oor geloof, vriendskap en lojaliteit waar jy voel asof jy die mense ken.

Pieter Fourie (1940–2021)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Jy weet, in [die Karoo] reën dit nooit, maar as die mense daar begin praat, dan reën dit op jou ore. Die mooiste, mooiste Afrikaans."

’n Aanwins vir die siel, ’n lesersindruk van Jerry Mofokeng wa Makhetha se boek I am a man

Stefaans Coetzee
Lesersindrukke

"Dit voel amper of die leser saam met hom in die stofpaaie van Orlando West na Belle Primêre Skool toe loop. Proe saam met hom sy eerste soen. Vlug saam met hom soos rotte uit huis 8298 nadat die polisie traangas deur die vensters geskiet het."

On scope deur Jack Coughlin en Donald A Davis, ’n lesersindruk

Stefaans Coetzee
Lesersindrukke

"In On scope, die sewende boek in die reeks, staan Spanje ​​op die rand van ekonomiese ineenstorting. ’n Alliansie van Islamitiese bankiers stel ’n reddingspakket sonder enige voorwaardes voor. Hul onderliggende doel is egter om die eenheid van Europa te verbreek en Madrid op die pad na Islamitiese bewind te plaas."

Bargain Books competition: You could win a copy of the latest novel by Karen M McManus

Bargain Books
Books and writers

Bargain Books is giving away a copy of Nothing more to tell by Karen M McManus. You could be the lucky winner – enter now!

Pre-order your copy now! The ANC billionaires by Pieter du Toit

Bargain Books
Books and writers

Do not miss out. Pre-order your copy at Bargain Books. Pieter du Toit investigates whether secret deals were struck between capital and the liberation movement to ensure the status quo remains in terms of economic policy.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 30 September tot 7 Oktober 2022

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die jongste pasgepubliseerde boeke wat op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Toyota US Woordfees 2022: ’n onderhoud met Johan de Villiers van die Libertaskoor

Naomi Meyer, Johan de Villiers
Toyota US Woordfees

"Deur instudering van ’n koorstuk word die sanger se DNS ... ten diepste binnegedring deur die ritmes en melodieë van die musiek, tesame met die meegaande tekste. Om dit uiteindelik voor ’n gehoor te sing is onvergelykbaar bevredigend, deels ook vanweë die dikwels oorrompelende wisselwerking tussen die koor en hulle luisteraars."

Toyota US Woordfees: Wilken Calitz oor sy verwerking van Prente by ’n uitstalling

Izak de Vries, Wilken Calitz
Toyota US Woordfees

Wilken Calitz vertel vir Izak de Vries hoe hy hierdie projek aangepak het.

Toyota US Woordfees 2022: ’n onderhoud oor ’n Akkerboom

Naomi Meyer, Nico Scheepers
Toyota US Woordfees

"Die kunstenaar suggereer met woorde, en ’n glas water verander in ’n akkerboom in jou kop. Die stuk gebruik hierdie idee om ’n storie te vertel van verlies deur die wortel van rolspel en die krag van woorde te ondersoek."

Persverklaring: Top internasionale jazzensemble vanaf Münich in Suid-Afrika, ook by Toyota US Woordfees

LitNet
Musiek

Ter ere van die legendariese Charles Mingus se 100ste verjaarsdag sal plaaslike aanhangers bevoorreg wees om te kan luister na die uitvoering van sy suite "The Black Saint and the Sinner Lady" en ander komposisies deur ’n groep internasionale jazzmusikante van Duitsland, Mongolië, Oostenryk en die VSA.

Die Etienne van Heerden Veldsoirée deur Johan Kotze se lens

Johan Kotze
Leefstyl

Die Etienne van Heerden Veldsoirée het van 23 tot 25 September in Cradock plaasgevind. Johan Kotze was daar en deel sy gunstelingfoto’s.

Menings

Die digitalisering van NALN se knipselversameling: jongste verslag

Burgert A Senekal
Menings

"Sedert Junie vanjaar is daar met befondsing vanaf LitNet begin om die versamelings te integreer terwyl die digitale versamelproses voortgaan. Deurgaans word gepoog om die beste moontlike kopie te versamel, maar dit is reeds duidelik dat die meerderheid knipsels in NALN se besit nie meer aanlyn verkrygbaar is nie, wat juis dui op die waarde wat NALN vir navorsers inhou deur materiaal te bewaar wat andersins verlore (sou kon) gaan."

Reguit met Robinson: Het Poetin sy hand oorspeel?

Freek Robinson, Christiaan Basson, Gerrit Olivier
Onderhoude

Watter faktore tel teen Poetin op hierdie stadium? Freek Robinson gesels met Christiaan Basson, voormalige Suid-Afrikaanse ambassadeur in Oekraïne, en Gerrit Olivier, Suid-Afrika se eerste ambassadeur in Rusland.

Miniseminaar: Boeke vir alle kinders in Suid-Afrika

Anke Theron
Seminare en essays

"’n Vlugtige oorsig van Afrikaanse jeugboeke sal beslis toon dat daar ’n tendens was sedert die vroeë 1990’s om meer sogenaamde randfigure in jeugboeke uit te beeld." – Anke Theron in LitNet se miniseminaar, "Kinder- en jeugboeke vir ’n nuwe era".

Daa kom ’n SASSA-toyi, Uncle Cyril

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Wanne laas het Uncle op ’n oumens-pay-dag while it loadshedding is, en it reent, in ’n lyn byrie winkel of ie post office gestaan? Wyl it nog skoolvakansie is oek, by the way, soe allie kinnertjies wat nowhere het om te gan, kô sam innie lyn staan."

Mamma, wat nou? Die impak van Covid en inperkings op puberteit

Marietjie Warrington
Menings

"Die pandemie het op vele terreine en wêreldwyd ’n amperse tasbare voetspoor gelaat. Onlangse navorsing toon COVID-19 het ook ’n hernude fokus op van die jongklomp se liggaamsontwikkeling geplaas."

Etienne van Heerden Veldsoirée: Days like this

Darryl David
Opinion

"Yes, every now and again, you curate the most perfect book festival imaginable. And the Etienne van Heerden Veldsoirée over the Heritage Day weekend was one such festival. With BookBedonnerd a month away, I’m worried we might have peaked too early."

Vriende van Afrikaans bevorder leesvaardighede in die Baai

Izak de Vries
ATKV-Portaal

"Die VVA het onlangs met ’n multidissiplinêre span deur die suide van die land getoer. Hulle was ook in Gqeberha, waar onderwysers en ouers genooi is om na hulle aanbieding te luister."

Oekraïne: Berigte te velde

LitNet
Menings

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

COVID-19: Die jongste | The latest

LitNet
Menings

COVID-19: Kry die feite | Get the facts

Aankondiging: LitNet blogs

LitNet
Blogs

Hierdie ruimte gaan oor die volgende twee weke geargiveer word en sal binnekort met ’n nuwe URL spog. Enige blogger wat vrae het, of ’n nuwe inskrywing vir plasing op litnet.co.za wil stuur, kan vir Izak de Vries kontak by izak@litnet.co.za.

Uit LitNet se argief

Christopher Torr en Laurika Rauch se "Hot gates" in Engels en Afrikaans: ’n vergelykende studie

Bertie Neethling
Seminare en essays, 2020

LitNet neem met leedwese afskeid van Bertie Neethling, wat onlangs oorlede is. Hier verskyn vandeesweek drie artikels uit sy pen op die nuusbrief om hulde te bring.

"In 1995 het die plaaslike kabaretkunstenaar en sanger Laurika Rauch ’n konserttoer onderneem en in Kaapstad vir die eerste keer die nuwe lied 'Hot gates' aan die Suid-Afrikaanse gehoor bekendgestel. Haar liedjieskrywer-eggenoot Christopher Torr het die lied spesiaal vir haar gekomponeer, en dit was van die begin af baie gewild."

Persoonsnaamgewing onder die Xhosasprekendes van Suid-Afrika

Bertie Neethling
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe), 2020

"In ’n veeltalige en multikulturele land soos Suid-Afrika speel name, veral onder die swart Suid-Afrikaners, ’n baie belangrike rol. Onomastiek is die dissipline wat hom bemoei met name en naamsisteme."

Die vernoeming van geboue op die kampus van die Universiteit Stellenbosch: ’n oorsig en ontleding

Bertie Neethling
Seminare en essays, 2021

"Die bestudering van name en naamgewing vorm deel van die dissipline wat as die onomastiek bekend staan."

Nou op Voertaal

Program: Elfde Tuin van Digters op 7 en 8 Oktober 2022 by die Breytenbach Sentrum in Wellington

Voertaal
Festivals

Die Suid-Afrikaanse Sentrum vir Nederland en Vlaandere (SASNEV) klink op 7 Oktober ’n glasie op 25 jaar van SASNEV en op die Breytenbach Sentrum se ondersteuning van die Nederlandse taal in Suid-Afrika. Ook op die program: Antjie Krog gesels met twee van haar vertalers, Georges Lory en Robert Dorsman, en vra hulle wat die twee moeilikste en twee maklikste dinge is by vertaling, en Karin Benjamin gesels met die Nederlandse digter Babs Gons oor haar werk as digter en gesproke-woord-kunstenaar, met voorlesings deur Gons.

Poolse akademikus gee internasionale blootstelling aan Afrikaans

Jean Oosthuizen
Meningen

"Terwyl daar ’n oorlog in sy buurland Oekraïne woed, veg Jerzy Koch sy eie oorlog in belang van die tale waarvoor hy lief is, hetsy dit in sy moedertaal Pools is, en of dit in Engels, Afrikaans of Nederlands is waarin hy ewe tuis is. Dinsdagaand se gesprek by SASNEV het gefokus op die tweede deel van Koch se literatuurgeskiedenis van die Afrikaanse letterkunde."

Digkuns en Karibiese postkoloniale romans op Neerlandistiekdag 2022 (Week van het Nederlands in Suid-Afrika)

Voertaal
Cultuur

Neerlandistiekdag het die tweede Week van het Nederlands in Suid-Afrika (1–8 Oktober 2022) by Studio SASNEV, aangebied deur die Suid-Afrikaanse Sentrum vir Nederland en Vlaandere in Pinelands, afgeskop. Die Neerlandistiekdag-program, aangebied deur die Kaapse Forum Neerlandistiek, het vir ’n wye verskeidenheid pitkos en vermaak gesorg.

Lesing: "Dingen als dragers van trauma in de Caribische post-koloniale roman"

Yra van Dijk
Academisch

Luister na ’n lesing deur Yra van Dijk, gelewer op 1 Oktober 2022 as deel van Neerlandistiekdag.

Gesprek tussen Louise Viljoen en Chànde Frania van der Westhuizen oor die poësie van Bekono, Fabias, Kamfer en Phillips

Louise Viljoen, Chànde Frania van der Westhuizen
Academisch

Luister na ’n gesprek tussen Louise Viljoen en Chànde Frania van der Westhuizen (Universiteit van Wes-Kaapland) oor die poësie van Bekono, Fabias, Kamfer en Phillips, opgeneem op 1 Oktober 2022 as deel van Neerlandistiekdag.

’n Onderhoud met Kenan Davids, kortfilmwenner

Izak de Vries, Kenan Davids
Interviews

"Hy kon nie Nederlands studeer as deel van sy kursus aan sy eie universiteit nie, toe skryf hy na-uurs by ’n ander universiteit in. Kenan Davids het pas R50 000 gewen om België en Nederland te besoek sodat hy meer kan leer van sy 'tantetaal' – ’n mooi konsep wat hy uitgedink het, want Nederlands is mos ’n sustertaal van Afrikaans, wat sy moedertaal is?"

Persverklaring: Student aan die Nelson Mandela Universiteit wen Neerlandistiekreis met kortfilm

Voertaal
SASNEV

Binnekort sal Kenan Davids sy tantetaal beter kan leer ken, want hy het R50 000 gewen vir ’n Neerlandistiekreis na België en Nederland.

Breytenbach notitie #4: Boekomslagen, herdrukken en vertalingen

Yves T'Sjoen
Literatuur

"Niet voor niets typeerde JM Coetzee hem als 'most untranslatable of Afrikaans poets'."

Hugo Claus en Zuid-Afrika. Literaire posture in Afrikaans

Yves T'Sjoen
Meningen

"Eerst help ik een hardnekkig misverstand uit de wereld over Claus en Zuid-Afrika. Het betreft een misvatting waaraan ik zelf schuldig ben."

Honfleur in Frankryk is so mooi soos ’n blommeveld

Maryke Roberts
Reizen

"Toe die vrede en stilte my omgewe, gaan soek ons iets te drinke. Die tradisie hier is ’n sterk espresso met ’n dubbelskeut Calvados in ’n klein konjakglasie. Maar eers moet ons Calvados proe. Dié appelbrandewyn is eie aan hierdie streek en word op dieselfde manier as brandewyn gestook en verouder, maar word van appels, nie druiwe nie, gemaak."

Donker naweek sonder water is Johannesburg se lot

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Asof beurtkrag nie genoeg van ’n uitdaging is nie, is dele van die stad al dae lank sonder water, met weinig vooruitsigte dat dit die naweek veel sal verbeter. Inwoners is Donderdag gewaarsku dat die damvlakke steeds krities laag is."

Regering word blameer vir Duitse toeris se dood

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die dood van die Duitse toeris wat deur ’n bende kapers in Witrivier in Mpumalanga doodgeskiet is, kon vermy gewees het as die regering die basiese dinge gedoen het."

Moord op Duitse toeris stuur skokgolwe deur die wêreld

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Dit is in die lig hiervan dat die land se toerismesektor by ’n onlangse byeenkoms van leiers in die toerismebedryf gevra het dat Suid-Afrika se sekuriteitsgroepering hulle moet help om toerismeveiligheid te versterk en vinnig op te tree teen die misdaad wat die sektor se potensiaal raak."

Onwettige grondbesettings is ’n krisis in Suid-Afrika

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"In die afgelope twee jaar het die Stad Kaapstad op meer as 14 500 grondbesettings gereageer en byna 180 000 strukture is verwyder. In die gewelddadige betogings wat op hierdie operasies gevolg het, is 80 beamptes beseer en meer as 94 voertuie vernietig."

Akademies en skole

’n Oorsigtelike verkenning van die omvang en fokus van inligting-en-kommunikasie-tegnologie-verwante navorsing in Afrikaans vir die tydperk 2011–2021

Hugo Lotriet
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"[V]ir die wetenskapskultuur rondom IKT in Afrikaans om te gedy is dit nodig dat publikasie van artikels in Afrikaans binne ’n gesonde groter ekosisteem plaasvind."

Vonnisbespreking: Sintaktiese uitleg van die BTW-wet bepaal wanneer goud teen die nulkoers verkoop mag word. ’n Besinning van ’n positiewe taalkundige benadering

Terrence R Carney
LitNet Akademies (Regte)

"Hoewel regter Davis ook ’n woordeboek geraadpleeg het, het hy die bron vir grammatikale helderheid aangewend en nie bloot om die denotasie van ’n bepaalde leksikale item te bepaal nie."

Boekbekendstelling: Publieke teologie as profetiese teologie? deur Martin Laubscher

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Jy word hartlik uitgenooi na die bekendstelling van Publieke teologie as profetiese teologie? ’n Kritiese beskouing van die sosio-ekklesiologiese implikasies van die drieërlei amp in die teologie van Karl Barth op 2 November 2022.

Uitnodiging: 2022-Studentesimposium vir die Sosiale en Geesteswetenskappe

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Nagraadse studente van regoor Suid-Afrika word genooi om hul navorsing, wat in Afrikaans vasgelê word, in die vorm van ’n referaat of plakkaat op 9–10 November 2022 by die simposium aan te bied. Voornemende deelnemers kan hul voorstelle teen 16 Oktober 2022 indien.

Gespierde Afrikaans

LitNet
Akademies en skole

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid? LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. Die Gespierde Afrikaans-lys word deurlopend bygewerk. Kyk watter nuwe woorde is toegevoeg.

Onderwyshulp: Hoe wyd lê die betekenis van lees? Die toepassing van metakognisie en modellering

Johan Anker
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"’n [M]ens kan ’n hele sin vlot en vloeiend lees, maar nog altyd niks daarvan verstaan nie." Is jy ’n onderwyser of opvoeder wat agterkom dat kinders sukkel om met begrip te lees? Johan Anker se artikel het raad.

Graad 10: Wiskundige Geletterdheid-vraestel en -memo, hersiening

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 10 en spandeer jy gedurende die skoolvakansie eerder tyd in die kombuis as voor jou boeke? Hierdie Wiskundige Geletterdheid-vraestel deur Lee-Ann West kan jou wys hoe om wiskunde in alledaagse omstandighede te gebruik – soos wanneer jy besig is om resepte uit te werk om kos vir jou maats te maak. (Wanneer die skool weer begin, gaan dit jou ook help. Dan het jy reeds ’n voorsprong met jou voorbereiding vir die laaste kwartaal!)

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Nuwe skryfwerk

Kiesers sonder keuse

Loretta Szikra
Poësie

"terwyl hulle
ons vooruitgang
doelgerig saboteer
en stééds hoog en laag
hul onskuld tot walgens toe besweer."

Stilswye

Loretta Szikra
Poësie

"waar hulle pateties
en stom rebelleer
teen my wil
en spraakverbod."

Skilder met laaste lig

Willem de Swyger
Poësie

"skilder met laaste lig se ragfyn kwashale
gelaagde wolke in skakering van geel pigment"

Die kind kies dood

Reinet de Waal
Poësie

"Wie het jou siel gesteel toe ek weggekyk het
en waar kan ek begin soek na die stukke wat jy wegsteek
ek het reeds gekyk in jou dooie lyf maar al wat daar was, was windstilte en bloednat;
met spore van oorlog op jou bobene uitgekerf
dit was ’n skildery van seer en soebat en verwyt en al wat ek kon gee is my huil"

Privaatheidskennisgewing

LitNet: Privaatheidskennisgewing | Privacy notice

LitNet
Als oor LitNet

LitNet wil jou as leser die versekering gee dat ons daarop ingestel is om jou persoonlike inligting wat by ons in bewaring is, te beskerm. | LitNet would like to assure you as a reader that we are committed to protecting your personal information held by us.



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 886 5169


© 2022 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved