Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 911

05/08/2022


  Krities Afrikaans

LitNet: Om te skryf

Pasverskyn

Om te skryf (tweede uitgawe)


Uitgewer: Van Schaik
ISBN: 9780627039508
ePub ISBN: 9780627039515

Die tweede uitgawe van Om te skryf het ’n splinternuwe afdeling oor hoe jy jou boodskap so treffend moontlik vir digitale media kan verpak. Wat dié boek besonders maak, is dat dit eerder wys as om vir jou te vertel hoe om te skryf. Jy loer as ’t ware oor mense se skouers en kyk hoe hulle met woorde werk ... Of jy nou ’n joernalis, student, leerling of lid van ’n leeskring is of net hou van skryf – hier is ’n boek met wonderlike leesstof asook praktiese skryfwenke.

Nuwe skryfwerk

LitNet-slypskool Om te skryf

LitNet
Slypskole

Alle voornemende skrywers is welkom om in te skryf vir keuring vir die LitNet-slypskool Om te skryf. Voorleggings van kortverhale word ingewag en vyf skrywers sal aangewys word om deel te neem. Voorkeur sal verleen word aan goeie werk van skrywers wat nog nie solopublikasies gelewer het nie.

Om te skep: Cradock-paragrawe en lesse van lepels

Bibi Slippers
Boeke en skrywers

"'As jy wil skep, moet jy kyk,' sê die lepels." Bibi Slippers lewer verslag oor haar maand lange verblyf in Cradock, waar sy die eerste LitNet Tuishuise Inwoonskrywer was. Sy en haar hond Matilda het tuisgegaan in een van die Victoria Manor Hotel se bekende Tuishuise.

Nuwe redaksielid by LitNet se Nuwe Skryfwerk: ’n onderhoud met Didi Potgieter

Naomi Meyer, Izak de Vries, Didi Potgieter
Onderhoude

"Ek het tydens my studies geleer dat kritiek (of in dié geval ’n afkeuring) my beste leermeester is."

Country duty

Mike van Graan
New writing

Stemme | Voices | Amazwi is LitNet’s series of 15 short, powerful monologues, presented in collaboration with Suidoosterfees, NATi and ATKV. Watch Motlatji Mjamba perform Country duty, written by Mike van Graan and directed by Chuma Sopotela.

Kwatryn

Johan Myburg
Poësie

Lees Johan Myburg se kwatryn in die reeks verse met "teater" as tema. Hierdie reeks word aangebied om die dramaturg Athol Fugard se 90ste verjaardag in Junie 2022 te vier.

My fok, George

Sidney Gilroy
Fiksie

"Buitekant woer die enorme kragopwekker rustig voort. Hy glimlag vir sy sekretaris wat oorkant hom met ’n dagboek in die hand staan. ’n Goue pen sweefhang oor die bladsye."

Kansellasie

Paul Maritz
Poësie

"Ek gaan jou kanselleer,
jou loopbaan diep beseer
jou toekoms sal ek kwes"

Ous Dulcie

Neo Mehlomakulu
Poësie

"Dulcie September, kan jy my hoor?
jou statues en monuments kry koud
iewers in ’n kunstenaar se agterkop
iewers in jou comrades se kaalgevrete gewete"

Familiebesoek

Paul Maritz
Poësie

"Aanvanklik was dit die plaashekkie
of ’n afgesproke voorafbepaalde plekkie
waar ons mekaar in trane van vreugde
om die hals kon val en kuiertjies inhaal."

Persverklaring: "Goddank vir klank" saam met Innibos by RSG-radiodramaslypskool

LitNet
Feeste

Indien jy nog altyd ’n radiodrama wou skryf of dalk drama as "klank in die klaskamer" inspan, is die slypskool deur Kobus Burger, waarnemende programbestuurder van RSG, net die plek waar jy meer daarvan te wete kan kom.

Persverklaring: McGregor-gedigtefees, -skryfkompetisie 2022

LitNet
Skryfwerk

Die McGregor-gedigtefees wil digters jonk en oud aanmoedig om te skryf en te bly skryf. Die jaarlikse gedigteskryfkompetisie is een van die opwindende elemente van die fees. Daar is groot kontantpryse!

OuLitNet (1999–2006)

SkryfNet I: Terugvoering deur André P Brink (eerste verslag)

André P Brink
Sanlam/LitNet aanlyn-skryfskole

SkryfNet is ’n aanlynskryfskool vir ontwikkelende prosa- en poësieskrywers wat nog nie ’n eie debuut gemaak het nie. Die kursus duur ongeveer drie maande en die skrywersleiding word behartig deur bekende figure in die Afrikaanse literêre bedryf. André P Brink lewer terugvoer op SkryfNet I se skrywers.

Weet waarmee jy te doen het

Marthinus Basson (2005)
Sanlam/LitNet aanlyn-toneelskool

"’n Teks is net heilig tot op ’n punt. Daarna vra – nee, eis – teater iets anders. Iets meer."

Some thoughts on writing (South African) musicals

David Kramer (2004)
Groot Kunstefees- en Teaterindaba

David Kramer presents a musicals master class: "To my mind this determines the success of a musical, which is measured by the audience’s response. How it affects the audience is what really matters at the end of the evening ... As a performer you live or die in front of the audience."

Hemel op die platteland?

Hunter Kennedy (2005)
Levi's®/LitNet Origins of songs

Hunter Kennedy van Fokofpolisiekar gesels oor waar die lirieke van "Hemel op die platteland" ontstaan het.

Myth and reality in the New South Africa: Contemporary oral literature

Russell H Kaschula
Seminar Room

"The three-way dialectic between orality, literacy and technology is also explored in this article. In other words, the fluid movement of oral literature between, for example, the internet and the printed text is highlighted."

Boeke en skrywers

Kinderboeke wat verheug, vermaak en verruim

Lindie Koorts
Boeke en skrywers

"Wat is dit wat ’n kinderboek suksesvol maak? Soos in enige boek, of dit nou vir grootmense of vir kinders is, gaan dit oor aangrypende karakters. Die lys kan eintlik maar daar eindig. Maar daar is wel veel meer."

Kinderboeke: Rafiek Mammon se Faizel versamel sterre in Afrikaaps

Rafiek Mammon, Melt Myburgh
Skrywersonderhoude

"Kaaps is nie iets waaroor ek mal of passionate is nie. Ek glo jy moet jouself kan uitdruk soos jy wil. Dis tog waarvoor ons geveg het, is dit nie?" Rafiek Mammon gesels oor sy boeke vir bloedjong lesers, Faizel en die sterre en ’n Goue ster vir Faizel, en vertel hoe sy Moslem-karaktertjie ’n stem aan gemarginaliseerdes help gee.

Vroueskrywers en -karakters

Koos Kombuis
Boeke en skrywers

Vrouedag is om die draai. Koos Kombuis gesels oor onder andere kinderliteratuur, chicklit, biblioteekboeke, bittersoet verhale en boeke wat jou in trane laat uitbars.

Met ’n ysterkaak en ’n onverbiddelike kyk: ’n Kwessie van tyd deur Doc Marten, ’n resensie

Anschen Conradie
Resensies

"Hy is ’n gewese rugbyheld wat in ’n administratiewe hoedanigheid by die polisie gewerk het (alhoewel hy een keer inderdaad per ongeluk ’n rower gearresteer het), maar het vroeg (hy is 29 jaar oud) afgetree en speel nou rond op sy plaas, wat hy in ’n weddenskap gewen het, naby die Botswana-grens."

Gesprek van Estelle Kruger met Fanie Viljoen en Daniël Hugo oor hulle grafiese roman Laaste lewe (2020)

Estelle Kruger, Fanie Viljoen, Daniël Hugo
Skrywersonderhoude

"Strokiesprente kombineer die visuele en geskrewe wêreld op ’n unieke manier. As bonus is dit vermaaklik."

Stemme | Voices | Amazwi: "My ouma – die bakker, die bokser": ’n onderhoud met Dean Balie

Naomi Meyer, Dean Balie
Skrywersonderhoude

"So ek wou sê my ouma het my geknie in die vorm wat mense vandag sien. Ek is ’n produk van haar hande, haar lesse, haar lewe en haar liefde."

El anciano gooi mielies

Crito
Blogs

"Die resensie as geheel mag genio wees, maar laat die chica vir el anciano ook iets te lere gee: Dis nie ’n goeie idee om negatiewe kritiek te versag nie. Die skrywer baat nie daarby nie, terwyl dit die koerantleser verwar. Om Ampie van Straten aan te haal: 'Mielies sit pit in pap. Mieliepap sit pit in jou!'"

Promosie: Afrikaanse blitsverkoping by Bargain Books gedurende Augustus

Bargain Books
Boeke en skrywers

"In Augustus vier Bargain Books die werk van ’n groot aantal van ons beste Afrikaanse skrywers deur daagliks afslag te gee op ’n bepaalde titel. Elke dag, ja, letterlik elke dag van hierdie maand bied ons 20% afslag op ’n Afrikaanse boek."

Promosie vir 5 Augustus: 20% afslag op Vrae en feite vir feitevrate deur Adinda Vermaak

Bargain Books
Boeke en skrywers

Elke dag, vir 31 dae, gee ons 20% afslag op ’n nuwe Afrikaanse titel. Die boek vir 5 Augustus is Vrae en feite vir feitevrate deur Adinda Vermaak.

Promosie vir 6 Augustus: 20% afslag op Net aliens eet spinasie deur Jaco Jacobs

Bargain Books
Boeke en skrywers

Elke dag, vir 31 dae, gee ons 20% afslag op ’n nuwe Afrikaanse titel. Die boek vir 6 Augustus is Net aliens eet spinasie deur Jaco Jacobs.

Eerste slukkie: "Die soldaat se vingerhoed wikkel en flits", ’n essay uit Tom Dreyer se Kodachrome, 90 flitse

LitNet
LitNet Eerste Slukkie | First Sip

"Die vingerhoed was ’n verrassing, en ek het sedertdien al ’n paar keer ’n soldaat in my geestesoog op een van daai klipmure sien sit, doenig met ’n bietjie naaldwerk voor ’n volgende inspeksie." Lees ’n uittreksel uit Tom Dreyer se bundel. Hier is ook inligting omtrent die boekbekendstelling by Protea Boekwinkel op Saterdagoggend 6 Augustus in Stellenbosch.

First sip: Bricks for chicks by Tanya Haffern

LitNet
LitNet Eerste Slukkie | First Sip

"Are new coffee shops, restaurants or shopping malls springing up in the area? Are homes being renovated? All these subtle signs of life will tell you that people are moving into the area and investing in it, believing it is the new place to be."

Press release: Join us for the launch of The Cedarville Shop and the wheelbarrow swap

LitNet
Books and writers

Book launch: Friday, 12 August. Bridget Krone will be in conversation with Kim Ward.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 29 Julie tot 5 Augustus 2022

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die jongste pasgepubliseerde boeke wat op die redakteur se lessenaar beland het.

Menings

Wydlopende kommentaar deur akademici op Van Coller-debat

LitNet
Menings

Nadat Hennie van Coller as voorsitter van die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns se Letterkundekommissie bedank het, het prominente persone in die akademie op LitNet kommentaar gelewer oor die debat wat ontstaan het. Lees hier wat hulle sê, en sê ook jou sê.

Kom ôs praat sake vannie hart, Uncle Cyril

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Ek worry oor Uncle se bloeddruk. Het dit darem al afgekom na daai lelike storie vannie geld innie matras? Sorry, ek mien innie sofa. Mens is al soe gewoon lat ammel hulle geld onnerie matras sit lat mens vegiet Uncle is meer sturvy as daai."

Reguit met Robinson: Geweld, kinders en jongmense

Freek Robinson, Danie Janse van Rensburg, Ronel Aylward
Onderhoude

Freek Robinson gesels met Danie Janse van Rensburg en Ronel Aylward van die kinderbeskermingsorganisasie Christelik Maatskaplike Raad Noord oor geweld teenoor veral jongmense in Suid-Afrika. Sensitiewe onderwerpe met betrekking tot geweld teenoor kinders en jongmense word in hierdie onderhoud bespreek. Hierdie inhoud is nie geskik vir kinders onder die ouderdom van 18 nie.

LitNet Akademies Weerdink: ’n Perspektief op die Kairos Netwerk-NG Kerk-kontroversie

Fanie Snyman
Seminare en essays

"Uit die berigte oor die byeenkoms word die groepering verenig in dit waarteen hulle beswaar maak. Hulle het dit teen besluite van die NG Kerk rakende selfdegeslagverhoudings en veral die Skrifbeskouing wat ten grondslag van die besluite lê."

USAN 2022 – ’n onderhoud met Marishan Hendricks

Naomi Meyer, Marishan Hendricks
Onderhoude

"Afrikaans behoort aan enige persoon wat die taal magtig is. Ek dink nie Afrikaans is ’n eiendom wat aan een spesifieke groep behoort nie, en ek glo nie daar moet na Afrikaans op so ’n manier verwys word nie. Afrikaans is ’n kommunikasiemiddel, soos enige ander taal, maar ryker in sekere opsigte as gevolg van die taal se geskiedenis."

Die vrou in die hek

Nini Bennett
Rubrieke

"Ek het ’n probleem met die woord beurtkrag. Dit het so ’n gemoedelike ubuntu-klankie. Ons, as liefdevolle Suid-Afrikaners, deel ons krag met mekaar. Nee! Die woord is ’n semantiese wanvoorstelling. Loadshedding se vertaling, ladingstorting, gaan ook nie werk nie; dit klink soos iets uit ’n pornografiese grufilm."

Ankerkaroo, groen lusern en klein liberale vrysinnige kerkies

Cas Wepener
Menings

"Sommige skape mag terugkyk deur die oop hekkie na die veld waarvandaan hulle kom en dit in vergelyking met die groen en pers lusernland onaantreklik vind. My pa se lusernkampie bestaan lankal nie meer nie."

Die enigste noemenswaardige verhaal

Jaco Fouché
Menings

"Plotgedrewenheid kelder partykeer storieboeke."

Nederlandse boeke soek ’n nuwe tuiste

Ivette van Baalen
SêNet-briewe

"Ek hoop regtig dat dit iewers ’n tuiste kan kry. Dit sou jammer wees om dit te verloor."

Oekraïne: Berigte te velde

LitNet
Menings

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

COVID-19: Die jongste | The latest

LitNet
Menings

COVID-19: Kry die feite | Get the facts

Akademies en skole

Onderwys in die skaduwee van die Antroposeen. Kritiese posthumanistiese eksperimentering

Dirk Postma
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Kritiese posthumanisme wys op die noodsaak daarvan om radikaal anders te bestaan ter wille van die ekologiese houdbaarheid van Gaia. Waar die Antroposeen menslike mag en oorheersing vier, bring Gaia ons (mense) terug Moeder Aarde toe deur ’n teregwysing van hoe ons afhanklik is van al die andere."

"Raak getref én tog onaangetas gelaat." Parodiërende toonsetting in Roelof Temmingh se Met apologie

Alene Holder, Winfried Lüdemann
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die [artikel] toon hoe, in die geval van Temmingh se kunsliedsiklus Met apologie, die toonsetting van ’n gedig die teks nie net musikaal inklee nie, maar ’n addisionele dimensie of interpretasievlak aan die gedig toevoeg."

Gespierde Afrikaans

LitNet
Akademies en skole

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid? LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. Die Gespierde Afrikaans-lys word deurlopend bygewerk. Kyk watter nuwe woorde is toegevoeg.

Herinneringe aan my onderwysloopbaan – op reis na akademiese uitmuntendheid en innovasie

Estelle Kruger
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"My verhouding met die leerders en studente het vir my toenemend belangrik geword. Ek het omgegee vir hul persoonlike ontwikkeling, die ontdekking en realisering van hul potensiaal en hul ervaring van gebrokenheid in hul wêreld, tesame met die soeke na kreatiewe oplossingsmoontlikhede binne hul bereik."

Graad 7: Wiskundevraestel en -memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 7 en weet jy hoeveel kontinente daar op die aarde is? Wag, op hierdie prent is een van hulle soek! As jy voel daar is ook ’n leemte in jou Wiskunde-kennis, kan hierdie vraestel deur Wilhelm du Toit ’n meer volledige legkaart help pak. Laai sy oefenvraestel en -memo hier af. Met hierdie toetsreeks hoef verlore legkaartstukkies jou nie te frustreer nie.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Nou op Voertaal

Interuniversitaire samenwerking op het gebied van Afrikaans en Nederlands

Yves T'Sjoen, Alwyn Roux
Academisch

"Sinds 2019 loopt bij Unisa het VisionKeeper-project 'Om Afrika te verbeel' in de latere lyriek van Breyten Breytenbach. Samen met Alwyn Roux mag ik het wetenschappelijk onderzoek verrichten. Het project is na de pandemie een nieuwe fase ingetreden: collega Roux is te gast bij de Universiteit Gent op uitnodiging van het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika. Het studieverblijf is een aanleiding om recente onderzoekoutput voor het voetlicht te houden."

SAVN Nederlandse Winterschool (Julie) – ’n perspektief deur Leona Conradie, MA-student aan die Universiteit van Wes-Kaapland

Leona Conradie
Meningen

"Die doel van hierdie week lange Nederlandse winterskool te Hartenbos was om universiteitstudente wat Afrikaans en Nederlands as vak het, meer van die Nederlandse taal [en letterkunde] te leer ... Ek was weer tussen mense wat soos ek dink, maar die beste van alles was dat ek tussen mense was wat op ’n kritiese wyse met my kon verskil."

Paternoster se skoonheid hou jou siel gevange

Maryke Roberts
Reizen

"So waai ’n koue winterswind ons siele teen ’n draadheining in Paternoster vas, soos die wasgoed wat langs die vissershuisies in die seebriesie wapper. Lank nadat dié Weskusdorpie uit jou truspieëltjie verdwyn het, sit jou binneste nog daar teen die heining vas," skryf Maryke Roberts.

Persbericht: Literatuurmuseum verwerft literaire nalatenschap van Ingrid Jonker

Voertaal
Kalender

Het Literatuurmuseum heeft een bijzondere collectie verworven: handschriften, typoscripten, agenda’s, brieven en persoonlijke documenten van de Zuid-Afrikaanse dichter Ingrid Jonker (1933–1965). Ter ere van deze aanwinst opent het Literatuurmuseum op zaterdag 27 augustus een kleine expositie over Ingrid Jonker en verschijnt er een achtergrondartikel op LiteratuurLab.nl, het online museum van het Literatuurmuseum.

Persverklaring: Wenners van die Suid-Afrikaanse afdeling in die Picture This!-kompetisie

Voertaal
Kunst

Protea Boekhuis maak met trots die wenners bekend in die Suid-Afrikaanse afdeling van die jaarlikse Picture This!-kompetisie vir uitstekende ontluikende illustreerders. Hulle is: Isabelle Kuijers, Veronica Bekker en Linn Hugo.

Seldsame konsolidasie van opposisiepartye teen Ramaphosa

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"In ’n seldsame gebaar van solidariteit in die Suid-Afrikaanse politiek het opposisiepartye met uiteenlopende beginsels en oortuigings kragte saamgesnoer om antwoorde uit president Cyril Ramaphosa te kry oor die beweerde gebeure op sy wildplaas."

Eskom se liggies brand al weer flouer die week

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Volgens die DA word die parlement se oorsigfunksie ondermyn omdat die speaker van die Nasionale Vergadering, Nosiviwe Mapisa-Nqakula, nie wil toegee aan ’n versoek van die DA vir ’n ad hoc-komitee om toesig te hou oor Ramaphosa se nasionale energiekrisiskomitee (Necom) en die implementering van sy energieplan nie."

Bheki Cele het polisie se reserwemag "uitgewis"

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"In 2011/12 was daar 52 054 SAPD-reserviste regoor die land. Tien jaar later sit die SAPD nou met net 4 393 reserviste."

Petrolprysdaling kon byna ses keer meer gewees het, sê DA

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Terwyl die laer brandstofpryse wat Woensdag in werking getree het, allerweë verwelkom word, meen opposisiepartye die regering kan baie meer doen om vuisvoos Suid-Afrikaanse motoriste tegemoet te kom."

ANC se rasvoorstel vir skole is "ondeurdag, onsinnig en onprakties"

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Nodada sê hierdie voorgestelde rassemanipulering deur die ANC is sterk in ooreenstemming met hul steun vir die drakoniese wysigingswetsontwerp op basiese-onderwys-wette (BELA) en veral die 'Lesufi-klousule' wat poog om skoolbeheerliggame te ontmagtig."

Leefstyl

My winter word gemmer

Karen Hart
Kos en wyn

"Met ’n koppie rooibostee en ’n gemmerkoekie vir troos, kyk ek diep in Bliksem se goue oë, knipoog vir hom en sê uit my hart uit vir my buurman dankie vir die gemmer in my lewe. Terwyl ek nog kan ..."

Persverklaring: Khoekhoen-Afrikaans tussen boom en rots

LitNet
Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal

In ooreenstemming met die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) se missie om die onderbeligte geskiedenisse van Afrikaans na te vors en te belig, bied die instelling ’n uitstalling oor Khoekhoen-Afrikaans in hul Groen Galery aan.

Kennisgewing: Brahms-sonatas vir viool en klavier

LitNet
Musiek

Op Sondag 7 Augustus 2022 tree Jeffrey Armstrong en Tertia Visser-Downie by Diemersfontein op as deel van die Breytenbach Sentrum se Klassieke Konserte 2022. Hier is nog inligting.

Persverklaring: Taalmuseum vier Taaldag met gesprek wat prikkel

LitNet
Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal

Jy word uitgenooi na die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) se gewilde Taaldagviering op Vrydag 12 Augustus 2022, vanjaar in die vorm ’n paneelgesprek met vroue wat deskundiges op uiteenlopende taalgebiede is.

Press release: Marianne de Jager tribute concert

LitNet
Lifestyle and entertainment

Marianne de Jager tribute concert with organists Stephen Crookes and David Orr: They will play music of the German Baroque and English 20th Century. Admission is free, but donations in support of the Hilton College two-organ project will be appreciated.

Privaatheidskennisgewing

LitNet: Privaatheidskennisgewing | Privacy notice

LitNet
Als oor LitNet

LitNet wil jou as leser die versekering gee dat ons daarop ingestel is om jou persoonlike inligting wat by ons in bewaring is, te beskerm. | LitNet would like to assure you as a reader that we are committed to protecting your personal information held by us.



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 886 5169


© 2022 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved