LitNet is 21 jaar oud. Met dié mylpaal in gedagte het digters vir ons verse geskryf. Lees die bydraes hier.

Kyk na die eerste foto’s van LitNet en die Jakes Gerwel Stigting se Kommadagga-slypskool wat Maandag 12 Oktober 2020 op Somerset-Oos begin het.

In hierdie aflewering van Boeke met Burger praat Chris van der Merwe met Willie oor die velerlei kante van die olifant – en van die letterkunde.

"Jy gooi jou pyn uit soos ’n toordokter sy dolosse. Jy verklap jou seerkry soos ’n pasiënt op haar shrink se couch. Jy spook by dié wat jou en ander magteloses te na kom."

"Al het dit gelyk na doodlooppaaie, was dit vir my inderwaarheid asof ek deur ’n labirint stap – soveel keer kom ’n mens by dieselfde plek uit, maar die pad kronkel steeds vanaf die begin na die einde, hede en verlede vleg deurmekaar en vorm ’n digverweefde netwerk van oorsaak en gevolg. Wat ’n stimulerende leesavontuur!"

"En hoe dankbaar kan ons wees vir Maggie Jooste wat hierdie intieme kykie op haar swaarkry met ons deel. En nog dankbaarder dat dit bykans 60 jaar later in boekvorm uitgegee word."

"Kos is die een ding wat ons almal, oor grense heen, binne enkele sekondes in ’n oomblik kan plaas: ’n reuk, ’n smaak, ’n gevóél … nostalgie! En dit is presies wat Arina in haar boek so perfek regkry."

"Brown’s text reminds one of the special and continuous role that literature plays when one seeks to relate to the world one exists in. The book highlights how literature is that which is continuously imagining, connecting, exposing, blurring and knowing."

"Heyns’s ability to capture everyday social interactions with almost uncomfortably precise focus, and to blend moral philosophy into dialogue, is indeed reminiscent of Austen, a feature further underlined when he has his heroine struggle between sense and sensibility even as she reads Austen’s novel of that title."

"Dat het universeel thema van migratie zo spannend wordt beschreven, maakt de roman onvergetelijk."

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in September 2020 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

Die gevierde skrywer Eugène N Marais se sterfdatum 85 jaar gelede word op 29 Maart 2021 gevier. Minimal Press beplan ’n bundel ter herdenking van hierdie geleentheid. Bydraes wat die volle spektrum van Afrikaans verteenwoordig, sal verwelkom word.

Die ATKV-Woordveertjies bekroon jaarliks uitsonderlike prestasie rondom die Afrikaanse woord. Wenners sal van 19 tot 23 Oktober op die ATKV se Facebook-blad bekendgemaak word.

Uitgewers word hartlik uitgenooi om weer boeke voor te lê vir die kykNET-Rapport-boekpryse (2021).

Die kantoor vir Meertalige Taaldienste by die UJ nooi jou vriendelik uit om vanaf 16 Oktober 2020 na vanjaar se virtuele oorhandiging van die 2020-UJ-pryse vir Afrikaans op LitNet te kyk.

LitNet het met leedwese verneem dat Ampie Coetzee oorlede is.

"DAK is afgelei van die name van drie prominente Khoi-leiers aan die Kaap in die vroeё 1600’s, naamlik Doman, Autshumao en Krotoa."

Die satirikus Pieter-Dirk Uys vier vanjaar sy 75ste verjaarsdag, tannie Evita haar 85ste. Freek Robinson gesels met Pieter-Dirk oor korona, korrupsie, Afrikaners en tannie Evita.

"Emmanuelle Charpentier aan die Max Planck-eenheid vir die Wetenskap van Patogene in Berlyn en Jennifer Doudna van die Universiteit van Kalifornië, Berkeley, het [die Nobelprys] vir hulle genetieseredigeringstegniek, CRISPR-Cas9, gewen. Wat hulle ontdek het, kan die kode van die lewe herskryf deur onder meer ontslae te raak van kanker en oorerflike siektes."

"Alle monumente is deesdae kontroversieel – dink gewoon aan die beweging rondom #RhodesMustFall. Die Taalmonument mag dalk reeds vir alle Afrikaanssprekendes toeganklik wees, maar wat van ons ander inheemse tale?"

"Dis nodig om te noem dat die humanitêre krisis, of voedselnood, in Afrika nie ’n nuwe verskynsel is nie. Dit het reeds lank voor die uitbreek van COVID-19 veral hier in Afrika verwoesting kom saai."

"Suid-Afrika bevind hom tans op ’n ongemaklike gebied van moeilike politieke en ekonomiese uitdagings wat nie maklik oplosbaar is nie. Oplossings vir dié kompleksiteit moet liewer nie net op die gebied van wit of swart areas gesoek word nie. Miskien moet die grys gebiede tussenin ook bewandel word om oplossings te vind."

"Aster Berkhof, pseudoniem van Lode Van Den Bergh, een van de meest gelezen Vlaamse auteurs van de vorige eeuw, is op 29 september jongstleden overleden in zijn woonzorgcentrum – hoe mooi toch klinkt dat in het Afrikaans: aftreeoord – nabij Antwerpen."

"Opvallend is dat van dié dogters se stemme stiller geword het; hulle het ernstiger geraak, is meer teruggetrokke en meer volwasse, sodat hulle nie aldag meer oor tienergoed of lawwighede wil gesels nie."

Ons samelewing aanbid graag by die altaar van jeug, maar ’n vervaldatum vir ouderdom hoort eintlik net op kos in die supermark, skryf Carla van der Spuy (69). Jy kan ’n jong genie of ’n ou meester wees.

"Dit was doodstil en oneindig vreedsaam in die kerkhof, en daar was groot dankbaarheid vir sy lewe by almal om die graf, want hierdie boer het nie gewelddadig gesterf nie."

"Die poging van China om lenings aan lande beskikbaar te stel vir die oprigting van infrastruktuur en ekonomieseontwikkelingsprojekte word wyd en syd deur waarnemers gekritiseer. Soos die projekte vorder en lande groter lenings aanvra, begin hulle sukkel om die lenings terug te betaal en val dan in die sogenaamde skuldlokval."

"Dit is onlogies om die leerstuk op misdade soos moord (hoewel baie wyd omskryf), waar ’n dader byvoorbeeld iemand met ’n mes kan steek of verwurg, toe te pas, maar nie op verkragting nie. ’n Mes penetreer tog op ’n soortgelyke wyse die menslike liggaam (al is dit nie op ’n intieme, seksuele wyse nie)."

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Is jy in graad 6 en wil jy bybly met jou wiskunde? Hierdie vraestel en memo kan jou help om desimale breuke te oefen. Laai dit gratis hier af.

Die tema van die aanlyn 2021-kongres is Geworteldheid: die onderrig van Afrikaans in spesifieke ruimtes. Voorleggings van tot 300 woorde word ingewag teen 31 Januarie 2021. Ons nooi veral opkomende akademici, en navorsers en dosente wat in België, Nederland, Pole, Aruba, die VSA en Namibië met/oor Afrikaans werk, om deel te neem.

LitNet is 21 jaar oud. Gedagtig aan dié mylpaal het die webjoernaal, met die ondersteuning van die Hiemstra Trust, digters genader om verse vir ons te skryf. Hier is Andries Bezuidenhout aan die woord.

"Ma nou wat djy beslyt het
Om ’n niewe begin te maak
Is da niks wat ek kan doen
Om die storm te kalmeerie"

"dat jy nie soos die rigiede norm
sal kan dartel van blom tot blom
maar jou nektar sal vind
deur windop te beur"

"Bring my die nag
met sy swart sluier helder hunkermaan
waar my vingers woorde soek
grensloos oor die taal van jou lyf"

"Vir twee dae sweet ons
meer as wat mens kan
onder Oupa die leier,
die kolonel, die man"

"ek sou so graag wou
meer opreg leef in die hede
die heerlike hier en nou
met minder steur aan ou verbrou"

"Ek haat die een met die spraak,
die skril, dun iets, wat die digter niks
baat en die bully materiaal gee vir
’n grap en ’n kerfplek."

"Eenduisend-vyfhonderd-ses-en-tagtig rand
(betaal ek met vreugde, die kaartmasjien wérk);
ek stap uit met drie nuwe skyfies
en prys die Heer, die Poskantoor is ’n kerk"

"Is jou stilsweef ’n sonopkoms
’n geskakeerde refraksie
in die eb en vloei van getye,
van lewe en dood."

"In ’n konsentrasiekamp van weelde
is my onheil toegedraai"

"Thick candles enjoy the heat. Though their glow melts
those next to them, wax drips and widens
their feet – their foundations grow."

"Ek leer woorde lieg
Ek skryf die leuens
Ek verwag nie dat julle
Moet verstaan nie"

"Moord is mos ’n vreeslike ding. Dit is skurke wat moor. As hulle inbreek en gekeer word. As kompetisie uitgeskakel moet word. As jy in jou eie bed wakker word en iemand ’n pistool voor jou kop hou, jou goed vat en dan skiet. Maar hierdie moord was anders."

"Ek koester ’n droom vir Afrikaanse film wat op sy eie twee bene kan staan op die wêreldverhoog. Onverbonde aan die vrees oor teer punte vir plaaslike gehore. Afrikaanse film wat broos, dapper en modern is op dieselfde manier as onafhanklike kunsfilms soos dié vanuit Suid-Korea, Suid-Amerika en Europa."

"Film moet ons júis ontstel. Maar ook ontroer en laat lag en laat smag en laat dink. Stam is in elk geval ’n internasionale co-production met Nederland, so dinge beweeg al klaar in die regte rigting. In daai konteks beteken erkenning op ’n internasionale vlak vir my baie."

Johan Myburg lewer verslag oor die Universiteit Stellenbosch se aanlyn foto-uitstalling Through the eyes of survivors of apartheid.

"Dit voel soos my tribe ..."

"Generally, I had wanted to save all the bees and the flowers and the rivers, but this time around, I had a clear plan."

’n Vreemde voorwerp land op 3 Desember 1967 op ’n boer se plaas in die Karoo. Wat volg, is ’n raaisel wat jou sal boei tot op die laaste oomblik.

"Dit is vir my besonder aangenaam om in gesprek te tree met Yves T’Sjoen oor ons aparte en gesamentlike akademiese projekte."

"Voor het vermakelijke naslagwerk De Dutchionary verzamelde taaljournalist Gaston Dorren allerlei Engelse uitdrukkingen met het woord 'Dutch' erin. In deze uitdrukkingen komen de 'Dutch' er dikwijls slecht van af. We zijn onbeschaafd, zware drinkers en natuurlijk zuinig. Dorren gaat op zoek naar de historische oorsprong van deze clichés. Eén troost: in veel gevallen werden niet de Nederlanders bedoeld, maar de Duitsers."

"Ek hou van buitengewone dinge – dit is veilig om te sê ek is ’n nonkonformis. As musikant voel ek dit is belangrik om Suid-Afrikaanse talent te erken en te bevorder. Om hierdie rede het ek besluit om drie jong plaaslike komponiste opdrag te gee om werke vir marimba te komponeer."

"Wanneer dit blomtyd is, word Postberg vir ’n beperkte aantal motors per dag oopgestel. Toelatings tot daardie deel van die park gebeur regdeur die dag, maar dit is veiliger om vroeg op te staan en seker te maak dat jy nie té laat opdaag en weggewys word, of baie lank moet wag nie."

"’n Bruin Wes-Kaapse onderwyser is in die moeilikheid omdat hy geweier het om as bruin geklassifiseer te word toe hy aansoek doen vir ’n onderwyspos. Hy het homself op sy CV as 'African' bekendgestel in plaas van 'Coloured' omdat hy gekant is teen rasseklassifikasie."

"Die landbou-organisasie Agri SA en die burgerregte-organisasie AfriForum het uiteenlopend reageer op president Cyril Ramaphosa se reaksie op die moord van Brendin Horner en die onlangse gebeure in Senekal."

"’n Yslike bekgeveg het op Twitter uitgebreek tussen twee senior lede van die ANC, naamlik die minister van vervoer, Fikile Mbalula, en een van oudpresident Jacob Zuma se vurigste ondersteuners, Carl Niehaus."

Jy word uitgenooi na die 49ste JBM Hertzog-gedenklesing wat op 21 Oktober om 18:00 gratis op die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns se Facebook-bladsy aangebied word. Fransjohan Pretorius is vanjaar die spreker.