"Watter wêreldorde? Daar is nie tans so iets nie, maar miskien help hy die wêreld stabiliseer, was my onmiddellike reaksie. Hoekom?"

"Maar waar’s die siel van ’n nasie waarvan die president ’n pleidooi vir genade en barmhartigheid openlik en met minagting verwerp? Waar lê so ’n land se geestesgesondheid? Waar’s Amerika?"

"Alle aanduidings is in elk geval dat Trump 2.0 meer kragdadig gaan optree as voorheen, minder respek vir die reg gaan hê, meer onverdraagsaamheid gaan aanmoedig en al verder regs gaan skuif."

Donald Trump is die afgelope Maandag as die 47ste Amerikaanse president beëdig. Wat beteken die Trump-presidensie vir Suid-Afrika? Freek Robinson praat met Jakkie Cilliers (Instituut vir Sekerheidstudies).

"Dit is in hierdie lig fassinerend om te sien hoe waarskynlik die mees mimeties wedywerende, moderne Amerikaanse president, Donald Trump, hom nou bevind in ’n bondgenootskap met tegno-oligarge wat hierdie wedywering industrialiseer." Johann Rossouw se LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)-artikel oor outomatisering as vername aspek van kunsmatige intelligensie (aan die hand van die denke van Bernard Stiegler en René Girard) is met ’n 2024-ATKV-SA Akademieprys bekroon. Jean Oosthuizen het met hom gesels oor sy navorsingsproses en hoe sy navorsing prakties toegepas kan word in die debat oor kunsmatige intelligensie en outomatisering in Suid-Afrika.

"[D]ie land se regspraktisyns wou hulself slap lag oor die nuus dat ’n litigant oënskynlik met ChatGPT-geskrewe hofstukke voor ’n hooggeregshofregter opgedaag het en gedink het hulle kan daarmee wegkom. Hierdie kollektiewe leedvermaak verklap wel iets van die eksistensiële krisis waarmee die globale witboordjiewerkskorps die laaste twee jaar worstel."

"As ek moes in ’n ander taal onderrig gehad het, sou dit slegter gegaan het. Afrikaans is my huistaal wat ek mee grootgeword het en dis die taal wat ek die meeste gebruik en verstaan."

"Die groot vraag, vir my in elk geval, is hoekom Israel gehoor sal gee aan die verdere details van die skietstilstand die oomblik dat hulle al die gyselaars terug het?"

"As much as I understand and respect the now common practice of clustering young boys under the care of a district surgeon or something similar, I lament the loss of other rituals in this arrangement. For one, unless families privately arrange this, there is now no teaching of the young men who they are amid the myriad clan origins. They come out of the mountains without any better or deeper understanding of their history and identity."

"Soos Galofré-Vilà verduidelik, het hierdie ruimtes die inligtingsnetwerke van daardie tyd verteenwoordig, waar mense ingekom het om ’n koffie of ’n drankie te geniet, idees te deel en in kontak te kom met mense uit verskillende omgewings en dissiplines. Dit is waarom ek die ontstaan van die nywerheidsomwenteling in Engeland sou korreleer met die aankoms van Londen se eerste koffiehuis, wat in 1652 deur Pasqua Rosée gevestig is."

"Wat Suid-Afrika eintlik nodig het, is ’n moderne konserwatiewe party, regs van die politieke spektrum, wat ’n teenvoeter gaan wees teen radikale linkses, toksiese feminisme en woke-isme wat dreig om alles en almal te vernietig."

"Net soos die menslike lewer voedingstowwe verwerk en skadelike stowwe in die liggaam ontgif, speel die hiporheïese sone ’n deurslaggewende rol in die filtrering en transformering van voedingstowwe en organiese materiaal. Dit reguleer die siklus van koolstof en stikstof, wat noodsaaklik is vir die handhawing van gesonde akwatiese ekosisteme."

"Vanaf 1979 kan hy as hoof van Nedbank Groep se taaleenheid en later as dokumentasiehoof, tot sy uittrede in 2007, sy passie en loopbaan kombineer en ’n tasbare bydrae tot doeltreffende kommunikasie op hoofsaaklik finansiële gebied, en veral die ontwikkeling en standaardisering van saketerminologie, lewer."

"Feminisme het my geleer dat sommige van ons tóg taaier as die ander is. Ek het geen idee hoekom ons as mens onsself moet verwyder van mekaar met die woorde ander en hulle nie. In die struggle is ons 'ons', maar die oomblik dat die een taai bruin vrou die stilte verbreek en praat, word sy die 'ander een', wat dinge onnodig moeilik maak."

"As jou kind se menseregte aangetas word, moenie stilbly nie. Verkla die skuldiges by die onderwysdepartement, by die polisie, by die media. Ek weet van ’n hele paar ouers wat hul kinders maar stilweg vir terapie gevat het, eerder as om ’n bohaai op te skop en dalk geviktimiseer te word – en sodoende baan jy maar die weg vir die volgende sarsie slagoffers wat gaan deurloop."

"Early in this ceasefire, it is, beyond the brief respite, hope and emotions, all too clear that this conflict has gained nothing meaningful in conflict terms."

"Waar Trump hom egter onderskei het – en selfs sy mees geharde vyande moet dit erken – is die feit dat hy die meeste van sy groot verkiesingsbeloftes nagekom het. Beginnende by die ekonomie."

"Die gebruik deur Donald Trump van die slagspreuk 'Make America Great Again' en die Britse kiesers se aandrang daarop om van die 'wankelende' EU weg te breek (Brexit) staan in die teken van hierdie samelewings en leiers se pogings om hulle te herposisioneer in afwagting van komende globale magsverskuiwings."

"Vir China is Afrika uiteraard van besondere belang vanweë die minerale hulpbronne wat nodig is vir die groei van die Chinese ekonomie, maar waarom sou die VSA steeds belang by Afrika hê en deur Agoa handelsbande met Afrikastate bly bevorder?"

"Die artikel gee ’n oorsig van die afgelope 30 jaar sedert die totstandkoming van Suid-Afrika se demokratiese bestel en bespreek die historiese ontwikkeling binne die regering om in die regte van persone met gestremdhede te voorsien."

"Terwyl plante fotosinteer, skakel hulle koolstofdioksied, water en ligenergie om in suurstof, water en koolhidrate. Die chemiese vergelyking lyk soos volg: 6 CO₂ + 12 H₂O + ligenergie → C₆H₁₂O₆ + 6 O₂ + 6 H₂O."

Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns nooi u hartlik uit na ’n Geskiedenissimposium op 31 Januarie 2025. Na afloop van die simposium word u uitgenooi na ’n skemeronthaal en daarna word ’n JBM Hertzoggedenklesing gelewer. Lees meer oor die program hier.

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

"En einde ten laas: Wat gaan ’n arbeidsmark met ’n werkloosheidsyfer van tussen 30% en 40% (afhangend van die definisie wat ingespan word) uit dié 'historiese' matriekslaagsyfer baat?"

"BOSA het ook aan die speaker van die nasionale vergadering, Thoko Didiza, geskryf om ’n dringende parlementêre debat oor die stand van onderwys te versoek."

"Verlede jaar September het dit aan die lig gekom dat van die totale aantal dokters wat hul gemeenskapsdiens in 2023 voltooi het, slegs 60% in befondsde poste as mediese beamptes in staatsfasiliteite aangestel is. Dit beteken dat 40% werk in die privaatsektor moes kry, of werkloos is, of moes emigreer."

"News24 het vroeër berig hoe die Valke hul ondersoek afgehandel het na ’n tender van R2,5 miljoen wat die minister in die presidensie betrek het, terwyl sy in 2009 die munisipale bestuurder van die Ba-Phalaborwa-munisipaliteit was."

"Munisipaliteite in die provinsie ervaar ’n voortdurende waterkrisis, met toevoer wat reeds in talle gebiede wisselvallig is."

"Nadat Kaapstad in 2024 in die tweede plek geëindig het, het Kaapstad vanjaar die nommer een-plek op die Britse maatskappy se ranglys behaal."

"Een aansprekende roman over vriendschap, liefde en kunst met veel mooie passages en verrassende beelden. Volop verwijzingen naar renaissance en oudheid, muziek schilderijen, filosofie en cultuurgeschiedenis."

"Impressies van bezoeken van Abdelkader Benali en Hans Spekman, directeur van het Jeugdeducatiefonds aan 15 basisscholen, die in veel opzichten divers zijn, maar niet opvallend eigenwijs lijken. Nadrukkelijk positieve aanpak scholen overheersend."

"In bijzondere, beeldende stijl geschreven roman, vol nauw verweven verhalen spelend in Pools dorp in 1927. Over leven en dood, lafheid en wraak, verlangen, liefde en religie."

"Maskandi has been around since the 1920s and 1930s, arising during a time when southern Africa was just as affected by the Great Depression as the rest of the world."

"It’s not made up just out of memes, but contains explorations of absurdism, surrealism, multiverses and simulation theory – the concept that we might be living entirely in a generated computer simulation. While Gen Alpha slang might seem simple, it’s a deep rabbit hole of in-jokes and philosophical ideas."

"'Kobus Botha, vars van Frankryk, kook in Suid-Afrika se Boere-Bahamas en jy is genooi.' Wie sal nee dankie sê vir die kans om die gewilde Kokkedoor vuur en vlam-beoordelaar se kos op die wit sand van Saldanhabaai (Kobus noem dit Boere-Bahamas) te geniet?"

27 februari: Breytenbach-specialisten Alwyn Roux (Zuid-Afrika), Yves T’Sjoen (België) en Francine Maessen (Nederland) kijken terug op het imposante oeuvre van deze onlangs overleden schrijver en beeldend kunstenaar.

Die Afrikaanse vertaling deur Ena Jansen van Max Havelaar deur Multatuli (die pennaam van Eduard Douwes Dekker) het onlangs by Protea Boekhuis verskyn. Die boekbekendstelling vind op 15 Februarie by SASNEV plaas.

MyFrenchFilmFestival, the original 100% online festival of French-language cinema, is back for its 15th edition.

"Lees is een van die vaardighede wat jou brein kan bemeester wat soms as vanselfsprekend aanvaar word. Ons verwag dit reeds van kinders vanaf sewejarige ouderdom om te kan lees. Maar wat presies gebeur in jou brein wanneer jy lees?"

"Ek glo nie aan daardie storie van vreeslike inspirasie nie. Skryf is eenvoudig harde werk. Elmboog-ghries, dis waaroor dit gaan – soveel te meer omdat skryf op selfdissipline berus." Lees meer oor die lewe en werk van Annelie Botes in dié ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.

Koos Kombuis leef in die jaar 2025, maar in oranje Amerika het die moderne era skynbaar nog nie aangebreek nie. Hoe gemaak? Hoe kan skrywers hul lesers probeer verstaan? Koos deel nog vrae, maar hy het darem raad ook (nie vir die VSA nie, maar vir homself). Sy hulp kom uit twee boeke wat hy graag aanbeveel. Skakel in, dan vertel hy sommer vir jou hoekom hy deesdae koud stort.

"Ja, ek het en sal aanhou skryf omdat ek die aanstuwing voel. Ek was sonder twyfel oormoedig en oorgeesdriftig in 2024, maar gun my die luukse en dwaasheid daarvan."

"Toe RR Ryger se Die hol gevoel die eerste keer gepubliseer is, was dit soos ’n knie in regse knaters. Daar is tans weer hopeloos te veel regse knaters wat luidrugtig rondswaai. Die heruitgawe van Die hol gevoel kom op ’n baie goeie tyd."

"Die Psalms speel en behoort so ’n belangrike rol te speel in die kerk en die Christelike gemeenskap dat die volledige en betekenisvolle bydrae van Cas Vos tydig en waardevol is."

"Omdat godsdiens bepaalde psigologiese en kulturele dimensies het, sal die kerk nie verdwyn nie. Gemeenskappe is verknog aan tradisie, maar weens die ontploffing in kennis sal die kerk se historiese meesternarratief van sondeval-verlossing-eindoordeel waarskynlik toenemend herverpak word."

"Wat ’n monumentale werk, so anders as wat ek Houellebecq leer ken het."

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Desember 2024 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

"My ma, Nellie Winifred de Villiers van Zyl, is die rede hoekom ek so graag kinder- en jeugboeke wil skryf. ... Met die vergeetagtigheid wat vir haar al meer ontstellend geraak het, het ek geweet ons tyd is min om ons projek te voltooi. Dis hoekom ek ingeskryf het vir die kinderboekskryfkursus om te slyp aan die manuskrip."

Teen net R2500 per maand kan jy jou skryfdrome vlerke gee en jou naam op boekrakke sien. Die kursus begin Saterdag 25 Januarie 2025.

As we prepare to celebrate International Day of Education on 24 January, the AVBOB Poetry Project has invited Lisa Julie, poet, performer and literary scholar, to reflect on what it means to write, learn and teach poetically: "The word I like to associate with education is 'nourishment', which connotes sustenance. We typically think of nourishment only in terms of the body. But education is also a constituent of self-preservation."

"Of dit nou deur persoonlike selfrefleksie of die konfrontasie van historiese trauma is, oorlogsfilms bied by wyse van katarsis en die skep van empatie ’n ruimte om genesing te fasiliteer."

"I’d like to think that she is a sympathetic character with whom many women may resonate, on the one hand, and on the other hand, that the piece challenges men to think a little more, or a little differently, about relationships and gender roles and to be more mindful of our behaviour and attitudes."

"Nie te lank gelede nie, kon mens by ’n koffiewinkel op die stoep gaan sit en koffie bestel en die keuses was warm of koue melk. Dit was ongekompliseerd. Deesdae is dit soos ’n aanlegtoets."

Die Fiëstas-paneel het in 2024 sewe kunstefeeste – KKNK, Suidoosterfees, Innibos, Vrystaat Kunstefees, Klein Karoo Klassique, Momentum Beleggings Aardklop en Toyota Stellenbosch Woordfees – bygewoon om al die debuutproduksies te sien wat op die planke gebring is. Die benoemdes vir die kykNET Fiëstas vir die feesjaar van 2024 is nou bekend.

Kom luister na Frieda van den Heever op 7 Februarie by Die Boer-teater in Durbanville. Sy gaan saam met die uitstekende musikante Mauritz Lotz en Jonno Sweetman op die verhoog wees.

"Vir weke daarna was die weduwee Helberg se slotwoorde ’n onderwerp van bespreking in die departement se teekamer. Is dit moontlik, is dit denkbaar dat hulle geliefde kollega en prof inderwaarheid verpulp is?"

"Die koggelmander sal sy koppie Noorde toe draai, die skilpaaie sal begin loop en die loopmense sal weer terugkom. Seuns met dun swepe wat vooruit loop. Die wolke vee vooruit, soos branders."

"Dit prut en met ’n seker hand lig ek die swaar wateremmer op en gooi die kole dood.
En die stiltes word stil."

"dat dit die stiltes
tussen ons
woorde
is
wat my hart
jou huis maak"

"An uninterrupted meeting of the minds,
Discussing thoughts, anecdotes
From the mother branches"