Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1086

06/02/2026


  Krities Afrikaans

LitNet: Ons onthou Lady Di

Skimme en spoorsoekers

Skrywer: Martin Steyn
Uitgewer: LAPA
ISBN: 9781779860507

Skimme en spoorsoekers bevat 21 stories wat uit die donker verbeelding van Martin Steyn gekruip het, insluitend sy eerste gepubliseerde storie en ’n vervolgverhaal met AO Colin Menck (Donker spoor, Skuldig). Stories oor hunkering, trauma en onmoontlike keuses. Stories met donker draaie en wrang kinkels. Stories oor skimme en spoorsoekers.

Boeke en skrywers

Diana Ferrus (1953–2026)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

Diana Ferrus se ATKV|LitNet-Skrywersalbum is nou volledig bygewerk. Sy het gesê: "My doel op aarde is om deur middel van die skeppingsproses vrede te bevorder; vir myself en die mense met wie ek te doen kry. Wat saak maak, is respek vir ander mense. Wat nié saak maak nie, is uit watter agtergrond hulle kom."

Lady Di, die Cape Flats Book Festival het dié jaar iets gekort

Keith Oliver Lewis
Boeke en skrywers

"’n Taxi vol skoolmeisies raak skielik a makeshift geskiedenisklas. Gaireyah leer oor die tragiese storie van Sarah Baartman en die catalyst rol wat Aunty Di se poësie gespeel het om ons ancestor se remains huis toe te bring."

Die gedekte bord van Diana annie feestafel voed steeds honger skrywers byrie Cape Flats Festival – writing a New South African story every year

Gaireyah Fredericks
Boeke en skrywers

"Taal issie virrie swat skrywer altyd naturally owned nie, soms kossit jou om by ’n literary festival te sien en hoor dat wat djy praat, kan krag dra."

In memoriam: Diana Ferrus

Mercy Kannemeyer
In memoriam

"Sy’t ons nie net herinner aan ons komvandaan nie. Sy’t die pad vorentoe in ons visier gestel."

Pleks, Diana Ferrus, pleks

Sarie Marais-Nell
In memoriam

"Pleks ek kon dig, dan sou ek vandag vir Lady Di ’n gedig wou skryf."

Uit die argief (2006): Afrikaans en ek

Diana Ferrus
Menings

"Afrikaans is my moedertaal, my spreektaal, my liefdestaal, my bidtaal, my bakleitaal. Ek onthou my ma se stem, my ouma se kampvuurstories, my pa se vermaninge in Afrikaans, maw my herinneringe leef voort in Afrikaans."

Press release: Tribute to Diana Ferrus

LitNet
In memoriam

"Diana was more than a poet. She was a moral compass, a voice for the silenced, and a healer who transformed pain into purpose through language. Her work carried the power to restore dignity, to confront injustice, and to inspire healing across generations."

World Read Aloud Day 2026: Neo’s invisible blanket by Salamina Mosese

Salamina Mosenene
Books and writers

During the week in which World Read Aloud Day took place for the year, Salamina Mosese read from her children's book Neo’s invisible blanket – in Sepedi.

Boekevat met Deborah: Spirits and spaces en Die laaste leuen

Deborah Steinmair
Boekrubrieke

"Uit die swartste modder groei die witste lelie." Deborah Steinmair resenseer boeke deur Roger Ballen en Anita du Preez.

Die keiser se duim deur Chris Karsten: ’n resensie

Ilze Brüggemann
Resensies

"Hongare is vir hul skaakspel bekend, en Kacsa speel gereeld skaak. Hy wat eens bloot ’n pion was, word ineens die koningin. Hy is die een wat sy duim gebruik."

Swartbooij and Titus by Karen Jennings: a review

Riley Herbert-Henry
Books and writers

"History likes its villains tidy and its violence abstract. Karen Jennings refuses both. Swartbooij and Titus opens a wound in the Cape’s colonial past and rubs salt into it, asking not who was right, but who was wronged, who was left to carry the memory when the smoke cleared."

Oop boek: skrywersonderhoud met Fourie Botha

Karen de Wet, Fourie Botha
Skrywersonderhoude

In die nuwe "Oop boek"-reeks gesels Karen de Wet met skrywers. In hierdie eerste aflewering praat Fourie Botha oor sy derde digbundel, Kolam: "Miskien werk dit ’n bietjie soos ’n vryery: Die eerste ronde is die opwindendste."

Werkswinkel van ’n dig-dirigent: ’n skrywersonderhoud

Naomi Meyer, Elsibe Loubser McGuffog
Skrywersonderhoude

"Soms sal ek vir maande lank net gedigte skryf. Nie juis omdat ek emosies wil of moet uitdruk nie, maar bloot omdat ek tyd gemaak het om op die regte vlak te vibreer. Dis moeilik om te beskryf, want dit is vir my ’n tipe spirituele gevoel. Elizabeth Gilbert het op ’n slag dit beskryf. Kreatiwiteit is soos hierdie energie wat van buite af sommer net aangehardloop kom, dalk soos ’n warrelwind, ’n gevoel wat op jou afpyl. As die dag kom, moet jy tyd maak om dit te vang."

Wêreldhardopleesdag 2026: Pharos Junior Tweetalige Skoolwoordeboek en Pharos Tweetalige Woordeboek

Lize Booysen
Boeke en skrywers

Het Lize Booysen van Pharos ’n woordeboek ingesluk? Ja, sy het! Dit was onlangs Wêreldhardopleesdag 2026 en Lize het op versoek uit skoolwoordeboeke voorgelees. Wenk: Gebruik jou woordeboek – en luister na al die betekenisse van die woord "verbruik" in hierdie video.

Lostorring deur Jadrick Pedro: ’n lesersindruk

Merle Danhouse
Lesersindrukke

"Die gedigte beweeg deur trauma, identiteit, manlikheid en oorlewing, maar sonder drama of pretensie. Dit is eerlik. Dit is rou. Dit is herkenbaar."

Seen elsewhere: We two from heaven by James Whyle: a reader’s impression

Jonathan Amid
Books and writers

"What you can and should read him for are the myriad ways in which he reminds us of our responsibility and duty to question what we think we know."

Nuut, alles nuut deur Jopie Coetzee: ’n lesersindruk

Annalize Marx Hills
Lesersindrukke

"Nuut, alles nuut neem die leser op ’n tweeledige reis deur die Pase. Eerstens is daar ’n nuutskepping in die Afrikaanse digkuns, ’n heptalogie – sewe gedigte van sewe strofes elk – oor dié wat self daar teenwoordig was se emosionele belewenis van die woorde van óf die profete óf die engele, of van Jesus self."

Intermezzo by Sally Rooney: a reader’s impression

Jonathan Amid
Seen elsewhere

"Intermezzo’s quieter wisdom feels unforced and unhurried – and all the more real and tangible for it."

Persverklaring: Adam Small-fees

LitNet
Feeste

Die Pniël Erfenis- en Kultuurtrust nooi u hartlik uit na die 2026-Adam Small-fees – ’n fees van herinnering, taal en kultuur – in die jaar waarin Adam Small 90 sou geword het.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 24 Januarie tot 6 Februarie 2026

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Akademies en skole

Laatwerk en identiteit in die poësie van Breyten Breytenbach: ’n korpusondersoek

Anke Irene van der Merwe
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Hierdie artikel spruit uit die navorsing wat onderneem is vir ’n omvattende ondersoek wat Breyten Breytenbach se volle Afrikaanse poëtiese oeuvre verdeel het in vier tydperke wat met mekaar vergelyk is ten einde vas te stel of tekens van laatwerk opgemerk kan word en, indien wel, as watter soort laatwerk dit getipeer kan word."

SteedsDink met LitNet Akademies: Mariëtte Geyser oor haar akademiese navorsing

Mariëtte Geyser
SteedsDink

Mariëtte Geyser is ’n boer en ’n akademikus. In hierdie video gesels sy oor onder meer die landbou-ekonomie, insluitend klimaatsfinansiering, internasionale mededingendheid, nuwe markte, risikobestuur, uitvoerregulasies en voedselsekerheid. In LitNet Akademies se SteedsDink-video’s vertel Afrikaanse akademici van die interessante navorsing waarmee hulle besig is.

Kollig op akademikus Mariëtte Geyser: Die Suid-Afrikaanse landboubedryf

Mariëtte Geyser
SteedsDink

In hierdie video gesels Mariëtte Geyser oor onder meer kunsmatige intelligensie en landbou en algemene uitdagings vir boere.

Persverklaring – VivA: Help ons met navorsing vir Afrikaans

LitNet
Akademies en skole

Die doel van hierdie ondersoek is om beter te verstaan hoe Afrikaans in digitale ruimtes gebruik word, watter hulpmiddels beskikbaar is en waar verdere ontwikkeling nodig is.

Afrikaans Huistaal: Graad 6-vraestelle en memoranda, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 6 en sê jou ouers jy moet hard werk om plek in ’n goeie hoërskool te kry? LitNet kan jou help! Laai hierdie gratis Afrikaans Huistaal-vraestelle en memoranda deur Eugene van der Westhuizen af en begin sommer nou al voorberei vir die eerste kwartaal se toetsreeks.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Menings

Wat sê Bettina? Teleurstellende uitspraak in Mbenenge-tribunaal

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Hoe kan enige slagoffer van seksuele geweld nou verwag dat die regter haar gaan glo? Daar is alreeds ’n probleem dat seksuele geweld onderrapporteer word. Met die regters se onderrokke wat nou so uithang, bestaan die gevaar dat hierdie tendens gaan vererger."

John Steenhuisen wankel

Theo Venter
Menings

"Dit is egter onbillik om die probleem van bek-en-klou toe te skryf aan Steenhuisen alleen, want hy het in werklikheid ’n verswakkende biosekerheidstelsel van meer as 30 jaar in die Departement Landbou geërf."

Dis ’n wrap, almal!

Antoinette Louw
Menings

"Die publiek sien ons in mooi rokke by die Silwerskermfees; ons verskyn in tydskrifte. Maar daai rok is geleen en daar is nie kos in die yskas nie. Letterlik."

Ek is op soek na ’n gedig wat my ma op laerskool geleer het

Helena Kirsten
SêNet-briewe

"Die gedig se naam kan moontlik 'Blou Maandag' wees en dit vertel die storie van Sareltjie Seep en Bettie Blousel."

Gewildste plasings

Gewildste plasings op LitNet: 28 Januarie tot 3 Februarie 2026

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 28 Januarie tot 3 Februarie 2026.

Nou op Voertaal

Die vlugtelinge-verhaal kry ’n ander kleur

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"Die nuutste verwikkeling is die aankoms sowat drie weke gelede van ’n bruin gesin in die dorpie Sue Hills in die staat South Dakota – in die ysige koue van ’n Amerikaanse winter – en dit is hul warm glimlagte wat jou opval in beeldmateriaal van onderhoude wat op YouTube gelaai is."

Ramaphosa se 2026-staatsrede onder vergrootglas voor munisipale verkiesings

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Gemeenskappe sukkel steeds met kragonderbrekings, watertekorte, vervalle paaie en munisipale wanbestuur. Die verwagting is dus dat Ramaphosa hopelik nie net beloftes sal herhaal nie, maar ook duideliker tydlyne en meetbare doelwitte sal stel."

Agoa-verlenging gee Suid-Afrika asemteug, maar onsekerheid bly groot

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die besluit, wat terugwerkend geld vanaf September 2025 tot 31 Desember 2026, voorkom dat duisende produkte onmiddellik met hoër Amerikaanse invoertariewe belas word, ’n stap wat groot ekonomiese skade kon veroorsaak het."

Dit gons oor moontlike nuwe DA-leier

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die raaisel oor die presiese aard van sy aankondiging het egter verdiep toe Steenhuisen ’n foto saam met sy boodskap op X gepos het van ’n ikoniese historiese foto uit 1948 waarin die Amerikaanse president Harry S Truman ’n koerant ophou met die opskrif 'DEWEY DEFEATS TRUMAN'."

DA sê minister het mense mislei oor Graaff-Reinet se naamsverandering

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Terwyl die regering beweer dat openbare konsultasies wel gehou is, dui terugvoer van inwoners, sakeorganisasies en gemeenskapsbelanghebbendes op iets anders."

Thula thu, thula nana, thula sana ... stil word jy by Thuúla Hidden Haven

Maryke Roberts
Reisgogga

"Daar is plekke wat jy besoek, en daar is plekke waarheen jy wil terugkeer – al het jy nog skaars gearriveer. Thuúla is so ’n plek: ’n toevlug waar die landskap jou eerste asem steel en die stilte jou tweede."

Breyten schrijven #25: Breytenbachs lyriek door de blik van dichters, conversatie met Heilna du Plooy

Yves T’Sjoen, Heilna du Plooy
Literatuur

"Ek het geweldige hoë waardering vir sy hele oeuvre, des te meer omdat, terwyl sy werk altyd onmiddellik herken kon word as gevolg van sy unieke styl, denkwyse en metaforiese rykheid, hy homself voortdurend vernuwe het."

Breyten schrijven #26: Breytenbachs lyriek door de blik van dichters, conversatie met Alwyn Roux

Yves T’Sjoen, Alwyn Roux
Literatuur

"By sy uitnodiging om Afrika te verbeel, is dit van groot belang om na te dink oor die betekenis van wat Afrika as kontinent beteken, oor Suid-Afrika se plek in Afrika, asook dié van die Afrikaanssprekende."

Uit het archief: Breyten schrijven #16: Breytenbachs lyriek door de blik van dichters, conversatie met Diana Ferrus

Yves T’Sjoen, Diana Ferrus
Literatuur

Voertaal is bedroefd door het overlijden van Diana Ferrus. Dit interview met Yves T'Sjoen werd een week voor haar beroerte, op 25 december, op Voertaal geplaatst. Ferrus zei over Breytenbach: "Die feit dat hy in opstand was toe ek ook in opstand was, het ’n invloed op my werk gehad."

Leesimpressie: Noodzakelijke gesprekken door Mounir Samuel

Erik van den Bergh
Literatuur

"Aan de orde komen naast veel maatschappelijke thema’s ook uiteenlopende persoonlijke ontwikkelingen aan bod: Over liefde, relaties, geaardheid, over religie en cultuur."

Leesimpressie: Omtrent liefde en dood door Erwin Mortier

Erik van den Bergh
Literatuur

"Drie maanden na het overlijden van Jef Geeraerts en acht jaar na de dood van diens vrouw Eleonore, begint Mortier met het vastleggen van de herinneringen van zijn man Lieven en hemzelf aan hun vriendschap. Dat leidt tot een zeer persoonlijk, intens en goed geschreven boek."

Persbericht: Gouden Ganzenveer 2026 voor Gershwin Bonevacia

Voertaal
Literatuur

De Gouden Ganzenveer is een culturele prijs die jaarlijks door de Academie de Gouden Ganzenveer wordt toegekend aan iemand voor haar of zijn belangrijke bijdrage aan de Nederlandse geschreven taal of taalcultuur.

Leefstyl

Die Kantoor op kykNET en Showmax: ’n TV-resensie

Leon van Nierop
TV

"Die Kantoor is ’n mockumentary of tonguitsteekdokumentêr – vol snydende grappe wat spot met suf kantoorwerkers wat polonie aan Klerksdorp verskaf. Die verlore siele oorleef ten spyte van hul sieldodende, vervelige werk en geobsedeerde bestuurder. ... ’n Aangeleerde smaak."

Persverklaring: Jazz, liefde en pragtige stemme vir Valentynsdag

LitNet
Leefstyl

Dis ’n aand van musiek, pieknieks, teerheid en natuurskoon hierdie Valentynsdag wanneer bekendes romanse in die Taalmonument se intieme Tuinteater besing.

Press release: Endler Concert Series 2026 opens with international star power

LitNet
Lifestyle and entertainment

The Endler Concert Series opens its first season of 2026 with an ambitious February to March programme in Stellenbosch that combines international star power with some of South Africa’s most compelling performers and ensembles.

Nuwe skryfwerk

Die laaste seer wat ek bring

Fazel Dick
Poësie

"En tog, in my stilte,
fluister ek sag:
Miskien, eendag, sal my stukkend ook iets moois maak."

Aardklop

Sandra Skinner
Fiksie

"Sy snuif die lug. Dit ruik na skaap. Sy adem die eiesoortige kruiegeur van ankerbossies diep in. Teen die laaste lig pronk ’n paar springbokke in die huiskamp voor hulle koers vat berg se kant toe."

Nog woorde

Anoniem
Poësie

"woorde wentel
om my om
bye en die korf
seevoëls en die trawler"

Feeshoog

Sanette Scheepers
Poësie

"Dek dan die tafel
in letters heilig wit,
woorde versagtend verguld"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2026 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved