Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1102

29/05/2026


  Krities Afrikaans

LitNet: Afrikaans is inheems

Steierwerk

Skrywer: Johan Myburg
Uitgewer: Human & Rousseau
ISBN: 9780798186346

Soos die titel suggereer, dien impulse as stellasies waarmee Myburg sy verse bou. Hierdie metapoëtiese gedigte ontgin egter ook ’n ander betekenis van die bundeltitel, naamlik dié van wankeling. Steierwerk is ’n aangrypende verkenning van verval: van eie lyf, kuns en land.

Menings

Danny Titus-gedenklesing: Konstitusionele Hof-regter tree in die bres vir Afrikaans as onderrigtaal

Jean Oosthuizen
Universiteitseminaar | University Seminar

"Dit is nie elke dag dat ’n dienende Konstitusionele Hof-regter in die openbaar verklaar dat Afrikaans inheems is, dat die taal se geskiedenis verdraai is, en dat bruin Afrikaans­sprekendes steeds vir erkenning moet veg nie. Daarom was Steven Majiedt se Danny Titus-lesing veel meer as net ’n gedenktoespraak. Dit was ’n grondwetlike regter se openbare pleidooi vir ’n meer volledige Suid-Afrikaanse geheue."

Athol Fugard se besondere verhouding met Afrikaans: persoonlik en eiesoortig

Marisa Keuris
Seminare en essays

"In hierdie artikel word die fokus geplaas op Athol Fugard se verhouding met Afrikaans, asook sy eiesoortige gebruik van Afrikaans in sy dramas. Terwyl hy dikwels Afrikaans gebruik het in talle van sy Engelse dramas, fokus ek in hierdie bespreking net op hierdie aspek van sy Engelse drama Boesman and Lena (1969), terwyl die bespreking afsluit met ’n kort ontleding van die taalgebruik in sy Afrikaanse drama, Die laaste karretjiegraf (2012)."

Van ’n Saksiese dorpie tot in die Kaap: die Henn-familie se merkwaardige reis

Cornelius Henn
SêNet-briewe

"Saam het Michiel, die Saksiese ambagsman en wamaker, en Christina, met haar Oosterse en Kaapse bloed, die stamouers van die Henn-familie in Suid-Afrika geword. Hulle is met vyf kinders geseën."

Elders gesien: Jou brein werk eintlik béter wanneer jy met die hand skryf.

Trisa Hugo
Menings

"Dekades gelede, toe ek studeer het, het ek opsommings gemaak, en dan die opsommings opgesom in ingewikkelde matrikse met weird assosiasies. Kom eksamentyd, het ek net die foto van die matriks in my kop gesien en dit dan weer uitgebol totdat ek die handboek as foto’s gesien het."

Akademies en skole

Vonnisbespreking: Die billikheid van ouderdomsgebaseerde diensbeëindiging

Jacques Nieuwoudt, Judith Geldenhuys
LitNet Akademies (Regte)

"Die regs- en beleidsimplikasies van werkgewerdiskresie om aanstellings te maak na aftrede word [...] ondersoek ten einde die bewysregtelike en etiese kompleksiteit van arbeidsgeskille wat handel oor die beëindiging van die diensverhouding nadat werknemers aftreeouderdom bereik het, uit te wys."

Kollig op Gerda Odendaal: Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT)

Gerda Odendaal
SteedsDink

"Afrikaans se karos is groot." Gerda Odendaal gesels oor die WAT se eeuviering en hierdie omvattende woordeboek se doel om ’n spieël vir al Afrikaans se variëteite en sprekers te wees.

SteedsDink met LitNet Akademies: Gerda Odendaal oor die WAT

Gerda Odendaal
SteedsDink

In hierdie video gesels Gerda Odendaal oor onder meer KI, herstandaardisering en die algemene werksaamhede van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT).

Graad 6: Wiskundevraestel en memorandum, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 6 en skryf jy binnekort Wiskunde-eksamen? Wilhelm de Toit se gratis oefenvraestel en memorandum kan jou met jou voorbereiding help. Daarna kan jy smul aan iets soets om jou vir jou goeie punte te beloon.

Graad 7: Wiskundevraestel en memorandum, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 7 en skryf jy binnekort Wiskunde-eksamen? Wilhelm du Toit se gratis oefenvraestel en memorandum kan jou met jou voorbereiding help. Klik hier om dit af te laai.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Indeksblad: Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie 50 video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Gratis hulp vir leerders, onderwysers en ouers!

LitNet
Skole

Hier is nog skakels vir leerders, ouers, onderwysers, navorsers en akademici te vinde.

Riglyne vir LitNet Akademies-navorsers

Skeppende KI se uitdagings en oplossings vir akademiese vaktydskrifte

Burgert A Senekal
Universiteitseminaar

"Dit is ’n uitdaging vir vaktydskrifte om KI-geskepte manuskripte te identifiseer, omdat die betroubaarheid van die tydskrif op die spel is. Dit is egter nie genoeg om op die integriteit van skrywers te vertrou of hulle te laat verklaar wanneer hulle KI-hulpmiddels ingespan het nie, want in enige stelsel waar ’n vorm van geldelike beloning aan uitsette gekoppel is, sal mense ’n kortpad na sulke uitsette vind."

Nou op Voertaal

Amptelike opposisie se parlementêre hoofsweep gearresteer

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Politieke ontleders waarsku dat hierdie tipe skandale die MK Party se geloofwaardigheid verder kan skaad, veral met die plaaslikeregeringsverkiesings wat later vanjaar plaasvind."

Twee krokodille in ’n kinderswembad het die Oos-Rand op hol

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Met ’n lasbrief van die Springs-landdroshof in die hand en genoeg amptenare om ’n klein staatsgreep te laat slaag, het die span omstreeks 10:00 opgedaag."

Kookpunt oor immigrasie: Regering gryp in te midde van groeiende spanning

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Burgerlike groepe soos Operation Dudula en March and March lei tans grootskaalse betogings in stede soos Johannesburg, Pretoria en Durban. Hulle eis dat ongedokumen­teerde buitelanders die land moet verlaat en het ’n 30 Junie 2026-sperdatum gestel."

Baie boere verlig oor bek-en-klouseer ná Steenhuisen ’n bloutjie in die hof loop

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die staat se traagheid om entstowwe betyds beskikbaar te stel het tot intense frustrasie onder boere gelei. Baie het aangevoer dat die departement se kapasiteit eenvoudig nie opgewasse is vir die omvang van die krisis nie."

Breyten schrijven #36: Postumiteiten voor Breyten. In gesprek met Laurens Vancrevel

Yves T’Sjoen, Laurens Vancrevel
Literatuur

"Breytens unieke poëzie is een aanstekelijke en rijke bron van vrijheidszin en verbeeldingskracht. Die kan en zal toekomstige lezers en schrijvers blijven inspireren."

De "digther" Paul Rigolle

Jef Boden
Literatuur

"Het tijdschrift ontstond als een schrijffout. Eentje om nooit spijt van te hebben."

Leesimpressie: De boekhandelaar van Gaza door Rachid Benzine

Erik van den Bergh
Literatuur

"Een oude boekhandelaar in Gaza ontmoet een jonge Franse fotograaf. Hij vertelt zijn levensverhaal."

Nostalgiereis op Route 66

Maryke Roberts
Reisgogga

"In die Mojave-woestyndorp, Amboy, gaan staan ons voor Roy’s Motel en op die teerpad soos die supermodel Cindy Crawford gedoen het."

Boeke en skrywers

Die WAT kotiljons op 100 jaar!

Maryke Roberts
Woordeboek van die Afrikaanse Taal-portaal

"Bykans 500 gaste – redakteurs, bydraers, borge en medewerkers wat die afgelope eeu gehelp het om die droom van ’n omvattende woordeboek vir Afrikaans te verwesenlik – het saam kom feesvier, want dis ’n groot voorreg."

Can an Old Covenant produce a New South Africa? A review of Justice, grief and Christ’s pathways to wholeness edited by James Goddard

Siya Khumalo
Books and writers

"South Africa’s challenge is no longer simply moral reconciliation, but coordinated survival. The capacities produced by Afrikaner covenantal thinking – planning, infrastructure, institutional memory, long-horizon cooperation – cannot simply be discarded because the metaphysics that once organised them has shifted."

Kaiings van wysheid deur Daniël J Louw: ’n resensie

Jannes Erasmus
Resensies

"Hebreeuse woordontledings, Bybelse narratief, Suid-Afrikaanse plaasstories en verwysings na kontemporêre politiek staan saam op dieselfde bladsy. Maar juis die weiering om teologie in ’n gesteriliseerde akademiese ruimte te hou, is wat Kaiings van wysheid sy tande gee."

Mei en alles daarna deur Zelda Bezuidenhout: ’n foto-oorsig van die boekbekendstelling in die Paarl

Naomi Meyer
Boeke en skrywers

"Toe tik sy iets om die wit van haar rekenaarskerm te besweer. Mei en alles daarna." Hier is foto’s van Zelda Bezuidenhout se onlangse boekbekendstelling in die Paarl.

Lesersindruk: Die seun met die swaeltjie deur Fanie Viljoen

Etrecia van der Merwe
Lesersindrukke

"Die seun met die swaeltjie is ’n verhaal van te vroeg grootword omdat die lewe nie tyd het vir jou om te wag tot jy agtien is nie."

Persverklaring en boekbekendstellingsuitnodiging: Die Serwiër deur Carel van der Merwe

LitNet
Jonathan Ball-portaal

Jy word uitgenooi na die bekendstelling van Carel van der Merwe se Die Serwiër op 9 Junie 2026 by Oude Leeskamer in Stellenbosch.

Persverklaring: PEN Afrikaans nooi skrywers na aanlyn sessies met uitgewers

LitNet
PEN Afrikaans

PEN Afrikaans nooi graag ons lede en ander belangstellendes na drie aanlyn byeenkomste waartydens uitgewers van fiksie, niefiksie en kinder- en jeugboeke hul perspektiewe en wenslyste kom deel.

Call for papers: AMAZWI Literature Heritage Ecology Conference 2027

LitNet
Books and writers

The theme for this year’s conference is: Indigenous Knowledge Systems for a New Era of Enlightenment.

Elders gesien: Die blou huis is Erika Murray-Theron se debuutkinderboek op ouderdom 85

Frederik de Jager
Boeke en skrywers

"Die eerste drukoplaag is pas afgelewer, en ek is nie skaam daarvoor nie. Heel groots daarop, trouens. En dit is vir my lekker om weer uitgewer te speel, al is dit op mikroskopiese skaal."

Elders gesien: Die tusseninners het onlangs tweede gekom in LAPA se Jeugromankompetisie

Zelda Bezuidenhout
Boeke en skrywers

"Dis ’n lekker ligte, soms hartseer, maar meestal snaakse grootwordstorie met ’n paar aweregse karakters en ewe eksentrieke ou karre."

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 23 tot 29 Mei 2026

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Uit die argief

US-konvokasietoespraak: Die koei in die bos

Breyten Breytenbach
Universiteitseminaar (2016)

"Indien Afrikaans as omgangstaal, administratiewe taal, onderrigtaal hier sou verketter word en krimp, gaan dit uiteindelik tot ’n onvermydelike tot niet maak van ’n kosbare en geskakeerde instrument van bewuswording lei."

Monolingualism, not Afrikaans, must fall

Desmond Painter
Opinion (2015)

"Afrikaans does not pose a problem that can be resolved simply by replacing it with English."

Veldsoirée 2026: Al die gesprekke is GRATIS

Voorlopige program van die 2026 Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Alle gesprekke is GRATIS. Bespreek vroegtydig verblyf.

Video-uitnodiging: Veldsoirée

Menán van Heerden
LitNetKanaal op YouTube

Jy is genooi: interessante gesprekke met skrywers, akademici en kenners, bakkies, koppies, kaggels en aalwyne. Kyk hierdie kort videotoer deur Menán van Heerden van wat jy te wagte kan wees. Kom gesels, debatteer en luister saam. Kom ervaar die "veld" in "Veldsoirée".

Bespreek nou vir die Veldsoirée

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Die gesprekke is interessant en dikwels uitdagend, maar die omgewing maak dit moontlik om te vra, te verskil en te gesels. Wat meer is, doodgewone mense sit met elke sessie langs geleerdes en bekendes. Almal luister saam, almal gesels saam. Ons eet saam en les bes vind baie interessante diskoerse ook ná die amptelike verrigtinge in die kroeg plaas."

Neem deel aan die ATKV-Skryfskool by die Veldsoirée

Slegs R380 vir die ATKV-Skryfskool van 2026 én skouers skuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Dit kos slegs R380 om hierdie skryfskool by te woon, en dit sluit alle kursusmateriaal in. Kursusgangers hoef dus slegs vir hul eie etes en verblyf te betaal.

Uit die argief: Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée (2025)

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was.

Gewildste plasings

Gewildste plasings op LitNet: 20 tot 26 Mei 2026

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 20 tot 26 Mei 2026.

Leefstyl

Die vloek en seën van liefde word in Carmen belig

Dianne Du Toit Albertze
Musiek

"Dit is Carmen se heerlike moedswilligheid wat van haar so ’n tydlose en draaglike karakter maak."

ATKV Kinder- en Jeugteater by Suidoosterfees 2026: Spoke deur CJ Langenhoven – terugvoer deur twee tienertoeskouers

Naomi Meyer, Maja Meyer, Emelyn Snyman
Suidoosterfees

Waarom lewende teater? "Jy het nie ’n kamera wat vir jou besluit waar jy moet kyk nie; jy besluit self. ... Jy is daar." ... "Wanneer ’n mens ’n toneelspel kyk en lewende teater beleef, is dit soos wanneer jy verlore raak in ’n boek. Dit is ’n heeltemal ander wêreld wat jou intrek ... Ek glo dit is die doel van teater."

Press release: A festival of community and creativity – Kultura-fees returns

LitNet
Lifestyle and entertainment

From the vineyards and farmlands to its growing creative community, Durbanville is a town with stories in its soil and culture at its heart. That is what Kultura-fees celebrates. Open in spirit, it brings together local artists, emerging talent and established names on one shared stage.

Nuwe skryfwerk

Verteer

Paul Kloppers
Poësie

"kyk hoe lê die vers klaar gedissekteer
sedeles oopgespalk vir oog kop en mond"

Wie is jy?

Sanette Scheepers
Poësie

"en jou wees was vol lieg
en jou oë vol skuld
ek wou jou wegvee"

Dans met die malmokkie

Leverne Mountany
Fiksie

"Hy moet seker vir haar sê hoe hy oor haar voel. Sy het hom al baie gepols, maar hy is mos maar ’n man, en emotions is nou eenmaal nie sy middelnaam nie."

Dit is van die duiwel af

Johan van der Merwe
Poësie

"waar Cleopatra
die droom
omgedraai het
die mis in"

Hobie 16 Katamaran

Werner van Rossum
Poësie

"Gryp die tou! Lig die kop agteroor!
Laat jou hande gaan! En die wind is al wat jy hoor."

Rymstories: "Die Vlaktenaar"

Etienne van Heerden
Nuwe skryfwerk

"Jy onthou die Aga van jou moederskoot
Die gul bolle gekleurde breiwol
Jou pa se uittel van lone in sjielings en pennies"

Stemkunstenaar Johan Allers lees ’n reeks rymstories deur Etienne van Heerden voor. In hierdie reeks kom telkens ’n figuurstudie ter sprake.

Iets vir almal: LitNet se nuwe WhatsApp-kanale



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2026 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved

Untitled Document