Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1006

28/06/2024


  Krities Afrikaans

LitNet: Voorlopervroue

Commando: A Boer journal of the Anglo-Boer War

Author: Deneys Reitz
Publisher: Jonathan Ball Publishers
ISBN: 9781776193691

The definitive account of Commando: A Boer journal of the Anglo-Boer War, published word for word as Reitz first wrote it; edited and annotated by historian and Anglo-Boer War expert Professor Fransjohan Pretorius. Commando is more than a historical document; it is a literary masterpiece that transcends time. As relevant today as when it was first penned, Commando has become a South African classic and stands as a testament to the indomitable human spirit in the face of adversity.

Menings

Voorlopervroue in die Afrikaanse joernalistiek: een eeu, drie baanbrekers, drie generasies

Lizette Rabe
Seminare en essays

"Die drie persoonlikhede wat voorgehou word as drie voorlopervroue oor drie geslagte in die Afrikaanse joernalistiek oor een eeu waarin hulle hul joernalistiek beoefen het, is Miemie (Maria Elizabeth) Rothmann (1875–1975), beter bekend as MER, Rykie van Reenen (1923–2003) en Martie Retief Meiring (1934–). Die artikel sal vanuit ’n mediageskiedkundige vertrekpunt ’n oorsig gee oor die eerste vrouestemme in die Hollands-Afrikaanse joernalistiek, aangesien die pionier MER nie in ’n vakuum haar loopbaan begin het nie."

Waar staan Annelie Lotriet in die staat se magsorde?

Freek Robinson, Annelie Lotriet
Onderhoude

"Mens weet dat jy deel is van geskiedenis wat gemaak word." Annelie Lotriet van die DA is onlangs tot adjunkspeaker van die Nasionale Vergadering (NV) verkies.

Die ekonomie van koerantnuus

Johan Fourie
Menings

"Die sluiting van Afrikaanse koerante moet dus geen verrassing wees nie; die groter verrassing is eerder dat hulle so lank teen die oormag van die internet – en die verbrokkeling van hul sakemodel – kon uithou."

Wat gebeur met die taal as Afrikaanse koerante sluit?

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"As Afrikaanssprekendes nie papierkoerante koop in die tipe hoeveelhede wat korporasies se natuurlike geldgierigheid aanwakker nie, dan kan ons niemand behalwe onsself blameer vir die ondergang van papierkoerante nie."

What beast is being born in our Jerusalem?

Mphuthumi Ntabeni
Opinion

"My guess is that the growing radicalism from the left will gain momentum, especially if things don’t get better. As it is now, they too are at sixes and sevens and have no workable solutions. Anger at the failures of the ANC and the betrayal of the revolutionary mandate is their only political fund. They will probably take the coming few years to unite, organise and consolidate before coming to take yet another bite out of the sinking leviathan."

’n Grondhervormingsvoorstel na die verkiesing

Gerrit Rautenbach
Seminare en essays

Die LitNet Akademies Weerdink-reeks skakel akademiese navorsing met vandag se aktuele kwessies. Die volgende artikel het in 2019 in LitNet Akademies (Regte) verskyn: "Grondhervorming: Is onteiening sonder vergoeding die magiese 'silwer koeël' of is dit ’n (berekende) skoot in die donker?" Gerrit Rautenbach skryf in hierdie bydrae dat daar ná 2024 se verkiesing opnuut oor ’n apolitieke koalisie en grondhervorming nagedink behoort te word.

Land reform in South Africa: policy and implementation

Andre de Villiers
Opinion

"As with other cases in the 'new' South Africa, where the state failed, the private sector moved in to repair damages. Today, an integrated support structure provides services to white and black farmers, and a number of joint venture projects continue the land reform programme."

A voice from within: Decolonising the Palestinian mind | A conversation with Haidar Eid

Jannike Bergh, Haidar Eid
Interviews

"Gaza has become the centre of the universe, the same way Soweto was the centre of the universe." A book discussion and video interview with Haidar Eid, author and professor in postcolonial studies and postmodern literature at al-Aqsa University, Gaza City.

Die jongman van Oekraïne, ’n ware verhaal

Zalman Davis
Menings

"Ek kyk af vloer toe. Ek kan die man se oë op my voel. Ek krap in die sak vir nog ’n bier. G’n mens kan in sulke geselskap wees sonder drank nie."

Die Johann Rossouw-gespreksreeks | Die ontbinding van die Weste: ’n oorsig oor Emmanuel Todd se La défaite de l’Occident

Johann Rossouw
Seminare en essays

Lees Johann Rossouw se bespreking van Emmanuel Todd se veelbesproke boek, La défaite de l’Occident (Die ontbinding van die Weste), aan die hand van uittreksels, eksklusief vertaal in Afrikaans: "As die mense en die elites nie meer saamstem daaroor om sáám te funksioneer nie, het die begrip van verteenwoordigende demokrasie nie meer betekenis nie."

Kommunikasie binne aftreeoorde en boeke oor aftreeoordbewoners: ’n gesprek met Rudie van Rensburg

Naomi Meyer, Rudie van Rensburg
Onderhoude

Daar het onlangs ’n artikel rondom die bestuur van aftreeoorde in LitNet Akademies (Geesteswetenskappe) verskyn. Rudie van Rensburg, skrywer van die Hans-reeks wat oor die ouderdom en die wel en wee van bejaardes in aftreeoorde handel, praat met Naomi Meyer oor die gevorderde ouderdom, uitdagings en grysheid met die wysheid.

Uit die argief

SA 2014: Heupvuur vir Program 1

Erns Grundling, Tim du Plessis, Martie Meiring
SA 2014 (OuLitNet, 2004)

Die gesoute joernalis Martie Meiring en die redakteur van Rapport, Tim du Plessis, is twee van die ateljeegaste in Sondag 4 Julie se eerste aflewering van SA 2014. LitNet wou weet hoe hulle die demokrasie ervaar.

Jaap Steyn oor MER: "’n kombinasie van die deursneehuisvrou en die intellektueel"

Deborah Steinmair, Jaap Steyn
Heupvuur (OuLitNet, 2004)

Wat het MER in 2004 vir ons te sê? "Dis die soort vraag wat altyd moeilik is om te beantwoord. Maar daar is tog een ding wat ek wil noem, en dis haar verdraagsaamheid teenoor mense van ander rasse, godsdienste en tale, werklik ’n verligte moderne mens."

Rykie van Reenen (1923–2003)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum (2017)

Oor die joernalistiek het Rykie van Reenen gesê: "Dit verstom my elke dag dat ’n mens vir soveel lekkerkry betaal word!"

ATKV-skryfskool in Cradock

R350 vir die ATKV-skryfskool in Cradock én skouerskuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Om saam te vat: R350 betaal vir die skryfkursus, die kursusmateriaal en al die gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée.

Luisterverhale

Luisterverhale: "Sa, vat hom!" deur Audrey Blignault, voorgelees deur Rolanda Marais

Audrey Blignault, Rolanda Marais
Luisterverhale

Rolanda Marais lees Audrey Blignault se verhaal "Sa, vat hom!" voor. Die verhaal het oorspronklik in Pas op vir Jantatarat, in 1979 deur Tafelberg uitgegee, verskyn.

Nou op Voertaal

From KZN to TX: the rise of virtual tourism

Alex J Coyne
Reizen

"Virtual tours provide an engaging and informative experience, but without the physicality, cost or danger of visiting the actual location. Tourism can benefit from virtual tours through the careful preservation of rare, important and hard-to-access sites."

Een goeie leier kan ons land red

Maryke Roberts
Literatuur

Maryke Roberts resenseer die Suid-Afrikaanse boek How to fix (unf*ck) a country deur Roy Havemann.

Die Chobe: Hoeveel keer kan jy ’n visarend hoor roep voor dit jou nie meer diep raak nie?

Maryke Roberts
Reizen

"Daar is seekoeie, olifante, reiers, ooievaars, koedoebulle, krokodille, kormorante, visvangers, visse, kameelperde in soveel oorvloed dat jy jou oë moet knip om seker te maak jy droom nie."

Looking for the third way: challenges for research

Yves T'Sjoen
Academisch

"During my research stay at Stias, I realised again, more than ever before, that the way in which we communicate innovative research and translate it into our academic teaching, contributes fundamentally to our capacity to shape today’s students and researchers into 'active, curious, critical and respectful democratic citizens'."

Weggevoer na ’n goddelike katedraal – iewers elders in jou kop

Maryke Roberts
Muziek

"Die koor het pas ’n twee week lange toer in Suid-Afrika met agt optredes en werkswinkels voltooi en het in van die Drakensberge en Soweto tot Pretoria en Kaapstad opgetree."

Tweespraak met Ingrid Winterbach: "Ek vind wat die afgelope jare in Kaaps geskryf word, uiters opwindend"

Yves T'Sjoen, Ingrid Winterbach
Literatuur

"Over de betekenis van vertaling, de zelfvertaling en het vertaalproces voer ik een gesprek met Ingrid Winterbach."

Leesimpressie: De reus uit de rif door Mohammed Benzakour

Erik van den Bergh
Literatuur

"Zeer aansprekende tekst van vaardige verhalenverteller. Met vaart verteld en goed geschreven eerbetoon. Humor ontbreekt niet. Rake typeringen van leven in de Rif en aarden in Nederland."

Leesimpressie: Generatie 9/11 door Lotfi El Hamidi

Erik van den Bergh
Literatuur

"Heldere beschouwing van jonge Rotterdams-Marokkaanse journalist en historicus."

Opwinding oor bruin skrywers se werk in die Afrikaanse letterkunde

Jean Oosthuizen
Literatuur

Bekroonde skrywer en kunstenaar Ingrid Winterbach meen daar is veral baie Nederlandse skrywers wat nie wit is nie, wie se werk ook in Afrikaans vertaal behoort te word en vergelyk kan word met bruin Afrikaanse skrywers wat voorheen nie ’n stem gehad het nie. Lees Jean Oosthuizen se verslag van Ingrid Winterbach en Belgiese literêre navorser en akademikus Yves T’Sjoen se gesprek wat vroeër in Junie by die Suid-Afrikaanse Sentrum vir Nederlands en Vlaandere (SASNEV) in Pinelands (Kaapstad) plaasgevind het.

Gauteng se ANC-werksprogram stort glo in duie en laat duisende werkloos

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Duisende inwoners van Gauteng staar opnuut werkloosheid in die gesig nadat die provinsie se werkskeppingsprogram, die Nasi iSpani-program van premier Panyaza Lesufi, glo besig is om in duie te stort."

Wilgenhoffers veg vir omstrede koshuis se voortbestaan

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Sekere items wat na bewering verband hou met ontgroeningseremonies en beweerde rassisme wat in twee van die koshuis se kamers gevind is, het tot ’n yslike storm in die media gelei."

Stabiele regering vir Suid-Afrika is prioriteit, sê Outa

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Outa wys daarop dat in ander lande, soos België, Spanje, Nederland, Duitsland en Irak, dit baie maande geneem het om RNE’s te vorm ná nasionale verkiesings wat nie volstrekte wenners opgelewer het nie."

Persbericht: Constantijn Huygens-prijs 2024 voor Tomas Lieske

Voertaal
Literatuur

De Constantijn Huygens-prijs is de jaarlijkse oeuvreprijs van de gemeente Den Haag. In het radioprogramma Kunststof is zojuist bekendgemaakt dat Tomas Lieske (pseudoniem van Ton van Drunen, 1943) de Constantijn Huygens-prijs 2024 ontvangt. Hiermee bekroont de jury zijn gehele oeuvre, dat bestaat uit romans, verhalen, gedichten en essays waarin de taal fonkelt, de nieuwsgierigheid bloeit en de verbeelding wordt gevierd.

Persbericht: Theo Thijssen-prijs 2024 toegekend aan Edward van de Vendel

Voertaal
Literatuur

De Theo Thijssen-prijs, de driejaarlijkse prijs voor kinder- en jeugdliteratuur, is toegekend aan Edward van de Vendel (1964). De jury looft zijn taalgebruik "met nieuwe woorden, originele beelden en fonkelende dialogen" en omschrijft zijn oeuvre als "geloofwaardig, oprecht en warmhartig".

Akademies en skole

Fisies-geografiese plekbesonderhede en Karoo-mens-verbintenisse in gestaltegewing aan die Afrikaanse ekokritiek

Susan Meyer
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Op grond van die diepgaande invloed wat die Karoo op soveel mense – ook skrywers – in ons land het, waag ek dit om die Karoo uit te sonder as landskap om my huidige ondersoek op te baseer."

’n Introspektiewe verkenning van die gevoelswaarde, betekenis en gebruik van enkele emoji’s

Donovan Lawrence
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die gebruik van teksgebaseerde aanlyn kommunikasie op veral sosialemediaplatforms soos WhatsApp is gaandeweg besig om die manier waarop ons taal gebruik om te kommunikeer te verander."

Skulderkenningsboetes in die lig van prosedurele geregtigheid en misdaadbeheer

Delano van der Linde
LitNet Akademies (Regte)

"Hierdie bydrae ondersoek die statutêre raamwerk oor skulderkenningsboetes en die belangrike rol van die polisie in die verduideliking van die proses, insluitende die gebruik van belangrike voorgeskrewe vorms om die beskuldigdes se grondwetlike regte en gevolge van betaling uiteen te sit."

Taalkommissie-lesing 1: AWS en vaktaal

Jana Luther
Seminare en essays

Hier is ’n video deur Jana Luther wat meer agtergrond oor Afrikaanse vaktaal verskaf.

Advertensie: Senior Lektoraat / Lektoraat: Afrikaans Huistaalonderrig

LitNet
Akademies en skole

U aansoek moet vergesel wees van ’n volledige curriculum vitae (insluitend die name en e-posadresse van ten minste drie referente), en moet die Universiteit voor of op die sluitingsdatum van die advertensie bereik.

Graad 8: Wiskundevraestel en memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Gratis vraestel! Klik hier om die vraestel en memo deur Lee-Ann Langeveld in PDF-formaat af te laai.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Boeke en skrywers

Ons biblioteke: ’n onderhoud met Edna van der Linde

Braam Peens, Edna van der Linde
Onderhoude

Hierdie onderhoud met bibliotekaris Edna van der Linde is die tweede aflewering oor een van ons biblioteke, naamlik die Gansbaai Openbare Biblioteek.

Draaie, swaaie en afdwaalpaaie: ’n onderhoud met Corlia Fourie en Annelize van Rooyen

Naomi Meyer, Corlia Fourie, Annelize van Rooyen
Skrywersonderhoude

"[Die bundel] het spontaan ontstaan uit ’n gesprek wat ons albei laat besef het hoe lekker dit is om herinneringe aan reise op te roep. Veral die reise wat, sê maar, skeefgeloop het, het met die tyd snaakser geword en lekkerder om oor te vertel."

Die nodige introspeksie van ’n resensent

Koos Kombuis
Boeke en skrywers

Wat maak die resensent as hy of sy glad nie aanklank vind by ’n boek nie?

Moederland: Nine daughters of South Africa by Cato Pedder, a book review

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"I find this fast-becoming-popular genre of interrogating history through filtered personal and family experience to be a very pleasing literary direction in our country. You’ll not see me complain if we eventually replace the political novel with it, because not only does it gently provide us with a platform to reckon with our (national) past, but it gives us tools for higher consciousness to map up our personal lives also, which is what literature is supposed to do."

The child by Alistair Mackay

Owen Britz
Books and writers

"The topic of adoption by same-sex couples is a very important theme in the novel. Some of the questions posed and the fears experienced by the protagonist and his husband, I could relate to, like the vulnerability and also the sense of being scrutinised."

Ek sal vir jou veg deur Cliffordene Norton, ’n resensie

Christien Neser
Resensies

"Soos dit ’n goeie jeugverhaal betaam, neem die jeugkarakters self die hef in die hand. Hier is dit dan die spanmaats wat self die kalf uit die put red, al moet een van hulle met groot beserings daarvoor betaal."

FMR-resensie: Anoniem deur Chanette Paul

Antoinette Coetzee
Resensies

"Dit is altyd moeilik om iets wat so lekker lees en kundig inmekaargevleg is, in ’n genreboks te plaas. Ek sou Anoniem klassifiseer as ’n verhoudingspanningsroman."

FMR-resensie: Grietjie se loutering deur Bettina Wyngaard

Antoinette Coetzee
Resensies

"Die proses van loutering veronderstel dat daar bose figure ook gaan wees. In hierdie geval word hierdie karakters en die gebeure wat die pyn veroorsaak, ook geloofwaardig uitgebeeld. Dit is dinge en mense wat elke dag dwarsoor die wêreld mense raak."

Bokdrolletjies en boeke: ’n jong leser se indruk van Springboekie deur Fanie Viljoen

Liam Lang
Kinderboeke

"Almal het ander superkragte. Springbokke se superkrag is rugby. En Springboekie se superkrag is lees (en myne ook!)."

Reënboogrant Maats deur Maritha Snyman, ’n jonglesersindruk

Maja Meyer
Jong lesers

"Dit klink dalk vreemd, maar ek haat skool. Tog, as ek dié boek lees, is dit baie lekker om te sien wanneer hulle in die skool is. Dis ’n snaakse, opwindende reeks wat bangmaak en ’n mens se tone sal laat krul."

Johann de Lange (1959–)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Ek glo ’n digter se taak is net om elke gedig wat hy skryf so deeglik as wat moontlik is op daardie stadium, te skryf. Die res is van die gode afhanklik." Johann de Lange se ATKV-Skrywersalbum-profiel is nou volledig bygewerk. Lees meer oor sy lewe en werk hier.

Press release: Sanjana Thakur wins 2024 Commonwealth Short Story Prize

LitNet
Books and writers

Sanjana Thakur: "Writing stories is a way for me to accept that Mumbai is a city I will long for even when I am in it; it is a way to remake 'place' in my mind. I feel that the Commonwealth Short Story Prize offers that chance up to all of us: to be a writer who is from 'somewhere', to write from inside a legacy of colonialism and migration. I am so incredibly grateful to the prize for recognising that stories are not written in a vacuum."

Persverklaring: 2024-UJ-prys vir Afrikaans

LitNet
Boeke en skrywers

Die wenner van die 2024-UJ-prys is nou bekend.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 21 tot 28 Junie 2024

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Blonde poison by die Baxter: ’n teaterresensie

Maryke Roberts
Teater

"Ek kry nie simpatie met Stella in enige hoekie van my wese nie. Nie eers toe sy die gehoor vra wat hulle sou doen om te oorleef nie. Die besoek aan Auschwitz en Oradour-sur-Glane is ewe skielik weer glashelder en ek voel die walging wat ek daar gevoel het, weer in my keel opstoot. Gelukkig breek die applous dawerend uit en elke siel staan uit hul stoel op."

Persverklaring: Kom "kyk radio" by Innibos Kunstefees se oase vir boeke en kuns

LitNet
Feeste

Boek- en kunsliefhebbers kan vanjaar pitkos kry by die Innibos Kunstefees se ATKV-Kuns-en-Boeke-oase met top skrywers wat die fees bywoon. RSG-luisteraars kan ook kom "radio kyk" wanneer bekende omroepers van daar uitsaai.

Persverklaring: Hulde aan helde-reeks by NALN (2–4 Julie 2024 | 18:00), deel van die Vrystaat Literatuurfees

LitNet
Feeste

Die Hulde aan helde-reeks vind van 2 tot 4 Julie 2024 by NALN in Bloemfontein plaas.

Persverklaring: Innibos Kunstefees huldig Hertzogpryswenner Johan Myburg

LitNet
Feeste

Die aangewese feesdigter vir vanjaar se Innibos Laeveld Nasionale Kunstefees in Mbombela, Johan Myburg, is Woensdagaand 26 Junie gehuldig met musiek, kuns en dans tydens ’n funksie by die ATKV-Kuns-en-Boeke-oase.

Persverklaring: Skryf nou in! Die Glam Guru swaai weer sy towerkwas

LitNet
kykNET Portaal

’n Nuwe seisoen van Glam Guru word eersdaags verfilm, en jy staan nou die kans om een van die gelukkiges te wees om deur Hannon se skêr en grimeerkwas omgetower te word. Wil jy ’n deelnemer wees? Vind hier meer uit.

Press release: Miela’s box on Cape Flats Stories and Radio Eersteriver

LitNet
Lifestyle and entertainment

Miela’s box is a 50-minute radio drama in English and Kaaps. The show will air on Cape Flats Radio, a product of the Cape Flats Stories, and Radio Eersteriver on Sunday, 30 June 2024 at 8 pm.

Persverklaring: 5 moet-kyk redes vir Een keer om die son

LitNet
kykNET Portaal

Episodes sal ook op Catch Up op DStv Stream beskikbaar wees.

Press release: LAMTA announces Hollywood at Theatre on the Bay in Cape Town

LitNet
Lifestyle and entertainment

Lights, camera, action! The Luitingh Alexander Musical Theatre Academy (LAMTA) is excited to present their much anticipated blockbuster dance production, Hollywood. The show is set to light up the stage from 19 to 29 June 2024 at Theatre on the Bay in Camps Bay.

Nuwe skryfwerk

Vermis: saak 2024/M/1225

Marida Weilbach
Poësie

"en ek bid
as jy nog lewe
dat jy
gevind wil word"

Apollo se fees

Salomé Borngräber
Poësie

"die enigste eregas
aanskou die jolyt
uit ’n wolklose hemel"

Droom

Terry Terblanche Botha
Poësie

"Belowe my net een ding, dat tot en met daai dag kom
Sal jy tot dan toe nog saam met my in my drome rondloop?"

Tonnels na hoop

Catherine Janse van Rensburg
Poësie

"Sluk
die lug in
knyp die lig vas
sluimer dieper
hou my drome vas"

Ballade vir ’n geliefde

Marius Nigrini
Poësie

"soos ’n landskap verruklik
so meesterlik proe haar ballades
na koel bergpoele"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved