Of jy ’n leeskringlid, akademiese navorser, joernalis of leerder is, kan jy NALN (Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum) nou via LitNet bereik. As jy byvoorbeeld op soek is na inligting oor ’n spesifieke skrywer, kan jy nou die LitNet Akademies-NALN-katalogus van meer as 38 000 papier- en digitale tekste aanlyn besoek. Hierdie katalogus strek so ver terug as 1973, NALN se stigtingsjaar, en lê as subdomein op LitNet se hoofraam.

"In hierdie skryfstuk verwys ek graag na (net) enkele historiese momente om die aanloop van korpustaalbeplanning vir Afrikaans te illustreer. Dit is van waarde om te meld dat hierdie momente aan die begin nie doelbewuste korpusbeplanning vir Afrikaans ten doel gehad het nie, maar dat dit dikwels die produk was daarvan om ’n gemeenskaplike kommunikasiemiddel tussen verskillende kontaktale daar te stel."

Die Jan H Marais-prys verleen erkenning vir ’n uitstaande bydrae tot Afrikaans as wetenskapstaal. Die toekenning van die prys is afhanklik van ingeligte persone uit die Afrikaanse taalgemeenskap om moontlike wenners voor te stel. Die sluitingsdatum vir nominasies is Maandag 24 Junie 2024.

"Hierdie boek is ideaal vir die geskiedenisprojek wat leerders in die derde kwartaal oor die lewensverhaal van ’n leier moet voltooi."

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Reis saam met die Nasionale Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) in Bloemfontein terug in die tyd. Jan Rabie is eerste aan die beurt, maar nuwe ontdekkings wag: Langenhoven se houtsneewerk; ’n handvol kinderboeke uit boekrakke van vergange jare; dalk die valstande van Erich Mayer, of die Rococo-meubels van Nancy de Villiers ... Wie weet?

Wyno Simes is onlangs as die nuwe kurator van die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) aangewys. Menán van Heerden het met Wyno gesels om meer oor die geskiedenis, literêre erfenis, dienste en oogmerke van NALN uit te vind.

Ons vertel die verhaal van taalstryder Willem Postma se muurhorlosie, wat tans te sien is in die Willem Postma-uitstalling in NALN.

Christo van der Rheede (FW de Klerk-stigting) benadruk die belang van nasionale dialoog vir impak en deelnemende demokrasie op plaaslike, provinsiale en nasionale vlak.

"Put differently, Zuma revived Buthelezi’s pre-1994 messaging in 2023 with a blend of false pro-black advocacy, myopic rule-by-chiefs nonsense, and promises to wannabe politicians and tenderpreneurs of a return to rent-seeking practices reminiscent of the Gupta era."

"Of dalk het Field nog nie by Suid-Afrika, of die suidelike deel van Afrika, of énige deel van Afrika, uitgekom nie juis omdat die oes so skraal is. Nie onder leiers nie, onder politieke leiers."

"I've heard of the blacklisting of campus speakers and the toppling of statues as a result of cancel culture and by the woke brigade generally, but cancelling an entire 'koshuis' must surely rank as a world first."

"Mites oor wit Afrikaners en hulle heldedade is legio – soos daar stories in elke kultuur is. Máár ... wat sê die geskiedenis oor dié mense en 'die Taal' in ’n land waar gelyksoortigheid nog nooit bestaan het nie? Óf daar is halwe waarhede aan beide kante, óf daar is feite waaroor daar geswyg word."

"In die verlede het die groot ontdekkers besit geneem van nuwe, onontginde terrein; die moderne ontdekkers verfilm verbode terrein. Toegerus met ’n selfiestok, GoPro, ’n klein hommel en ’n rugsak waarin daar ’n slaapsak, gasstofie en opslaantentjie, termiese klere, hangmat, kos en gebottelde water is, durf die treinboemelaar sy ontdekkingsreise aan."

"Ons was onapologeties trots Afrikaans. Omdat ons in die buiteland gewoon het, het ons gesien hoe subkulture in multikulturele samelewings trots omgaan met hul eie identiteit en dat hoewel almal doodpragmaties Engels gebruik vir besigheid, daar nie van hulle verwag is om hul identiteite prys te gee nie."

"Daar is op Facebook en in die brieweblaaie gespot met resensente wat woorde soos 'funesties', 'lavranties' en 'hilaries' gebruik. Beskrywings waarvan ek soveel weet as ’n kat van saffraan."

"Op Maandag 3 Junie 2024 het een van die bekendste teoloë van die 20ste eeu, Jürgen Dankwart Moltmann (1926–2024), die grense van hierdie lewe oorgesteek en die 'onbeperkte ruimte' (Job 36:16, 2020 Afrikaanse Vertaling) van God betree."

"Die President sê deur hul stemme het Suid-Afrikaners dit duidelik gemaak dat hulle die basiese benodigdhede van ’n lewe wil hê wat gemaklik, gelukkig, gesond en veilig is. Deur hul stemme het hulle gewys dat hulle genoeg kos wil hê om te eet. Water wat skoon is. Bekostigbare elektrisiteit wat altyd beskikbaar is."

"Jacob Zuma en sy MK-party (MKP) se kanse om die Wêreldhof te oortuig dat die afgelope verkiesing ’n bedrogspul was, is volgens regsgeleerdes en politieke kenners ’n ronde nul."

"Wat politieke waarnemers en konstitusionaliste in die politiek en in die breër samelewing intussen ’n kollektiewe sug van verlugting sal laat slaak, is die vooruitsig dat ’n (ver)swak(te) MK van die mag ontneem sal word om sy ongrondwetlike agenda in werking te stel."

"Vir sommige is die hele bohaai oor Wilgenhof ’n storm in ’n teekoppie en ’n verlies aan tradisie. Ander beskou dit as ’n geleentheid om te wys die universiteit is ernstig om te transformeer tot ’n instelling waar alle Suid-Afrikaners welkom voel. Dit volg nadat die US ’n aanbeveling van ’n paneel aanvaar het dat Wilgenhof, die universiteit se oudste manskoshuis is, gesluit moet word."

"Daar is nie veilige skuilplekke en wagte vir elke kind nie. Ook nie verantwoordelike volwassenes wat hulle môre sal kom haal en dan sal alles reg wees nie."

"Bijzonder boeiende bundel met 295 brieven en brieffragmenten. Vooral brieven, kaarten en notities aan geliefden (Felice Bauer en Milena Polak), Max Brod, familieleden, ook brieven aan collega’s, uitgevers en officiële instanties."

Tobie Cronjé lees Jan Spies se verhaal "’n Poort deur die koue" voor. Die verhaal het oorspronklik in Poort deur die koue, in 1984 deur Tafelberg uitgegee, verskyn.

"Herhalende kwessies oor gender, kulturele identiteit, politieke vraagstukke en sosiale euwels borrel onverpoosd na die oppervlak om die leser se gewete te verontrus. Ons is ’n samelewing wat steeds siek is, laat Wyngaard ons deurgaans weet. Hier is die medisyne. Hier is die kuur. Gaan jy dit drink of gaan jy die dokter steeds wantrou?"

"Ek het een van elk van die genoemde blokkiesraaisels ingevul en watter heerlike ervaring. Party van die raaisels is moeilik omdat dit ’n hele idioom bevat (byvoorbeeld 'in jou dop kruip') en ek was nie daarop voorbereid nie. Wat natuurlik heerlik uitdagend was, was die koderaai, my gunsteling – regtig diep dink en al die breinselle gebruik."

"Soms lees ’n mens ’n roman wat soos ’n stel Russiese houtpoppies ineenpas. Elkeen vertel sy eie storie. Maar in hierdie geval kom ons poppe uit die harde wêreld van Namakwaland en die Richtersveld. En hul praat Afrikaans. In streektaal so eie aan hierdie deel van Afrika dat die skrywer dit met voetnotas vir die leser toeganklik maak."

"Reeds van die begin toon die roman trekke van ’n tipiese tragedie. Die agtergrond van hierdie onstuimige tyd in Suid-Afrika van net ná die Tweede Wêreldoorlog tot en met die vroeë tagtigerjare dui immers op ’n atmosfeer waar trauma gedy. Hierdie somberheid word egter op ’n treffende manier realisties gehou deur die beskrywings van die alledaagse lewe van die inwoners van Claremont en Lady Selborne."

"Dit is te vroeg om nou al te probeer voorspel wat sal gebeur, maar ek hoop van harte dat die verskraling van gedrukte media, en die rol van die kuberruim, op ’n manier nuwe ruimtes vir die resenseer van Afrikaanse boeke sal laat ontstaan. Miskien ’n ydele droom, maar gun my dit."

"Skryf is ’n voortdurende onvrede met die tevredenheid. Daarom is dit half jammer ’n skrywer is net een maal in hierdie wêreld. Ek sê altyd ’n mens moet drie lewens hê: om te lewe, om te lees, om te skryf." Pirow Bekker se skrywersalbum is nou bygewerk.

"Indien (wit) gay, manlike Suid-Afrikaners ’n oerwond het, is dit beslis die Sizzlers-bloedbad begin 2003 in Seepunt."

"Teachers who have used Sharkey in their classes will feel very comfortable moving on to Marked. It is a solid classroom reader. It has enough flesh on the bone to tick all the boxes of the curriculum, while offering the children a fast-paced, enjoyable read."

Dit is ’n voorreg om die volgende vier boeke wat deur die beoordelaars uitgesonder is vir die kortlys van die UJ-prys 2024 bekend te maak. Hier is die inligting.

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

"Ons hou aan films maak, ons hou aan droom, ons hou aan stories vertel. En die Silwerskermfees hou aan vernuwe om soveel filmmakers as moontlik geleenthede te bied om hul unieke stemme te laat hoor, te ontwikkel en ’n speelvak te bied waar daardie werk kan skitter."

"Ons glo in die toekoms van Afrikaanse film en televisie, in die belangrikheid van ’n wye verskeidenheid stemme, en in die krag van stories om lewens te verander." Só sê Waldimar Pelser, direkteur van M-Net se Premium-kanale, oor die 12de kykNET Silwerskermfees wat vanjaar vanaf 28 tot 31 Augustus by die Bay Hotel en Theatre on the Bay in Kampsbaai plaasvind.

"We believe in the future of Afrikaans film and television, in the importance of a wide variety of voices, and in the power of stories to change people’s lives." These are the thoughts of Waldimar Pelser, director of M-Net Premium Channels, on the 12th kykNET Silwerskerm Festival, to be held from 28 to 31 August this year at the Bay Hotel and Theatre on the Bay in Camps Bay.

"My liefde vir koffie het op Volmoed begin. Ek was agt jaar oud en het deur die opening in die plankheining geklim om by tant Martjie langsaan te gaan kuier. Veral wanneer sy koffiebone op die oop vuur in ’n groot ou ysterpot gerooster het." Lees meer oor Karen Hart se potgebraaide lamsboud met koffie en bosbessies.

PEN Afrikaans se aanlyn kursusse het al ’n instelling op ons jaarprogram geword en dit is vir ons ’n voorreg en ’n plesier om vanjaar in vennootskap met die Nasionale Afrikaanse Teater-inisiatief (NATi) ’n aanlyn kursus oor die resensering van teaterproduksies beskikbaar te stel. Hier is nog inligting.

Amazwi South African Museum of Literature is proud to be part of the National Arts Festival 2024.

"in die koggelende kersvlam
sien ek jou skadubeeld dans"

"jy het geglo hy sal verander
aan daardie hoop het jy bly klou
al het jy bewus geraak
van sy liefde vir ’n ander vrou"

"ek lê
op my bed
en sien dis jy
jou foto
op my skerm
vibreer"

"maar soms word ’n flikkering
tog waargeneem duskant kontoere
wat soos die oë van ’n ou man lyk"

"Hoe maak jy babas staan in gelid,
hierdie kindersoldaatjies oor wie ons nou bid?"

"Maak ’seblief vir my
dan net ’n donkie se kakebeen
om U kinners te wreek op dié wat hulle seer laat kry."