Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 978

01/12/2023


  Krities Afrikaans

LitNet: Q* lui ’n nuwe era in

Fresh off the press 

The South African alphabet of affirmations

Author: Nyasha Williams
Publisher: Penguin Random House South Africa
ISBN: 9780637001458

A book of affirmations that highlights each of South Africa’s eleven official languages: Sepedi, Sesotho, Setswana, siSwati, Tshivenda, Xitsonga, Afrikaans, English, isiNdebele, isiXhosa and isiZulu. The affirmations are written by ten authors, adding to the piece in their home language. The book is a love letter to children (especially black, Indigenous, and people of colour) in South Africa honouring their magic, worth and power.

Menings

In die beeld van die Skepper: ’n kykie in die toekoms van Kunsmatige Algemene Intelligensie (KAI)

Sidney Gilroy
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"Terwyl ChatGPT uitblink in die genereer van reaksies gebaseer op bestaande data, gaan Q* verder deur ’n vermoë te toon om logies te redeneer oor abstrakte konsepte en om onafhanklik oplossings te skep."

Kleinboet Staphorst antwoord Cicero

Luan Staphorst
SêNet-briewe

"Ek tref dus ’n onderskeid tussen diskwalifiserende kritiek, wat Cicero aanroer, en kwalitatiewe kritiek, wat deur beide Cicero en Roux geopper is; slegs eersgenoemde is in hierdie skrywe ter sprake."

Die kuns en die wetenskap van skouervervangings

Freek Robinson, Heckroodt Laubscher
Onderhoude

Heckroodt Laubscher is ’n ortopediese chirurg wat in skouervervangings spesialiseer. Laubscher verduidelik aan Freek Robinson hoe hierdie prosedures werk en wie daarby baat. “Hoe ver is ons van die skep van ’n bioniese mens?” vra Robinson hom.

Die transformatiewe reis ná veragtering: vervangende regerings in die plek van die regime

Koos Malan
Seminare en essays

"Die huidige ANC-regime ly, soos in ’n vorige bespreking verduidelik, konstant verlies van regeermiddele en regeer gevolglik oor al hoe minder."

’n Oorsig oor die Jakes Gerwel-gedenklesing 2023 | About the Jakes Gerwel commemoration lecture 2023

Paul Kammies
Seminare en essays

"Na ’n kort video waar vorige fellows express’et hoe Paulet Huis hul lewens fundamenteel verander het, het dr Sooliman aanlyn byrie geleentheid aangesluit. ’n Opportune oomblik. Sy lesing was soaked innie betekenis van geloof en spiritualiteit."

Skei of bly – die impak van hoë konflik in langtermynverhoudings

Louis Awerbuck
Seminare en essays

Die feesgety is vir baie mense ’n tyd van samekoms. Vir sommiges is dit ’n tyd van vreugde. Vir andere beklemtoon gesins- of familiegeleenthede die klowe wat bestaan. In hierdie artikel skryf Louis Awerbuck, na aanleiding van ’n onlangse akademiese artikel, oor hoëkonflikverhoudings en egskeiding.

Outo-immuunsiektes en die enigmatiese konsep van self

Hoffie Albertyn
SêNet-briewe

"Die basis van immunologie, in elk geval van hoe dit in die Westerse wêreld kategories aanvaar word, is dat die self self is en nonself nonself is en dat die twee heeltemal onversoenbaar is. En dat mens se immuunstelsel dienooreenkomstig reageer."

Die belewenis van die tussenwerpsel "genoeg is genoeg"

Rex van Vuuren
SêNet-briewe

"Genoeg is genoeg is ’n stopteken, of dalk beter, ’n toegeeteken, waar ek paradoksaal tegelyk versadig en leeg voel."

Eyeless in Gaza

David Willers
Opinion

"The grim reaper is everywhere to be seen as these tragic events unfold. Beyond the rights and wrongs, the claims and counter-claims, this war, like all wars, has already resulted in the deaths of thousands of non-combatants ..."

I finally watched Shaka iLembe

Mphuthumi Ntabeni
Seen elsewhere | Elders gesien

"It just wanted to cannibalise the current cultural fetish. So, I think it should be judged based only on the quality of its drama."

Uit die argief

Kunsmatige intelligensie: Kan ’n bot die Hertzogprys wen?

Jean Oosthuizen
Menings (2023)

"Wat sal gebeur as kinders KI gebruik om vir hulle kreatiewe opstelle en gediggies en dinge te skryf? Ek dink dit is die meer onmiddellike probleem waarmee ons sit. Die eerlikheid van jonger skrywers en kinders. Dit sal dalk nog ’n rukkie (’n paar jaar?) neem voordat ons uitgewers en beoordelaars van groot toekennings gefnuik kan word."

Twaalf nuwe geakkrediteerde akademiese artikels hierdie week

’n Oorsigtelike ondersoek na die oorweging en toepassing van openbare belang tydens Suid-Afrikaanse samesmeltings en oornames

Anton van Wyk, Anmar Pretorius, Derick Blaauw
LitNet Akademies (Ekonomiese en Bestuurswetenskappe)

"Die bevindinge toon dat daar elke jaar baie samesmeltings (met plaaslike asook internasionale vennote betrokke) in Suid-Afrika plaasvind, met ’n totaal van 3 263 oor ’n tydperk van 10 jaar."

"[L]aat my so hard skel tot die valse vrou": Voorstellings van vroulikheid in Anna Neethling-Pohl se Afrikaanse vertalings van William Shakespeare se Julius Caesar en Antony and Cleopatra

Danie Stander
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Hierdie ondersoek werp lig op die vertaalstrategieë wat Neethling-Pohl aanwend om die geslagsgebaseerde magsverhoudinge in hierdie twee dramas toe te lig."

’n Korpusgebaseerde ondersoek na kohesieskakels as kenmerkende eienskap van outeurstyl van Dana Snyman en André le Roux

Anneen Church, Angelique van Niekerk
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Skrywers laat ’n spoor van hul outeurskap agter wanneer hulle ’n teks skryf, aangesien elke persoon ’n voorkeur vir sekere linguistiese items het (Louwerse 2004:207)."

Al is my stem gebroke, my asem sonder krag ... Geleefde religie en die werking van die kerklied

Elsabé Kloppers
LitNet Akademies (Godsdienswetenskappe)

"Waar ons tot swye kom in die uur van ons diepste verdriet en in ons uur van dood, dra die lied uit ander se monde ons deur die donker."

Die kreatiewe aanbieding van kultuurelemente binne Afrikanerbesienswaardighede

Esmarie Myburgh, Lindie (Engelina) du Plessis, René van der Vyver
LitNet Akademies (Ekonomiese en Bestuurswetenskappe)

"Dit is belangrik dat die studie se bydrae nie beperk word tot die Afrikanerkultuur nie. Die rede is dat kultuurelemente ook binne elke ander kultuurkonteks bestaan en dat toeriste wêreldwyd op soek is na kreatiewe kultuurervarings, wat veral ’n multikulturele land soos Suid-Afrika bevoordeel."

Vonnisbespreking: Die jongste "gly-en-val"-uitspraak teen ’n winkeleienaar: ’n Ontkenning van die Chartaprops-verweer?

Johan Scott
LitNet Akademies (Regte)

"Hierdie uitspraak sal beslis in die kraam pas van inkopiegangers wat daagliks supermarkte besoek, maar is slegte nuus vir winkeleienaars."

’n Ondersoek na die gebruik van voorsienbaarhede en gemengde leer in Afrikaanstaalverwerwing vir dowe taalaanleerders

Marthie de Waal
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Deur taalverwerwing vir dowe taalaanleerders uit verskeie invalshoeke te bekyk (naamlik die taakgebaseerde benadering en gemengdeleermodelle as onderriginstrumente) kan ’n ryker begrip daarvan verkry word om sodoende doeltreffende Afrikaanstweedetaalonderrig vir dowe aanleerders te verseker."

Johannes Chrusostomus en die transformasie van die diskoers van voortplanting en geboorte in die vroeë Christendom

Chris L de Wet
LitNet Akademies (Godsdienswetenskappe)

"Die artikel ondersoek eerstens die klemverskuiwing van om kinders te baar (teknogonia) na die opvoeding van ’n kind (paidotrofia), wat ouerskap definieer. Dan gaan die studie voort om die transformasie van Christelike voortplanting vanuit die oogpunt van androgeneratiwiteit te beskou."

Taakgebaseerde taalkunde-onderrig in Afrikaans Huistaal graad 4: ’n vernuwende benadering

Antoinette van der Hoven, Michele van der Merwe
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Taal is ’n instrument vir denke en kommunikasie wat leerders bemagtig om kennis te versamel, hulle identiteit, gevoelens en idees met ander te deel en om hulle realiteit te bestuur."

Onderrigtaalkeuses van Afrikaanse rekeningkundestudente: faktore, gevolge en aanbevelings

Gretha Steenkamp, Petro Gerber
LitNet Akademies (Ekonomiese en Bestuurswetenskappe)

"By die Universiteit Stellenbosch (US) kan rekeningkundestudente kies om óf in Afrikaans óf in Engels onderrig te ontvang. Ná die aankondiging dat die eksterne rekeningkundige raadseksamens vanaf 2022 slegs in Engels geskryf kan word, bevraagteken Afrikaanssprekende rekeningkundestudente egter hul keuse van onderrigtaal."

Suid-Afrikaanse ouers se dilemma: Is die muis nou baas? Die soeke na groter sekerheid oor lyfstraf tuis

Rinda Botha
LitNet Akademies (Regte)

"Die ongrondwetlikheidsverklaring kom te midde van ’n krisis oor geweld teen vroue en kinders in Suid-Afrika en is in daardie opsig begryplik. Nogtans val dit ook saam met ’n drastiese agteruitgang in kinderdissipline en -gedrag en onrusbarende jeugmisdaadsyfers."

Vraagtekengebruik in gebruikerskommentaar op Afrikaanse webtuistes: ’n korpuslinguistiese studie

Lisa Kruger
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die gebruik van vraagtekens en ander leestekens om elemente soos intonasie, luidheid, tempo en pouses aan te dui, dui daarop dat daar by informele geskrewe internettaal ’n behoefte is om paralinguistiese tekens te gebruik."

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Begin van die kwartaal! LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Nou op Voertaal

"Waarom Geert?" ’n Swart week vir die Nederlandse politiek

Annemarié van Niekerk
In het nieuws

"Verlede week was ’n swart week vir die Nederlandse politiek toe Geert Wilders se regspopulistiese PVV in die Tweede Kamer-verkiesing ’n verpletterende oorwinning behaal het."

Trevor Noah met gesogte Nederlandse toekenning vereer

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"In ’n tyd waarin humor onder druk is, spreek dit boekdele dat die direksie van die Praemium Erasmianum-stigting die betrokke tema gekies het, na aanleiding van die titel van Erasmus se belangrikste werk."

Ballingskap is baie Suid-Afrikaners se enigste opsie

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Hy sê dit voel amper verkeerd of disrespekvol teenoor diegene wat gevlug het om weg te kom van die gruwels van apartheid om die woord 'ballingskap' te gebruik wanneer daar verwys word na die meer onlangse verskynsel van Suid-Afrikaners wat uit hul geboorteland vlug weens verskeie faktore wat hulle lewens direk of indirek bedreig."

Suid-Afrika het van die hoogste misdaad in Suider-Afrika

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Suid-Afrika het van die hoogste algemene misdaadsyfers in Suider-Afrika, met Mosambiek kort op sy hakke."

Politieke partye en burgerlike organisasies sit koppe bymekaar om ANC te verslaan

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Benewens die agt politieke partye van die handves was daar meer as 30 organisasies teenwoordig in Ekurhuleni, waar die gesprek gevoer is."

Uitvoergehalte: "Sal jy?" deur André Schwartz

Izak de Vries, André Schwartz
Muziek

"Jy slaan die spyker op die kop – dit is inderdaad ’n kunsfilm in die kleine. Ek kan met oortuiging sê dat daar beslis nog nie so ’n video in Afrikaans gemaak is nie."

Uitvoergehalte: "Wil jy sien hoe lyk die hemel" deur Christof Berg

Izak de Vries, Christof Berg
Muziek

"Karel Schoeman het ’n onvergeetlike rol in my lewe gespeel. Sy geselskap het my altyd vol vrae gelaat. Ons was baie goeie vriende gewees en het dieselfde belangstelling in kuns gedeel."

Jou siel is vol in Chobe

Maryke Roberts
Reizen

"Hy gee ’n bietjie agtergrond en sê die rede vir die oorvloedige dieregetalle in die park is dat Botswana nog nooit in ’n oorlog betrokke was nie."

Boeke en skrywers

Emperor of Rome: Mphuthumi Ntabeni interviews Mary Beard

Mphuthumi Ntabeni, Mary Beard
Books and writers

A transgender Roman emperor? Why were there no bedrooms in Caesar’s palace? How about an emperor who may have worn more shoes than Imelda Marcos? Is democracy better than a benign dictator? These are but a few of the hot topics Mphuthumi Ntabeni teases out of Mary Beard during an interview in Cape Town.

Op hol met Nini Bennett-Moll se heerlike artikel op Versindaba

Crito
Menings

"Word skoliere nog genoegsaam op skool voorberei om nie net verstrooiingslektuur te lees nie, maar ook meer ingewikkelde, literêre romans en poësie? Wat is die situasie by universiteite? Wie is die volgende Louise Viljoen? Gaan Jean Meiring weer terugkeer? Is koerante en tydskrifte nog die teelaarde vir kreatiewe skryfwerk?"

Still breathing | Etienne van Heerden Veldsoirée 2023

Tony Jackman, Marita van der Vyver
Etienne van Heerden Veldsoirée

Tony Jackman interviewed Marita van der Vyver on her novel Still breathing and her memoir A long letter to my daughter. What is it like to get older? How does one hold an entire cast of characters in one’s hand? Are her characters based on real people? How does it feel to dream in a language that differs from the one your daughter dreams in?

Wie mag resensies/lesersindrukke skryf?

Stefaans Coetzee
SêNet-briewe

"Hierdie debat is broodnodig in die tegnologiese era, veral vir groei in die boekebedryf. Ek ondersteun dus die skrywe, al stem ek uiteraard nie saam nie."

Oor boekresensies, lesersindrukke, uitgewers en skrywers

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Eerder as om óók hier in die kryt te spring oor wie wat mag doen, wil ek eerder fokus op ’n speler wat verlore raak in die losgemaal: die leser."

Ink in my pen: Madri Victor praat oor manuskripontwikkeling, waarom skrywers skryf en die sin van boeke

Naomi Meyer, Madri Victor
Onderhoude

"Mense kan op verskillende maniere opgebou word. Dit is goed en nodig om geprys te word, maar om uit te wys wat skort met die teks is ook ’n manier om ’n skrywer op te bou. Ek praat nou as manuskripontwikkelaar, nie as resensent nie, hoor. Wanneer ek in my hoedanigheid as ontwikkelaar of mentor uitwys hoe jy jou storie kan verbeter, is my doel om jou nuwe vaardighede te leer."

Inkwenkwezi Efihlakeleyo: Uhlalutyo Lwencadi | The hidden star translated: A book review

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"Mandivale ngokucoma Umuzi/Praesa ngalo mbono mhle kangaka wokuguqulela le ncwadi kulwimi lweSintu. Nakugqirha Guzula ngomsebenzi omhle encomekayo." | "I think this is a superb translation that not only makes the book accessible in Xhosa, but, because a language lends a new way of seeing the world, will enrich your knowledge and enjoyment of the book even if you have already read it in English."

Toegepaste taalkunde in Afrikaans met redakteurs WAM Carstens en TJ van Dyk: ’n lesersindruk

Barend van der Merwe
Lesersindrukke

"Ek meen nie dat Toegepaste taalkunde in Afrikaans die soort boek is wat ’n mens juis wil saamneem see toe na ’n lang, harde jaar nie. Tog behoort die lees daarvan vir enige persoon wat lief is vir taal, ’n verrykende oefening te wees."

Die grondgeitjie roep deur Emmie Bedeker: ’n lesersindruk

Jan Swanepoel
Lesersindrukke

"Die bundel bevat 46 meestal kort gedigte wat nie in afdelings verdeel is nie. Daar is ook ’n sewetal foto’s uit die digter se versameling in die boek opgeneem."

Ouma Mollie gaan terug skool toe deur Fanie Viljoen: ’n resensie

Dewald Koen
Resensies

"Hierdie stoute ouma is pret! Sy maak dalk nie die lekkerste fudge nie en sy verstaan nie priemgetalle nie, maar ’n dag saam met haar sal geen kind ooit vergeet nie."

Onderhoud met Sophia Kapp oor die Wen!-reeks

Louise Viljoen (JBay), Sophia Kapp
Skrywersonderhoude

"Kinders doen goed wat vir hulle lekker is, en die beste manier om hulle aan die lees te kry en te hou, is om vir hulle boeke te gee wat lekker lees."

Jacques Coetzee reading with the Ecca group

LitNet
Books and writers

Award-winning poet Jacques Coetzee will be reading in Gqeberha on 5 December when the Ecca Poets will launch their new collection, The salt of being.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 18 November tot 1 Desember 2023

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Stemme

Jirre, waar’s my kind?

Brian Fredericks
Stemme | Voices | Amazwi

Vir Stemme, LitNet se dialoogprojek saam met die Suidoosterfees, NATi en die ATKV, is tien dramaturge genader om kort dialoë te skryf. Twintig akteurs is gevra om daarin te speel en tien regisseurs het elkeen ’n stuk afgerond. In Brian Fredericks se dialoog Jirre, waar’s my kind? vertolk Charlene le Roux en Curtley Pitt die rolle. Andre Samuels was in die regisseurstoel.

Leefstyl

artwords: existential notes

Azille Coetzee
artwords

"I wasn’t prepared for what I would find at the exhibition, which is like stepping into a poem. The gallery is a page, the walls are the line, and I – I am the eye that flits from word to word, that lingers."

artwords: Collage text | Text collage

Benjamin Coutouvidis, Jean Dreyer, Katherine Glenday
artwords

"When text is written in ink, and clay writes as words, the collaboration between Benjamin Coutouvidis and Katherine Glenday forms a collage of sentences in tones of red and green."

’n Onderhoud met Janelle Visagie oor The sound of music: Die heuwels juig weer!

Maryke Roberts, Janelle Visagie
Teater

"Ek was vandag by een van die repetisies en sien so uit na gehore se reaksies, want ek kon nie my trane stop nie. Die kinders en die cast en die regie is so wonderlik. Dis net ’n absolute fees."

Killers of the flower moon: ’n filmresensie

Leon van Nierop
Film

"Oppenheimer en Killers of the flower moon is amper ’n soort grafskrif vir die krag van ’n rolprent op die wyedoek. Jy moet verdwerg raak deur ’n reuseskerm om werklik geraak te word deur die intieme gruwelstorie wat voor jou afspeel."

Press release: LAMTA’s Spring awakening rock musical a hit

LitNet
Lifestyle and entertainment

The season must end this weekend on 3 December 2023. More information here!

Wetenskapfiksiekompetisie

Die Toorpen | Wetenskapfiksiekompetisie

Marthie Hauptfleisch
Fiksiekompetisies

"Hy wonder of die pen kan skryf. Kliek-kliek-kliek druk hy die pen se knoppie. Verbeel hy hom of het hy die houtvloer nou net onder sy voete voel vibreer?"

Die geheim van Caban | Wetenskapfiksiekompetisie

Troula Goosen
Fiksiekompetisies

"Voor hulle skuif ’n paneel weg. Mira suig haar asem in toe sy die blou bal sien wat reg voor die ruimteskip hang. Dink net! ’n Planeet met water en suurstof nes die aarde waarvandaan hulle grootjies dekades gelede moes vlug."

Nuwe skryfwerk

Waar die jasmyn

Willem de Swyger
Poësie

"en droom
van die stil nag
se soete rus"

Stilswyende sonsak

Jaco du Toit
Poësie

"Bloeiende sonsak
Brekende wit lig
Bring die einde aan die lang dag"

Judas

Neo Mehlomakulu
Poësie

"toe ek myself aan jou toevertrou
was jy die engele gabriël, michael en raphael"

Wêreldskrake

Chadwin Verwey
Poësie

"Vriende, familie loop voor
Sing jy nog ooit in die koor
Nuuskierigheid breek deur die muur
Vra hulle
Waarmee is jou siel versier"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2023 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved