Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 952

02/06/2023


  Krities Afrikaans

LitNet: Water. Armoede. ANC-sjampanje.

Pasverskyn

Onder ’n bloedrooi hemel

Skrywer: Annemarié van Niekerk
Uitgewer: Tafelberg
ISBN: 9780624093596

In haar memoir vervleg Van Niekerk haar eie lewensverhaal aangrypend en onthutsend eerlik met ’n verkenning van die groot kwessies in ons land: geweld teen vroue, skuld en onmag, aandadigheid en keuse. Onder ’n bloedrooi hemel is ’n diep ontroerende persoonlike reis, van geweld na genade, meesterlik vertel.

Menings

Water, armoede, politieke onverskilligheid en cholera in SA

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Jy kan jou kind se bababottel hóéveel keer in die mikrogolf sit om te ontsmet; die water waarmee jy sy formule aanmaak, is nie suiwer nie. Dis water wat deur die plaaslike munisipaliteit en oorhoofs deur die nasionale Departement van Water en Sanitasie voorsien word."

Gaan water soos elektrisiteit word?

Freek Robinson, Chris Heymans
Onderhoude

Suid-Afrika sit skielik met ’n cholera-probleem, en dit ná ons vir baie jare van die skoonste water van alle lande in ons krane gehad het. Freek Robinson gesels met Chris Heymans om te verstaan wat lande soos Indië en Ethiopië skynbaar reg doen, maar ons nie.

Waarom ouers nou wérklik aan die BELA-wetsontwerp aandag moet gee: ’n onderhoud met Jaco Deacon

Naomi Meyer, Jaco Deacon
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Die staat sukkel om kwaliteitonderrig by 80% van die land se skole te lewer en wil nou kortpad vat met die wysigingswet om beheer te neem oor die goed funksionerende skole deur meer magte vir onderwyshoofde te gee oor onder andere taal en toelating. Ouers moet eenvoudig vasskop – élke skool behoort kwaliteitonderrig te gee, en as dit nie gebeur nie, moet die probleem daar aangespreek word."

Eksamenwenke aan ouers en leerders: Faeed Amardien, ’n opvoeder, gee raad

Naomi Meyer, Faeed Amardien
Skole

"[J]y weet reeds waarom jy elke dag vroeg opstaan en skool toe kom. Hou aan met hierdie narratief. Dit is nie tevergeefs nie. Ignoreer die geraas rondom jou. Jy het die vermoë om sukses te behaal."

Eksamenwenke aan ouers en leerders: Renette Symington, ’n opvoeder, gee raad

Naomi Meyer, Renette Symington
Skole

"Bêre jou selfoon baie ver weg wanneer jy leer. Sit by ’n werksarea en skryf. Moenie op jou bed lê, na die werk staar en verwag dit gaan self in jou kop klouter nie."

ATKV-redenaars 2023: die perspektief van ’n taalonderwyser

Lida de la Bat
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Ek moet bieg – ek was nie verlede week besonder lus om vir ’n hele middag na toesprake te luister nie. Dis nou eksamen, en ek het vraestelle gehad wat moes klaar. Op pad huis toe was ek egter verbaas oor die oorweldigende gevoel van hoop wat ek ervaar het. ... Ons kinders is orraait."

Aanvaardingstoespraak: Die Jaap Durand-Denise Ackermann-toekenning vir Eenheid, versoening en geregtigheid

Marlene le Roux
Menings

"Kyk ek na my geboortedorp, Wellington, sit daar Sondae twee afsonderlike gemeentes regoor mekaar met die standbeeld van Andrew Murray tussenin."

Rusland-Afrika-verhoudinge en die opkoms van ’n nuwe wêreldorde

Fanie Herman
Seminare en essays

"Die rol van Afrika in internasionale politiek is aan die toeneem. Een van die grootmoondhede wat Afrika se groei met verwagtinge dophou, is Rusland. ’n Belangrike rede vir Rusland se hernude belangstelling in Afrika is die soeke na voormalige Sowjettydperk-vennote en lande wat anti-imperialistiese en anti-Westerse beskouings het. Sulke vennote kan Rusland help om ’n nuwe wêreldorde te skep. Vanuit ’n historiese perspektief is dit eerstens nodig om te vas te stel hoekom Rusland in Afrika belangstel."

Verslag ‒ ASSAf-bespreking: The impact of Artificial Intelligence (AI) on Scholarly writing and publishing

Dirk Postma
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

ASSAf se tweede rondetafel-, aanlyn bespreking oor ChatGPT wat op 26 Maart 2023 gehou is, het gehandel oor die invloed van Kunsmatige Intelligensie (KI) op akademiese skryfwerk en publikasies. Die paneel onder leiding van emeritusprofessor Mike Lambert (UK) het bestaan uit drie kundiges uit die KI-omgewing, Tommie Meyer (UK), Burgert Senekal (UV) en Bhekisipho Twala (TUT). Dirk Postma lewer verslag.

The implications of ChatGPT in academia and journalism

Hannah Theron
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

Two reports about this seminar, written by BA Honours journalism students, were selected in partnership with Stellenbosch University’s Department of Journalism for publication on LitNet. Herewith Hannah Theron’s report.

Friend or foe? Expert panel tackles ChatGPT debate

Talia Kincaid
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

Two reports about this seminar, written by BA Honours journalism students, were selected in partnership with Stellenbosch University’s Department of Journalism for publication on LitNet. Herewith Talia Kincaid’s report.

Seen elsewhere: The news of Eusebius McKaiser’s passing is utterly devastating

Kate Sidley
Books and writers

"He challenged us as a country and individually, to think and write and reason and argue better, and to be better."

Uit die argief

Water: Wag daar ’n ramp op ons?

Freek Robinson, Abri Vermeulen, Charl van der Walt
Onderhoude (2022)

Is die waterkrisis so akuut soos die Eskom-krisis? Ingenieurs Abri Vermeulen en Charl van der Walt skets vir Freek Robinson die breë prentjie oor watersekerheid, vaardigheidstekort, veilige drinkwater, water-en-sanitasie-infrastruktuur, klimaatsverandering en vinnige verstedeliking.

Water

Olivia M Coetzee
Poësie (2017)

"In 20 dae is daa nie mee waterie.
Die krane se drip gan ophou,
die arm kinners ennie arm oumense
gan vi Dood eeste onmoet"

H2O

Bettina Wyngaard
Rubrieke (2018)

"Dit maak my senuweeagtig wanneer Oumie van Voorheen praat. Sy sê ons verdien om te weet wat ons verloor het. Voorheen. Voorheen, toe sy nog ’n klein dogtertjie was, was daar water so ver as die oog kon sien." Bettina Wyngaard skryf 'n apokaliptiese verhaal oor die waterkrisis.

’n Donker wolk en ’n nuwe skooljaar: ’n gesprek met ’n skoolhoof van Kuilsrivier

Naomi Meyer, Anonieme skoolhoof van Kuilsrivier
SA Skoleseminaar | Schools Seminar (2022)

"Daar’s niks kos by die huis nie. Mense praat van tegnologie om te leer. By ons skool is daar nie kos vir elke dag nie – watse ding is ’n rekenaar by die huis?"

Die Konsepwysigingswetsontwerp op Onderwyswette (BELAB): Afrikaans oorleef op skool solank "redelikerwys doenlik"

Naomi Meyer, Juané van der Merwe
SA Skoleseminaar | Schools Seminar (2022)

"Tans behou die beheerliggaam die reg voor om ’n skool se taalbeleid te bepaal. Die eerste wesenlike verandering wat die wetsontwerp ten opsigte van taal voorstel, is die vereiste dat die beheerliggaam die taalbeleid en enige wysigings daaraan vir goedkeuring aan die hoof van die Onderwysdepartement moet voorlê."

The Basic Education Laws Amendment Bill (BELAB): what parents should know

Naomi Meyer, Robyn Beere, Ebrahiem Daniels
SA Skoleseminaar | Schools Seminar (2022)

"It is important for parents to be empowered and to get involved in the debates around education. .... Parents as well as learners themselves should consider making submissions and having their voices heard."

BELA-wetgewing: ’n onderhoud met ’n tuisskool-ouer

Naomi Meyer, Tuisskool-ouer
SA Skoleseminaar | Schools Seminar (2022)

"Ons het tot dusver geen inmenging of hulp van die staat gehad nie en ek voel hoe minder hulle inmeng hoe beter. Die doel van onderrig is om ’n goeie matriek te kry en jou kind op elke manier te help om daar uit te kom."

It’s time to decolonise Afrikaans

Eusebius McKaiser
Opinion (2016)

"So what’s up with the hesitation to speak Afrikaans publicly? Or to conduct interviews about politics in Afrikaans? Or speak about the magic of books in Afrikaans?"

FW se sjef: De Klerk het nou en dan van ’n ietsie soet gehou

François Ferreira
Menings (2021)

"Dit was soms vir my moeilik om kos voor te berei, want ek moes sonder uie, knoffel, groenpeper en sterk speserye kook. Dit is nogal verstaanbaar, want die President kon nie ’n knoffelasem hê wanneer hy diplomate en ander gaste ontmoet nie."

Nou op Voertaal

Krotoa neem haar volwaardige plek op US-kampus in

Maryke Roberts
Academisch

"Die hernoeming van geboue vorm deel van ’n langtermyn visuele regstellingsproses op die US se kampusse in ’n poging om nie net sekere simbole te verwyder nie, maar ook om nuwe visuele simbole bekend te stel wat dui op ’n gedeelde geskiedenis, die diverse stories van Suid-Afrikaners, en openbare ruimtes wat vir almal verwelkomend is."

Leer lees en leer leef

Milton Webber
Zuid-Afrikahuis

"’n Afvaardiging van die Vriende van Afrikaans (VVA) en Doen en Leer het onlangs ’n besoek aan die Lae Lande gebring en ’n praatjie by Zuid-Afrikahuis in Amsterdam gehou om die uitdagings van ongeletterdheid in Suid-Afrika te belig en meer te vertel oor die projekte om leer- en leesprobleme aan te pak."

Poetin se besoek gee Suid-Afrika steeds hoofbrekens

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Buitelandse media het dit vertolk as ’n manier om by wyse van ’n agterdeur aan Poetin immuniteit te verleen tydens die Brics-beraad."

Nog twee provinsies bevestig gevalle van cholera

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"News24 berig die ouditeur-generaal, Tsakani Maluleke, het Woensdag aan die parlement gesê onlangse cholerasterftes is ’n 'harde herinnering' van voortgesette verwaarlosing van munisipale infrastruktuur."

Moord en doodslag gedy steeds in Suid-Afrika

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Al toon van die misdaadstatistieke wat Dinsdag deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) vrygestel is ’n geringe afname sedert die vorige drie maande, moet Bheki Cele onthou dat werklike mense agter daardie syfers sit. Dit is in werklikheid geen rede om fees te vier wanneer meer as ’n kwartmiljoen mense oor ’n dekade vermoor word nie."

Kinderbeskermingsweek skop af met gids teen kuberboelies

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"’n Kuberboeliegids wat bewusmaking skep oor die gevare van tegnologie, sosiale media, seksskrywery (sexting) en kinderpornografie, is Maandag op die eerste dag van die inwerkingtreding van die Nasionale Kinderbeskermingsweek bekendgestel."

Persbericht: Winnie & Mandela

Voertaal
Zuid-Afrikahuis

Op maandag 12 juni gaat moderator Dineo Nhlapo in gesprek met Steinberg, Olitha Lebelo van de Zuid-Afrikaanse ambassade en Kier Schuringa, expert op het gebied van de anti-apartheidsbeweging(en) in Nederland, over de afbeelding van Winnie toentertijd en tot heden.

Persbericht: De opkomst van Zuid-Afrikaanse helden

Voertaal
Zuid-Afrikahuis

Heldenburgers stonden op uit deze uitdagende omstandigheden om de handen ineen te slaan in hun gemeenschap en van dienstverlening een prioriteit te maken.

Persbericht: Tournee Lezersprijs De Bronzen Uil

Voertaal
Literatuur

Het boek De gelijktijdigheid der dingen staat centraal tijdens drie literaire middagen in Amsterdam, Utrecht en Hilversum. Auteur Frouke Arns zal door Voertaal-journalist Ingrid Glorie geïnterviewd worden over de totstandkoming van haar debuutroman, die werd bekroond met de Lezersprijs van De Bronzen Uil.

Akademies en skole

Die neerslag van Russiese propaganda in kommentare op Maroela Media se nuusberigte oor die oorlog in Oekraïne

Burgert A Senekal
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die oorlog in Oekraïne is die eerste grootskaalse konvensionele oorlog in Europa tussen twee sterk moondhede sedert die koms van die internet, en beide kante het aanlyn platforms aangewend om hul posisie te verdedig, terwyl hulle hulle opponent se posisie probeer ondermyn het."

Hans Blumenberg se filosofiese antropologie

Charl-Pierre Naudé
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"In ’n enigmatiese siening voer Blumenberg aan dat die kwesbare mens die druk van natuurlike evolusie teengaan met die skep van ’n tweede natuur, ’n ekologie van die gees, wat sy eie evolusiereëls het."

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Boeke en skrywers

LitNet se Kommadagga-slypskool in samewerking met die Jakes Gerwel Stigting en Huisgenoot

LitNet
Slypskole

Die drie-week-residensie sluit in: retoerkaartjies na Gqeberha (Port Elizabeth), indien nodig, vervoer tussen die lughawe en Somerset-Oos, ’n gerieflike, eie "kamer met ’n uitsig", die Stigting se inwonende sjef se heerlike maaltye en onbeperkte toegang tot die internet.

LitNet’s Kommadagga workshop with the Jakes Gerwel Foundation and Huisgenoot

LitNet
Books and writers

The residency includes return tickets to Gqeberha (Port Elizabeth), if needed, transport between the airport and Somerset East, a comfortable “room-with-a-view” of your own, housekeeping services and delicious meals prepared by the Foundation’s resident chef.

Yellowface by Rebecca F Kuang: a book review

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"This book is a critique not only of the publishing world, but of our Western culture and late-capitalism-induced way of life."

Impossible skies – life with my brother, the artist Walter Meyer deur Frans Meyer: ’n boekresensie

Jeanne H van der Merwe
Resensies

"Die titel Impossible skies is gepas vir beide broers se ervaring van die hemelruim: Frans wat dit in sy vlugte dwarsoor Afrika verken het, en Walter wat die bykans onmoontlike reggekry het – om die lug op ’n skilderdoek vas te vang."

A review: Recessional by Michael King

Peter Hyslop
Books and writers

"On a thematic level, Recessional deals with the inexorable need for institutions together with us as individuals to grapple with the world and society as it changes, and what happens when institutions and those who run them fail to understand the need for change."

’n Lesersindruk: Converting missions – Carnarvon: A decolonial case study deur Izak C Potgieter

Wilhelm van Deventer
Lesersindrukke

"Deur middel van hierdie publikasie plaas die skrywer die saak van kerke, kerklike verhoudinge en die grondkwessie opnuut in die kollig, veral omdat ’n hele aantal kerke gedurende die koloniale en apartheidstye aandadig was aan die onteiening van grond wat oorspronklik aan inheemse families en volkere behoort het."

’n Lesersindruk van die belewenisse van ’n latinis deur Jan Swanepoel

Gunther Pakendorf
Lesersindrukke

"Veral die noem van Catullus se naam het my aan die opwindings en verwarrings van my prille jeug laat dink, hy wat sy geliefde stoutmoedig vra – of is dit soebat, dalk uitdaag? – om hom weer en weer te soen: duisend maal, daarna honderd en dan weer ’n duisend maal."

Getye van tyd op Jeffreysbaai bekendgestel

Izak de Vries
Boeke en skrywers

"Die tyd en die getye word saam ingespan om soms ’n tydsgees en soms ’n tydloosheid saam te vat."

Die Breytenbach Galery se kinder- en jeugliteratuurskryfskool: Troula Goosen se terugvoer

Naomi Meyer, Mia Oosthuizen, Troula Goosen
Boeke en skrywers

"Die kursus het my egter ander insigte gegee wat gemaak het dat ek met vars oë na my eie skryfwerk kyk."

Die Breytenbach Galery se kinder- en jeugliteratuurskryfskool: Pieter van Zyl se terugvoer

Naomi Meyer, Mia Oosthuizen, Pieter van Zyl
Boeke en skrywers

"Mia het my wakker geskud uit my drome van sprokies vertel sonder harde, baie harde, werk."

Short.Sharp.Stories anthology Fluid: interview with Shari Maluleke, author of "A lone floating flower"

Joanne Hichens, Shari Maluleke
Books and writers

"I’m interested in writing queer South African stories and normalising these experiences. I write about intimacy, gender and sexuality, and I would love it if my writing could really give a voice to intersectional people, often ignored or overlooked."

Short.Sharp.Stories anthology Fluid: interview with Robyn Perros, author of "The window display"

Joanne Hichens, Robyn Perros
Books and writers

"I often want to look away from all that is broken here, and often still do, but there is something that makes looking away in South Africa particularly haunting, I find. If you look away with your eyes, does it mean you look away with your mind, your heart, etc?"

Om vooroordele eenkant toe te skuif

Koos Kombuis
Boeke en skrywers

Koos Kombuis lees vandeesmaand twee romans wat hom op ’n reis geneem het. Hy het bewustelik boeke gelees wat hom erg uitgedaag het. Soms, vertel hy, moet ons ons eie vooroordele eenkant toe skuif, want dan ontdek ons gemeenskappe en mense wat ons andersins nooit sou beleef nie.

Simpatie en meelewing

Crito
Boeke en skrywers

"Dis nie nodig om taal met spiere in te span nie. Wel taal waarin ’n stil, intieme aanvaarding baie voelbaar is."

Nou in Infrarooi deur Tom Dreyer: beleef die Stellenbosch-bekendstelling asof jy daar was

Naomi Meyer, Ansurette Pretorius
NB-Uitgewersportaal

Die bekendstelling van Tom Dreyer se bundel, Nou in infrarooi, het onlangs by Lou-Marié Kruger se huis in Stellenbosch plaasgevind. Kyk video’s van die voorlesings en gesprek.

Persverklaring: Die wenners van die Andrew Murray-prysfonds se pryse en toekennings vir 2023

LitNet
Boeke en skrywers

Die oorhandiging van die Andrew Murray-prysfonds se pryse en toekennings vir 2023 het op 26 Mei in die Desmond Tutu-sentrum, Kaapstad, plaasgevind.

Persverklaring: Annemarié van Niekerk wen enorme Nederlandse prys

LitNet
Boeke en skrywers

Annemarié van Niekerk is pas aangekondig as die wenner van die Henriëtte Roland Holstprys vir “Betrokken Letterkunde”.

Press release: The art and craft of editing (UCT Summer School)

LitNet
Books and writers

Editing encompasses a wide range of skills and procedures, many of which are mysteries to the reading public, and hotly debated even within the publishing and journalism fields.

 

Press release: Creative Fiction Writing (UCT Summer School)

LitNet
Books and writers

This online course is designed for the creative writer who hopes to tangibly improve their creative work. Over the course of six two-hour sessions, we will explore the fundamental elements of creative writing.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 25 Mei tot 2 Junie 2023

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Persverklaring: Kuns by Innibos kom byeen in die Liedjiebos

LitNet
Feeste

Kuns inni Liedjiebos omvat ’n wye verskeidenheid kunsvorme, van woord- tot beeldende kuns, musiek en dans. Die wegspringplek was om mense te vra om gedigte in te stuur waaruit Lizanne musiek kon skep, maar in ’n verdere stap is van dié gedigte ook gegee aan beeldende kunstenaars om fisies gestalte te gee aan daardie digwoorde.

Press release: Stoepsitting, storytelling, Schreiner and a sumptuous ménage à trois

LitNet
Books and writers

From 15 to 18 June story lovers and love stories will mingle with academics, movie makers and robot coders to make the 2023 edition of the Schreiner Karoo Writers Festival unforgettable.

Etienne van Heerden Veldsoirée, 22–24 September 2023

LitNet
Feeste

Onthou dié datums! Die Etienne van Heerden Veldsoirée vind van 22 tot 24 September 2023 plaas. | Remember these dates! The Etienne van Heerden Veldsoirée will take place from 22 to 24 September 2023.

Nuwe skryfwerk

Môre is nog ’n dag

Dibi Breytenbach
Fiksie

"Texeira gaan nog leer. Miskien nie vandag nie. Miskien nie eens môre nie. Maar hy sal leer. In hierdie werk leer almal dit op die een of ander stadium: Die glorie van oorlog lê nie in oorwinning nie, maar in oorlewing. Môre is nog ’n dag."

Wyser

Leona Conradie
Poësie

"... want tyd se bene is nou lank
en ons eie wil is nie bestand
teen tyd se lang hale nie."

Vlerke

Michelle van Graan
Poësie

"ek hoor weer êrens ’n seemeeu roep
en sprinkel water van vergifnis
op jou trapspoor in my hart"

Woord

C-Son
Poësie

"en as ek later wegloop
al druppender drup,
verlang ek na jou lettergrepe
deur my lyf"



Konklusie of gevolgtrekking? Fenomeen of verskynsel? Detail of besonderhede? LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde en deurdagte Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2023 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved