Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1038

20/02/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Leerders, onderwysers en ouers!

Deur die sterre gelei-trilogie

Skrywer: Deneys Reitz
Uitgewer: House of Emslie
ISBN: 9781037023132

Deur die sterre gelei: Die Anglo-Boereoorlog en daarna 1899–1943: Kommando, Trek voort, Geen uitspan is die trilogie van Deneys Reitz se drie boeiende boeke wat die gebeure van sy merkwaardige, aksiebelaaide lewe beskryf, en bied die leser ’n wonderlike insig in die gebeure in Suid-Afrika tussen 1899 en 1943 – gesien deur die oë van ’n vreeslose Suid-Afrikaanse avonturier wat ook ’n talentvolle skrywer was.

Akademies en skole

Gratis hulp vir leerders, onderwysers en ouers!

LitNet
Skole

Klik hier vir gratis vraestelle en antwoordstelle, van graad 1 tot graad 12, plus nog skakels vir onderwysers, leerders, ouers, navorsers en akademici.

Graad 8: Wiskundevraestel 2 en memorandum, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 8 en skryf jy binnekort nog ’n Wiskundetoets in die eerste kwartaal? As jy warm kry, is dit maar net omdat dit somer is. Geen ander rede om van angs te oorverhit nie! Jy kan hierdie gratis oefenvraestel en memorandum deur Lee-Ann Langeveld aflaai om jou te help voorberei. Jou punte sal sommer kook!

Graad 9: Wiskundevraestel 1 en memorandum, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 9 en skryf jy binnekort ’n Wiskundetoets in die eerste kwartaal? Jy kan hierdie gratis oefenvraestel en memorandum deur Lee-Ann Langeveld aflaai om jou te help voorberei. Die vraestel sal jou onder andere help met geldsomme. As jy goeie punte behaal, sal jy ook besef daar is ’n skat binne jou opgesluit en jy kan vanjaar die Wiskunde bemeester!

Graad 9: Wiskundevraestel 2 en memorandum, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 9 en skryf jy binnekort nog ’n Wiskundetoets in die eerste kwartaal? Jy sal net so breed soos hierdie emoji glimlag as jy hierdie gratis oefenvraestel en memorandum deur Lee-Ann Langeveld afgelaai en gebruik het en goeie punte vir jou toets behaal. Boonop is hier voorbeeldsomme van positiewe eksponente wat jy kan oefen.

’n Konseptuele lens op die gebruik van die grafiese roman in die Eerste Addisionele Taal-klas

Cornelia van der Berg
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Hierdie multimodale medium kombineer teks en beeld, wat nie net literêre vaardighede bevorder nie, maar leerders ook toerus om komplekse sosiale en kulturele uitdagings met insig en empatie aan te pak."

’n Kritiese ondersoek na Nearpod se rol in die bevordering van aktiewe leer binne ’n kontakmodel in die hoëronderwyskonteks

Chris-Mari Le Hanie, Jhani Pottas (Venter)
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Die bevindinge van die studie dui daarop dat Nearpod ’n waardevolle hulpbron kan wees om aktiewe leer binne ’n kontakmodel in die hoëronderwyskonteks te bevorder."

Vonnisbespreking: Lidmaatskap van ’n mediese skema kan nie sonder grondige redes beëindig word nie

Magda Slabbert, Melodie Labuschaigne
LitNet Akademies (Regte)

"Ten spyte van aansoekers se reg op privaatheid en die reg om hul persoonlike gesondheidsinligting vertroulik te hou, moet ’n balans tussen die beskerming van hul persoonlike inligting en die versekering van die finansiële volhoubaarheid van mediese skemas getref word."

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Uit die argief

Onderwys en lewenskanse in Afrikaans

Christa van Louw
SeminaarKamer, OuLitNet (2000)

"Maar wat is Afrikaans se lewenskanse in die onderwys?"

LitNet-insetsel op Radio 786 se Barakat-program: LitNet se Skole-afdeling (LitNet Akademies)

Menán van Heerden, Robyn van de Rhede
Akademies en skole (2025)

In hierdie LitNet-insetsel gesels Robyn van de Rhede met Menán van Heerden oor LitNet se Skole-afdeling.

Menings

Top matriekuitslae ≠ beste onderwysstelsel

Michael le Cordeur
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"So wat kan erger wees as om matriek te druip? Dit is om jou gat af te werk sodat jy teen al die verwagting in slaag en met ’n matrieksertifikaat sit wat jou toegang gee tot ’n graadstudie maar daar is nêrens plek vir jou nie."

Die Universiteit Stellenbosch se keuses in die 1990’s: in reaksie op Johann Rossouw

Andreas van Wyk
Universiteitseminaar | University Seminar

"As rektor van die Universiteit Stellenbosch van 1992 tot einde 2001 kan ek darem nie Johann Rossouw se verwronge weergawe van die US se strategiese keuses aan die einde van die ou staatkundige bedeling en die begin van die nuwe bedeling ná 1994 soos vervat in sy onlangse rubriek onbetwis so laat staan nie."

Rasseverhoudinge in Suid-Afrika: verdoemend of versoenend?

Freek Robinson, Hermann Pretorius
Onderhoude

Hoe ervaar gewone Suid-Afrikaanse burgers rasseverhoudinge en rassisme in Suid-Afrika? Hermann Pretorius, hoof van strategiese kommunikasie by die Instituut vir Rasseverhoudinge (IRR), gesels met Freek Robinson oor die bevindinge van een van hul jongste meningspeilings. Hoe geloofwaardig is so ’n peiling? Pretorius lewer ook kommentaar oor Trump se presidensiële bevel en die gevolglike fokus op rasseverhoudinge in Suid-Afrika.

Dis nie ’n ras-ding nie, dis ’n witmens-ding

Riku Lätti
Menings

"Wanneer liefde vir jouself en jou tipe so ver gevorder het dat dit haat insluit vir die ander, is daardie liefde giftig, ’n kanker, en is ons samelewing op pad na pyn."

Wat sê Bettina? Die dag toe die begroting in die hek geduik het

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Die begrotingsrede is kort voordat dit op 19 Februarie voorgehou moes word, uitgestel tot 12 Maart. Die toespraak met al die gepaardgaande dokumentasie is alreeds na joernaliste gestuur. Minister Enoch Godongwana het klaarblyklik nie verwag dat daar teenkanting teen sy begroting sou wees nie."

Conflict and chaos: The unending struggle for peace in the DRC

Paul Murray
Opinion

"The current fighting in the Democratic Republic of the Congo (DRC) is a hugely complex issue, with roots going deep and, historically, going back a long way – thus being transhistorical."

Springmielies: Intro- en ekstroversie – ’n digotomie, of viering van diversiteit?

Nini Bennett-Moll
Rubrieke

"Die internet, met sy stammentaliteit, het Jung se oorspronklike interpretasies van intro- en ekstroversie op sy kop gedraai, met die klem op polariserende eienskappe."

Verdomp, ek wonder oor ver-

Gert van Jaarsveld
Menings

"Ek dink hier moet ons maar volstaan met wat in een etimologiese woordeboek aangedui word as een van die funksies van ver-, naamlik dat dit geen betekenis byvoeg nie, maar die grondvorm versterk en benadruk. Die naaste wat ek aan verdomp kon uitvind, is die Nederlandse verdomme (godverdomme). Waar die p in Afrikaans vandaan kom, weet ek verbrands nie."

Lisbon 1755 and Tulbagh 1969: a tale of two earthquakes

David Willers
Opinion

"The powerful 1969 earthquake that struck the Western Cape in South Africa caused widespread destruction, but also became a moment for the government to reinforce racial segregation under the guise of reconstruction. ... The rebuilding of Lisbon, on the other hand, represents one of the most significant Enlightenment-inspired urban projects of the 18th century."

Ook mý imam Muhsin

Laurie Gaum
In memoriam

"Ek het sy denke, sy geloof en sy menswees oor die jare sien ontwikkel. Hy het dit verfyn tot die konsep van ’n 'deernisvolle Islam' (a compassion-centred Islam) wat, vir dié wat die openheid kon hê om te luister, die grense van seksualiteit, genderidentiteit en -uitdrukking begin oorskry het."

’n Huldeblyk aan Joha van Dyk

Simone Hough
In memoriam

"In haar kort lewe het Joha ook swaarkry, persoonlike worsteling en seer verlies geken. En met daardie ervaring kon sy met baie volwasse insig en nuuskierigheid oor moeilike temas skryf en by die leser ’n diep emosie uitlok om die skoonheid daarin te ervaar."

Nou op Voertaal

Trump se bevel stuit navorsing oor MIV-entstof in Suid-Afrika

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die skielike bevriesing het gelei tot onsekerheid en chaos onder organisasies en individue wat afhanklik is van hierdie fondse, met baie projekte wat onmiddellik gestaak is en werknemers wat ontslaan word."

Die geopolitieke gort is gaar tussen Suid-Afrika en Amerika en die einde is nog nie in sig nie

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"En dit is wat tans aan bod is in die diplomatieke rusie tussen Amerika en Suid-Afrika: ’n ingewikkelde skaakspel waardeur albei lande probeer om die beste posisie te verkry en sodoende hul invloed uit te brei."

Moord op Suid-Afrikaanse gay imam maak wêreldwyd opslae

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Sy dood het ’n golf van veroordeling en protes opgelewer van die LGBTQ+-gemeenskap, regeringsamptenare en internasionale organisasies soos ILGA World, wat ’n deeglike ondersoek na die moontlikheid van ’n haatmisdaad geëis het."

Errieda du Toit, nostalgiese kosfoendi

Annette Havenga
Culinair

"Haar liefde vir die eg Suid-Afrikaanse disse en die oeroue metode van kos op ’n vuur maak skemer sterk deur."

Joining Maureen Quin for a tour of her work

Izak de Vries
Kunst

"Quin seeks to engage the viewer emotionally; she wants her work to generate a story in the viewer’s mind."

Tallinn: Broosheid en heldedade in die toenmalige Oosblok

Maryke Roberts
Reisgogga

"Ons het ’n fassinasie met die voormalige Oosbloklande – asof enige besoek daar jou herinner aan die dae van Russiese spioene en afluisterapparate en dramas op die televisie. ... As dit nie vir die ligskakelaars, kragproppe en moderne blompotte was nie, kon jy regtig in enige eeu vasgevang wees."

Leesimpressie: "Ik weet me geen raad" door Willy Lindwer en Aline Pennewaard

Erik van den Bergh
Literatuur

"Filmmaker en auteur Willy Lindwer – kind van vluchtelingen – ontdekte bij het oud papier een bundel met tweehonderd brieven aan het Comité voor Joodsche Vluchtelingen in Amsterdam van Joden uit Duitsland, Oostenrijk, Polen en Tsjecho-Slowakije die hun leven wilden redden door naar Nederland te verhuizen."

Boeke en skrywers

flikker-gram, saamgestel deur Marlies Taljard: ’n resensie

Nini Bennett-Moll
Resensies

"Afgesien van die perspektiewe van digtende dokters, is die verse geskryf vanuit die oogpunt van Jan Alleman se belewenisse met mediese verskynsels in al hul gedaantes: vanuit die perspektief van die pasiënt, die toeskouer/voyeur, en die mediese werkers. Ons is almal deelgenote aan mediese praktyke ..."

Die langverwagte deur Erwin Mortier, vertaal deur Fanie Olivier: ’n resensie

Nini Bennett-Moll
Resensies

"[Fanie] Olivier verdien lof vir sy besonder mooi poëtiese vertaling van die romans, want Mortier kan slégs deur ’n digter vertaal word."

Lucas Mangope deur Oupa Segalwe: ’n resensie

Barend van der Merwe
Resensies

"Waar Mangope se openbare lewe as stormagtig beskryf kan word, met die tipiese elemente van sukses, verraad, geweld, twis, mislukking, tragedie en drama waaraan politici se loopbane dikwels gekenmerk word, is daar veel aan sy persoonlike lewe wat eweneens as stormagtig beskou kan word."

Passie in Parys deur Tosca de Villiers: ’n resensie

Carla van der Spuy
Resensies

"Die storie begin tussen die lakens en daar word behoorlik gewoeker met die wellus van die lyf."

Heil die Leser!: Die waarde van selfhelpboeke en motiveringslektuur

Nini Bennett-Moll
Boekrubrieke

"Die lewe kom sonder ’n handleiding. ’n Mens word uitgelewer aan allerlei onvoorsiene uitdagings en krisisse. ... Ons, as lesers en skrywers, genees mekaar met stories. ’n Voorbeeld hiervan is ’n Vrou staan op, Ilse Verster se opvolg op haar blitsverkoper, So lyk ’n vrou."

Die oorlog is verby, kameraad

Albert de Vos
Boeke en skrywers

"Die tragikomiese hoorspel handel kortliks oor ’n 'loser', ’n staatsamptenaar genaamd Lafras Verwey, wat droom om uit sy vaal omstandighede te ontsnap. Lafras word genader deur ’n man wat hom vra om geheimsinnige pakkies vir hom af te lewer."

Dominique Botha (1971–)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Afrikaans kom uit die klowe, en na die klowe sal sy terugkeer. Gooi ’n klip. Plant ’n hoeksteen. Dis jou keuse. Ontspan egter. Sy is nie ’n spook nie. Sy is veldasem. Aangeblaas deur groot geeste. Onder die Skylte vannie Jirre." Lees meer oor die lewe en werk van Dominique Botha in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.

Press release: AVBOB Poetry – Mystery

LitNet
Books and writers

When writing a poem, do you feel you have to record everything you think and feel about a particular topic, so that your readers will know exactly how they ought to think and feel about it too? Peter Anderson, an associate professor of English at the University of Cape Town, shares a poem that shows how important mystery and understatement are to any creative enterprise.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 7 tot 20 Februarie 2025

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Die Adam Small-gedenklesing en voorsitterskap van die SBA: ’n onderhoud met Michael le Cordeur

Naomi Meyer, Michael le Cordeur
Feeste

"Sal Kaaps ooit deel word van die kurrikulum? Is daar jonger skrywers wat Small se oeuvre verder gaan neem? Hoe sien bruin mense hul toekoms met Afrikaans?" Michael le Cordeur, die nuwe voorsitter van die Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans (SBA), praat hieroor – asook oor die Adam Small-gedenklesing, dié naweek by die Adam Small-fees.

Die Adam Small Boekefees 2025: ’n onderhoud met Darryl David

Naomi Meyer, Darryl David
Feeste

"En mense moenie Willem Fransman jr se opvoering van Adam Small se werk misloop nie. Nee wat, letterlik elke sessie by vanjaar se fees is ’n hoogtepunt."

Cape Flats Book Festival was ’n vibe!

Tasneem Daniels
Feeste

"Omtrent 20 mense in en om Mitchells Plain hettie workshop attend ennit was mashallah om te sien hoeveel mense interested is om ’n memoir te skryf en specific details oo hulle liewens oppie page te sit."

Soos pynappel op pizza was net reg vir Valentynsdag

Izak de Vries
Film

"Natuurlik begin die twee sjefs ook met mekaar gesels, en dis waarvoor die film op Valentynsdag begin draai het."

Persverklaring: Kuns is alles by Suidoosterfees 2025

LitNet
Suidoosterfees

Kuns is meer as vermaak – dit help ons om die lewe en die wêreld beter te verstaan, en by feeste skep dit kosbare werksgeleenthede en stimuleer die plaaslike ekonomie. Vanjaar word die Suidoosterfees van 30 April tot 4 Mei in Kaapstad aangebied, waarna SOF Junior, ’n minifees vir onderwysers en skoliere, van 5 tot 8 Mei volg.

Persverklaring: Twee ikone word by 15de Fiësta-toekennings vereer

LitNet
Feeste

Amanda Strydom en Frank Opperman word vanjaar by die 15de kykNET Fiësta-toekennings vir hulle lewensbydrae tot die kunste in Suid-Afrika vereer.

Press release: Nominees announced for the 60th Fleur du Cap Theatre Awards

LitNet
Lifestyle and entertainment

Celebrating six decades of recognising excellence in theatre, the panel of judges and sponsor Heineken Beverages are proud to announce the nominees for the 60th Fleur du Cap Theatre Awards. The winners will be revealed at a dazzling ceremony on Sunday, 23 March at the iconic Cape Town Stadium.

Press release: Africa’s first AI opera autoplay redefines performance art

LitNet
Lifestyle and entertainment

Africa’s first AI-generated opera is set to disrupt traditional performance art with a bold and immersive production that blends choreography, generative soundscapes and machine learning. Due to be performed at Flipside at the Baxter Theatre from 26 to 29 March 2025, autoplay by acclaimed choreographer and director Louise Coetzer interrogates the intersection between identity, autonomy and the digital landscapes that define modern existence.

Press release: William Kentridge and Handspring Puppet Company’s Faustus in Africa! at the Baxter Flipside, 26 February – 22 March 2025

LitNet
Lifestyle and entertainment

Thirty years after its premiere and following on from its resounding success, William Kentridge and Handspring Puppet Company have reunited to present Faustus in Africa! at The Baxter from 26 February to 22 March 2025. This collaboration is a reworking of their multi-award-winning 1995 production of the same name, directed by Kentridge, with design and puppet-mastery by Handspring Puppet Company and Lara Foot as associate director.

Persverklaring: Die Endlerkonsertreeks 2025 – ’n inspirerende begin vir die jaar

LitNet
Musiek

Die eerste seisoen van die gesogte Endlerkonsertreeks, aangebied deur die US Konservatorium, open op Vrydag 21 Februarie. Gehore kan uitsien na uitvoerings deur bekende internasionale kunstenaars, soos die Nederlandse orrelis Minne Veldman en die Russiese pianis Roustem Saitkoulov, sowel as ’n ryk verskeidenheid kamermusiek, koorwerke, orkesmusiek en jazz.

Persverklaring: Kommie, kommie – Dirk het ’n nuwe liedjie vir jou!

LitNet
Musiek

Luister na Dirk van der Westhuizen se super-catchy somer-song "Kommie kommie" en herleef weer daai vakansieliefde terwyl jy die dansvloer vol dans!

Nuwe skryfwerk

’n Oog vir ’n oog

Eugene Pienaar
Fiksiekompetisies

"Maar dan lig William sy hand van die vloer af op en plaas dit op Ben se arm. 'My skuld ... is betaal, boer,' fluister hy byna onhoorbaar."

Nagmaal by Vliegepoort

Attie Snyman
Fiksiekompetisies

"Dominee Prinsloo is uit die veld geslaan, want so iets het hy nog nooit beleef nie. So ’n dramatiese skuldbelydenis het dominee Prinsloo nog nooit gehoor nie. Dit is aangrypend."

In Eden se bloed

Bester Meyer
Poësie

"gul en vol lewe
soos jou oë se bruin
waaruit daar ook vir my
’n ewige son sal verskyn."

Phone

Carla Botha
New writing

"Inside this device
Numbers of people and lies"

Koerant

Jannie Meyer
Poësie

"Is dié dan ’n sein
oor iets oor ons Afrikanerwees,
dat Afrikaans besig is om te verdwyn?
Of is ek net ouderwets met te veel vrees?"

Sal U my vashou

Johan van der Merwe
Poësie

"wil U ’n flenters siel optel
as die rowers my vir dood gelos het
sal U my wonde verbind en my optel
hier langs die pad van stukkende mense"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved