|
|
- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies
|
|
Nuusbrief 1079
05/12/2025
|
Krities Afrikaans
|
 |
|
Skrywer: Reggie Peace
Uitgewer: Lux Verbi
ISBN: 9780796323767
Reggie Peace was 13 jaar oud toe hy by die kinderhuis se voordeur gaan aanklop het. Die kinderhuis bied hom stabiliteit en gou begin Reggie presteer, maar hy bly ontevrede met homself. Hy streef voortdurend na erkenning en aanvaarding, tot hy besef dat hy ’n keuse het: Kies die lewe, of kies ’n stadige dood. Reggie se verhaal is een van hoop. Sy storie is een van swaarkry, maar ook van uitdagings wat oorkom kan word. Hy vertel ook hoe om met Christus aan jou sy sterker anderkant uit te kom.
|  |
|
 |
Kollig op akademikus Asambese Mkumatela: Meertaligheid in Suid-Afrika
Asambese Mkumatela
SteedsDink
Afrikaans is Asambese Mkumatela (US-Taalsentrum) se derde taal. Sy vertel meer oor onder andere haar ervarings as student by die Universiteit Stellenbosch en meertaligheid in Suid-Afrika. In LitNet Akademies se SteedsDink-video’s vertel Afrikaanse akademici van die interessante navorsing waarmee hulle besig is.
|
 |
Die oorlewing van die niedominante tale van Suid-Afrika
Neville Alexander
SeminaarKamer (OuLitNet, 2001)
Bydrae gelewer by Die Burger se lesingreeks, KKNK 2001: "Om by die voorbeeld van die universiteit te bly: ’n universiteit wat voorgraads Afrikaansmedium-klasse aanbied, maar ook toesien dat ander tale op sekere maniere voorgraads en veral nagraads geakkommodeer word, is, soos ek die saak sien, nie '’n Afrikaanse universiteit' nie. Dit is wel ’n universiteit waar die handhawing en die verdere ontwikkeling van Afrikaans as taal gewaarborg word; ’n Afrikaans-georiënteerde universiteit, dus. Sulke universiteite is ’n conditio sine qua non vir die voortbestaan van Afrikaans as wetenskapstaal en as taal van die hoër kultuur."
|

|
 |
Die Boetman-woede wat nooit heeltemal gaan lê het nie
Jean Oosthuizen
Seminare en essays
"Toe Chris Louw 25 jaar gelede in Mei 2000 sy beroemde ope brief 'Boetman is die bliksem in' laat publiseer het, het hy waarskynlik nie besef sy woorde sou ’n nasleep hê wat met elke nuwe Afrikaner-identiteitskrisis weer opklink nie."
|
 |
Nuwe vakvereniging vir Afrikaans
Janien Linde
Akademies en skole
"Die ATLV is ’n inklusiewe vakvereniging wat kontak en samewerking wil bewerkstellig tussen enige persone wat in hul beroep en uit belangstelling die wetenskaplike ondersoek, onderrig en bevordering van die Afrikaanse letterkunde en taalkunde (en aanverwante vakdissiplines) nastreef."
|
 |
Bestekopname na die matriekeksamen: ’n onderhoud
Maryna Besseling, Naomi Meyer
SA Skoleseminaar | Schools Seminar
"Die vraag is – voldoen die voorbereiding van werkers in hierdie land aan die eise wat die land het, of bou ons aan ’n akademiese kwalifikasie wat nie verskillende gawes van die kinders van die land in ag neem nie?"
|
 |
Temba en sy Proteas op die wenpad, maar nog werk lê voor
Chris Heymans
Menings
"En daar vee Suid-Afrika se krieket-Proteas nou die dag vir Indië skoon uit die pad met ’n oortuigende oorwinning in die veels te kort reeks van twee vyfdag-toetse, nogal in Indië – een van die moeilikste plekke vir besoekende spanne om in te wen."
|
 |
Die Lasarus-effek: Deneys Reitz (1882–1944)
Jannie Pretorius
Visueel
"Deneys Reitz se Commando: a journal of the Boer War, wat in 1929 gepubliseer is (in 1930 in Afrikaans), word wêreldwyd as een van die indringendste en lewendigste ooggetuieverslae van die Anglo-Boereoorlog (1899–1902) beskou."
|
 |
Die Lasarus-effek: Thomas Ochse Honiball (1905–1990)
Jannie Pretorius
Visueel
"TO Honiball was ’n baanbreker en ’n reus in die Afrikaanse kultuur en kuns, en was veral bekend vir sy ikoniese strokiesprente. Hy is in Cradock, Oos-Kaap, gebore, en sy liefde vir tekenkuns het reeds toe hy ’n jong seun was, in Stellenbosch begin, waar hy op vaal, plat koshuisgrond met ’n stok sketse gemaak het."
|
 |
Afrikaners skryf tweede ope brief aan G20: "Verwerp die leuens oor ons vervolging"
Jean Oosthuizen
Voorblad
"’n Groep prominente Suid-Afrikaanse burgers, van wie die meeste as Afrikaners identifiseer, het op 3 Desember ’n tweede ope geskryf en dit dié keer aan die leiers van die G20-lande gerig. Hulle versoek die internasionale gemeenskap om die narratief van 'Afrikaner-vervolging' en 'wit volksmoord' ondubbelsinnig te verwerp."
|
 |
Duisende polisievuurwapens gesteel
Jean Oosthuizen
Voorblad
"Dit is duidelik dat sistemiese probleme binne die SAPD die geweldsmisdaadkrisis dryf, maar die regering fokus steeds op die ontwapening van burgers in plaas daarvan om sy eie wapens te beskerm, het Cameron gesê."
|
 |
Leesimpressie: Vandaag was weer erger dan gisteren door Salih El Saddy
Erik van den Bergh
Literatuur
"'Nog heviger dan heftig.' Zeer aangrijpend, bijzonder toegankelijk geschreven dagboek roept woede op over wat zich in Gaza voltrekt, schaamte over niet-ingrijpen en respect voor de arts die zorgvuldig noteerde wat hij meemaakte in het Al-Shifa-ziekenhuis, 'een plek waar de grens tussen leven en dood vervaagt'."
|
 |
Audi alteram partem – hoor die ander party
Anschen Conradie, Izak de Vries
LitNet25-skrywersberaad
Anschen Conradie het Saterdag 29 November 2025, as ’n spesiale Koker-toekenning, ’n erepenning van die Afrikaanse Taalraad ontvang. In Julie 2025 het Conradie opgetree by die Etienne van Heerden Veldsoiree as deel van die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad, waar Izak de Vries en lede van die gehoor haar uitgevra het oor haar liefde vir boeke en haar enorme bydrae tot die bemarking van lees. |
 |
Koos Prinsloo (1957–1994)
Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum
"Skrywery is baie intiem. Ek sal dinge op papier doen wat ek nie in die geselskap van ander kan doen nie." Lees meer oor Koos Prinsloo se lewe en werk. |
 |
Leesstof vir die Kersdae
Koos Kombuis
Boeke en skrywers
Koos Kombuis wens almal ’n goeie feesgety toe en beveel boeke aan wat heerlik lees sonder om ’n moeë brein te irriteer.
|
 |
Klankbaan deur Stefan Schutte: ’n lesersindruk
Etienne Lombard
Lesersindrukke
"Die verhaal speel af oor een aand in ’n kroeg. Dit is ’n bekende ruimte, amper argetipies, waar mense hul maskers laat sak, waar toevallige ontmoetings dikwels meer onthullend is as beplande gesprekke."
|
Op die redakteur se lessenaar |
 |
Pareltjes uit Amsterdam: ART ZOO
Johan Allers
Leefstyl
In hierdie video besoek Johan Allers ART ZOO, ’n projek deur Jaap Sinke en Ferry van Tongeren wat onder die kollektiewe naam Darwin, Sinke & van Tongeren (dikwels afgekort as DS&vT) sake doen.
|
 |
Vannie wal, af: ’n teaterresensie
Dianne Du Toit Albertze
Teater
"Tog weet mens een ding as jy die stuk klaar beleef het: Harris is hier om te bly. Ons spoel saam weg op die Eersterivier na dieper water, na stiller grond. Vannie wal, af los ons met die vraag: Wat bly oor van ons sonder die liefde?"
|
 |
Ses dinge djy’t by It’s boogie time ge’miss!
Tasneem Daniels
Teater
"By It’s boogie time is Ree Cornelius my niewe boogie champion, want hy’t ’n leqqa 'Copacabana'-opening number vi ôs gesing, met back-up dancers wat Lolla, Tony en Rico impersonate met yellow feathers en do the cha-cha en alles oppie stage!"
|
 |
Die potensiële konflikkoek
Rita le Grange
Leefstyl
"Ek kan sien sy het iets dringend op die hart. Sy fluister geheimsinnig dat die koek toe nie lyk soos ek gevra het nie." |
 |
Boas’e kom in Mei
Nelanie van Schalkwyk
Leefstyl
"In geloof het ek ’n boekie nader getrek en elke week ’n brief geskryf vir my koning wat sou kom. Die Boas wat ek nog nie ken nie, maar my begeerte was reeds na hom." |
 |
Kinkels in die kabel
René Brits
Leefstyl
"My broer het my verras met my droommotor, ’n spierwit Rolls-Royce. Alles was net perfek en alles het perfek uitgewerk. Natuurlik moes daar egter ook kinkels in die kabel wees!"
|
 |
Born again in an Uber ride
Keamo Koenaite
New writing
"The driver was a youthful man with a very hairy back, which I could see through the slight space his shirt left. Thobani was the guy’s name. He was cool. Very hairy, but very cool." This short story was completed during the Kommadagga workshop and residency at Paulet House in KwaNojoli in the Eastern Cape. The workshop was presented by the Jakes Gerwel Foundation in cooperation with LitNet and Huisgenoot.
|
 |
Die maan kom saam
Thérèse Fensham
Fiksie
"Sy pa vou sy arms knus om Akili se skouers, hou hom styf vas nes sy ma, en hul boot vaar aan en aan, al hoe nader aan hul nuwe land, vaar en vaar sag, swewend in die blink baan van die maan op die see."
|
 |
Om weg te breek
Hannes Stander
Fiksie
"Sy sug. 'Mens moet darem jou followers op hoogte hou van jou shenanigans, of hoe?' Sy knipoog skalks. 'Ek gaan dit hashtag as "Om weg te breek van dit alles".'" |
 |
Afrikaner?
Chris Botha
Poësie
"hierdie kant of daardie kant val ek heeltemal uit
ek’s ’n my-pa-Afrikaner, niemand anders se buit"
|
 |
Klein weerlose
Marne Marais
Poësie
"Aan my rug kant sal jy veilig bly
Klein weerlose kind
Vir jou sal ons ’n warm huisie moet vind."
|
 |
Vergifnis
Anoniem
Poësie
"spaar jou eie tyd
en ontevredenheid
draai die spieëltjie
op die lewe"
|

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. |
|