Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1058

11/07/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Mens versus masjien

Bloedblou

Skrywer: Jan Vermeulen
Uitgewer: Lapa
ISBN: 9780637007726

Kya Rothman het nog altyd haar diamanthalssnoer as haar kosbaarste besitting beskou. Haar ouers het dit met haar geboorte vir haar gegee, en die legende sê dat dit vervloek is. Kya het nooit veel waarde aan die stories geheg nie, selfs nie toe haar ma die dag ná haar geboorte oorlede is nie – die dag nadat haar pa die diamant gekoop het. Maar wanneer haar pa vals beskuldig word van die moord op sy beste vriend en hul lewens in duie stort, begin Kya wonder of daar dalk meer aan die legende is as wat sy gedink het.

Menings

Mens versus masjien: ’n nuwe opstand teen die Berg Olimpus?

Frederik de Jager
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"Kan KI enigiets anders weergee as wat dit by die kollektiewe uitset van ons mense afgekyk het?"

Man versus machine: a new revolt against Mount Olympus?

Frederik de Jager
Opinion

"The scale of AI-generated books is as staggering as that of music. One estimate puts the number of such titles already in the hundreds of thousands, particularly in the US, China and Japan."

Trump-tariewe en die sitrusbedryf

Freek Robinson, Gerrit van der Merwe
Onderhoude

VSA-president Donald Trump het vandeesweek ’n 30%-tarief op alle Suid-Afrikaanse uitvoere na die VSA aangekondig wat vanaf 1 Augustus in werking tree. Freek Robinson gesels met Gerrit van der Merwe, bestuurshoof van Summer Citrus in Citrusdal, oor die Suid-Afrikaanse sitrusbedryf.

Strengthening the shield: Why South Africa must stand with Commissioner Mkhwanazi against corruption and cartels

Mphuthumi Ntabeni
Opinion

"The implications are stark. If those entrusted with the highest ranks of law enforcement cannot operate without fear or favour because they fear political retaliation, then our entire criminal justice system is endangered."

Liam Jacobs se oorloop: ’n weerspieëling van breër politieke dinamika

Kelvin Knowles
Menings

"Liam Jacobs se oorloop verteenwoordig dus meer as net een politieke besluit. Dit dien as ’n perspektief vir die ontleding van Suid-Afrika se voortdurende poging om ’n demokrasie te vestig wat inklusief en betekenisvol is."

Israel toets ons geloof

Riku Lätti
Menings

"Hoe dit ook al sy, my vriend vertel dat sekere Afrikaners hulle met die volk van Israel vereenselwig in die sin dat hulle ook hulself as 'uitverkore' wil bestempel."

Wat sê Bettina? Verpligte diensplig en soldate se trauma

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Sou ons land anders wees as daar as deel van die WVK se verrigtinge ’n aanbeveling gemaak word dat almal wat in oorlog betrokke was, aan weermagkant en aan vryheidsvegterkant, vir verpligte gratis terapie moes gaan?"

Pareltjes uit Amsterdam: Susan Coetzee-van Rooy van die Zuid-Afrikahuis

Johan Allers
Menings

Susan Coetzee-van Rooy het in Junie vanjaar by die Zuid-Afrikahuis-span in Amsterdam aangesluit. Susan is die eerste Suid-Afrikaanse direkteur van hierdie kultuur- en kennissentrum. Sy vertel vir Johan Allers meer oor haar passie vir tale en hoe sy haar pad na die Zuid-Afrikahuis op Keizersgracht gevind het.

Die Johann Rossouw-gespreksreeks: Reisjoernaal

Johann Rossouw
Seminare en essays

"Toe ’n Europese reis my die eerste maal beskore word – na Parys, Frankryk van 5 tot 31 Desember 1994 – was dit ’n soort tuiskoms. Jy moes soontoe reis om, soos soveel andere voor jou, agter te kom jy is meer van hiér, van Afrika, as van dáár; en jy moes soontoe reis om ook te besef dat jy tog in ’n mate daar tuis voel."

Ons Alma, entoesiastiese skrywersvriend en kunsbeskermer

Nadia de Kock
In memoriam

"Alma Kennedy was groter as lewensgroot en sy het mense na haar toe aangetrek."

Gewildste plasings op LitNet

Gewildste plasings op LitNet: 2 tot 8 Julie 2025

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week van 2 tot 8 Julie 2025.

Uit die argief

Invalsblad: Kunsmatige intelligensie

LitNet
KI

LitNet en LitNet Akademies plaas deurlopend inhoud oor die jongste verwikkelinge rondom KI.

Nou op Voertaal

Skroewe draai stywer om polisieminister te midde van klagte

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die situasie bly hoogs gespanne, met toenemende oproepe om deursigtigheid en aanspreeklikheid."

Woede oor korrupsiebewerings in SA Polisiediens

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die bewerings ondermyn openbare vertroue in die ANC-regering en die SAPD, veral in KwaZulu-Natal, waar politieke geweld ’n groot probleem is."

Gerugte oor sluiting van Israeliese ambassade in Suid-Afrika vlam weer op

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die Nasionale Vergadering het reeds in November 2023 ’n mosie aanvaar wat die Suid-Afrikaanse regering versoek om die Israeliese ambassade in Suid-Afrika te sluit en alle diplomatieke betrekkinge met Israel op te skort."

Trump se tariewe "’n verwoestende slag vir Suid-Afrika"

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Trump het voorgestel dat Suid-Afrikaanse maatskappye die tarief kan vermy deur in die VSA te vervaardig, met beloftes van vinnige goedkeurings vir sulke projekte."

Tweespraak met Francois Smith #2: "Ek het Nederland begin mis. Die musiek, die boeke, die kultuur. Die andersoortige blik."

Yves T’Sjoen, Francois Smith
Literatuur

"Dit het nogal ’n groot uitdaging aan my vloekwoordeskat gestel, want Afrikaans vloek doodeenvoudig anders as Nederlands."

Salsify, die see en die magiese getal ses

Maryke Roberts
Culinair

"Vanjaar beproef ons die bekroonde Salsify at The Roundhouse, wat ’n paar weke voor ons besoek aangewys is as die Eat Out-restaurant van die jaar; drie sterre behaal het; en by die Luxe Restaurant-toekennings ook drie sterre behaal het. Ons verwagtinge is in alle opsigte oortref."

Leesimpressie: Het is oorlog maar niemand die het ziet door Huib Modderkolk

Erik van den Bergh
Literatuur

"Een markant onderzoek en uitzonderlijke journalistiek over desastreuze kanten van digitalisering en de rol van veiligheidsdiensten."

Leesimpressie: De brandstichter door Egon Hostovský

Erik van den Bergh
Literatuur

"Een intrigerende roman met rake typeringen spelend in een grensstadje in de bergen van Oost-Bohemen in 1935."

Persbericht: Stephanus Muller en Jolyn Phillips Leerstoelhouders Universiteit Gent (2025)

Voertaal
Academisch

Het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika is verheugd te melden dat Stephanus Muller en Jolyn Phillips de Gentse Leerstoelbekleders zijn.

Uitnodiging: Joan Hambidge in gesprek met Antjie Krog

Voertaal
SASNEV

Graag nooi ons u uit na die volgende Orde van den Prince-byeenkoms wat in samewerking met SASNEV aangebied word. Joan Hambidge tree in gesprek met Antjie Krog oor haar outobiografiese roman Binnerym van bloed, wat in Mei 2025 gepubliseer is.

LitNet se Kommadagga-slypskool

Skryf nou in vir die Kommadagga-slypskool en -residensie!

LitNet
Boeke en skrywers

Die sluitingsdatum vir aansoeke is 25 Julie 2025 en die residensie vind van 29 September tot 19 Oktober 2025 by Paulethuis op KwaNojoli in die Oos-Kaap plaas.

Enter now for the Kommadagga workshop and residency!

LitNet
Books and writers

The closing date for applications is 25 July 2025 and the residency will take place at Paulet House in KwaNojoli in the Eastern Cape from 29 September to 19 October 2025.

Etienne van Heerden Veldsoirée 2025

Program: Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Kom word deel van ’n besonderse ervaring.

Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was. Vir slegs R380 kan jy die kursus bywoon, en boonop is alle gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée 2025 gratis vir deelnemers aan die ATKV-Skryfskool.

Slegs R380 vir die ATKV-Skryfskool én skouers skuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Om saam te vat: R380 betaal vir die skryfkursus, die kursusmateriaal en al die gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée.

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

Selfportret met stellings

Jaco Fouché
LitNet25-skrywersberaad

"Eendag sal jy in jou vyftigs wees en uiteindelik glo mans huil nie, eenvoudig omdat huil nie help nie en dis hartverskeurend."

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

LitNet
LitNet25-skrywersberaad

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad sal oor ’n aantal maande strek.

Boeke en skrywers

Boekevat met Deborah: Die dood van Rachel April en Die boekengel

Deborah Steinmair
Boekrubrieke

In hierdie week se aflewering skryf Deborah oor Die dood van Rachel April deur PP Fourie as "’n heerlike literêre riller oor die kunswêreld en die leefwêreld van voorheen benadeelde jongmense in ’n nuwe bedeling, oor identiteit en tuishoort"; en oor liefdesverhale waarvoor mens nie jou neus hoef op te trek nie, soos Die boekengel deur Malene Breytenbach, al weet mens reeds "die sluimerende liefde [gaan] bot soos ’n roos."

Die moord op Deveney Nel deur Julian Jansen: ’n resensie

Carla van der Spuy
Resensies

"Hierdie boek is nodig. Met die lees daarvan het ek egter besef dat dit eerder ’n nuttige handleiding vir ouers en die gemeenskap is oor die gevaartekens wat geweldsmisdaad voorafgaan as ’n boek oor die persoonlike besonderhede van Deveney."

The shortest history of China deur Linda Jaivin: ’n resensie

Marius Vermaak
Resensies

"Ek het met ’n fyn kam deur die indeks gegaan op soek na gapings. Dis werklik merkwaardig hoe soveel in so min bladsye gedek word."

Die Johann Rossouw-gespreksreeks: In gesprek met Johannes de Villiers oor sy roman

Johann Rossouw, Johannes Bertus de Villiers
Seminare en essays

Johann Rossouw gesels met Johannes de Villiers oor De Villiers se roman Op pad na ’n klooster in die sneeu.

Hoe haal ek nou asem?: ’n onderhoud met Cliffordene Norton

Naomi Meyer, Cliffordene Norton
Skrywersonderhoude

"Ons was een oggend besig om ’n kamer uit te pak. Ek het boeke van een plek na ’n ander gedra, toe ’n seun op ’n huis se dak in my gedagtes verskyn."

François Verster praat met Naomi Meyer oor sy jongste boek, Ill at ease.

Naomi Meyer, François Verster
Skrywersonderhoude

"Ek koester wel die sukses wat ons met die onderrig van plaaslike skoliere in die Caprivi behaal het – daarop is ek trots, en dankbaar dat ek die voorreg gehad het."

Eveleen Castelyn (1928–2004)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Vir my is dit harde werk om te dig. ’n Gedig volg sy eie stadige proses. Vandat ’n gevoel of indruk in digvorm by my opkom, neem dit dae of selfs weke van oor en oor tik tot ’n gedig na my sin is." Lees meer oor Eveleen Castelyn se lewe en werk in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.

Tim Huisamen deel herinneringe oor André P Brink

Tim Huisamen
Etienne van Heerden Veldsoirée

Tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée van 2024 het Tim Huisamen herinneringe oor sy goeie vriend André P Brink met die gehoor gedeel.

Etienne van Heerden lees voor uit Gebeente

Etienne van Heerden
Etienne van Heerden Veldsoirée

Tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée van 2024 het Etienne uit sy roman Gebeente voorgelees.

Afrikaanse resensies en boekgesprekke in Junie 2025

PEN Afrikaans
PEN Afrikaans

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Junie 2025 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

Uitnodiging: Boekbespreking van Karooseun van Vosburg deur Franklin Sonn

LitNet
Boeke en skrywers

Sluit aan by die bekendstelling van Franklin Sonn se indrukwekkende outobiografie, Karooseun van Vosburg, tydens ’n gesprek met Michael le Cordeur by Oude Leeskamer in Stellenbosch op 23 Julie 2025. Die boek vertel van hierdie vryheidsvegter-ikoon se vormingsjare in Queenstown in die Oos-Kaap, ná sy geboorte in Vosburg in die Karoo in 1939. Moenie hierdie merkwaardige geleentheid misloop nie.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 5 tot 11 Julie 2025

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

Akademies en skole

Kunsmatige-intelligensie-Jesus-kletsbotte se uitdaging vir teologie: ’n verkennende studie

Anné Hendrik Verhoef
LitNet Akademies (Godsdienswetenskappe)

"’n Teologiese uitdaging wat KI skep en wat nog nie aangespreek is nie, is die bekendstelling van verskeie 'Jesus-kletsbotte', soos AI Jesus en Virtual Jesus. Die teologiese uitdaging wat hierdie kletsbotte bied, is uniek en waarskynlik die belangrikste KI-verwante kwessie vir teologie: Hulle boots nie ’n mens na nie, maar vir God."

Die organisatoriese transformasie van die Oranje-Vrystaatse krygsmag in die periode Oktober 1899 tot Julie 1900

Jaco de Bruin, André Wessels
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die posisie en rol van range soos die Vrystaat se staatspresident, hoofkommandante, assistenthoofkommandante en veggeneraals word bespreek. Toepaslike wette en die gepaardgaande regsimplikasies word ook ontleed."

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Leefstyl

Verbode gedagtes in stereo by die Vrystaat Kunstefees 2025: ’n onderhoud met Jani Marais

Maryke Roberts, Jani Marais
Teater

"Verbode gedagtes in stereo is ’n verhaal van een vrou se ongesensureerde, ongeredigeerde ervarings, maar is ’n stem vir almal; ’n klankbord waar mense kan besef hulle is nie stukkend nie, hulle is nie siek nie, hulle is mens, en menswees is nie romanties nie." Maryke Roberts gesels met Jani Marais oor dié toneelstuk.

Bacchus tot Bekker by die Vrystaat Kunstefees 2025: ’n onderhoud met Amore Bekker

Maryke Roberts, Amore Bekker
Teater

Een van die ligter vertonings by vanjaar se Vrystaat Kunstefees wat van 15 tot 19 Julie in Bloemfontein gehou word, is Bacchus tot Bekker, met die nimlike radiopersoonlikheid van RSG-faam, Amore Bekker. Sy gesels hier met Maryke Roberts: "Dit was ’n vuurdoop. Teater gaan oor dissipline en konsentrasie."

Semi-soeter (Netflix) is semi-bitter

Réney Warrington
Film

"Semi-soeter is eerstens ’n generiese romkom. Die geykte Hollywood-resep is daar. Die mense en die Kaap is mooi. ... Die spelers het almal hope talent, niemand mompel nie, en hier en daar styg hul vertolkings bo die draaiboek uit. As Hélène Truter uithaal en wys, dan luister jy. Dit is egter omtrent waar die goeie nuus eindig."

Persverklaring: Die Hulde aan helde-reeks by die Vrystaat Kunstefees 2025

LitNet
Feeste

Kom vier die lewens en bydraes van drie ikoniese figure in die Afrikaanse letterkunde en teater: Peter Blum (met Henning Pieterse en Andries Visagie in gesprek), Corlia Fourie (in gesprek met Leana Lategan) en Nico Luwes (in gesprek met Anthea van Jaarsveld) by die ATKV Boeke-oase, UV-kampus, tydens die Vrystaat Kunstefees in Bloemfontein op 15, 17 en 18 Julie 2025.

Nuwe skryfwerk

Animal Farm

Martiens Labuschagne
Poësie

"Alles verrot
Alles kapot
Alles bevreesd verenig
onder die soeklig"

Stilte

Jeanne Henning Els
Poësie

"waar tarentale
teen sonsondergang
in die populierbome kwetter"

Kameruil

Zebulon Kochk
Poësie

"Ek voel nes ’n witkruisarend
wat kronkel met swiers"

Eerste en laaste asem

Johan van der Merwe
Poësie

"die dood is verniet
dit kos jou niks"

Ouma Foenie

Janica Flink
Poësie

"Jou sitplek is leeg;
ek mis jou elke dag nog meer.
Dankie vir jou bakbroodresep –
ek sal dit met my hart bedek."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2025 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved