Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1045

11/04/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou liefde vir boeke

We two from heaven

Author: James Whyle
Publisher: Jonathan Ball Publishers
ISBN: 9781776193844

We two from heaven is a singular memoir, a four-part fugue on the tricks and traps of memory, a shuffling of the cards of time. Episodes from the early life of writer James Whyle are interwoven with the letters of his father from the Western Front during the First World War. ... Upending the reader’s expectations of a memoir, Whyle then explores the violence and madness of apartheid society as the narrator takes his first steps to become a writer.

Boeke en skrywers

"Dit het begin by my liefde vir boeke en lees": ’n onderhoud met Marga Stoffer

Naomi Meyer, Marga Stoffer
Onderhoude

"Vir my persoonlik voel dit ook asof ’n siklus voltooi is: Ek het by NB begin in die tyd van die samesmelting van Tafelberg en Human & Rousseau, en ek verlaat NB wanneer dit deel word van Jonathan Ball Publishers."

Berig vanuit die Bologna Kinderboekbeurs

Catrina Wessels
Kinderboeke

"Behalwe gereëlde afsprake is die spontane ontmoetings pure wins by ’n boekebeurs. Die gesprekke met kollegas uit ander wêrelddele werp lig op die markomstandighede in die verskillende lande wat hier verteenwoordig is."

The South African Festival of Children’s Literature 2025: an interview with Darryl David

Naomi Meyer, Darryl David
Kinderboeke

"But the main reason I do it is to see the joy on children’s faces. ... That unadulterated smaaail is because you’ve just gifted a young child a book. Entrance is free!"

Cliff-hanger: Die ware avonture van Adelie en Riley deur Felicia Snyman-Du Toit: ’n kinderboekresensie

Cliffordene Norton
Kinderboeke

"Hierdie is lekkerleesboeke vir die jong ouderdomsgroep: propvol avontuur en verbeelding. Ek kan die stemme hoor soos wat ek dit lees."

Vryheid in beperkings: ’n lesersindruk van Grenslyn deur Jana Fourie

Jannes Erasmus
Lesersindrukke

"Dit is ongemaklik, aandoenlik en tog op ’n manier hoopvol. Dit wys die menslike vermoë om steeds aan te beweeg, ongeag hoe swaar die pad is. Jana Fourie se stem is ’n belangrike een in die Afrikaanse literatuur. Hierdie boek verdien om gelees, oorweeg en onthou te word."

Johann de Lange (1959–2025)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Die skrywerswêreld is eintlik ’n onnatuurlike een, waar niks taboe is nie. En dan vergeet jy die buitewêreld werk anders." Lees meer oor Johann de Lange se lewe en werk in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.

Persverklaring: NB-Uitgewers sien toe dat rekordtal vertalings die lig sien

LitNet
NB-Uitgewersportaal

NB-Uitgewers kan met trots aankondig dat die vertaalregte in 27 van hul titels in die huidige boekjaar aan buitelandse uitgewers gelisensieer is – die meeste in die uitgewery se geskiedenis.

Persverklaring: Kortlys van die Protea Boekhuistoekenning bekendgemaak

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Die kortlys van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns se Protea Boekhuistoekenning vir beste gepubliseerde boek in geskiedenis of kultuurgeskiedenis word hiermee bekendgemaak. Dié prys word jaarliks toegeken en roteer tussen ’n ongepubliseerde magisterverhandeling, ’n ongepubliseerde doktorale proefskrif en ’n gepubliseerde boek in Afrikaans oor geskiedenis of kultuurgeskiedenis.

Uitnodiging: Spanje: Reise in palimpses deur André Pretorius: ’n boekgesprek

LitNet
Boeke en skrywers

Martelize Brink gesels met André Pretorius oor sy boek, Spanje: Reise in palimpses, op Saterdag 12 April 2025 om 10:30 by Taste Restaurant, Ryneveldstraat 44, Stellenbosch.

Persverklaring: Die INK dig- en skryfkompetisie is oop tot 31 Mei 2025

LitNet
Boeke en skrywers

INK Skryf in Afrikaans bied vanjaar weer ’n dig- en skryfkompetisie aan waarvan die beste gedigte en kortverhale in spogbloemlesings opgeneem gaan word, naamlik Inkspraak 6, Inkspraak 6 Jeug, en Inkspraak 6 Kortverhale. Die hoofdoel van hierdie kompetisie is die bevordering van gehaltepoësie en -kortverhaalkuns in Afrikaans.

Uit die argief

Die uitgewerswese in SA vaar tans ongekarteerde water binne

Nicol Stassen
SeminaarKamer (OuLitNet, 2003)

"Teen hierdie tyd is die groot geheim uit: Die laaste Afrikaanse boek is toe nie die laaste Afrikaanse boek nie." Waar staan die Afrikaanse uitgewersbedryf en skrywers, ook ten opsigte van mekaar?

Van bromied tot kuber-ink: Die produksie- en leesproses by uitgewers

Kerneels Breytenbach
Poolshoogte (2014)

"Met die tegnologiese omwenteling as basis is die integrering van die aktiwiteite van produksiepersoneel, uitgewers en bemarkers vir my die ander groot omwenteling, en dit is in toenemende mate die onderskeidende kenmerk van uitgewers wat oorleef."

Kriteria vir die vertaling van Afrikaanse fiksie: ’n uitgewersperspektief

Samantha Miller
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe) (2024)

"Wanneer kan ’n Afrikaanse boek in aanmerking vir vertaling kom? Wat veroorsaak dat sommige Afrikaanse boeke suksesvol in Europese tale vertaal word en ander boeke nie?"

Kunsmatige intelligensie: Kan ’n bot die Hertzogprys wen?

Jean Oosthuizen
Menings (2023)

"Dit gons behoorlik onder joernaliste, skrywers, digters, uitgewers, letterkundiges en almal wat te doen het met die geskrewe woord oor die tempo waarteen kunsmatige intelligensie (KI) besig is om te versnel en veld te wen."

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

Waarom ek boekfeeste bywoon

Igno van Niekerk
LitNet25-skrywersberaad

"Mandela, die omie wat in die tronk was en met die aantrek van ’n rugbytrui opinies swaai in 1995. Einste Mandela wat een van die oorsake was dat ons weekliks in bruin kadetklere die skoolrugbyvelde tot paradegronde moes omskep. Hoe goed was ons nie?"

Undoing villainy: Eastern Cape name changes

Mphuthumi Ntabeni
LitNet25-skrywersberaad

"If we mourn what needs to be mourned, we may find enough empathy to understand the legitimacy of calls for setting things in order that are based on natural justice. Only then, perhaps, we shall stop being angry with each other and begin healing from our historical traumas, and, perchance, even celebrate our history as part of our collective identity instead of as something that embarrasses us."

Wat staar ’n joernalis vandag in die gesig?

Julian Jansen
LitNet25-skrywersberaad

"Hierdie kommentators is soos koerante sonder nuusredakteurs, sonder hekwagte en weinig ag word geslaan daarop dat hierdie stories en gerugte deurspek met inligting is wat die individu wat dit plaas, dalk krimineel aanspreeklik en vervolgbaar maak."

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

LitNet
LitNet25-skrywersberaad

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad sal oor ’n aantal maande strek.

ATKV-Skryfskool by die Etienne van Heerden Veldsoirée in Nxuba/Cradock

Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was. Kom, deel in die vreugde! Vir slegs R380 kan jy die kursus bywoon, en boonop is alle gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée 2025 gratis vir deelnemers aan die ATKV-Skryfskool.

Slegs R380 vir die ATKV-Skryfskool én skouers skuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Om saam te vat: R380 betaal vir die skryfkursus, die kursusmateriaal en al die gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée.

Menings

Trump-handelsoorlog van 2025 (10 April 2025)

Theo Venter
Menings

"Globaal het daar ’n anti-Trump sentiment ontwikkel wat oplossings van ekonomiese en politieke probleme gaan kompliseer. Kom ons hou Kanada op 28 April tydens hulle verkiesing dop, met Donald Trump as die gemeenskaplike vyand."

Die Trump-tariewe

Freek Robinson, Roelof Botha
Onderhoude

Trump se tariewe het ekonomiese skokgolwe op globale vlak veroorsaak. Is ʼn resessie op pad? Wat staan Suid-Afrika te doen? En wat van Agoa? Freek Robinson gesels met die ekonoom Roelof Botha oor die VSA se skitterende gebrek aan ekonomiese insig.

"Nooi my na die kombuis en nie na die sitkamer nie" (9 April 2025)

Theo Venter
Menings

"Na ’n hele week van mespuntpolitiek oor die voortbestaan van die RNE begin die oplossing stadig na vore kom."

Wat sê Bettina? Hoekom ek weier om KI te gebruik

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Ek wil nie deur ’n robot gediagnoseer word nie. Ek wil nie deur ’n robot vertroos word nie. Bowenal wil ek nie ’n storie deur ’n robot geskryf, lees nie."

Entstof teen polio word 72!

Marlene le Roux
Menings

"Miljoene mense is sedert daardie dag ingeënt. Hulle het dus nooit siek geword nie. Ander, soos ek, is in hul kinderjare toegang tot hierdie lewensveranderende behandeling geweier."

Op dees aarde: Swangerskap en die vrou

Elsabé Brits
Rubrieke

"In die omvattendste wetenskaplike studie nóg oor wat met vroue se liggame gebeur vóór en ná swangerskap, is gesien hoe essensiële biologiese metings verander word deur ’n fetus te dra en uiteindelik geboorte te skenk."

China se slimstadtegnologie in Afrika: Moet ander lande bekommerd wees?

Fanie Herman
Menings

"Soos wat China sy rol as sekuriteitsvennoot in Afrika uitbrei, veral deur die Globale Sekuriteitsinisiatief (GSI), ontstaan die vraag of Amerika en ander moondhede bekommerd oor die verspreiding van Chinese opsporing- en waarnemingtegnologie moet wees. Of is sulke bekommernisse oordrewe?"

Gekkedag 2025: Om oor ’n swart hond te struikel

Jannike Bergh
Menings

"Ek het ’n paar jaar gelede my knie erg beseer toe ek in die donker oor ’n swart hond gestruikel het."

Gekkedag 2025: My man is ’n man met ’n plan (en hy sing soos ’n kanarie)

Marietjie Steenkamp
Menings

"Dis amper so drie maande gelede toe my ou handsome weer een middag, na ’n trippie 'bosveld' toe, by die huis aankom. Hy het my met een van daardie 'kom kyk gou wat het ek gekry'-stappies begroet. Ek het sommer geweet dat daar weer een of ander iets aan die broei was."

Gekkedag 2025: By ampermoedverloor, ’n klippepad, slaggatpad en ’n bakkopslang verby

Renette Vosloo
Menings

"Die klippe slaat onder die kar; ek probeer mik na kleineres, ek bekommer my oor die bande! In my geestesoog sien ek al hoe moet ek en ’n boer my hele negosie agter in daai kattebak uitpak om by die spaarwiel uit te kom."

Ken jy die see, meneer?

Handré Brand
Menings

"Ervare bootsmanne soos Skipper Nel maak ook soms foute: 'Ervaring en reputasies kan feilbaar wees. Hier het ons te doen met die bekende versus die onbekende.'"

Elisabeth Anderson: a champion of books for all

Colleen Higgs
In memoriam

Colleen Higgs writes about Elisabeth Anderson’s enduring legacy.

Nou op Voertaal

Die rand stuur af op rekordlaagtepunt ná Trump se wêreldwye handelsoorlog

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Tau het aangedui dat daar geen onmiddellike planne is om met teenmaatreëls te reageer nie. In plaas daarvan wil die regering onderhandelinge met die VSA prioritiseer om kwotas of uitsonderings te verkry."

Suid-Afrika span hommeltuie in om grensbeheer toe te pas

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Hierdie boodskap weerspieël ’n sterk fokus op die afskrikfaktor en verbeterde grensbeheer, veral gegewe die ekonomiese en sekuriteitsuitdagings wat Suid-Afrika in die gesig staar, soos hoë werkloosheid en grensverwante misdaad."

Wes-Kaap versnel oorgang na elektriese vervoer met nuwe vlootinisiatiewe

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die Wes-Kaapse regering doen reuse stappe in die rigting van volhoubare mobiliteit deur die bekendstelling van elektriese voertuie in beide openbare vervoer en staatsvlote."

Oos-Kaap bevestig stryd teen geslagsgeweld na sewejarige se beweerde verkragting

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Dit volg op onlangse voorvalle, waaronder die beweerde verkragting van ’n sewejarige meisie by Bergview College in Matatiele, en die onlangse uitspraak in die Timothy Omotoso-saak, waarin die beskuldigdes onskuldig bevind is."

Leesimpressie: Denkend aan Hollands door Khalid Mourigh

Erik van den Bergh
Literatuur

"Een toegankelijke publicatie over diversiteit en taal, verteld vanuit persoonlijke perspectief en gebaseerd op (eigen) taalonderzoek."

The evolution of libraries

Alex J Coyne
Meningen

"Libraries are still places where readers can borrow books instead of buying them; however, the modern difference is that it can happen digitally in an instant."

Ligkuns bied alternatiewe kunsvorm

Maryke Roberts
Reisgogga

"[Die Spier Ligkuns-uitstalling] is een van min toegewyde kontemporêre ligkunsuitstallings in Afrika en toegewy aan die groei van die ligkunsgenre in die Suidelike Halfrond. Dit bied geleenthede aan opkomende én gevestigde Suid-Afrikaanse kunstenaars, maar werk ook met besoekende kunstenaars van elders."

Kuns het die Kaap behoorlik laat gons

Maryke Roberts
Reisgogga

"Kaapstad se aanwysing in 2014 as die eerste Wêreld-Ontwerpshoofstad in Afrika het baie bygedra om die Investec Cape Town Art Fair se status te laat groei tot die kontinent se grootste kunsfees."

Akademies en skole

Graad 8: Natuurwetenskappe-vraestel en memorandum, eerste en tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 8 en leer julle baie nuwe dinge in Natuurwetenskappe vanjaar? Gebruik hierdie gratis oefenvraestel deur Rita Engelbrecht om jou werk vir die eerste en die tweede kwartaal vas te lê. Jy sal sien hoeveel jou punte verbeter – en jou selfvertroue sal, net soos hierdie plante op die prent, groei!

Persverklaring: Die Tydskrif vir Geesteswetenskappe vier ’n eeufees én ’n redaksionele oorgang

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns het op 3 April 2025 hulde gebring aan Ina Wolfaardt-Gräbe, wat ná meer as 24 jaar as hoofredakteur van die Tydskrif vir Geesteswetenskappe (TGW) die leisels aan Nerina Bosman oorgegee het. Tydens die geleentheid het die Akademie ook die TGW se nuwe temanommer, jaargang 65, nommer 1, bekendgestel.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Leefstyl

Skermgreep: Adolescence – ’n filmresensie

Leon van Nierop
Film

"Vergeet grense wat tuimel. Philip Barantini het met die meesterlike Adolescence die voorkoms van die erg omgeploegde en misbruikte televisielandskap met daadwerklike krag omgedolwe."

Suidoosterfees 2025: Liewe Heksie en die wals – ’n onderhoud met Margit Meyer-Rödenbeck

Yolanda du Toit, Margit Meyer-Rödenbeck
Suidoosterfees

"Die kinders is baie lief vir haar, want sy is weerloos en feisty, en die underdog raak die hero van die storie. Ek sê dikwels tong in die kies dis waar ek vir Dowwe Dolla eintlik ontwikkel het."

Suidoosterfees 2025: Hortjies dig – ’n onderhoud met Francois Toerien

Naomi Meyer, Francois Toerien
Suidoosterfees

"[Dit is] in wese ’n liefdesverhaal, of dan nou ’n verhaal van twee mense wat aangewese is op mekaar. Een van die partye was ’n korrelkop, bitsig, begaafd, venynig, staatloos, te na gekom; die ander een was ondersteunend, alleen, sensitief, ’n klankbord, ’n kunstenaar, sy vrou. Beide vertel ons van onsself en van ’n lewe wat geleef is – hoe suksesvol, is vir die gehoor om te besluit. En dan is daar die ongelooflike poësie van Blum wat die produksie deurspek."

Pareltjes uit Amsterdam: Die kuns van Anselm Kiefer, deel 1

Johan Allers
Leefstyl

Oudkorrespondent Johan Allers woon al vir langer as drie dekades in Amsterdam. Nou afgetree, spring hy gereeld op sy fiets op soek na nuwe en ou pareltjes uit Amsterdam. In die volgende video in hierdie weeklikse reeks besoek hy die geleentheidsuitstalling Anselm Kiefer – Sag mir wo die Blumen sind by die Stedelijk Museum.

Pareltjes uit Amsterdam: Die kuns van Anselm Kiefer, deel 2

Johan Allers
Leefstyl

Oudkorrespondent Johan Allers woon al vir langer as drie dekades in Amsterdam. Nou afgetree, spring hy gereeld op sy fiets op soek na nuwe en ou pareltjes uit Amsterdam. In die volgende video in hierdie weeklikse reeks besoek hy die geleentheidsuitstalling Anselm Kiefer – Sag mir wo die Blumen sind by die Stedelijk Museum.

Persverklaring: KKNK 2025 oortref verwagtinge

LitNet
KKNK

Vanjaar se KKNK, geborg deur Absa, is van 1 tot 6 April op Oudtshoorn aangebied, met ’n spesiale openingskonsert en aandmark op 31 Maart.

FynArts-kunstefees 2025: Literêre trio onthul hulle muse

Linza de Jager
Feeste

"Wat maak dat mens ’n boek skryf? Drie debuutskrywers, wat almal baie verskillend is, vertel FynArts wat hulle geïnspireer het."

A glance into the soul of the ape: a review of Pauline Gutter’s Pastoral ornaments exhibition

Truïse Prinsloo
Lifestyle and entertainment

"Pastoral ornaments is more than an exhibition – it is an immersive experience. It captures the raw power and delicate balance of nature while reflecting the artist’s role as a shamanic figure, channelling energy into works that speak directly to our souls."

Nuwe skryfwerk

Persverklaring: Aankondiging van wenners

LitNet
PEN Afrikaans

PEN Afrikaans het op 8 Junie 2024 ’n kortverhaal- sowel as ’n gedigskryfkompetisie in samewerking met die aanlyn platforms LitNet en Versindaba aangekondig. Hierdie kompetisie met die breë tema "Kyk hoe ver het ons gekom" is gereël as deel van die viering van Afrikaans Amptelik 100 en kon ’n werklikheid word danksy ’n ruim borgskap van Kruger Internasionaal.

’n Deurrit

Vincent Oliphant
Fiksiekompetisies

"Toe daardie klop aan my deur gekom het, het dit so doodgewoon geklink. Na die vertrek van die kinders en die dood van my vrou was ek al lank genoeg op my eie om nie te sit en wag dat iemand anders die deur oopmaak nie."

Ontoerekenbaar

Hannes Visser
Fiksiekompetisies

"Hy ken egter die feite wat in die wit spasies tussen die lyne van die handgeskrewe verklarings van Mouton lê. Hy kan die kolletjies verbind waartoe die ondersoekbeampte nie toegang gehad het nie."

Nie eers amper ’n volle dag nie

Jurgen Smith
Fiksiekompetisies

"Agnes bly verstom hoe naby Marta aan Stevan se oorlede vrou lyk. Iets wat duidelik onder Stevan se onderbewussyn drentel, maar te gevaarlik is om op te bring."

Klein botteltjie, groot gif

Anton Döckel
Fiksiekompetisies

"Onder haar vloer in die slaapkamer was ’n klein vertrek wat deur haar man as ’n stoorplek gebruik is. Sy het nooit iets vermoed nie, het Henrietta vertel. Haar man, ’n pastoor, het haar vertel hy gebruik die spasie vir sy meditasies."

Strandmoles

Hannes Stander
Poësie

"My Corgi tref vir ’vrou Viljee,
die rewolwer spat tot in die see, die see.
Ons vlug vervaard want o wee, o wee,
ons vrees die weduwee Viljee."

Suiderland

Jeanne Henning Els
Poësie

"hierdie grond
van my
geboorte
bly my tuiste"

Lot onthou 'n probleem

Waldemar Gouws
Poësie

"strammerig soos ’n remskoen aan Sy hand
weg van die huis af en haar hoenderhenne
uit oor die werf kon begin te loop"

Tom Jones in Parys

Wim Alberts
Fiksie

"Ek is spyt dat ek nie ’n kollega se aanbod aanvaar het om sy SLK te leen nie. Nie net sou dit dalk my klasmaats beïndruk het nie, maar omdat dit ’n afslaankap is, sou die dakliggie nie so kwaai op my bles skyn met die oopmaak van die deur nie."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved