John Kani: "This white man is here to suck their brains out!" Athol Fugard, the Grand Man of South African Literature, turned 92 on Tuesday, 11 June 2024. Rory Riordan is writing a biography of the man who earned the title of "the foremost active playwright in the English-speaking world".

Die Jakes Gerwel Stigting, LitNet en Huisgenoot wag aspirantskrywers se aansoeke in vir die Kommadagga-slypskool vir kort skryfkuns.

The Jakes Gerwel Foundation, LitNet and Huisgenoot are eagerly awaiting applications from promising emerging writers for the Kommadagga Workshop on the fine art of writing short prose.

Hierdie onderhoud met biblioteekbestuurder Lorraine Lank is die eerste aflewering oor een van ons biblioteke, naamlik die Archbishop Desmond Tutu-biblioteek in Swellendam.

"Ander mense sê ek is ’n digter, maar vir my gaan dit om die stryd – die stryd om die waardigheid van mense." Lees oor SV Petersen se lewe en werk.

"Geskiedenis is belangrik. Dit bied die konteks waaruit jy kom en waarvandaan jy moet voortbeweeg." Helena Gunter se profiel in die ATKV-Skrywersalbum is nou bygewerk.

Die prysgeld in beide inskrywingskategorieë bedra R10 000 vir die eerste-, R5 000 vir die tweede- en R2 500 vir die derdeplekwenner.

"Alles is nie altyd room en kaviaar vir geesdriftige reisigers met sterre in hul oë nie. Soms het hulle ’n beskermengel nodig wat oortyd werk."

"Ek wil my verstout om te sê dat benewens die leesgenot van ’n krimiroman, sy ook haar lesers ongemerk inlig oor presies watter booshede in die land én wêreld aangaan en dat Suid-Afrika allermins ’n eiland is – veral wanneer groot misdadigers speelplek soek."

"Abantwana bayakuvuyela ukufundelwa ngolwimi lwabo." | "Children enjoy being read to in their own language."

"Is die bediening iets anders as om woordkuns in ’n veelheid van vorme te bedryf? En kan ’n mens dit werklik sinvol in Afrikaans doen sonder om darem so ’n bietjie Afrikaanse letterkunde te lees?"

"In sy 15 jaar as joernalis het Coetzer mense in die polisie ontmoet wat hulle lewens toewy aan hulle werk, ten spyte van nepotisme, politiese inmenging en min resources."

"Indeed, the book is richly rooted in the textures, sights and sounds of the city in the ’70s and ’80s. Whether it is bell-bottoms, Salusa 45, dwarves in Orange Grove gardens, Abdullah Ibrahim, student parties at Crown Mines, Bob Dylan, Beyers Naudé, MacGyver or The jewel in the crown, the book provides details which will trigger memories for anyone who experienced those years."

"Vertellings uit die vergetelheid: Die opkoms en val van Bophuthatswana na 1977–1994 is in ’n leesbare styl geskryf, bevat talle grafieke, tabelle en foto’s, en ontruk inderdaad ’n stuk (grootliks) vergete (en gediskrediteerde) geskiedenis aan die vergetelheid."

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Mei 2024 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

Ter viering van Afrikaans se honderdste bestaansjaar as amptelike taal in 2025 nooi Naledi gepubliseerde en ongepubliseerde Afrikaanse digters uit om gedigte voor te lê vir ’n opwindende versamelbundel.

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Tobie Cronjé lees Jan Rabie se verhaal "Moeder koei" voor. Die verhaal het oorspronklik in 21, deur Human & Rousseau in 1956 uitgegee, verskyn.

Hoe werk ’n regering van nasionale eenheid (RNE) in die praktyk? Hoe verskil dit van ’n koalisieregering? Wat het die RNE van 1994 behels? Met Vrydag se parlementsitting om die draai, gesels Freek Robinson met Theuns Eloff, onafhanklike politieke ontleder.

"Wat kan ons wys word uit die uitslae van die pas afgelope algemene verkiesing en die groeiende konsensus ten gunste van ’n regering van nasionale eenheid (RNE) onder middelgrondpartye?"

"Dit voel dan nou soe amperster of ek biesag is met ’n koebaaibrief. Selfs al survive Uncle die next paa dae met allie negotiations en goete, dan wiet ek it gannie wee dieselle wies ie."

"Een van die groot vraagstukke van die kontemporêre samelewing is die veranderende aard van burgerskap. Wie is die burger vandag? Hoe hou dit verband met burgerskap in vroeëre tydsgewrigte, en hoe lyk die pad vorentoe?"

"Hier in ons geweste is KI iets heel anders. Of is dit? Ons hoor daarvan en sien dit oral, maar, my liewe maat, voor jy jou nog mooi kon voorberei op hierdie nuwe verskynsel, staan jy in ’n kopklamp vir jou eerste toediening."

"There are still too many individuals in power who appear to bear grudges against 'the language of apartheid'– however false and outdated such a view may have become. The very roots of the language, in the mouths of slaves, and in the community of the deprived, should ensure for it a very special place in the future."

Athol Fugard: "I have always been fascinated with the spoken word in people’s mouths, since the days my mother, Elizabeth Magdalena Potgieter, used to talk about duck’s water rolling off her back. I also believe that the central arena of history is really there, where a handful of individuals meet and talk to each other."

Op 11 Junie 2022 word die dramaturg Athol Fugard 90 jaar oud. Om hierdie spesiale mylpaal te vier, publiseer LitNet vanaf dié datum ’n reeks Afrikaanse gedigte met "teater" as tema. Breyten Breytenbach lui die reeks verse in met "van die mond na die hand om verweer (om) te keer".

"Dit wil voorkom of die ANC, DA, IVP en van die kleiner partye mekaar tot ’n redelike mate gevind het. Die besonderhede daarvan moet voor Vrydag se byeenkoms van die Nasionale Vergadering uitgepluis word voordat daar ’n ooreenkoms kan wees."

"Die eerste sitting van die nuwe parlement se Nasionale Vergadering, waartydens die nuwe parlementslede ingesweer en die president en speaker verkies sal word, vind op Vrydag 14 Junie plaas."

"Die land se inwoners is volgens die studie bekend daarvoor dat hulle warm en verwelkomend is, wat dit maklik maak vir reisigers en besoekers om op hul gemak te voel in Suid-Afrikaners se teenwoordigheid."

"Cohen vindt de hedendaagse neiging van wetenschappers om zich zo veel mogelijk te specialiseren zowel betreurenswaardig als haast niet te vermijden."

"De scherpe blik van een cardioloog en schrijver die nu in ballingschap leeft."

In die voorlaaste sessie van die Kaapstadse gespreksreeks Bruggenhoofden het die Gentse literator Yves T’Sjoen met die Stellenbosse literator Andries Visagie gesels oor die verruimende perspektiewe tussen die Afrikaanse en Nederlandse letterkundes, berig Willem de Vries.

"Al is het geen Nederlands, ik hoor toch het Nederlands, maar het is weer even magisch als toen ik een kind was en de woorden leerde kennen. Ik herinner me de fysieke rilling die ik als schoolkind bij 'grillig' hoorde, 'een grillig pad in het bos' in een of ander verhaal, en ik wist niet eens precies wat 'grillig' betekende. Dat effect. Het kan zijn (lacht) dat ik slechte Afrikaanse gedichten daarom goed vind."

"Die Olimpiese Spele is om die draai en Parys is die perfekte gasheerstad vir hierdie skouspel. As jy voorheen in Parys was, oorweeg dalk ’n ander uitkyk op die Stad van die Liefde en gaan verken die Seine op ’n bootrit."

Arno Carstens het ’n nuwe Afrikaanse kortspeler wat uitkom met die mooi titel Sewe sakke hoop. Die eerste snit, "Hoe gaan dit", is reeds bekendgestel en die volle kortspeler is van 7 Junie af beskikbaar. Izak de Vries het hom hieroor en oor sy skilderkuns, wat op Instagram te sien is, ingevra.

"SAVAK het die ideologiese en kulturele veld help vorm deur sensuur, selektiewe steun vir denkers, medewerkers in die media en die oprigting van kulturele infrastruktuur. Die intelligensiediens het ook as ’n indirekte kommunikasiekanaal tussen die bevolking, elite en heerser gedien."

"Interkulturele verskille speel ’n beduidende rol in die voorbereiding van studente om die regspraktyk te betree, veral aangesien die Westerse filosofiese benadering verskil van dié van Afrika en hierdie verskillende oogpunte van praktyksbelang in Suid-Afrika is."

Five-year term with the possibility of reappointment for another term. Be responsible for the overall executive management, as well as for providing visionary leadership aligned with the institutional strategy.

Hoe kan die rewolusionêre moment, die moment van oorsprong, en nuutheid behoue bly? Hoe kan die Grondwet as ’n ruimtelike (spatial) begrip bedink word? Wat is die rol van interpretasie?

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

"In teenstelling met kunstenaarsboeke, waar boeke op sigself as kunswerke voorgehou word, bring Coetzee se boekwerke ’n dinamiese sinergie tussen beeldhouwerk en ongemanipuleerde boeke tot stand."

"Hy begin die vertoning met die woorde: 'Ek is 13 en só opgewonde ek kan in my broek piepie. Ek en my pa en ma is op pad teater toe.'"

"By Victory Heights Sekondêre Skool is die eindeksamen net één van die uitdagings wat kinders in die gesig staar. Wanneer ’n nuwe, dodelike dwelm die plattelandse dorp tref, word dit ’n saak van lewe en dood. Juffrou X, die wiskunde-onderwyseres, bevind haar in die middel van ’n oorlog, met die skool as prys. Al dieper begeef sy haar in die wêreld en rol van ’n vigilante, totdat sy sélf moet veg vir haar lewe."

"Die rolprent het, anders as ander gruwelfilms, geen hart of siel nie. Geen siel om te teister nie en geen hart om gruwels te pomp nie. Daardie kraak wat jy hoor, is Alfred Hitchcock wat in sy graf omdraai."

’n Heerlike keuse van komedie om die gemoedere te lig is te sien by Innibos Kunstefees vanjaar – van die absurde komedie Hospitale, kateters en familielede en die teaterklug Ou Wyntoon en die weerlose kreatuur, tot nuwe materiaal deur Schalk Bezuidenhout in Mamma se grootseun. | Innibos is van 27 tot 30 Junie in Mbombela.

IIIFoet (DrieFoet) is Modise Sekgothe, Jotam Schoeman and Umlungu Deluxe. The name IIIFoet, a slang term for a pot standing on three legs, represents a melting pot of diverse flavours and influences, as well as the different cities each member calls home: Johannesburg, Cape Town, and London. The trio has partnered with indie label Paradise Worldwide to release their nine-track album, Metropolar, on June 14, 2024 on all major streaming platforms. It promises to deliver a unique fusion of music, spoken word, and visual art.

"Op Diepkloof rus al twee se drome
in naamlose grafte met boegoe verfraai"

"maak ons tog strewe na reinheid, wysheid se lied
voordat ons laaste asem ook verlore gly in verdriet."

"ons liggame word nes perkamente
bros en vergeel
en die melodie van die hart
word gereduseer tot net stilte oorbly"

"My kind
al kan jy nie dié lees
ek het jou lief
ongeag"