Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 963

18/08/2023


  Krities Afrikaans

LitNet: Plunder

Pasverskyn

Decima

Skrywer: Eben Venter 
Uitgewer: Penguin Random House
ISBN: 9781415210017

Eben Venter se boek kombineer outofiksie, fabel, ’n speurverhaal en die wetenskap, en is ’n dringende pleidooi vir die bewaring van een van die wêreld se megaherbivore. Decima is ’n elegiese werk vir baie stemme waarin die skrywer die aard van verlies in sy vele gestaltes besing en besweer.

Boeke en skrywers

LitNet Akademies-resensie-essay: Plunder deur Antjie Krog

Stefan van Zyl
Resensies

"Met die eerste lees van Plunder het ek gedink: Krog is kwáád. Wéér. Stééds. Maar namate ek meer tyd met die bundel deurgebring het, het ek tot die besef gekom dat ek hier nie net met die beskrywing en oopskrywing van plundering op alle vlakke te make het nie, maar ook met die teer poëtiese verpakking en verwerking van individuele sowel as kollektiewe trauma – ’n vorm van narratiewe terapie."

Laaste hulde aan Dan Sleigh

LitNet
In memoriam

Die skrywer Dan Sleigh is op 29 Julie 2023 oorlede. LitNet plaas – met toestemming – huldeblyke en foto’s deur familie en vriende. (Uit die skrywes sou mens kon aflei dat Dan Sleigh se grootwordjare en sy vroeë blootstelling aan ’n VOC-baken op die plaas waar hy gebore is, dalk die inspirasie kon wees vir sy volgehoue belangstelling, navorsing en skrywes oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis.)

Die EasyEquities-skrywersfees by Toyota US Woordfees 2023: ’n onderhoud met Elmari Rautenbach

Naomi Meyer, Elmari Rautenbach
Toyota US Woordfees

"’n Mens kom altyd agter wanneer lesers oor ’n boek begin gons. Jy sien die boek of skrywer al hoe meer gereeld en skielik oral."

Nuwe boekefees vier die suksesse van selfpublikasie

Jean Oosthuizen
Boeke en skrywers

"Die stigma wat dikwels aan selfgepubliseerde boeke kleef dat dit noodwendig van mindere gehalte is, is die afgelope naweek behoorlik die nek ingeslaan en verkeerd bewys tydens ’n splinternuwe boekefees in Somerset-Wes."

Van vaders en vlugtelinge deur SJ Naudé: ’n resensie

Jaco Barnard-Naudé
Resensies

"Van vaders en vlugtelinge bied oorwegend inherente weerstand teen [Hannah] Arendt se idee van aardse vervreemding; dit kom in opstand daarteen en dra die idee oor dat die natuur ons, ten spyte van ons kosmiese uitgangspunt, sal oorleef."

On that wave of gulls by Vernon Head: a book discussion

Paul Murray
Books and writers

"The reader of this book will soon find that Head writes as if he is birdwatching while writing. This strategy is an important feature in the book; there is an arrangement of the words, searching meaning, like turning out to watch birds – birds jumping around on the pages, flitting about in all directions."

Bybels en die leeukuil van grondbesit: ’n gesprek met Jan Vermeulen

Izak de Vries, Jan Vermeulen
Skrywersonderhoude

"’n Dosent aan die Teologiese Kweekskool het eendag vir ons gesê: 'Wanneer jou gebed jou nie laat opstaan en ’n beter mens gaan laat wees nie, het jy nie gebid nie, maar gevloek.'"

Onze Rust deur Pieter Verster: ’n lesersindruk van ’n boeiende en merkwaardige roman

Cas Vos
Lesersindrukke

"Dit is ’n merkwaardige verhaal. Die verlede word nie net verdoem en die hede verheerlik nie. Uit die verlede kry die leser nuwe perspektiewe op die hede en die toekoms."

Philip de Vos (1939–)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

Philip de Vos: “Rym is vir my baie belangrik. Ek maak kombinasies met rymwoorde, en dan kry ’n mens allerhande belaglike ryme wat jou op ’n spoor bring."

Persverklaring: Kortlyste vir kykNET-Rapport-boekpryse 2023 bekend

LitNet
Boeke en skrywers

Altesaam 86 inskrywings is ontvang vir die vier boekpryse, wat ten doel het om erkenning te gee aan Afrikaanse skrywers en hulle aan te spoor om gehalteskryfwerk in hul moedertaal te lewer.

Persverklaring: Wenner van Ingrid Jonker-prys aangekondig

LitNet
Boeke en skrywers

Dit is vir die pryskomitee ’n voorreg om vanjaar se wenner aan te kondig.

Press release: The programme for the Midlands Literary Festival 2023

LitNet
Books and writers

The Midlands Literary Festival takes place during the first weekend of September 2023 at the Yellowwood Café in Howick. Here is the programme.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 10 tot 18 Augustus 2023

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Uit die argief: Voertaal

Aantekeningen in een Krog carnet

Yves T'Sjoen
Literatuur (2023)

"Dames en heren, hier is Plunder. Nu al durf ik het boek te rekenen tot de canon van de Afrikaanse lyriek. Niet alleen omdat de auteur hardnekkige taboes doorbreekt, maar omdat zij met haar eigengereide stem en stijl een discours ontwikkelt dat elke lezer van de sokken blaast en in een ontnuchterende spiegel de kwetsbaarheid van het zelf en de planeet laat zien."

De politiek van het lichaam (Antjie Krog notitie #2)

Yves T'Sjoen
Literatuur (2023)

"Over sterfelijkheid, ouder-wordende lijven en het maatschappelijk stigma was nog niet eerder zo indringend geschreven in het Afrikaans. Dergelijke thema’s behoren blijkbaar tot een no go-zone in de Afrikaanse letteren, zoals een publiek debat aangeeft ter gelegenheid van Plunder."

Plunder: Artistieke samenwerking tussen Berlinde De Bruyckere en Antjie Krog (Antjie Krog notitie #1)

Yves T'Sjoen
Literatuur en kunst (2023)

"De bevruchtende mediale interactie tussen Krogs lyriek en (reproducties van) beeldend werk van De Bruyckere is bijzonder suggestief en betekenisrijk. De dichtbundel Plunder, waarin overigens geen afbeeldingen van of verwijzingen naar De Bruyckeres kunstinstallaties en grafisch werk zijn opgenomen, is in feite ontstaan in een samenspel, of beter een dialoog, met werk van De Bruyckere. De dichterlijke compositie heeft vanuit tekstgenetisch oogpunt dus een overweldigend visuele dimensie die voor Zuid-Afrikaanse, Engelstalige en Nederlandstalige lezers buiten beeld blijft."

Menings

Taxi violence – who is to blame?

Freek Robinson, Geordin Hill-Lewis
Interviews

Santaco has now approached the court to challenge the legality of taxis being impounded, something which the mayor of Cape Town, Geordin Hill-Lewis, seems to welcome. Freek Robinson asked Hill-Lewis: Why now? And what next?

Onthou die gevare van ongeërgdheid

Frederik Rudolph van Dyk
Menings

"Die diskoers rondom die jongste weergawe van die lied was weer eens uiteenlopend, maar hierdie keer tog anders. Daar is ’n besliste verandering in die weerklank. Meer meningsvormers wat gewoonlik die bovermelde soort oordele gevel het, was aansienlik meer krities teenoor Malema."

Ubuntu? Nie solank Zuma ons regstelsel as sy speelbal gebruik nie

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Is ubuntu dan nie presies om absolute gelykheid voor die reg te verseker nie?"

Dié "koddigheid" kan die dice vi’ Kaaps verkeerd laat val

Heindrich Wyngaard
Menings

"In die proses van die 'bewuste etnifisering van Kaaps', ontkom die taalmedium aan die stereotipiese bedoelings van diegene wat in Small se era na Kaaps as 'Capey' en 'Gamat-taal' verwys het. Die pedagogie van sogenaamde platvloersheid word bevorder deur die [na my mening] koddigheid van hedendaagse Kaaps-spelwyses en -skryfstyle, en in die afwesigheid van nuutskeppinge in die taal, word 'eerder hindernisse in die leesproses' geskep. Dit laat die dice vi’ Kaaps verkeerd val."

Achille Mbembe: "Om die demokrasie aan die hand van die lewende te heruitvind" (uit die Frans vertaal deur Johann Rossouw)

Séverine Kodjo-Grandvaux, Achille Mbembe, Johann Rossouw
Onderhoude

"Mense was nog altyd ’n bietjie meer as bloot mens. Dieselfde geld objekte wat nog altyd ’n bietjie meer as bloot werktuie was. Dit is wat die animistiese Afrika-denke ons van altyd af leer."

Global warming: Keep calm and carry on

David Willers
Opinion

"Today, we are all metaphorically still afraid of being buried alive, only this time under an invisible cloud of carbon dioxide strangling our planet. The equivalent to our coffin bells is planetary temperature readings that go back to 1940."

Vetsug, jou gene en die mediese wetenskap

Elsabé Brits
Menings

"Honderde gene, die manier waarop die liggaam vet stoor en hoe die brein eetlus beheer, asook verskeie omgewingsfaktore, bepaal saam ’n mens se gewig en liggaamsgrootte. Toe vetsug meer algemeen begin raak het, het kwaksalwery met sy leë beloftes bygekom om die waters van ’n mediese stryd te vertroebel."

Laat my mense speel!

Hermione le Roux-Ellis
Menings

"Dit lyk my nou dat skaak die volgende slagveld is vir transgender mense. Transgender vroue mag nie teen cisgender vroue speel in FIDE-toernooie nie."

Slypskole

LitNet | STAND-teaterresensieslypskool: aankondiging | announcement

LitNet
Slypskole

LitNet is bly om die deelnemers en mentors van die LitNet | STAND-teaterresensieslypskool aan te kondig. | LitNet is pleased to announce participants and mentors to the LitNet | STAND theatre review workshop.

Nou op Voertaal

"Nieuwkomers": Hoe om deur immigrasie die nuwe met die oue te versoen

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"In wese kom dit daarop neer dat ruimte geskep moet word vir die nuwe, indien 'vreemde', tradisies en waardes wat saam met die 'nieuwkomers' aankom. Omdat dit nie ’n koloniale of imperiale inval is nie – nie Rusland wat op grondgebied beslag lê teen die bepalings van internasionale konvensies nie – is die versugting van die nuwelinge gewoon dat hulle hul geloof en gebruike moet kan uitleef. Of so wil dit voorkom ..."

O, Amsterdam

Alma Rossouw
Reizen

"jy duik my plat langs jou kuns
ek smul aan die stroop van jou vingers
aan jou historiese lippe hang ek, proe ek, smag ek
na daardie kalwerliefdeflikkering"

’n Menger-maler-mixer in Nederland

Riëtte Hugo
Reizen

"Wat is die gom wat almal aan mekaar bind? Die soeke na verwantskappe – 10 of meer geslagte gelede is hier aan die suidpunt van Afrika ’n Hollandse hutspot begin, aan daardie gemeenskaplike gereg smul ons nog almal."

Kontrasterend

Madeleine Parsons
Reizen

"Die ooglopendste vir my was die deurlopende kontras tussen die oue en die nuwe. Eerstens was daar die teenstellings in argitektuur en boustyl. Eeue oue smal wonings wat tuimelend-skeef hang langs stokou gragte, in die skadu van Lego-vormige wolkekrabbers."

Veelpartyhandves vir Suid-Afrika meer as net anti-ANC

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Daar is ooreengekom dat hulle gedeelde visie vir Suid-Afrika ’n nuwe regering sal wees wat ’n regverdige, inklusiewe en welvarende Suid-Afrika bou, gebaseer op geleenthede, vryheid en veiligheid vir al sy burgers."

Werkloosheid daal effens, maar miljoene jeugdiges sit op straat

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Geslagsverskille in die arbeidsmark duur ook voort. Statistiek SA sê die syfers eggo die behoefte om die verbetering van vroue se algehele deelname aan indiensneming te versnel."

Ramaphosa se stilswye oor plaasmoorde krap opposisiepartye om

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"President Cyril Ramaphosa se stilswye oor die groot aantal plaasmoorde die afgelope tyd het opposisiepartye soos die DA en VF Plus die harnas in."

Eskom voorspel ’n donker beurtkragweek

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Om noodreserwes aan te vul sal fase 1-beurtkrag gedurende die dag tussen 05:00 en 16:00 geïmplementeer word, en sal fase 3-beurtkrag oornag van 16:00 tot 05:00 voortduur. Hierdie patroon sal onbepaald herhaal word."

Akademies en skole

’n Ondersoek na differensiële verstedeliking as ’n bydraende determinant in ruimtelikeontwikkelingsraamwerke

Owen Williamson, Jako Viviers, Selna Cornelius
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die effek en omvang van verstedeliking is tegelyk divers en wesentlik en gryp die verbeelding van beplanners wêreldwyd, maar spesifiek in Afrika, aan (Dodman, Leck, Rusca en Colenbrander 2017:13)."

Uitnodiging: Algemene Simposium van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns | 28 en 29 September 2023

LitNet
Akademies en skole

Akademielede en ander belangstellendes word aangemoedig om die simposium van 28 tot 29 September 2023 by te woon. Die tema vir vanjaar se simposium is "Volhoubare menslike welstand in Suid-Afrika".

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Begin van die kwartaal! LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Leefstyl

Momentum Beleggings Aardklop 2023: Silwerdoekdisse – an interview with Nathan Robinson

Naomi Meyer, Nathan Robinson
Aardklop

"[W]hen it comes to foodie movies, I have a few favourites. Julie and Julia is one of them. Julia Child is someone who played an important role in culinary history, and Meryl Streep portrays her character, so you know it’s phenomenal."

The Beauty Queen of Leenane: Vir twee uur is ook jy vasgevang in Ierland

Maryke Roberts
Teater

"Die klipmure laat voel jou onmiddellik soos ’n besoeker in ’n klein Ierse kliphuisie en met die openingstoneel waar water teen die mure afkartel en patroontjies maak, sak die mistroostigheid en koue amper oor alles neer."

Marmite-koek vir die onthou

Karen Hart
Kos en wyn

"Die tafels het gekreun onder al die borde eetgoed wat Prince Albert se dorpstannies aangedra het. Maar al wat ek onthou, is die koddige klein broodvierkantjies, botter en Marmite in die middel, alkant aan die buitekant gesmeer met ’n botter-Marmite-mengsel en in fyn biltong gerol."

Persverklaring: Spesiale fokus op die landbou by die Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Almal wat belangstel in Suid-Afrika se toekoms, en veral in die toekoms van ons landbougemeenskappe, moet solank hul kaartjies bespreek vir twee belangrike gesprekke op Saterdag 23 September by Buffelshoek, ’n plaas net buite Cradock.

Die program | The programme: Etienne van Heerden Veldsoirée, 22–24 September 2023

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Mpush Ntabeni, Marita van der Vyver, Eben Venter and many more will be at the Etienne van Heerden Veldsoirée. Book your spot now!

ATKV-Skryfskool by vanjaar se Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Daar is nog enkele plekke oor vir digters wat wil inskryf vir die ATKV-skryfskool in Cradock. Ons prosaskryfskool is uitverkoop!

Persverklaring: Johaar Mosaval was ’n legende uit eie reg

Marlene le Roux
In memoriam

As Suid-Afrikaners was ons bevoorreg om hierdie balletlegende van Distrik Ses ons eie te noem: Die eerste swart balletdanser wat by die Royal Ballet aanvaar is, wat gedans het by die kroning van wyle koningin Elizabeth II in 1953.

Persverklaring: Boekherstel en -bindery | Press release: Book repair and binding

LitNet
Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal

Taalmonument bied gevorderde klasse oor boekherstel en -bindery. | Book a date for Taalmonument’s advanced book repair and binding course.

Stemme

Pil

Chase Rhys
Stemme | Voices | Amazwi

Vir Stemme, LitNet se dialoogprojek saam met die Suidoosterfees, NATi en die ATKV, is tien dramaturge genader om kort dialoë te skryf. Twintig akteurs is gevra om daarin te speel en tien regisseurs het elkeen ’n stuk afgerond. In Chase Rhys se dialoog Pil vertolk Enrico Hartzenberg en Morné Steyn die rolle. Basil Appollis was in die regisseurstoel.

Stemme in 2023 | Tien dialoë

LitNet
Stemme | Voices | Amazwi

Vir Stemme, LitNet se dialoogprojek saam met die Suidoosterfees, NATi en die ATKV, is tien dramaturge genader om kort dialoë te skryf. Twintig akteurs is gevra om daarin te speel en tien regisseurs het elkeen ’n stuk afgerond.

Nuwe skryfwerk

Gay-wies

Preston Mouritz
Poësie

"praat nooit van haar man se gejôlery
in hul huwelik nie
en hoe sy ok maar smag vir die Here-hand
om haar deur te dra nie"

Die noodlot van ’n handdruk

Martin Labuschagne
Poësie

"jou kop was ’n geklemde vuis
wat nooit ’n hou geslaan het nie ..."

Debat

Neo Mehlomakulu
Poësie

"verskaf deur egomaniese doodsengele,
wat stry oor wie hom die beste,
na sy dood kan gooi."

Ek wil lippe natmaak

Willem de Swyger
Poësie

"hier tussen rotskuns
en velde vol blomme
tuit my hart se kring
al wyer uit ..."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2023 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved