Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1039

28/02/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Grondhervorming uitgepluis

Leeumens

Skrywer: Rudie van Rensburg
Uitgewer: Queillerie
ISBN: 9780795802928

Skatryk tweelingbroers wat vyf jaar gelede verdwyn het, se geraamtes word in ’n veld opgediep. Op aandrang van die Wes-Kaapse polisiehoof moet Kassie en Rooi die saak ondersoek, maar dit moet in die grootste geheimhouding plaasvind. Anders kan Kassie-hulle ook die gevaar loop om vermoor te word, soos die drie speurders wat by die destydse verdwyningsaak betrokke was. ’n Stikdonker onderwêreld, waar antieke voorwerpe miljoene rande op swartmarkveilings behaal, duld nie inmenging nie ...

Akademies en skole

Kollig op akademikus Juanita M Pienaar: Grondhervorming

Juanita Pienaar
SteedsDink

Grondhervorming is omstrede, kompleks en multidimensioneel. In hierdie video gesels Juanita M Pienaar oor die wat, hoekom en hoe van grondhervorming en die kardinale rol van ons howe. Artikel 25 van die Grondwet word onder die loep geneem. Juanita vertel ook meer oor haar loopbaan en haar jongste navorsing. In LitNet Akademies se SteedsDink-video’s vertel Afrikaanse akademici van die interessante navorsing waarmee hulle besig is.

SteedsDink met LitNet Akademies: Juanita M Pienaar oor haar akademiese navorsing

Juanita Pienaar
SteedsDink

In hierdie video gesels Juanita M Pienaar oor onder meer artikel 25 van die Grondwet en die Onteieningswet, onregmatige besetting van grond, en eiendomsreg en toegang tot grond. Sy lewer ook kommentaar oor inheemse reg teenoor ’n Westerse benadering, die multidimensionele aard van regstudies en of Afrikaans ’n toekoms in die reg het.

Vervreemding tot verlies: Die roete van selfvervreemding na selfvernietiging in Van vaders en vlugtelinge deur S.J. Naudé

Marietjie Lambrechts
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Waar migrasie voorheen verbind is met natuurrampe, politieke ideologie, gebrek aan lewensmiddele en oorloë, fokus Naudé se roman op intens persoonlike faktore en trauma as redes waarom ’n individu besluit om sy vaderland te verlaat."

Ek skyn (heilig): Die invloed van godsdiens as sosiokulturele verwagting by die vorming van die juffrou-identiteit

Mické van der Westhuizen, Yolandi Woest
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Die navorsers se fokus in hierdie artikel is op die invloed van godsdiens as ’n sosiokulturele verwagting by die samestelling van die identiteit van ’n Afrikanervrou."

Impak en die interpersoonlike benadering: ’n Kritiese analise van die persoongesentreerde benadering tot kommersiële forensiese onderhoudvoering

La-Rochelle Bekker, Constant van Graan, Ankebé Kruger
LitNet Akademies (Ekonomiese en Bestuurswetenskappe)

"Die doel van hierdie artikel is [...] om die interpersoonlike verhouding in die kommersiële forensiese konteks krities te bespreek, asook om die impak van die forensiese praktisyn op die ondervraagde (en andersom) vas te stel."

Graad 8: Afrikaans Huistaal-vraestel en memo, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 8 en ken jy "Hop, hop, spinnekop"? Jy sal van vreugde hop as jy hierdie gratis oefenvraestel deur Cecilia Klopper aflaai, voorberei vir jou Afrikaans Huistaal-toets – en goeie punte behaal. (In die vraestel sal jy boonop ook oor die liedjie kan lees.)

Graad 8: Lewenswetenskappe – aanpassings vir oorlewing in die droë Karoo

Rouxlyn Botha
Skole

"Aanpassings maak dit vir organismes makliker om in hul omgewing te oorleef. As hulle nie by ’n veranderende omgewing kan aanpas nie, moet hulle wegtrek of uitsterf. Daar is drie maniere waarop organismes aanpas: struktureel, funksioneel en deur middel van gedrag." Hierdie artikel is spesifiek toegespits op die werk wat graad 8’s wat die KABV volg, in die skool behandel.

Graad 12: Lewenswetenskappe-vraestel en memorandum, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in matriek en wonder jy of jou gene kan help om te bepaal vir watter beroepsrigting jy aangelê is? Voordat jy verder daaroor nadink, moet jy eers hard werk om goeie punte te behaal. Laai hierdie gratis oefenvraestel deur Rita Engelbrecht af en berei voor vir jou Lewenswetenskappe-vraestel hierdie kwartaal. Daar is voorbeeldvrae wat juis oor DNS handel!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Uit die argief

LitNet Akademies Weerdink: Grond

Menán van Heerden, Juanita Pienaar
Onderhoude (2019)

"Grondonteiening sonder vergoeding" in 2019. Kan grondhervorming buite die raamwerk van die Grondwet plaasvind? Wat is die kategorieë grond wat hier ter sprake is? Grondwetlik beskou, is "grond" dieselfde as "eiendom"?

Grondhervorming: Is onteiening sonder vergoeding die magiese "silwer koeël" of is dit ’n (berekende) skoot in die donker?

Juanita Pienaar
LitNet Akademies (Regte) (2019)

"Hierdie bydrae ondersoek die moontlikheid of die onlangse ontwikkelings, spesifiek onteiening sonder vergoeding, inderdaad grondhervorming gaan bevorder."

Een honderd jaar later: die Swart Grond Wet 27 van 1913

Juanita Pienaar
Seminare en essays (2013)

"Dit was nóg die eerste, nóg die laaste rasgebaseerde grondmaatreël in Suid-Afrika. Tog het dit die Suid-Afrikaanse landskap – letterlik en figuurlik – onherroeplik verander. Die inwerkingtreding van die wet, in samehang met ’n daaropvolgende rassebenadering tot grond, het ’n aandeel daarin dat Suid-Afrika, bykans 20 jaar na ’n grondwetlikheidsbedeling, steeds met grondkwessies worstel."

LitNet se Kommadagga-slypskool | LitNet’s Kommadagga workshop

Inwonende skrywer vir LitNet se Kommadagga-slypskool: Siphiwe Gloria Ndlovu

LitNet
Slypskole

Die Jakes Gerwel Stigting bied, in vennootskap met Huisgenoot en LitNet, ’n mentorskapprogram aan belowende opkomende kortverhaalskrywers.

Writer in residence for LitNet’s Kommadagga workshop: Siphiwe Gloria Ndlovu

LitNet
Books and writers

The Jakes Gerwel Foundation offers, in partnership with Huisgenoot and LitNet, a mentorship programme to promising emerging short story writers.

Menings

Europa en Amerika

Freek Robinson, Heinrich Matthee
Onderhoude

’n Historiese wending in die verhouding tussen Amerika en Europa is besig om plaas te vind. Politieke ontleder Heinrich Matthee vertel vir Freek Robinson meer.

Amerika: die struikelblok in die pad van wêreldvrede

Riku Lätti
Menings

"Mense argumenteer dis omdat Harris nie haarself gedistansieer het van Biden se Sionisme nie dat sy die Palestynse steun aan Trump oorhandig het in die swaaistate wat haar die verkiesing gekos het. Daar is heelwat Palestyne wat nou berou het dat hulle vir Trump gestem het."

Die Johann Rossuw-gespreksreeks: Charles Villet oor geweld en die postkoloniale in Suid- Afrika

Johann Rossouw, Charles Villet
Seminare en essays

In hierdie aflewering van die Johann Rossouw-gespreksreeks praat Charles Villet met Johann Rossouw oor die postkoloniale in Suid-Afrika. Hier is die video-opname.

Wat sê Bettina? Kry die minister van elektrisiteit performance bonus?

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Nou eis ons: 'Minister, kry Eskom onder beheer.'"

VVA-Leeskonferensie by die Adam Small-fees se skoleprogram: "Elke kind wil lees"

Marzahn Botha
ATKV-Portaal

Dis weer in die nuus: Die meeste Suid-Afrikaanse kinders kan nie met begrip lees nie. Lees ’n verslag van die belangrike werk ten opsigte van kinders en lees wat onlangs as deel van die Adam Small-fees se skoleprogram in die gedaante van ’n leeskonferensie aangebied is.

Loeriesfontein hou ’n skole-ekspo en skep geleenthede: ’n onderhoud

Naomi Meyer, Sonja Squires
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Ons visie is om landelike kinders (meestal Afrikaanssprekend) ’n kans duisend te gee! Om persoonlike interaksie op die dag van die Loopbaanskou te hê – met kundiges, bestuurders van besighede, alumni en/of werwers vir tersiêre en ander loopbaangeleenthede en verdere studie."

Sosialemedia-wetgewing: verskansing, foltering of verheffing?

Coert Mommsen
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

Coert Mommsen, afgetrede sielkundige, dink die onlangse wetgewing in ander lande wat sosialemediagebruik onder jongmense inperk of verbied, is nie noodwendig ’n goeie ding nie: "Elke gebruik van die internet of selfoon skep daagliks/uurliks vir die gebruiker kommunikasienetwerke en kontakte. Sulke netwerke is ’n lewende werklikheid vir elke gebruiker en hulle is noodwendig psigologies hieraan gebind."

15 punte oor Afrikaners, Trump en Suid-Afrika (elke ketter het mos ’n letter)

Francois Bekker
Elders gesien

"Indië stel ’n voorbeeld vir ons. Ja, hulle is deel van Brics, maar is welkom in die Withuis. Dit is hoe mens dit doen."

Nou op Voertaal

Slegs 20% van graad 3-leerlinge kan met begrip lees

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Teen die huidige tempo van vordering sal alle kinders in Suid-Afrika eers teen 2098 in enige taal met begrip kan lees."

Google moet Suid-Afrikaanse media miljoene rand vergoeding betaal, sê kommissie

Jean Oosthuizen
Voorblad

"As hierdie aanbeveling wet word, kan dit ’n baken van hoop vir die plaaslike media wees. Dit kan inhoudskeppers in staat stel om te belê in digitale vernuwing, nuusprojekte en die opleiding van joernaliste. Aan die ander kant kan dit ook spanning veroorsaak tussen tegnologieplatforms en die regering, wat moontlik Google se verhouding met Suid-Afrika sal beïnvloed."

DA lê klag teen Mashatile en Creecy by Openbare beskermer

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Volgens berigte beplan Creecy om John Lamola, die swakste kandidaat, vir die genoemde posisie aan te beveel."

Suid-Afrika se "Mickey Mouse-weermag" in vryval

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Luitenant-generaal Ntshavheni Maphaha van die SANW het verder olie op die vuur gegooi en in die spervuur beland oor sy uitlatings by die begrafnis van een van die 14 Suid-Afrikaanse soldate wat in die DRK gesterf het."

Bekendstelling van Max Havelaar: Jaap Goedegebuure in gesprek met Ena Jansen

Jean Oosthuizen
SASNEV

Die bekendstelling van die Afrikaanse vertaling van die monumentale roman Max Havelaar deur Multatuli (die skuilnaam van Eduard Douwes Dekker) het onlangs by die Suid-Afrikaanse Sentrum vir Nederland en Vlaandere (SASNEV) in Pinelands, Kaapstad plaasgevind. Hierdie roman, wat deur Ena Jansen in Afrikaans vertaal is, is waarskynlik die bekendste Nederlandse boek ooit. Dit lewer skerp kritiek op die Nederlandse koloniale bewind in Indonesië en word as ’n vroeë meesterwerk van sosiale geregtigheid beskou.

Tweespraak met Gert Vlok Nel: "Poësie het net vir twee jaar in my geleef en een oggend was sy weg."

Yves T’Sjoen, Gert Vlok Nel
Literatuur

"Gert Vlok Nel beweegt zich in diverse artistieke velden. Naast dichter en muzikant is hij actief als grafisch kunstenaar. In Nijmegen exposeerde hij bijvoorbeeld pasteltekeningen. Op sociale media kan de belangstellende berichten langskomen waarin hij spreekt over beeldend werk."

Leesimpressie: Waar we zijn door Lina Issa

Erik van den Bergh
Literatuur

"Via een advertentie zoekt ze iemand die namens haar de familie in Libanon tien dagen wil bezoeken. Daartoe stelt ze richtlijnen op voor haar stand-in: de cartografie van thuis."

Brief en repliek 1: Inleidende opmerkings

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen
Academisch

Alwyn Roux is genooi om Afrikaanse letterkunde aan die Universiteit Leiden te doseer. Hy het vir Yves T’Sjoen genader om saam met hom aan die kursusmateriaal te werk. Hulle fokus op die konsep repliek. Alwyn skryf ’n brief wat die lesingmateriaal vir die studente bevat, waarop Yves dan repliek lewer. Die studente kry beide stukke, wat hulle dan op hulle beurt moet beantwoord as deel van hul opdragte.

Brief en repliek 2: Teoretiese vertrekpunte vir ’n kontakgeskiedenis

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen
Academisch

"Casussen, zoals in deze cursus in Leiden, werpen alvast een licht op transnationale trajecten van schrijvers en teksten. Een vergelijkend onderzoek naar de manier waarop deze schrijvers worden voorgesteld in Afrikaanse literatuurgeschiedenissen en hoe het oeuvre van de desbetreffende actoren in beeld wordt gebracht in de Lage Landen zal revelerende bevindingen opleveren."

Brief en repliek 3: ’n Oorsig – deel 1

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen
Academisch

"De namenselectie biedt een interessante staalkaart van velerlei contacten tussen het Afrikaanse en Nederlandse literaire polysysteem."

Glaskas in die woud lawe die siel

Maryke Roberts
Reisgogga

"Ek sit met my voete in die koue bergwater; gooi klein ronde klippies dat dit hop oor die water; fluister-sê die rympie: 'koei, kalf, een, twee, drie emmers melk ...' soos in my kleintyddae saam met my pa op die plaasdam se wal, waar my oupa-hulle bywoners was. Tyd staan dan stil."

Boeke en skrywers

Konkel deur Pieter Marais: ’n resensie

Jean Meiring
Resensies

"Pieter Marais se dunnerige debuutroman Konkel is verlede jaar met die Jan Rabie-Rapport-prys bekroon. ... Ek hoop dat Marais reeds ’n tweede boek aan ’t skrywe is."

Die vyf susters deur Eleanor Baker: ’n lesersindruk

Anne-Marie Burger
Lesersindrukke

"Hierdie skeefgetrekte gesin het my vir ’n dag lank laat vergeet hoe ek al my rekeninge gaan betaal. Dit is woordlekkerte op steroïede."

Ligspoor deur Juan Coetzer: ’n lesersindruk

Marieta McGrath
Lesersindrukke

"Ligspoor het my aandag getrek toe dit onlangs op Versindaba verskyn het as nuwe publikasie, tot my verbasing, want in die reël plaas Versindaba bundels uitgegee deur hoofstroomuitgewers."

Breyten se lewensviering in Wellington: ’n lewe van woorde en vryheid

Jean Oosthuizen
Boeke en skrywers

"Mens sou kon gesê het: 'Stil broers, daar gaan ’n man verby' toe daar die afgelope Sondag by die Breytenbach Sentrum in Wellington hulde gebring is aan Breyten Breytenbach, die maer man met die groen trui. Maar stilte was nie van pas nie. In Ounooi se tuin by die Bôrdienghuis waar Breyten grootgeword het, was daar ’n feestelike atmosfeer om sy lewe te vier. Sy teenwoordigheid was te tasbaar, sy nalatenskap te ryk om hom stil te huldig."

#altydbreyten 23 Februarie 2025, Breytenbachsentrum, Wellington – ’n fotobeeld

Engela Duvenage
Boeke en skrywers

Die Suid-Afrikaanse viering van die lewe en werk van Breyten Breytenbach rondom die tema #altydbreyten is op 23 Februarie 2025 by die Breytenbach Sentrum op Wellington gehou. Engela Duvenage het hierdie fotobeeld saamgestel.

Adam Small festival 2025: a photo gallery

Darryl David
Books and writers

The 2025 edition of the Adam Small festival was held in Pniël from 21 to 23 February. Festival impresario Darryl David shares his thoughts and photographs.

Desire at the end of the white line by Azille Coetzee: video of the book discussion

Lou-Marié Kruger, Azille Coetzee
Books and writers

In Desire at the end of the white line Azille Coetzee examines a range of contemporary Afrikaans popular culture texts to demonstrate how the stories that white Afrikaans women tell about themselves keep them white and apart. In this video, she discusses her research with Lou-Marié Kruger. AB Jantjies was the videographer for LitNet.

’n Rand vir ’n tand deur Chareldine van der Merwe: foto’s en video van die boekbekendstelling

Réney Warrington
Kinderboeke

Chareldine van der Merwe se volgende kinderboek, ’n Rand vir ’n tand, is onlangs in Gauteng bekendgestel. Réney Warrington was daar en het foto’s en ’n video geneem.

Goed, swak, toeganklik of gelaagd?

Koos Kombuis
Boeke en skrywers

Koos Kombuis vra of toeganklikheid of gelaagdheid in ’n teks gelyk is aan dit wat goed of swak is. Hy het onlangs vier boeke gelees en gee sy opinie oor elk, gemeet aan bovermelde vrae.

Press release: Books on the Bay | A literary festival in Simonʼs Town (14–16 March 2025)

LitNet
Books and writers

The runaway success of Simon’s Town’s two previous literary festivals has inspired a knockout line-up for 2025. The town is set to host some of South Africa’s most celebrated writers on 14, 15 and 16 March. The festival’s 24 diverse events range from readings and panel discussions to a poetry soirée with more than 30 South African and international writers, and winners of all major literary prizes in South Africa.

Leefstyl

KKNK 2025: ’n onderhoud oor Internetsensasie

Yolanda du Toit, Mel die Storieverteller
KKNK

"Mense is my grootste inspirasie vir enige komedie of teks – want mense is rêrig mal en anders en baie interessant."

ATKV-Crescendo op 50: ’n onderhoud met Marsha Bothma

Naomi Meyer, Marsha Bothma
ATKV-Portaal

Marsha Bothma was ’n paar jaar gelede ’n finalis van die Crescendo-projek. In hierdie onderhoud praat sy oor haar herinneringe en ook oor wat die projek vir haar loopbaan beteken het.

Mandela Bay Arts Festival: ’n resensie van Jou ma se ... platespeler

Izak de Vries
Musiek

"Dit sit nie in enige groep se broek om jou in 90 minute van oom Chris Blignaut tot by Karen Zoid te neem, en dan nog Bles Bridges en Kerkorrel en Fokofpolisiekar ook te doen nie. Dis wat dié ouens reggekry het."

The tyrant by Xabiso Zweni at the Mandela Bay Arts Festival: a review

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"Should one follow the tyrant, or should one follow one’s conscience? Is our conscience the worst tyrant of all? Or might the lack of a moral backbone be the real tyrant?"

Amy Winehouse: the diva and her demons at the Mandela Bay Arts Festival: a review

Izak de Vries
Lifestyle and entertainment

"Winehouse was a tiny person, but larger than life. Her unbelievable musical career was eclipsed only by the scandals that followed her wherever she went. Wednesday night’s show certainly alluded to the scandals, but it remained a musical tribute."

Persverklaring: kykNET Fiëstas 2025 – hier is die wenners!

LitNet
kykNET Portaal

Die wenners van vanjaar se Fiëstas is op 27 Februarie by ’n glansryke toekenningsgeleentheid in die Kirstenbosch Nasionale Botaniese Tuin in Kaapstad bekendgemaak. Hier is die wenners!

Persverklaring: Afrikaans Amptelik 100 – Feesprogram in Kaapstad bekendgestel

LitNet
Feeste

Ná maande se beplanning, bloedsweet, onderhandelings, navorsing, kopkrap en harde werk is dit uiteindelik hier: die program vir Afrikaans Amptelik 100 se vieringe van ons mooiste laslappietaal se eeufees as amptelike taal.

Persverklaring: Musiek is ons erfenis by Suidoosterfees

LitNet
Suidoosterfees

Musiekliefhebbers kan hulle gereed maak vir konserte en uitvoerings uit die boonste rakke tydens die Suidoosterfees, vanjaar aangebied van 30 April tot 4 Mei by Kunstekaap in Kaapstad.

Persverklaring: Hier is die lokprent én res van die rolverdeling van Niggies

LitNet
kykNET Portaal

Van die bekendste name in teater, film en TV in Suid-Afrika is deel van die rolverdeling van Niggies, die nuwe dramareeks wat op 25 Maart op kykNET (DStv-kanaal 144) begin. Niggies is gegrond op ware gebeurtenisse en vertel die verhaal van die twee twaalfjarige niggies, Issie Fourie en Petro Nel, wat in 1965 in die rustige dorpie Odendaalsrus in die Vrystaat ontvoer en vermoor is. Issie se broer, André, sweer daarna om alles in die stryd te werp om die skuldige aan die pen te laat ry, maar dit sou hom byna 20 jaar kos.

Persverklaring: Finaliste vir ATKV-Crescendo se 2025-mentorskapprogram bekend

LitNet
ATKV-Portaal

Ná ’n week van wik en weeg is 22 finaliste aangewys uit vanjaar se inskrywings vir die ATKV-mentorskapprogram wat van 30 Maart tot 6 April in die Paarl gaan plaasvind. Deelnemers kon hulle oorspronklike liedjies digitaal inskryf of persoonlike oudisies by ATKV-Crescendo se talentsoekers in die Tuinroete, Klein Karoo, Weskus, Atlantis of Worcester doen. Vanjaar is daar ook vir die eerste keer oudisies in Namibië gehou, wat twee finaliste opgelewer het.

Nuwe skryfwerk

Aminata

Karina Muller
Fiksiekompetisies

"Die lewe is ’n kringloop en nog ’n sirkel is voltooi. Om my sukkelende familie te help, het ek soveel geld uit Aminata se fa uit, dat hy nie anders kon as om my sy tweede vrou te maak nie."

Al die voëls het neste begin

Charl-Pierre Naudé
Fiksiekompetisies

"Ons het weswaarts, en bo die storms uit, gevlieg. As jy bo ’n storm vlieg, sien jy dat om kant te kies in ’n storm vergeefs is. ’n Storm is rond."

Poorte van die hel

Jelleke Wierenga
Fiksiekompetisies

"Anna het opgelet dat die nuwe weduwee besonder vrolik was by die begrafnisfunksie in die saal. Die weduwee het aangedring op ’n skemerfunksie – sy het per ongeluk die woord onthaal gebruik – sodat vonkelwyn bedien kon word."

O, die donkie

Marie Schoeman
Fiksiekompetisies

"Sy knik en oomblikke later weerklink die gebalk van ’n donkie en Chris Blignaut val weg met 'O, die donkie is ’n wonderlike ding ...'"

Vertel, suster, vertel

Hermione le Roux-Ellis
Fiksie

"'Vertel, suster. Vertel.'
'Ek sal jou vertel sodra die storie klaar is.'"

The lost city

Carla Botha
New writing

"When cartographers come to study us,
they’ll find no clear borders, no legend
to decode the ways, we have merged."

Onnatuurlike dood

Wicus van der Merwe
Poësie

"As groei dan is om meer te sterf, laat ek groei.
As kaal takke beteken die dood het gekom, sien my skaamte."

Heimwee

Jeanne Henning Els
Poësie

"dit ruik na
Pa en
Saterdagoggende"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved