Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1011

01/08/2024


  Krities Afrikaans

LitNet: Godsdiens, kuns en die Olimpiese Spele

Seun

Skrywer: Dana Snyman
Uitgewer: Tafelberg
ISBN: 9780624093671

Dana Snyman deel in Seun die deel van sy storie waaroor hy nog nooit gepraat het nie: sy ervaringe in die 1980’s. Dit is die tyd van PW Botha se vinger, van die Voëlvry-toer, AWB-saamtrekke, onderhandelinge en die laaste dae van diensplig. Dana word oneervol ontslaan uit die weermag, maar eers maak hy ’n draai in Saal 24. Werkloos en doelloos beland hy in ’n gewese bediendekamer in Pretoria. Dié rou, selfonthullende memoir vra: Hoe word ’n seun ’n man? Met Seun neem Dana lesers in sy vertroue.

Menings

Kuns, godsdiens en daai Olimpiese openingstoneel

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Godsdiens en kuns was altyd deel van die Olimpiese Spele, en dalk het die Franse hierdie jaar daarin geslaag om ons daaraan te herinner. Hulle grootste fout was nie dat hulle Christendom oneer aangedoen het nie, dis dat hulle die diepte van skynheiligheid en die absolute gebrek aan basiese ingeligtheid van mense onderskat het."

The power of symbolism

Mphuthumi Ntabeni
Opinion

"Christianity might not own the Last Supper symbolism, but would the symbol have been able to gain so much power and presence without Christianity? Who today knows or remembers the Dionysian feast of the gods, except perhaps some lonely professor of ancient Greek mythology?"

Ikonoklas!

Jannike Bergh
Menings

"Philippe Katerine, ’n Franse national treasure, is so Frans dat Gérard Depardieu sy skoonpa is (wat in elk geval nie vandag ’n baie woke ding is om te wees nie). Maar sy onbekendheid buite Frankryk bied toe later ’n verdere laag van komiese effek: Hy is nou die random blou ou in die middel van ’n globale geloofsherrie."

Koeke, terte, Paris se twisappel en ’n bietjie Marita van der Vyver

Izak de Vries
Boeke en skrywers

"Maar hierdie bepaalde geleentheid rondom die Griekse gode en ’n skunnige boek was anders en is op ’n heel, heel ander plek gehou."

Die Olimpiese Spele, feminisme en sumo

Hermione le Roux-Ellis
Menings

"Mens moet wonder wat sou kon gebeur as daar plakkate van Landman of ander vrouesportsterre in meisies se slaapkamers pryk. Dalk sou daar op ’n dag genoeg vroue op motorfietse wees om dit na die Spele toe te bring of selfs dalk ’n vrou wat aan Formule 1-wedrenne deelneem."

Op Olimpus word die gode bymekaargemaak

Jean Oosthuizen
Elders gesien

"Een ding is waar, die Franse het hier ’n gesprek aan die gang gesit en mens laat nadink oor goed waaroor hulle selde dink, en dis goed."

Die Jirre het kêk gehou die nawiek

Frazer Barry
Elders gesien

"Ennie Kristene mettie minste kennis ennie onaktiefste liefde hettie meeste te sê gehad maar die woorde het niks verander nie. Ennie ongaloewiges wattie meeste te sê gehad het mettie minste kennis en ervaring vannie Jirre het steeds leeg weggestap."

Waarom is dit nou skielik godslasterlik as ons dieselfde doen?

Tom Dreyer
Elders gesien

"Lede van die LGBTQ-gemeenskap beskou nie hulself as onaangenaam of bespotlik, of as spreekwoordelike vrot tamaties wat jou kultuurskatte kan ontsier nie. As jy hulle teenwoordigheid by daai tafel as ’n 'aanval' op jou godsdiens sien, verraai jy eintlik maar net hoe onverdraagsaam en kleingeestig jy is."

Projek T en die verowering van die Noorde

Hennie van Deventer
Menings

"Projek T is gebore – ’n inisiatief so in geheim gehul dat geen lid van die direksie snuf in die neus had nie. Die T het gestaan vir Transvaal."

Wat doen die Menseregtekommissie?

Freek Robinson, Chris Nissen
Onderhoude

Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (MRK) was onlangs weer in die nuus toe ’n EFF-lid snedige opmerkings teenoor lede van die DA en die VF+ gemaak het. In hierdie gesprek verduidelik Chris Nissen, die voorsitter van die MRK, waarom hulle nie anders kan as om sulke gevalle te veroordeel nie.

Die verampteliking van Suid-Afrikaanse Gebaretaal – diversiteitstokenisme as taalbeplanning?

Theodorus du Plessis
Seminare en essays

"Wat taalverwerwingsbeplanning of taal-in-die-onderwys-beplanning betref, blyk dit dat die histories gemarginaliseerde inheemse tale (HGIT’s) slegs tot graad 3 as onderrigmedia aangewend word. In die geval van Suid-Afrikaanse Gebaretaal (SAGT) is dit onseker – volgens die onderwysdepartement was daar in 2021 slegs ses huistaal-SAGT-skole waar ons waarskynlik kan aanneem dat SAGT as voertaal gebruik is."

’n Huldeblyk aan Douglas D’Barcayce Davis (4 September 1943 – 28 Julie 2024)

Vicky Davis
In memoriam

"As joernalis en nuusredakteur het hy in sy loopbaan ’n groot bydrae gelewer tot die Suid-Afrikaanse mediabedryf, so ook gedurende sy tyd (wat oor vier dekades gestrek het) waar hy werksaam was in openbare betrekkinge aan die Universiteit Stellenbosch."

Uit die argief

The Charlie Seminar

LitNet
Argief (2015)

LitNet het in 2015 ’n seminaar aangebied na aanleiding van die destydse aanval op die  Charlie Hebdo-redaksie in Parys. Hier is al die seminaarstukke uit die argief.

Feminisme: Die perspektief van ’n "bose" transgender vrou

Hermione le Roux-Ellis
Menings (2023)

"Ek is ’n transgender vrou en ek is ’n feminis. Ons gaan jou nie probeer betas in ’n badkamer nie en ons probeer nie jou kinders trans maak nie. Fear not the witches, but those who burn them."

Boeke en skrywers

Die poppe sal dans: ’n resensie van Onrus op Steynshoop deur Ingrid Winterbach

Ena Jansen
Resensies

"Die gelaagdheid van die roman is nooit swaarwigtig nie. Lering en vermaak gaan hand aan hand. Dit geld ook vir die politiek-ekonomiese kwessies wat deurlopend aangesny word en akuut op almal in die dorp inwerk."

Sizzlers: The hate crime that tore Sea Point apart deur Nicole Engelbrecht

Pieter van Zyl
Resensies

"Kan hierdie boek uiteindelik lei tot die omvorming van paroolwetgewing? Eerder vroeër as later. Hoeveel moorde, verkragtings en ander geweldsmisdade moet nog plaasvind waar misdadigers op parool weer oortree?"

Uitnodiging: Boekbekendstelling van Onrus op Steynshoop deur Ingrid Winterbach, 3 Augustus, Stellenbosch

LitNet
Boeke en skrywers

Willem Anker sal in gesprek wees met Ingrid Winterbach by die bekendstelling van Onrus op Steynshoop op Saterdag 3 Augustus om 11:00 by die Stellenbosch Biblioteek in Pleinstraat, Stellenbosch.

Invitation: Book launch of What’s wrong with June? by Qarnita Loxton on 1 August at Wordsworth Books, Stellenbosch

LitNet
Books and writers

You are invited to the book launch of What’s wrong with June? by Qarnita Loxton. Eva Mazza will be in conversation with Qarnita Loxton on 1 August, Wordsworth Books, Stellenbosch Square at 18:00 for 18:30.

Press release: The Caine Prize for African Writing announces 2024 shortlist

LitNet
Books and writers

The Caine Prize for African Writing, an esteemed annual award honouring outstanding African writers, is pleased to announce the shortlist for the 2024 edition. The five shortlisted stories were carefully selected from a pool of 320 entries originating from 28 African countries.

Press release: New beginnings as the 2025 AVBOB Poetry Competition starts

LitNet
Books and writers

The 2025 AVBOB Poetry Competition officially opens for entries on 1 August 2024. This prestigious contest invites poets from all corners of South Africa to submit their original works in any of South Africa’s 11 official written languages. With generous cash prizes awaiting the winning entries, this is a golden opportunity for talented wordsmiths to shine.

Press release: SALA celebrates 19 years of advancing our literary heritage: The 2024 adjudication process commences

LitNet
Books and writers

The 19th South African Literary Awards ceremony will take place on 7 November 2024, and earlier that day, the 12th Africa Century International African Writers Conference celebrating the 33rd anniversary of the African Union-declared International African Writers’ Day and 30 years of South Africa’s freedom and democracy.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 26 Julie tot 1 Augustus 2024

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

ATKV-skryfskool in Cradock

R350 vir die ATKV-skryfskool in Cradock én skouerskuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Om saam te vat: R350 betaal vir die skryfkursus, die kursusmateriaal en al die gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée.

Nou op Voertaal

Die driejaarlikse kongres van die Suider-Afrikaanse Vereniging vir Neerlandistiek (SAVN), Windhoek, 8–10 Julie 2024

Alwyn Roux
Academisch

In Alwyn Roux se verslag noem Marni Bonthuys: "Die feit dat die SAVN-kongres in Namibië aangebied is, was sonderling en belangrik. Afgeleë areas soos die soos Namibië en die Noord-Kaap in Suid-Afrika is die hartland van Afrikaans en is ruimtes waar akademiese navorsing in Afrikaans, maar ook in Nederlands, verder uitgebou kan word."

Tweespraak met Wannie Carstens #1: Vraaggesprek ter gelegenheid van de Jan H Maraisprys 2024

Yves T'Sjoen, Wannie Carstens
Over taal

"Kun je een tip van de sluier oplichten over de plannen, zoals voor onderzoek op het gebied van Afrikaans in binnen- en buitenland, en de concrete projecten waaraan je thans werkt?"

Tweespraak met Wannie Carstens #2: Vraaggesprek ter gelegenheid van de Jan H Maraisprys 2024

Yves T'Sjoen, Wannie Carstens
Over taal

"Te dikwels wag die Afrikaanse taalgemeenskap dat ’n mitiese ongeïdentifiseerde 'iemand' (persoon of instansie) namens hulle Afrikaans se belange sal uitdra. Dit gaan ongelukkig nie gebeur nie. Elke persoon wat erns maak met Afrikaans, sal ’n bydrae moet lewer, as aktivis, of as befondser, of as gebruiker van Afrikaans in al sy funksies."

"Learn Zulu!"

Alex J Coyne
Over taal

"I haven’t become anything close to fluent in Zulu, though instead I’ve taken the language’s more scenic route and absorbed smaller bits over a longer period of time."

Here be dragons: a fanciful flight through South African dragon fiction

Alex J Coyne
Cultuur

"Dragons appear to be a somewhat later addition to South African popular fiction, a topic that was perhaps willing to emerge from the depths of imagination more often as censorship lifted and free thought flourished."

Suid-Afrika spog met verskeie nuwe wêrelderfenisterreine

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die Uniegebou sluit aan by andere bekende terreine in die wêreld soos die Kremlin, Kasubi-grafte, Mose oaThunya, Taj Mahal, die Vatikaan en ander op die Wêrelderfenislys."

Kommer oor militêre opleiding van Libiërs in Suid-Afrika

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die SAPD se nasionale woordvoerder, Athlenda Mathe, het op X gesê die Libiërs het gesê dat hulle die land met studievisums binnegekom het om as veiligheidswagte opgelei te word, maar polisieondersoeke dui daarop dat hulle militêre opleiding ontvang het."

Munisipaliteite is besig om die land onder vullis te begrawe

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Meer as 85% van die vullisterreine in ons land voldoen nie aan die minimum vereistes vir verantwoordelike afvalbestuur nie, wat tot ’n algehele ineenstorting van afvalbestuur in die land kan lei."

Omstrede gesondheidswet kry slae in die hof

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Volgens hierdie uitspraak is artikels 36 tot 40 van die Nasionale Gesondheidswet, ingevolge waarvan die regering die bevoegdheid sal hê om te bepaal waar mediese praktisyns mag praktiseer, in hul geheel ongeldig."

Leesimpressie: Onder buren door Juli Zeh

Erik van den Bergh
Literatuur

"Roman over vooroordelen en angsten, over menselijkheid, over stad en platteland. Over mogelijkheden niet beperkt te worden eigen grenzen."

Leesimpressie: Met de paplepel door Ewoud Sanders

Erik van den Bergh
Literatuur

"Over joden die ook mensen zijn, er anders uitzien, veel kabaal maken en raar praten, goed zijn, slecht zijn, slachtoffer zijn en altijd joden blijven."

Persbericht: Uitnodiging – Colloquium over vertalen Nederlands-Afrikaans

Voertaal
SASNEV

Ook voor SASNEV werd een nieuwe wereld geopend toen we, samen met de Nederlandse Bibliotheek Kaapstad, nog niet zo lang geleden, met onze vertaalcollectie begonnen, de wereld van het vertaalde boek, met weer andere horizons die geopend worden.

Persverklaring: Uitnodiging – Kollokwium oor vertaling tussen Nederlands en Afrikaans

Voertaal
SASNEV

’n Nuwe wêreld het ook vir SASNEV oopgegaan toe ons en ons vennoot, die Nederlandse Bibliotheek Kaapstad, nie so lank gelede nie ons vertaalversameling begin het en die wêreld van die vertaalde boek met nóg meer horisonne opgemaak is.

Persverklaring: Oproep om bydraes – Leeskultuur en transtaligheid

Voertaal
Academisch

In ’n wêreld waar globale en multikulturele uitruiling toenemend voorkom, speel leeskultuur ’n sleutelrol in die bevordering van meertaligheid en kulturele interaksie. In Suid-Afrika se diverse literêre landskap is daar ’n rykdom aan voorbeelde van translinguale en meertalige poëtika. Gedurende die tweede semester van Samespraak gaan ons poog om hierdie rykdom verder te verken en te versterk. Ons nooi navorsers uit om gedurende die tweede semester van 2024 referate te lewer.

Press release: Call for contributions – On reading culture and translanguaging

Voertaal
Academisch

In a world where global and multicultural exchanges are increasingly common, reading culture plays a key role in promoting multilingualism and cultural interaction. In South Africa’s diverse literary landscape there is a wealth of examples of translingual and multilingual poetics. During the second semester of Samespraak we aim to further explore and strengthen this richness. We invite researchers to present papers during the second semester of 2024.

Akademies en skole

Die gebruik van Instagram in ’n taakgebaseerde gemengdeleerbenadering vir Afrikaanstaalverwerwingstudente

Ancheri Götze
LitNet Akademies (Opvoedkunde)

"Die artikel bied nuwe idees oor hoe ’n sosialemediaplatform, naamlik Instagram, in die Afrikaanstaalverwerwingsklaskamer gebruik kan word om die aanleer van nuwe woordeskat te bevorder."

’n Ondersoek na faktore wat kaartjie-aankope vir gemeenskapsgebaseerde kinderteater beïnvloed: ’n kwalitatiewe benadering

Walter Wessels, Pierre-André Viviers, Karin Botha
LitNet Akademies (Ekonomiese en Bestuurswetenskappe)

"Die produksie en bemarking van regstreekse teater vir kindergehore is kompleks, aangesien daar meer as een besluitnemer ten opsigte van bywoning betrokke is, naamlik die ouer en die kind."

TK-lesing 4: Die werkwyse van die Taalkommissie

Monique Rabé, Jana Luther
Seminare en essays

"Die Taalkommissie het in die uitvoer van sy mandaat een kerndoel voor oë: Om ’n bron daar te stel wat leiding gee oor hoe om – in soverre dit moontlik is – konsekwent eenvormig te skryf en te spel sodat eerste-, tweede-, derde- én vreemdetaalsprekers van Afrikaans met die minimum moeite die maklikste met mekaar kan kommunikeer wanneer hulle formeel, amptelik moet lees en skryf."

Graad 9: Wiskunde – produkte en faktore, toets en memorandum

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

As jy in graad 9 is, weet jy dat produkte nie net items is wat jy aanlyn kan bestel nie. Indien jy hierdie gratis oefenvraestel met voorbeeldsomme van wiskundige produkte en faktore deur Lee-Ann Langeveld uitwerk, kan jy jou Wiskundepunte verbeter. Kort voor lank sal jy keuring vir ’n studierigting kry en dan kan jy na hartelus op eie koste produkte bestel waarvoor jy self kan betaal!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle 

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Leefstyl

Toyota Stellenbosch Woordfees 2024: ’n onderhoud met Saartjie Botha

Naomi Meyer, Saartjie Botha
Toyota Stellenbosch Woordfees

"Ons speel met oorgawe, oral waar ons kan, behalwe tweede viool en parte speel. Ons wou ’n tema kies wat ligter voel – daar is genoeg ander sake om oor bekommerd te wees. Speel vra oorgawe en medepligtiges, en daarvan het ons oorgenoeg by die fees. En dan het ons natuurlik kunstenaars wat hulle harte gaan uitspeel."

Vlooi en die Olimpiese vlam by die Kunstekaapteater: ’n onderhoud

Naomi Meyer, Margit Meyer-Rödenbeck, Marinda Engelbrecht
Teater

"As die towersleutel begin gloei, gaan Vlooi en sy maats [karakters in die Oxford University Press-leesreeks wat vir die Grondslagfase voorgeskryf is] op ’n avontuur, en hierdie keer is die bestemming Parys! En hulle is net betyds vir die dertigste Olimpiese Spele."

Welgemoed Kunstefees 2024: ’n onderhoud met Marieta Nel

Naomi Meyer, Marieta Nel
Leefstyl

"Covid het ons geleer dat ons afhanklik van mekaar is. Mense wil op plaaslike vlak byeenkom, verhoudings bou, na mekaar en die omgewing omsien. In die gemeente het die oortuiging begin groei dat die gemeenskap gedien moet word deur ’n benadering van gasvry leef. Bogenoemde gebeure het die tafel gedek vir die ontstaan van ’n kunstefees in Welgemoed."

Jong filmvervaardiger bied jou die kans om deel te hê aan sy sukses

Gareth Green, Izak de Vries
Film

"Ek gaan die film vir twee jaar inskryf vir nasionale en internasionale filmkompetisies; enige prysgeld of inkomste gaan verdeel word tussen beleggers."

Persverklaring: Endler-konsertreeks maak propvol tweede seisoen bekend | 2 Augustus tot 7 Desember 2024

LitNet
Musiek

Die seisoen skop af met ’n opwindende en besige naweek, met optredes deur die SAMA-genomineerde Juliet-strykkwartet (2 Aug), en die wêreldberoemde US Koor (3 Aug). Die Musiek-departement geniet ook ’n mylpaal wanneer die US Kamerkoor sy tiende bestaansjaar vier met ’n spesiale optrede by die Hugo Lambrechts Ouditorium in Parow op Sondag 4 Augustus onder leiding van Lunathi Ncamani en Martin Berger.

Press release: LAMTA’s A streetcar named Desire for Theatre on the Bay from 14 August 2024

LitNet
Lifestyle and entertainment

Luitingh Alexander Musical Theatre Academy (LAMTA) announces A streetcar named Desire, Tennessee Williams’s electrifying drama directed by the renowned Chris Weare and starring guest artist Emily Child as Blanche DuBois. The production opens at Theatre on the Bay on 14 August 2024 for a ten-day season.

Persverklaring: US-studente gekies vir gesogte Africa United Youth Orchestra-uitvoering by Carnegie Hall in Augustus

LitNet
Musiek

Die Universiteit Stellenbosch se Departement Musiek is trots om aan te kondig dat vyf van sy talentvolle studente gekies is om by die Africa United Youth Orchestra (AUYO) aan te sluit vir ’n geskiedkundige optrede by Carnegie Hall in Augustus 2024. Die AUYO, georganiseer deur die Mzansi Nasionale Filharmoniese Orkes, is ’n ensemble van stermusikante van verskeie Afrika-lande.

Nuwe skryfwerk

Somer se laaste sug

Susanne Pretorius
Poësie

"maar onthou my in die oggendroos
delikaat en broos
’n lieflike geur wat sloer"

Sonnet vir ou Platpoot

Chris Botha
Poësie

"natuurlik het hy geen geldige rede
niemand is verhewe bo die lewe se geneuk"

My drome

Johan van der Merwe
Poësie

"om net te weet
ek is bevry
van my"

Skemer in Kartoem

Loretta Szikra
Poësie

"terwyl die Nyl die skemerson soen
as gebroke drome die vreemde inseil
waar magsiek monsters harteloos roem
in verskroeide strate van Kartoem"

Verraad

Fanie De Villiers
Poësie

"want jy laat jou lammers tussen jakkalse wei"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2024 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved