Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 953

09/06/2023


  Krities Afrikaans

LitNet: Ons rug is teen die muur

Pasverskyn

Elke dag ’n mooi nooi en ’n moord

Skrywer: Hennie van Deventer
Uitgewer: Naledi
ISBN: 978177612863

Uit polemieke, petaljes, rusies en romanses, herries en hofsake, en wat nog put gesoute koerantman Hennie van Deventer ’n ryk oes vir sy boeiende boek oor koerante en die nuus wat hul lewensbloed is.

Menings

Ons rug is teen die muur

Freek Robinson, Gerhard Papenfus
Onderhoude

Gerhard Papenfus het harde woorde vir die regering. Hy beweer dat die regering sakeondernemings nou met geen ander keuse gelaat het as om openlik te verklaar dat hulle sal weier om aan hierdie vereistes te voldoen nie.

Die einde van Standaardafrikaans en begin van Algemene Afrikaans

Jean Oosthuizen
Seminare en essays

"Herstandaardisering beteken nie daar word weggedoen met ’n standaard nie, sê Odendaal. 'Ons sê kom ons staan net krities teenoor hoe hierdie standaard wat ons vandag het, gevorm is. As ons voel daar is ’n skeefgetrekte beeld, wil ons graag hê dat meer gemeenskappe inspraak sal hê om ook ander woorde en variëteite in te sluit as deel van die standaard.'"

Phillip Louw, hoofredakteur en uitvoerende direkteur van die WAT: ’n onderhoud

Naomi Meyer, Phillip Louw
Onderhoude

"[D]ie WAT is die plek waar enige mense wat Afrikaans praat of skryf, hulle taalgebruik geboekstaaf moet vind."

Tribuo-kunsberaad: waarom kunstenaars doen wat hulle doen

Naomi Meyer
Menings

"Die kunstenaarsgesprekke en die beraam van planne duur voort, want dit kan nie anders nie."

Marc Bamuthi Joseph: video of the keynote address, Tribuo arts conference, 3 June 2023

Marc Bamuthi Joseph
Opinion

Marc Bamuthi Joseph is the vice-president and artistic director of social impact at the John F Kennedy Center for the Performing Arts in Washington, DC. He delivered the keynote address at the Tribuo arts conference held in Stellenbosch in June 2023, and he spoke about a transformative future and the currencies of redemption.

Die Johann Rossouw-gespreksreeks: ’n onderhoud met Louise Cilliers oor vertalings uit Grieks

Johann Rossouw, Louise Cilliers
Onderhoude

In die eerste aflewering van die Johann Rossouw-gespreksreeks praat Johann Rossouw met Louise Cilliers oor Van Alexandrië na Ithaka, gedigte uit Grieks vertaal. Die video is professioneel deur Chris Vorster en sy assistent van die Drama-departement by die Universiteit van die Vrystaat opgeneem en geredigeer.

Waarom Wolraad Woltemade as held vereer moet word

Danie van Wyk
Seminare en essays

"Suid-Afrika het nou helde soos Wolraad Woltemade nodig om ons te red uit die put van politieke korrektheid, van werkloosheid, beurtkrag, misdaad, ekonomiese insinking, swak gesondheidsdiens, swak onderwys, swak polisiëring en vele ander wat dringend aandag moet geniet. Dit moet nou die prioriteit wees. Nie kleinlike politiekery wat verder bydra tot ons onbenydenswaardige posisie nie."

Matie-konvokasie: hoekom Jan Heunis die trekpas gekry het

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Daar is veral ’n paar indrukwekkende jonger lede van konvokasie wat hopelik vernuwing kan bring, en wat met die nodige respek vir inklusiewe besluitneming sal omgaan."

Kunsmatige Intelligensie en die reg: Regspraak en opinies lê nog ver in die toekoms

Jos Floor
Kunsmatige intelligensie | Artificial intelligence

"Wanneer ’n mens stilstaan en dooierus neem op enkele fasette van die regsberoep word dit vinnig duidelik dat ChatGPT nog nie so gevorderd is dat ons prokureurs die woestyn in kan jaag nie."

BELA-wetsontwerp kort aanpassings, maar is nie uit die put van die hel nie

Jean Oosthuizen
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Die hartseer van alles is volgens [Jaco Deacon] dat niks van die bepalings wat in hierdie wysigingswet ingebring word, gaan maak dat die onderwyskrisisse wat die land tans beleef, opgelos gaan word nie. 'Dit gaan nie maak dat kinders beter lees of dat die geld reg gekanaliseer word en die werklike probleme aanspreek nie.'"

Boeke en ouderdomsaanbevelings vir jou kind

Anke Theron
Seminare en essays

"Daar is ’n behoefte by volwassenes, ouers, onderwysers, oumas, oupas en almal wat ’n kinderleser in hul lewe het om ’n aanduiding van kenners (uitgewers, skrywers en spesialiste op die gebied) te kry in verband met wat hulle vir hul kinders aanskaf sonder om self die teks te lees."

Gedigte vs blouligkavalkades

Wilna Adriaanse
Elders gesien

"Ons word van die pad af gedruk sodat die BBP’s die land kan gaan red, of iets ewe belangrik."

Oekraïne: Berigte te velde

LitNet
Menings

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

Uit die argief

Die dualistiese benadering tot arbeidsverhoudinge in die hedendaagse Suid-Afrika: ’n Sisteemteoretiese perspektief

Bennie Linde
LitNet Akademies (Ekonomiese en Bestuurswetenskappe) (2020)

"Politieke ideologiese verwysings na ’n arbeidsverhoudingebenadering in Suid-Afrika wat geassosieer word met staatskorporatisme, insluitend totale gelykheid en radikale verandering van privaat eienaarskap, is nie in die huidige sisteem haalbaar nie. Dit is deel van die normatiewe verwagtinge van groepe geassosieer met arbeidsbelange, eerder as beleidsrealiteite, veral in die privaat sektor."

Die vergete stiefboetie van transformasie in arbeidsverhoudinge

Bennie Linde
Seminare en essays (2022)

"Mantashe se opmerking oor kaderontplooiing as ’n noodsaaklikheid vir transformasie weerspieël ’n uitgangspunt dat die ANC glo dat alle staatsposisies daardeur besit word en dat hierdie politieke groep kan besluit wie daarin aangestel word. Sonder hierdie mag word daar in wese dan van die ANC gesteel."

Vonnisbespreking: Arbeidsmakelaars: enkelwerkgewer, twee kontrakte en talle onbeantwoorde vrae

Stefan van Eck
LitNet Akademies (Regte) (2018)

"Word die kliënt na drie maande die enkelwerkgewer van die agentskapswerker en val die middelman-arbeidsmakelaar weg uit die driehoeksverhouding? Of word daar ’n dubbelwerkgewerverhouding geskep wat tot gevolg het dat beide die arbeidsmakelaar en die kliënt werkgewerstatus behou?"

Stakings en protesaksie in die Suid-Afrikaanse demokrasie

Chris Nelson
Seminare en essays (2020)

Chris Nelson skryf oor die Suid-Afrikaanse demokrasie wat gekenmerk word deur en gebuk gaan onder stakings en burgerlike protesaksie, onder andere die protesaksies in Senekal, met al die emosie en polarisering wat daarmee gepaard gaan.

Nou op Voertaal

Kwintet (deel 1): Literêre dialoë tussen Afrikaans en Nederlands in essays verken en genuanseer

Willem de Vries, Yves T'Sjoen
Literatuur

"Breytenbach is méér dan een literair auteur en kunstschilder die zich met – in zoverre bestaand: een waardenvrije – esthetica ledig houdt. Het gaat over filosofische inzichten, politiek-ideologische stellingname, over betrokkenheid bij taaldiscussie (Afrikaans) en het universitaire instituut."

Breytenbach notitie #10: Will of a Rebel (1979), een toneeltekst over Breyten Breytenbach

Yves T'Sjoen
Literatuur

"Will of a Rebel is een theaterstuk over de politieke activist Breytenbach – op dat moment nog steeds in de gevangenis – en is tot stand gekomen als een samenwerking tussen regisseur William Kentridge en de schrijvers Ari Sitas en Hannchen Koornhof."

Waaroor het Ramaphosa en Poetin alles gesels?

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Oekraïne en sy bondgenote is min beïndruk met gerugte dat Suid-Afrika dit oorweeg om vanjaar se Brics-beraad na ’n ander land te skuif om die wetlike implikasies te ontduik dat Suid-Afrika verplig sal wees om Poetin in hegtenis te neem as hy sy voete in Suid-Afrika sou sit."

Oudste begraafplaas ter wêreld in Suid-Afrika gevind

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Paleontoloë in Suid-Afrika sê hulle het die oudste bekende begraafplaas ter wêreld gevind wat oorblyfsels bevat van ’n verre familielid van die mens met ’n klein brein. Voorheen het hulle gedink dié spesie was nie in staat tot komplekse gedrag nie."

Opposisiegroepe span saam teen "raswet"

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Sowat 30 organisasies het Dinsdag tydens ’n werkswinkel ’n resolusie onderteken om die voorgestelde wysigings aan die Wet op Gelyke Indiensneming te beveg. Politieke partye, meningsvormers en ander organisasies het die werkswinkel bygewoon."

Regering gekap oor "toesmeerdery" van Russiese skip se besoek

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die sluier van geheimhouding wat die regering wil trek oor die verslag rakende beweerde wapensmokkelary uit Suid-Afrika na Rusland, is ’n onbegryplike besluit wat vertroue in beide die regering en die ekonomie gaan benadeel."

Persbericht: Boeken uit het Huis ‒ Schrijvers op reis

Voertaal
Zuid-Afrikahuis

Donderdag 29 juni zijn er maar liefst drie Afrikaanse schrijvers in het Zuid-Afrikahuis op bezoek: de bekende jeugdboekenschrijfster Anzil Kulsen en twee recent gedebuteerde dichters, Louis du Plessis en Helena Ewert. Alle drie nemen ze deel aan een groepsreis door de Lage Landen waarop taal en literatuur centraal staan.

Persbericht: Werk Willem Sluiter in Zuid-Afrika verdrongen naar archief

Voertaal
Literatuur

Het werk van dichter Willem Sluiter is een paar eeuwen niet alleen in Nederland populair geweest, maar ook in Zuid-Afrika. Ooit werd het, met verder niet veel meer boeken dan de bijbel, op een ossenwagen meegenomen het binnenland van Afrika in tijdens de Grote Trek.

Akademies en skole

Graad 9: Afrikaans Huistaal-vraestel en memo, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

As jy in graad 9 is, weet jy seker nou al wat die sinonieme vir "spanning" en "stres" in die eksamentyd is: "Ma" en "Pa". Laat Zelda Mans se gratis Afrikaans Huistaal-oefenvraestel daardie angstigheid laat bedaar, jou help om goeie punte te behaal én weer goeie gesinsverhoudinge te beleef (onthou ook dat "Ma", "Pa", "spanning" en "stres" totaal verskillende soorte selfstandige naamwoorde is, en nie sinonieme nie).

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Eksamentyd? Hersieningstyd? LitNet se video’s kan jou help. Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Persverklaring: Oproep om referate – sperdatum verleng na 30 Junie 2023

LitNet
Akademies en skole

U word vriendelik uitgenooi om ’n referaatvoorstel in te dien wat fokus op die breë simposiumtema. U is welkom om die uitnodiging ook aan belangstellende kollegas te stuur.

Boeke en skrywers

Jakes Gerwel (1946–2012)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"Afrikaans is een van Suid-Afrika se skatte. Daar is ander skatte ook, maar Afrikaans het ’n besondere geskiedenis, ’n baie menslike geskiedenis. Daarom dink ek die sprekers van die taal het alle reg om te werk vir die taal se voortbestaan."

Enter the lacuna: a review of Harry Oppenheimer by Michael Cardo

Rory Riordan
Books and writers

"Two biographies of Sir Ernest are both out of print, and Harry has, until this month, eluded biography."

An engaging political biography: a review of The long obedience by FA Mouton

David Willers
Books and writers

"Space doesn’t allow for a much longer review than this, but suffice it to say that Mouton’s treatment of Zach de Beer’s career covers all the high and low points."

So nodig soos kamele: ’n lesersindruk van Marthie Momberg se 21 Voices from Israel and South Africa

Chris Jones
Lesersindrukke

"Haar bydrae gaan daaroor dat ’n lewe van integriteit juis beteken om openlik aan die kant van die onderdrukte te staan – waar ook al in die wêreld."

Waagmoedige antwoorde: ’n lesersindruk van Ter wille van oorlewing, ideologie en geld­ deur Johannes D Froneman

Hennie van Deventer
Lesersindrukke

"Ideologiese vraagstukke waaroor debatte veral op sosiale media van tyd tot tyd opvlam, lê aan die hart van die boek: die soeke na vrede deur geregtigheid en die rol wat redakteurs en joernaliste tydens politieke woelinge in die vorige eeu, veral in die jare negentigs voor en tydens die 1994-verkiesing, gespeel het."

Afrikaanse resensies en boekgesprekke in Mei 2023

PEN Afrikaans
PEN Afrikaans

Hier is PEN Afrikaans se oorsig van Afrikaanse resensies wat in Mei 2023 verskyn het en digitaal beskikbaar is. Daar is ook skakels na boekbesprekings of -gesprekke en voorlesings wat op die radio of TV uitgesaai is.

In conversation with Ari Seirlis, author of Wheels of fire

Izak de Vries, Ari Seirlis
Books and writers

"I had no idea that I would ever get to mix with presidents and Hollywood stars."

LitNet se Kommadagga-slypskool in samewerking met die Jakes Gerwel Stigting en Huisgenoot

LitNet
Slypskole

Die drie-week-residensie sluit in: retoerkaartjies na Gqeberha (Port Elizabeth), indien nodig, vervoer tussen die lughawe en Somerset-Oos, ’n gerieflike, eie "kamer met ’n uitsig", die Stigting se inwonende sjef se heerlike maaltye en onbeperkte toegang tot die internet.

LitNet’s Kommadagga workshop with the Jakes Gerwel Foundation and Huisgenoot

LitNet
Books and writers

The residency includes return tickets to Gqeberha (Port Elizabeth), if needed, transport between the airport and Somerset East, a comfortable "room-with-a-view" of your own, housekeeping services and delicious meals prepared by the Foundation’s resident chef.

Persverklaring: Bitterkomix is terug met BK19!

LitNet
Boeke en skrywers

Bitterkomix 19 hou ’n spieël omhoog, sodat ons kan sien hoe ons gemeenskap daar uitsien, ons skynheiligheid, ons dubbele standaarde, ons opsetlike onkunde, en ons vermyding, ten alle koste, van dit wat ons geword het.

Persverklaring: Vriende van NALN se Boekemark in die Ketelkelder

LitNet
Boeke en skrywers

Kom boeksnuffel by Vriende van NALN se ope dag op Saterdagoggend 10 Junie by die Boekemark in die Ketelkelder. Ria Müller se stel ou Huisgenote en koerante is beskikbaar in NALN se ouditorium.

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 3 tot 9 Junie 2023

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Klokke vir die eeue

Egmont Sippel
Musiek

"Minder bekend is die rol wat Mike Oldfield en The Manor in Branson se fenomenale suksesverhaal sou speel. Sonder Oldfield was daar moontlik nie ’n sir Richard plus ’n Virgin-dit of Virgin-dat nie."

Die program | The programme: Etienne van Heerden Veldsoirée, 22–24 September 2023

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Kom word deel van hierdie onvergeetlike ervaring! Bespreek nou. | Book now to share in this unforgettable experience!

Totsiens Suidooster se Boeta AB Samsodien!

Tasneem Daniels
Menings

"Ek was lucky om vi ’n kort paa maande tydens die Covid lockdown met Uncle Ced – dis wat ammal op stel vi hom genoem het – te wêk wanner ek oppie Suidooster storylining team was."

Persverklaring: Stellenbosch Internasionale Kamermusiekfees stel eklektiese program bekend

LitNet
Musiek

Met meer as 250 deelnemers wat reeds ingeskryf het, beloof die 2023 SIKMF 10 dae van magiese musiekmaak vir die deelnemers en die fakulteit.

Persverklaring: Nomineer jou Kaapse Wynlande-heldin teen 30 Junie | Press release: Nominate your Cape Winelands heroine by 30 June

LitNet
Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal

Die Taalmonument, munisipaliteit en Historium Trust vereer agt spesiale vroue. | The Taalmonument, municipality and Historium Trust honour eight special women.

Persverklaring: Wil jy Afrikaans toelies in Arabies? | Press release: Be creative with Arabic Afrikaans

LitNet
Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal

Die immer gewilde Shamiega Chaudhari sal beginners op Saterdag 29 Julie 2023 via ’n moderne "madrassa-klas" touwys maak en op 25 November gevorderde skrywers begelei. | The ever popular Shamiega Chaudhari will introduce beginners to Arabic Afrikaans via a modern "madrassa" class on Saturday, 29 July 2023, and guide advanced writers on 25 November.

Nuwe skryfwerk

Net handbagasie

Jaco Wolmarans
Fiksie

"Jy gaan daai bagasie hier moet los, Domingos. Of dit nou jou skuld was of nie. Jy moet dit hier parkeer voor jy ’n kaartjie koop. Gerlach is nie die eerste een wat ons begrawe nie. Jy was saam daar. Angola. Ons het mense verloor. Ons was almal op een of ander manier verantwoordelik, Domingos. Hierdie hande het bloed op. Ons almal s’n."

Eerste liefde

Jacques Boshoff
Poësie

"Die winter het egter
deur oop vensters ingewaai
en ons warmte verdring"

Ewige rewolusie

J Martin Trotske Labuschagne
Poësie

"ontbal die slagspreuk
van jou vuis"

Eerstehandse, indringende chaos

Jean le Roux
Poësie

"En ons ritme, in die nag ’n metronoom;
Waar ons lig en donker, die goed, die sleg
Verweef tussen fluisteringe wat net in ons harte woon."



Konklusie of gevolgtrekking? Fenomeen of verskynsel? Detail of besonderhede? LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde en deurdagte Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2023 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved