Theo Kemp, samesteller van die Suidoosterfees se Jakes Gerwel-gespreksreeks, laat die aap uit die mou oor die vurige sprekers en onderwerpe wat van 27 April af by Kunstekaap op die tafel geplaas gaan word.

"Dit is om hierdie rede dat lande soos Kanada en Europese lande kernoorloë vrees, omdat die aanwending nie in die VSA of Rusland sal plaasvind nie, maar dat die doodsakkers eerder op hulle grondgebied sal wees. As oorlog egter ’n vorm van onderhandeling is, waaroor word dan onderhandel?"

"Finland en Swede wil skielik by die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (Navo) aansluit ná dekades van neutraliteit. Die Finne weet hoe dit voel om deur die Russe ingeval te word. Hulle sien hoe die oorlog in Oekraïne besig is om die patroon van hulle stryd tussen 1939 en 1948 te herhaal. Vir Finland en Swede mag Navo ’n lewe-of-dood-situasie wees."

"Putin fears NATO expansion and the loss of his throne. EU countries are scared that Russia will invade them again. Ukraine understandably fears dismemberment. America fears the end of its hegemony. And China is afraid that its rise to great power status will be thwarted. Fear underlies all the guns, bombs and sanctions. It is what lies behind the bellicose statements and absurd propaganda."

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

Begin aardverwarming sy tol eis? Of het ander faktore bygedra? Freek Robinson gesels met Dewald van Niekerk en Roelof Burger, albei verbonde aan Noordwes-Universiteit (NWU) se Eenheid vir Omgewingswetenskappe en -bestuur.

"Nomme een, djy kan maa climate change blame soeveel djy wil virrie balls-up innie Natal in. Maa as die paaie gefix en gemaintain was, dan het die rubbish wat nou angan, nie gebeu nie."

"Dis dalk onvermydelik, as jy ná ’n lang afwesigheid terugkeer na jou geboortegrond, dat jy jou soos ’n hond gaan gedra. Grawe-grawe op soek na ou bene om weer bietjie aan te knaag. Dis nie dat jy honger ly nie. Dis net dat niks so lekker smaak soos lank gelede se bene wat jy self begrawe het nie."

"’n Sprokiesmooi troue. ’n Bruid se grootste dag. Oral in die media word hierdie idee – of mite – aangeblaas."

"Nu het instituut dertig jaar actief is, is het tijd voor een nieuw élan. Gesprekken zijn momenteel gaande, niet toevallig is Breytenbach de aanstichter van initiatieven die voor een verfrissende dynamiek zullen zorgen. Namen worden genoemd, fondsen verzameld, er worden namen genoemd van representatieve deelnemers."

"Terug in die paradys van soet verrottende tyd, opeens, skielik, asof niks intussen gebeur het nie. En tog – hoe lank? – drie jaar? Waar is dit heen? Wat het daarvan geword? Was dit dan net ’n breuk in bewuste syn?"

"Ek is baie proud oo my achievements, maa in hierie stage van my liewe wil ek net my liewe enjoy en my achievements enjoy sonner om exhausted te wies deur my passions, sonner om onner pressure te liewe. Ek wil net oukei wees mettie feit dat ek ’n dag of drie kan af vat om nie op my passions te focus en oukei wees daa’mee."

"Ek het vandag by die kassiere in ’n winkel in gesprek getree oor ’n kussing met ’n medekliënt en myself bietjie spitsvondig geag met my poging om ’n Afrikaanse sê-wyse vir ’n Engelse beskrywing te vind."

COVID-19: Kry die feite | Get the facts

"Die suiwerheid van die Afrikaanse taal – en besonderlik literêre taal – was een van die hoofskywe van Small se geniale karnavaliseringsvermoë. Daardie lumpen-spook uit die verre klasse-verlede het in die werk van Small op sy mees ondermynende en destrukturerende uitgeslaan. Die 'skollie'-spreker in Small se poësie en drama hibridiseer die taal, ontluister en ontmasker deur die herinnerde idioom van die lag. Daar is inderdaad weinig lag, en weinig om oor te lag, in die wêreld van Small se sprekers. Die eggo’s van die lag klink op uit die reaksie van die hoorders eerder as die uitinge van die sprekers."

"My antwoord sou ook wees dat ek nie dink dat daar iets is soos ’n enkele 'Bruin'- of 'Kleurling'-identiteit nie. Daar is waarskynlik ’n hele reeks identiteite en die definisie van 'Bruinwees' is ’n definisie van buite af eerder as van binne af ... Kleur sou nie vir my die bepalende faktor van my eie identiteit wees nie. Op hierdie moment is ek ’n Afrikaans professor, maar later in die dag is ek ’n krieketadministrateur. ’n Mens het ’n klomp vloeiende identiteite en sekere aspekte daarvan kom situasioneel na vore."

DAK Netwerk het opgeruk na die kantoor van die minister van hoër onderwys en opleiding, dr Blade Nzimande.

"Jesus se betekenis vir die jeug. (Hulle 'unfriend' Hom as hy nie aan hul verwagtinge voldoen nie.) En: Sommige fundamentalistiese Christene se omhelsing van samesweringsteorieë en moderne 'profesieë'. En: Die kerke en LGTBTQ+."

"Liefdesverhale. Skynbaar lees net twee uit elke 100 manlike lesers liefdesverhale, aldus LAPA Uitgewers se statistiek. Ek kan dit nie glo nie, maar nou ja: Ek is een van daardie twee in ’n honderd."

"Ek onthou die landing in Kaapstad met soveel vreugde. Die digte mis, die sagte lug, die reuk van die see. My pa sou dan ’n motor huur vir die hele vakansie, ek onthou spesifiek ’n Toyota Corolla-sedan, beige."

"What I found so wonderful about Johan was his mixture of innocence and, to quote John Nankin, his Wikipedia brain. Working with him taught me not only to trust my instincts, but to work with precision and always remain open to chance. Playfulness."

"Hy kon die meeste groenes se swak wetenskaplike kennis nie verduur nie, maar hy het baie deeglik verstaan dat ons besig is om die aarde op neuk met die manier waarop ons gasse in die lug stoot wat die atmosfeer verhit. Vir die ontkenners, soos Donald Trump en ander wat nie eens die wetenskap probeer verstaan nie, was sy geduld nog minder as vir die groenes."

"Sy was ’n intellektuele reus en was diep bekommerd oor alle Suid-Afrikaners en het nooit haar komvandaan ontken nie. Sy het ’n passie vir die onderwys gehad en was teleurgesteld dat die ANC-regering gefaal het om ’n werkbare en volhoubare onderwyssisteem daar te stel wat met die res van die wêreld kan meeding."

"De Waal Venter se oeuvre strek oor vele terreine van produksie, in verskillende genres van dig-, prosa- en skryfkuns (onder andere romans, wetenskapfiksie, jeugverhale en radiodramas) oor lang periodes, onder etlike heteronieme; en dan veral as vertaler uit verskeie literêre tradisies."

’n Akademieprys vir vertaalde werk is in 2020 aan De Waal Venter toegeken vir Vandag is boordensvol, sy vertaling van die poësie van Pablo Neruda. Johan Kotze deel sy foto’s van die bekendstelling as ’n huldeblyk.

"Bykans twee maande nadat Rusland Oekraïne binnegeval het, het president Cyril Ramaphosa Woensdagaand uiteindelik ook met die Oekraïense president, Wolodimir Zelenski, gesprek gevoer oor die oorlog in sy land."

"Van die belangrikste aanbevelings uit die taakspan se verslag is dat die militêre bevelsraad na bewering opdrag gegee het om die medisyne van Kuba in te voer, skynbaar wetende dat dit onwettig was omdat die nodige regulasies nie nagekom is nie."

"Die entiteit se ou eenhede is op lewensondersteuning en gee voortdurend in, wat daartoe lei dat kragonderbrekings op kort en uitmergelende kennisgewing aangekondig word, sê die party in ’n verklaring."

"’n Paar kaartjiekontroleurs behandel ’n buspassasier hardhandig; busse loop weer na Oekraïne; Nederland se ambassade open weer in Oekraïne; voertuie van die Nederlandse weermag is in ’n kettingbotsing betrokke in Tsjeggië; groot skadevergoeding betaal ná ’n bevalling; en ruspes word met parasiete bestry."

"Omvangryke maatreëls is Maandagaand deur president Cyril Ramaphosa aangekondig om die nood aan te spreek nadat die grootste vloed ooit in Suid-Afrika ’n spoor van verwoesting in KwaZulu-Natal (KZN) agtergelaat het."

"Die 43-jarige Nyathi, wat as tuinier in Johannesburg gewerk het, is onlangs na bewering aangerand en aan die brand gesteek nadat hy gevra is om sy dokumente van herkoms te wys."

Die Karoo met sy vlaktes, lae heuwels en byna swart voorkoms as jy in die verte tuur, is allesbehalwe dor, onherbergsaam of oninteressant, het Maryke Roberts weer opnuut ontdek met ’n besoek aan Roam Private Game Reserve duskant Prins Albert en Beaufort-Wes en naby De Rust.

Ronelle skryf: "Ek het ’n 5 jaar oue, dowe pitbull. Ons kan hom nie bad nie, want hy sal ons byt. Is daar iets, soos ’n pil, wat ek hom kan gee om te slaap en hom dan te bad?" Lees Marianne se antwoord.

Nina writes: "Our dog continuously licks his paws. The areas between his toes are sometimes almost completely raw." Read Marianne’s answer.

Koningsdag, 27 april. Geniet van de Nederlandse cultuur!

Applications are open to students across Europe, the Middle East and Africa.

Close to World Book Day on the 23rd of April 2022, Herman Lategan remembers Mary Renault: "Why, then, is she hardly known in the country from where she wrote hit after hit, bestsellers that have been translated into some 20 languages and that have sold millions of copies in English alone?"

"I believe that literature, if done right, speaks about much more than just the present moment – it allows us to examine the past and imagine the future."

"Gilroy slaag daarin om sy verhaalgebeure as anachronistiese aanbod sinvol en in ewewig te bestuur."

"Hy hou in Afrikaans met rym vir die kanto’s van Inferno vol en slaag ook daarin om die essensie van Dante se poësie deur te gee."

Die wenners van die 2022 UJ-debuutprys en die 2022 UJ-prys is pas bekend gemaak. Altesaam 86 boeke in alle genres in Afrikaans wat in 2021 verskyn het, het om dié twee pryse meegeding.

Mahala’s biography takes a critical historical approach to Themba’s life and writing, giving a picture of the whole man, from his early beginnings in Marabastad to his sombre end in exile in Swaziland.

Hier is die jongste pasgepubliseerde boeke wat op die redakteur se lessenaar beland het.

"Tradisionele literêre institusies se posisie is aan die verander in ’n era waarin kanonisering, wat nog altyd ’n dinamiese proses was, al vinniger plaasvind. Literêre toekennings weerspieël verder die sosiale, politieke en ekonomiese faktore wat binne hierdie bepaalde tydsgees ’n rol in die samelewing speel."

"Hierdie artikel het die behandeling van die Palestyne deur Israel deur die lens van apartheid ondersoek. Daar is genoeg ooreenkomste met apartheid dat ’n volledige ondersoek deur die VN en moontlike optrede deur die internasionale gemeenskap geregverdig is."

Is jy in graad 9 en wil jy kyk of jy op datum is met jou tweede kwartaal se werk? Gebruik Lee-Ann West se vraestel en memo om jou werk te oefen.

Is jy in graad 10 en het jou eerste kwartaal se Wiskunde-eksamen nie na wense verloop nie? Gebruik Lee-Ann West se vraestel en memo om seker te maak jy verstaan jou werk hierdie kwartaal.

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

"Vir my lê die hoop in wat ná die vertoning gebeur, wanneer jy by jou huis sit en dink aan Bumper of oor ’n drankie met vriende gesels oor die temas."

"How can our work not be relevant? All our work, and here not just artists, is part of the fabric of our society, so in fact our work is imperative at all times."

Jy word uitgenooi na ’n gesprek deur openingspreker Marilet Sienaert op Saterdag 23 April 2022 om 11:00 by die Breytenbach Sentrum in Wellington.

"Dit sal ongetwyfeld musiek in die ore wees van enige liefhebber van klassieke musiek en is daarom ook ’n ideale geskenk vir Moedersdag daardie naweek."

"Hoe is dit dan dat ek vannag
my gevoelens moet uitstook
ek wat g’n pensku
deursigtig op ’n wit blad"

"In al sy seisoene, al sy kleure
Het hy ervaar dat liefde en smart hand aan hand loop soos ou vriende
Die een kan nie sonder die ander nie"

"Djy’t gesê djy is spyt
Djy het my ooit ontmoet
Djy’t innie nag ve’dwyn
Djy’t my nie ees gegroet"