"In die lig van dié [...] Nasionale Dialoog, en teen die agtergrond van al die besware daarteen, wonder ek of 'vrye debatvoering' en ware 'oop gesprekke' nog in Suid-Afrika moontlik is. [...] My essay word gerig deur berigte in die media van beperkinge op die vryheid van spraak en veral akademiese vryheid van spraak."

"My eerste gedagte met die aankondiging van die Nasionale Dialoog was watter kader se beurt dit nóú was om snoet aan die trog te sit. Die tweede gedagte, baie lank na die eerste, was of dit hoegenaamd nodig is om ’n peperduur talkshop aan die gang te sit. Weet ons nie wat die probleme is nie? Weet ons nie selfs hoe om dit reg te stel as die politieke wil maar net daar kan wees nie?"

"Kan die VSA nog as wêreldleier gesien word in ’n nuwe internasionale orde? Hoe moet Suid-Afrika sy plek in dié veranderende landskap vind met ’n ANC wat al hoe meer sy rug vir die Weste draai? En kan ’n onafhanklike Wes-Kaap dalk selfs ’n bondgenoot vir Washington word?"

"Vir Afrika, en spesifiek Suid-Afrika, beteken dit ’n nuwe werklikheid. ... Trump [sien] die vasteland hoofsaaklik deur ’n praktiese, selfs skeptiese lens. Sy fokus is nie op hulpverlening of ontwikkelingsamewerking nie, maar op wat Amerika daaruit kan kry. Dit is teen hierdie agtergrond dat die Amerikaanse beleidsontleder Joshua Meservey verlede week ’n dagsimposium van die Pionier Instituut buite Stellenbosch toegespreek het."

Zelenski, Trump en Poetin is weer in die nuus. Freek Robinson gesels met Christiaan Basson, voormalige Suid-Afrikaanse ambassadeur in Oekraïne, oor hoe diplomatieke betrekkinge tans daar uitsien.

"Dit lyk asof Duma wel reg is en dat die RNE gebou is op valse optimisme."

Die Afrikaanse Taalmuseum en -monument het op Saterdag 16 Augustus 2025 ’n taaldagbespreking aangebied. Hier is foto’s en hoogtepunte van die geleentheid.

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week van 13 tot 19 Augustus 2025.

"Dink maar net hoe gewoond ons daaraan geraak het om terwyl ons werk toe ry, na die radio te luister en te hoor hoe die omroeper openlik kritiek uitspreek teen een of ander staatsdiensdepartement wat swak diens lewer. Of hoe blasé ons op ’n Sondag na Carte Blanche kyk en sien hoe hulle aanbieders ’n hospitaal se administrasie ontbloot vir wanbestuur of met ’n versteekte kamera polisieselle besoek en wandade uitwys. Ons aanvaar dat ons mag weet, ons mag vrae vra en ons mag kritiseer. Ons aanvaar as vanselfsprekend dat artikel 16 van ons Grondwet, dit moontlik maak."

Gelewer tydens die KKNK Oopgesprek, Oudtshoorn: "Wat akademiese vryheid (lees ook outonomie) betref, moet ons ook daarteen waak dat dit nie slegs simbolies bestaan en dus op spreekwoordvlak ervaar word nie – dit moet uitgeleef word, op ’n prakties-konstruktiewe wyse. Instellings moet hul personeel aanmoedig om – onder andere deur ’n positiewe atmosfeer te skep – kritiese vakkundigheid te handhaaf, en om bestaande paradigmas te bevraagteken. Ons moet akademiese vakkundigheid besig binne die konteks van die betrekking van die gemeenskap."

"’n Derde bron van druk op akademiese vryheid en universitêre outonomie in die hedendaagse wêreld is die groeiende tendens van populisme, wat sedert ongeveer ’n dekade gelede in baie dele van die wêreld sigbaar is. Die verskynsels waarmee populisme verbind word, of wat elemente daarvan vorm, soos identiteitspolitiek, etniese of identiteitsmobilisering, fopnuus, onverdraagsaamheid, reduksionistiese denkskemas en persoonlikheidspolitiek, maak eweneens die verwerkliking van akademiese vryheid en universitêre outonomie onmoontlik. Terwyl die mees markante voorbeeld hiervan sekerlik die optrede van Donald Trump in die VSA is, is dit nie moeilik om ander voorbeelde in alle wêrelddele te vind nie."

"Die gebruik deur die sogenaamde alternatiewe groeperings, die woke mense soos hulle hulleself noem, om binne kultuuroorloë persone of instansies met sterk opponerende menings te neutraliseer deur middel van iets wat bekend geword het as 'cancel culture', is goed bekend."

"Dis net die verstoteling wat nog glo dat verlossing nie in onsself lê nie. Net die uitgeworpenes wat glo in die nodigheid van ’n sinjaalswenk en ’n aweregse Gees sodat ons ander voetstoots kan liefhê."

"He made a late and untheatrical entrance and stood there catching his breath as he faced us first-year drama students, expectantly clutching our brand-new copies of Brooks and Heilman’s Understanding drama."

"Mitologie is nie net ou stories nie. Dis ’n spieël vir die menslike hart. Dit help ons verstaan hoe mense dwarsdeur die eeue heen sin probeer maak het van lyding, liefde, dood en hoop. Dis die soort dinge wat ek glo kinders regtig laat nadink, selfs tussen al die aksie en avontuur."

"With 'We cannot afford to be silent', I hope to annihilate the word missing in front of middle class. I do not believe that, as the middle class, we are missing at all. I hope to call out to other middle-class citizens that their complacency is not serving them, but rather hurting them and rendering them 'missing'."

"The fight for justice, and for what you love, can be a powerful motivator, often compelling people either to step up or to step away. That’s the emotional truth I wanted to capture."

"My fascination with this story began with the idea of a weight cut for a fight. A relinquishing of the body’s power, right before putting the body’s power to the test. There’s an inherent conflict in that."

"Elsa Winckler ken die Romanza-leser se hart. Sy weet wat vroue van innerlike genoegdoening laat sug wanneer die held en heldin mekaar uiteindelik vind."

"Die belofte van die samesteller is dat hierdie blokraaie aan lesers die geleentheid bied om hulle in die lekkerte van ’n blokraai te verlustig en hulle Bybelkennis deur middel van woordspeletjies op die proef te stel."

"Wat ek probeer sê, is dat nét jy self jou beste 'advertensie/bemarking' is. Niemand anders ken jou beter as jy self nie. So om jouself buite in die wêreld te kry is die enigste sleutel as jy eendag enigsins suksesvol wil wees. As jy artikels vir ’n tydskrif wil skryf, dan moet jy elke dag daaraan werk om artikels te skryf en dit vir tydskrifte te stuur."

"Ek is doodbang om ’n moralis te wees. Ek wil niks bepleit nie, ek wil eerder aandadig wees om ’n geslotenheid oop te breek – om in eerlike selfbeskouing te staan." Lees meer oor die lewe en werk van Henk Rall.

"Met ’n narratief wat elemente van ware gebeure insluit, weier hierdie roman om die ongemaklike waarhede van ons geskiedenis te versag. Dis soos ’n eggo vanuit ons verlede wat bly weergalm: Hoeveel Karoolse en Madelees is nou nog in ons midde?"

"From Newclare to Coronationville to Riverlea, he takes our hand as we are guided on an Odysseus-like journey through the streets of his childhood, weaving vivid recollections of food, family and foes."

Die UJ-prys vir vertaling is gerig op die bekroning van uitmuntende vertalings uit enige taal na Suid-Afrikaanse tale en wat die literatuurskat van die teikentaal verryk en aktueel is. Inskrywings vir publikasies uit 2024 is ontvang vir vertalings uit Nederlands, Grieks, Latyn, Italiaans en Frans.

Die volgende digbundels is volgens die beoordelaars se aanbeveling vanjaar op die kortlys.

Liefhebbers van die Afrikaanse digkuns kan uitsien na verskeie ander digtersgesprekke, musikante wat toonsettings van gedigte sing, voorlesings deur opkomende digters van hul gedigte en praguitstallings in die twee galerye.

Jy word genooi na die boekbekendstelling van Kwaailappies: ’n storie van Afrikaans se komvandaan deur Ronel van Oort in Jannie se Leeskamer by Oude Leeskamer in Stellenbosch. Kom ontmoet Ronel van Oort in gesprek met Magdel Vorster, hoor die stories agter die stories, en vier saam die ryk erfenis van Afrikaans.

Adriaan Basson will be in conversation with Jeff Wicks at the book launch of The shadow state: Why Babita Deokaran had to die at Exclusive Books, V&A Waterfront, Cape Town.

Hierdie katalogus bied ’n oorsig van die boeke wat al deur Turksvy Publikasies gepubliseer is, ’n skatkis van stemme, temas en genres wat die kreatiewe landskap van ons land verryk.

Taking the multimedia operatic experiments of William Kentridge, South Africa’s most celebrated contemporary visual artist, as a starting point, author Juliana M Pistorius investigates contemporary opera’s potential to process the troubled histories that haunt post-colonial and decolonialised societies.

Hier is die boeke wat onlangs op die redakteur se lessenaar beland het.

"Genade, sou ’n mens kon sê, die ANC het oor die afgelope drie dekades álles beheer wat die swart kind in staat moes gestel het om teen hierdie tyd beter vooruitsigte te kon geniet. Waarom het dit nie gebeur nie? Korrupsie. Gulsige mense wat net nie genoeg kan kry nie; wat net meer en meer wil hê."

"Ramaphosa sê in sy nuusbrief die uitkomste van elk van die komende dialoë sal opgeneem en saamgevoeg word op ’n spesiale digitale platform. Daar sal ook meganismes wees om diegene sonder toegang tot die tegnologie in staat te stel om die uitkomste van hul dialoë in te dien."

"Die Amerikaanse regering wil glo duidelikheid hê oor Suid-Afrika se beleid teenoor Iran ná die wyd gepubliseerde kommentaar van Maphwanya, tydens sy reis na Iran."

"SA Toerisme het in die 2024/25-boekjaar slegs 89% van sy doelwitte bereik, terwyl hy sy begroting met R24,1 miljoen oorskry het."

"Die feit dat die verdagtes deur ’n stelsel van vervalste permitte kon opereer, toon die groot uitdaging waarmee wetstoepassers gekonfronteer word."

"Dit was ’n herinnering daaraan dat identiteit nie net iets is wat jy dra nie, maar iets wat jy sáám bou."

"Hieperdepiep hoera! Dan vra sy of ek Jaco Jacobs se boeke ken en toe ek entoesiasties antwoord, trek sy weg en is dit dadelik duidelik dat sy een van Jaco se grootste aanhangers is. Sy’s gek oor sy boeke."

"Ek wou illustreer dat Afrikaanse epiese poësie unieke innovasies in ritme, struktuur en lynkonstruksie na vore bring. Ek het die klassieke epos se definisie en eienskappe gebruik om hierdie navorsingsvraag te ontleed."

"Ek stap langs die Herengracht toe ek my eerste installasie gewaar. Teen die wal skitter ’n reuse-koivis in die donker, skynbaar vasgevang in tyd. In die verte sweef ligwesens bo die water."

"As jy op die stoep by Glenelly-wynlandgoed in Idasvallei buite Stellenbosch sit, kom dans die geskiedenis in sulke stadige walse om jou enkels. Dis nie net die eienaar, May de Lencquesaing, wat vanjaar rede het om fees te vier met haar 100ste verjaardag nie; hier is soveel ander mylpale om te gedenk."

"Een intense, intrigerende en ingenieuze roman over de doorwerking van de oorlog. Liefdesrelaties, familiepatronen en oorlogservaringen zijn nauw verweven."

"Zeer rake, goed geschreven novelle waarin het perspectief van de hoofdpersoon verandert en ruimer wordt. Kritische vragen over de omgang met Palestijnen in Libanon worden gekoppeld aan het (over-) leven van staatlozen in Europa."

"Bondige, heldere tekst over relevantie van Rosa Luxemburg en Hannah Arendt voor 'de transitie naar een meer duurzame, menselijke en solidaire samenleving'."

U word hartlik uitgenooi na die volgende byeenkoms: Yves T’Sjoen en Willie Burger tree in gesprek oor De ontdekking van het eiland: breytenbachiana.

"Ons het bevind dat hoewel ChatGPT-4o vinnige en objektiewe terugvoer gebied het, dit nie volledig aan die beginsels van gehalteassesseringspraktyke voldoen het nie."

Herewith more information about a lecturing position in the Faculty of Humanities at Sol Plaatje University.

"Hitte-oordrag is belangrik vir ons mense en ook vir diere om te oorleef. Ons liggame kan net by sekere temperature funksioneer en daarom maak ons van verskillende metodes gebruik om die temperatuur daar te hou. Deur die prosesse van hitte-oordrag te verstaan kan ons die beste moontlike besluite neem om die temperatuur daar te hou waar ons dit wil hê."

As jy vanjaar in matriek is, weet jy dis amper tyd vir die rekordeksamen. Mens voel dalk so bang daarvoor soos vir hierdie slang, maar kyk hom eerder in die oë en laai hierdie gratis Lewenswetenskappe-oefenvraestel deur Rita Engelbrecht af om oefenvoorbeelde uit te werk (onder andere interessante oefeninge oor slange se stambome). Laat dit op rekord wees dat jy voorbereid gaan eksamen skryf het!

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

"Ons het doelbewus elemente van vermaak ingesluit, maar altyd met die Horns se essensie in gedagte. Die film moes voel soos ’n tuisvideo – eerlik en intiem."

"Ons het baie vroeg besluit om Hen in swart en wit te verfilm. Kleur sou te veel verduidelik, te veel versag. Weg is die warm rooi van bloed of sonlig wat die veld mooi maak. Jy’t bloot tekstuur, beweging en stilte. Dit dwing ’n mens om nader te kyk."

"Ons wonderlike bedryf kan gesond en voortvarend wees as ons seker maak skrywers, kunstenaars en onderwysers het ordentlike fasiliteite, sodat hulle kan fokus op dít waarin hulle goed is en waarvoor hulle lief is. So word daardie wonderlike begeerte om ’n verskil te maak nie geblus deur die beslommernis van admin, kommunikasie, bemarking en die inrigting van fasiliteite nie."

"Charles noem dat dit vir elke jong, gay Kaapse kind ’n manier is om hulleself in ander raak te sien en te voel dat hulle minder alleen in die wêreld is."

"Dis tyd dat regisseurs van grillers, wat deesdae lokettreffers is, besin. Ons moet ’n tree terugstaan en besluit wat is masochisties, gevaarlik en orgasties genotvol, en wanneer ’n bedrewe film soos 1980 se The shining jou nagmerries heerlik teister."

"Die fees het vanjaar ’n groot musiekkomponent, maar boeke is ook ’n hoogtepunt. Antjie Krog is Saterdag 23 Augustus in gesprek met Iris Bester oor haar outobiografiese roman, Binnerym van bloed. Antjie het die hele land vol gereis om oor Binnerym te praat. Wat hierdie praatjie anders maak, is die speel van die televisiedokumentêr wat Iris 42 jaar terug oor Dot Serfontein gemaak het en Iris se toeligting daarvan."

Van 10 tot 20 September 2025 kan gehore No space on Long Street, onder regie van Basil Appollis en met Terence Bridgett in die hoofrol, geniet, gevolg deur African Times, onder regie van Thoko Ntshinga en met Nosiphiwo Ndabeni, Olwethu Qavile, Busisiwe Mrubata en Sunny Yoon op die verhoog.

"We are still looking for singers, therefore the recruitment goes on."

"Dalk kon ek jou bel
en jammer sê
Maar jy weet mos hoe dit gaan
as die krag af is."

"Ek wil pleisters plak op almal se wonde terwyl myne gaap vir die maan
Ek wil almal se stukkende siele heelmaak"

"want ’n verbodevrugvreter
wat nie deur die modder seil nie,
se maag word nie vuil nie."

"Waar het ons mekaar verloor?

Agter watter boog moet ek julle soek?
Waar is ons land van saffiere
Ons stukkie son?"

"In die ruimte van sy siel
ontspring vlamme van verbeelding,
elkeen diep gevoed,
uit die grond van sy gemoed."