Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1061

01/08/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Jou fees in die Karoo

Wie de hel is Johnny Joubert?

Skrywer: Dana Snyman
Uitgewer: Tafelberg
ISBN: 9780624092346

Dana Snyman se verbintenis met rugby kom van ver af. Op vier woon hy saam met sy pa ’n eindstryd op Coetzenburg by, en hoor hy die naam Dawie de Villiers vir die eerste keer. Kort hierna kry hy sy eerste rugbybal, ’n geskenk van Dok Craven [...] Van klubrugby op stowwerige dorpsvelde tot die glorie van drie Wêreldbekers; dis stories dié wat aankom oor ’n leeftyd. Wie de hel is Johnny Joubert? is – nes rugby – kleurryk, sonder fiemies en eg Suid-Afrikaans.

Etienne van Heerden Veldsoirée 2025

Die LitNet25-skrywersberaad en die Etienne van Heerden Veldsoirée 2025 in ’n aantal kiekies verbeeld

Izak de Vries
Etienne van Heerden Veldsoirée

Die Etienne van Heerden Veldsoirée en die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad het van 25 tot 27 Julie 2025 plaasgevind in Nxuba, die Karoodorp wat beter bekend is as Cradock. Die ATKV-Skryfskool was weer deel van die geleentheid.

Emily Hobhouse en Olive Schreiner: twee koppiges in die Karoo

Elsabé Brits
Etienne van Heerden Veldsoirée

"Enigmaties en eksentriek. Twee koppige vroue inderdaad. Beide is gebore in die Victoriaanse era. Olive was vyf jaar ouer as Emily, wat in 1860 gebore is."

Seen elsewhere: I was at the Etienne van Heerden Veldsoirée

Luna Paige
Etienne van Heerden Veldsoirée

"I will return to the Veldsoirée because it serves this purpose. It is a safe space for expression, sharing of knowledge and engagement with people smart, critical and open to dialogue."

Seen elsewhere: The best Veldsoirée

Melissa Riordan
Etienne van Heerden Veldsoirée

"We are so blessed to live in a country with minds like the ones encountered here."

Uit die argief

Die Groot "Ek is": heuning uit die karkas van ’n leeu (Etienne van Heerden Veldsoirée 2024)

Tom Dreyer
LitNet25-skrywersberaad (April 2025)

Die eerste voordragte van die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad is by die Etienne van Heerden Veldsoirée 2024 in Nxuba/Cradock gelewer. Hiermee Tom Dreyer se bydrae: "Psychonauts, oftewel psigedeliese reisigers, beskryf die psige soms as ’n eindelose reeks kamers. En ek vermoed hulle het iets beet."

Deel in die vreugde van die ATKV-Skryfskool by die Etienne van Heerden Veldsoirée

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée (2024)

Hierdie kort video toon grepe uit 2024 se ATKV-Skryfskool toe Bernard Odendaal en Hans du Plessis die leiers was. Vir slegs R380 kan jy die kursus bywoon, en boonop is alle gespreksessies tydens die Etienne van Heerden Veldsoirée 2025 gratis vir deelnemers aan die ATKV-Skryfskool.

Conversations beyond the comfort zone (Etienne van Heerden Veldsoirée 2023)

Sihle Khumalo
Etienne van Heerden Veldsoirée (2023)

We should stop worrying about the names of towns and streets. We should, however, worry about South Africa becoming a failed state. In this lecture Sihle Khumalo urges South Africans to have difficult conversations, to move beyond their comfort zones. He does so while reflecting on his many travels throughout Africa.

Suid-Afrikaanse samelewing weer eens by ’n kruispad: gesprekke by die Etienne van Heerden Veldsoirée 2022

Izak de Vries
Menings (2022)

"In die laat jare tagtig het Suid-Afrika gesteier. Ons land was finansieel in ’n gemors, en die samelewing was vasgevang in ’n brutale geweldsklimaat. Uit daardie dryfsand het leiers verrys wat ’n verskil sou maak."

Menings

Reguit met Robinson: eerder wye voetsoolvlakdialoë

Freek Robinson, Braam Hanekom
Onderhoude

Die Nasionale Dialoog van honderde miljoene rande, met ’n politieke agenda. Ellendige armoede en werkloosheid op veral die platteland. Riool wat deur huise loop. Misdaad. Moedeloosheid oor Suid-Afrika se jeug. Braam Hanekom benadruk vir Freek Robinson die belang van onafhanklike, veelvuldige dialoë op voetsoolvlak, regoor Suid-Afrika, tussen gewone Suid-Afrikaners.

Wat sê Bettina? Wat gaan aan by Buitelandse Sake?

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Hoe veilig is Suid-Afrikaners wanneer hulle oorsee gaan, en hoe seker kan ons wees dat ons land se amptenare gaan help as ons in die sop beland? Die voorbeelde wat ek hierdie maand gesien het, boesem nie veel vertroue in nie."

Swak gevaar in die tweede kwartaal se skooleksamen? Hier is hulp en raad

Naomi Meyer, Sonja Squires
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Ek weet van leerders wat in Junie-eksamens gedruip het in vakke soos wiskunde en ander leervakke en die einde van die jaar met ’n 70%-slaagsyfer weggestap het. Hulle het eenvoudig besluit die druippunt is net ’n wekker wat hul wakkergemaak het om die erns van die saak te besef."

Die Johann Rossouw-gespreksreeks: klankopname van "My pad met Breyten"

Johann Rossouw
Seminare en essays

Johann Rossouw was onlangs aan die woord by die lesingreeks van die Vrystaat-Universiteit se Departement Afrikaans-Nederlands, Duits en Frans oor "My pad met Breyten". Hy deel die volledige klankopname met LitNet se lesers.

UCT abandons the use of AI detection software for academic assessment

Gus Silber
Seen elsewhere

"AI can echo the voices of the past, but it cannot replace the human struggle to understand, to question, to challenge, to interpret, to find meaning amidst the noise and chaos."

Gewildste plasings op LitNet

Gewildste plasings op LitNet: 23 tot 29 Julie 2025

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die 10 gewildste plasings op LitNet vir die week van 23 tot 29 Julie 2025.

Nou op Voertaal

Suid-Afrika hou asem op vir VSA se tariewe wat Vrydag in werking tree

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Landbou en verwante nywerhede neem groot getalle laaggeskoolde werkers in diens, veral in landelike gebiede. Werksverliese sal hierdie gemeenskappe hard tref, wat armoede en sosiale onstabiliteit kan vererger."

Paul Mashatile weer in die kollig oor bewerings van korrupsie

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Met die 2026-verkiesings op die horison kan hierdie herhalende bewerings van korrupsie en wanbestuur ’n beduidende impak op die ANC se geloofwaardigheid hê."

FlySafair-staking: Vlieëniers se griewe ontwrig reisplanne

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die staking, wat op 21 Julie begin het, spruit uit ontevredenheid oor loongeskille en ’n nuwe skofrooster wat die balans tussen werk en hul huislike lewens vir die vlieëniers ontwrig."

Amerika vorder met strafmaatreëls teen Suid-Afrika, maar daar is nog blaaskans

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Op diplomatieke vlak vererger die wetsontwerp reeds gespanne verhoudings, veral na die VSA se besluit om Suid-Afrika se ambassadeur, Ebrahim Rasool, as persona non grata te verklaar weens sy kritiek op Trump. Suid-Afrika se sogenaamde onverbondenheid wat deur die VSA as pro-China en pro-Rusland geïnterpreteer word, bly ’n kernpunt van konflik."

Ondersoek en vrae nadat olifant soldaat doodtrap

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die Madimbo-gebied, geleë in die Vhembe-distrik, is bekend vir sy ruwe terrein en digte wildpopulasies, veral olifante wat tydens die droë seisoen uit Zimbabwe na Suid-Afrika migreer op soek na water en voedsel."

Tweespraak met Peter Holvoet-Hanssen #1: "Ik sprak van een ontmoetingsplaats en een uitnodiging om kostbare lading naar het schip te brengen"

Yves T’Sjoen
Literatuur

"In de tweespraak reis ik met PHH terug naar Mpumalanga en Gauteng, een artistieke workshop in 2006, en de ontmoeting met Charl-Pierre Naudé en andere Zuid-Afrikaanse kunstenaars."

Leesimpressie: Het land achter de zee door Frans Blom en Vivian Beekman

Erik van den Bergh
Literatuur

"Gedegen overzicht van de moeizame naoorlogse tocht naar Israël van de Joodse Amsterdammer Emile Pimentel (1923–1988), 'één van de 50 000 Europese Joden die op het eiland in de Middellandse Zee hebben vastgezeten in detentiekampen'."

Boeke en skrywers

Boekevat met Deborah: The interpreters, saamgestel deur Sean Christie en Hedley Twidle

Deborah Steinmair
Boekrubrieke

"Ek het my dae lank verloor in die lywige bundel The interpreters. Dit bevat van die beste niefiksie van die 21ste eeu. Dis ondersoekende, skeppende joernalistiek uit die boonste rakke – daardie soort beriggewing waarvoor nie genoeg mense wil betaal om aanlyn te lees nie."

Short.Sharp.Stories anthology Power: interview with Yuwinn Kraukamp, author of "The Department of Small Reparations"

Consuelo Roland, Yuwinn Kraukamp
Books and writers

"As for escapism, the literary world has always been an excellent, reliable form of escape. Not only can you lose yourself in a riveting scene in the right chapter, but that form of escape also happens to expand your mind with words you’ve never encountered (and have to google), perspectives you’ve never considered – with a new world of intellectual curiosities."

DPM Botes (1935–2013)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"My gedigte is net die raamwerk waarbinne die leser sy eie gedagtes en sy eie assosiasies kan giet en plaas." Lees meer oor die lewe en werk van DPM Botes in die ATKV|LitNet-Skrywersalbum, saamgestel deur Erika Terblanche.

Uit die argief: Pirow Bekker (1935–2025)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum (2024)

LitNet neem met leedwese kennis van Pirow Bekker se afsterwe vandeesweek. Hiermee sy ATKV|LitNet-Skrywersalbum: "Skryf is ’n voortdurende onvrede met die tevredenheid. Daarom is dit half jammer ’n skrywer is net een maal in hierdie wêreld. Ek sê altyd ’n mens moet drie lewens hê: om te lewe, om te lees, om te skryf."

Sny hulle in sterre uit deur Fanie Viljoen: ’n resensie

Magdel Vorster
Resensies

"Ja, Viljoen het bo en behalwe die verskrikking van die natuurramp wat hulle getref het, inderdaad ook gesorg vir die perfekte storm onder daardie tafels. En dit terwyl, in die al vinniger lesende leser se agterkop ’n voorkennis dat almal nie hierdie ramp gaan oorleef nie, klop. Wie gaan, soos Shakespeare se Juliet se versugting vir haar Romeo, in sterre uitgesny word?"

Bloed van ’n vlinder deur Marieta Carrick: ’n resensie

Riette Rust
Resensies

"Carrick is hier om te bly. Vlinder het reeds die Nielsen-topverkoperlys gehaal. Die roman het tonge aan die klap."

Zombie-sokker deur Fanie Viljoen: ’n resensie

Dewald Koen
Kinderboeke

"Beide seuns en meisies sal Zombie-sokker geniet weens die spannende verhaallyn en die gril-element. Zombie-sokker is ’n ideale teks om negejariges en ouer te laat lees."

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

LitNet
LitNet25-skrywersberaad

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad sal oor ’n aantal maande strek.

Akademies en skole

Die voorposdenke van W.P. Esterhuyse, soos weerspieël in die pers (1973–1987)

Johannes Froneman
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Desondanks kan tot die gevolgtrekking gekom word dat Esterhuyse oor die beste deel van twee dekades as openbare intellektueel ’n rol gespeel het in die voorbereiding van Afrikaners vir ’n nuwe politieke en sosiale bedeling."

Wiskunde: Graad 6-vraestel 1 en -memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 6 en praat almal skielik van goeie punte wat jy vir hoërskoolkeuring moet behaal? Leer jy in Wiskunde van driedimensionele vorms en van ’n huis se vooraansig of kantaansig? Alles het baie eenvoudiger gevoel toe jy jonger was, of hoe? Gelukkig kan jy Wilhelm du Toit se oefenvraestel en memorandum gratis hier aflaai. Dit sal jou met jou Wiskunde help en alles sal sommer eenvoudig beter voel.

Wiskunde: Graad 7-vraestel 1 en -memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 7 en voel jy, jy moet meet en pas om elke dag jou werk te kan leer en goeie punte in die Wiskunde-eksamen te kan behaal? Laai hierdie gratis oefenvraestel en memorandum deur Wilhelm du Toit af om jou met jou voorbereiding te help. As jy nou begin werk, sal jy van meet af aan beter resultate sien.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Leefstyl

Speelgoed van glas: ’n teaterresensie

Maryke Roberts
Teater

"[D]ie toneelstuk – een wat van Tennessee Williams in die veertigs ’n ster-teksskrywer gemaak het – is eintlik ’n bietjie van ons almal se storie. Scheepers se oorspronklike vertaling in Afrikaans het dieper gesny as wat ek aanvanklik sou besef. [...] En as jy kans kry, gaan kyk beide die Afrikaanse en die Engelse stuk – dit sal twee verskillende gewaarwordinge meebring."

Unruly: ’n teaterresensie

Maryke Roberts
Teater

"Ek verstaan weldra die rede vir die diep asemhaal, want die onderwerp is ’n vlambare een: Mense is óf teen bobbejane óf vir hulle. Daar is min draadsitters. Elkeen daar ken iemand of is self die slagoffer van bobbejane se verwoesting in huise en tuine."

The barber of Seville by Theatre on the Bay: ’n onderhoud met William Berger

Naomi Meyer, William Berger
Teater

William Berger bied ’n luisterryke voorsmakie – letterlik! – van wat die gehoor van hierdie vermaaklike opera binnekort sal kan aanhoor. Lees en luister ’n onderhoud met William Berger, die bekroonde baritonsanger, wat die rol van Figaro sal vertolk.

Persverklaring: TV-benoemings vir die kykNET-Silwerskermtoekennings 2025 bekend

LitNet
kykNET Portaal

Elke jaar gaan die gesogte kykNET-Silwerskermtoekennings vir Film en TV net van krag tot krag. En vanjaar se televisiebenoemdes, wat verskeie genres en formate insluit, weerspieël weer eens die uitsonderlike talent en kreatiwiteit in die Afrikaanse vermaaklikheidslandskap.

Persverklaring: Showmax se Diepe waters-span maak hul harte oop vir dierewelsyn op Mandela-dag

LitNet
TV

"Diere het nie ’n stem nie. Ons moet hul stemme wees. Al wat hulle gee, is liefde, en hulle verdien dieselfde."

Persverklaring: Klein Karoo Klassique Galakonsert beloof musikale bekoring

LitNet
Musiek

Maestro Richard Cock en die Kaapstadse Feesorkes is terug op die verhoog by Klein Karoo Klassique. Die immergewilde Charl du Plessis Trio en opkomende operaster Nonhlanhla Yende sluit by hulle aan vir die Klein Karoo Klassique Galakonsert.

Persverklaring: ’n Liefdesgeskiedenis – ’n RSG-middagvervolgverhaal uit die argief

LitNet
Leefstyl

’n Liefdesgeskiedenis is RSG se volgende middagvervolgverhaal. Luisteraars kan inskakel vir ’n verhaal vol romantiese intrige. Dié argiefopname is ’n juweel uit die ryk geskiedenis van radiovervolgverhale in Afrikaans. Dit is ook ’n huldeblyk aan die groot geeste wat die weg gebaan het vir vervolgverhale om vandag nog te floreer.

Press release: Cape Town Opera presents Rossini’s The barber of Seville

LitNet
Lifestyle and entertainment

Cape Town Opera brings Rossini’s beloved comic masterpiece The barber of Seville to Theatre on the Bay in a vibrant new production directed by acclaimed theatre-maker Sylvaine Strike.

Nuwe skryfwerk

Die vlugteling

Ferdie Swanepoel
Fiksie

"Hierdie keer is die stem duidelik. Hy draai om. Sien hoe Matilda tussen die mense deur beur. Die kierie val uit sy hand. Rol knetterend eenkant toe. Hy gee ’n tree in haar rigting. Sy hardloop in sy oop arms in. Druk haar kop styf teen hom vas."

Ek hoop

Anita van der Walt
Poësie

"vang my hart elke klank
in die holte waar ek jou bêre
in die hoop dat ek
jou weer sal vind"

Narsis

Fanie de Villiers
Poësie

"angs en bitter twyfel
as magsvertoon verpand"

Gansbaai

Johan Faasen
Poësie

"Baie mense het dus oor die jare hier help bou
en kan ons sê ons weet vir seker nou:
'Wie maak vir Gansbaai lekker!'"

Skimme

Johan van der Merwe
Poësie

"al is jy al lankal dood
jy is nog hier by my"

Vrede

Chestlyn Draghoender
Poësie

"vrede is nie altyd ver nie;
lê nie altyd tussen woude of woestyne
of op oop velde nie."



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2025 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved