Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 767

20/09/2019


  Krities Afrikaans

LitNet: Waar of onwaar?

Kroonboek

Oorlog en vrede

'n Eeue oue debat is of die mens, veral mans, van nature magsugtig en gewelddadig is. Dié boek ondersoek die probleem vanuit ‘n historiese en filosofiese perspektief. Die skrywer aanvaar die tese oor die gewelddadige natuur van die mens. Maar ook: Wat is in die geskiedenis gedoen om dié “natuur” teen te werk? Vrede te bevorder? Hy reken dat die mens ook 'n morele verbeelding het wat die droom van vrede bevorder. Nog ‘n (moontlik omstrede) punt is dat hy ook meen dat die morele verbeelding 'n funksie van die brein is wat deur sogenaamde heilige tekste ingekleur word.

Titel: Oorlog en vrede
Skrywer: Willie Esterhuyse
Uitgewer: Naledi
ISBN: 9781928426790


Menings

“Navigating your way in a world filled with untruths”: Frederik van Zyl Slabbert lecture 2019

Marianne Thamm
Opinion

"Each generation is burdened with, and caught up in, global currents that have a direct bearing on notions of freedom and liberation in their lifetime. Across the world, authoritarian and populist regimes are on the rise – the business of 'organised lying' has become part of the global news cycle."

"Not wanted on the voyage": a talk at the Midlands Literary Festival, 2019

Elana Bregin
Opinion

"I chose this title because it seems that many of us, rightly or wrongly, are feeling that way right now, in this authoritarian, power-hungry and exclusionary moment in which we find ourselves – not just in South Africa, but worldwide: that our particular brand or style or voice or presence or set of values is, for one reason or another, 'not wanted on the voyage'."

Die politiek van gemene spel

Christo van der Rheede
Seminare en essays

"Op hierdie stadium is Suid-Afrika soos 'n boot vol passasiers wat besig is om te sink, terwyl die kaptein en sy bemanning hulself in 'n reddingsboot tuisgemaak het en veilig na die land op pad is."

Is ons te PC om ’n robuuste demokrasie te vestig?

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"In ’n robuuste demokrasie moet daar ruimte wees vir burgers om hul menings te lug. Niemand kan verhewe wees bo kritiek of negatiewe kommentaar nie."

Suid-Afrika: ’n Vergrootglas op die land se misdaad

Gerbrandt van Heerden
Menings

"Wat baie Suid-Afrikaners wel dalk nie weet nie, is dat in terme van ’n verskeidenheid misdaadkategorieë, ons land nou baie veiliger is as 20 jaar gelede. Tog, wanneer jy na sekere misdaadkategorieë kyk, is daar gevaarligte wat flikker."

Onderwysers kan mekaar arendsvlerke gee: ’n onderhoud met Christa van Staden

Naomi Meyer, Christa van Staden
Onderhoude

"Die onderwysers gesels met ander onderwysers wat dieselfde vak aanbied en leer so oor tyd en geografiese grense heen. Dit is belangrik om te weet dat jy nie die enigste onderwyser is wat met 'n probleem soos kinders met gedragsprobleme sukkel nie. As mens eers weet dat jy nie alleen is nie, word die las ligter."

NouNet-mening: "Dis darem ’n f….n mooi strand!" ‒ ’n Ondersoek na die wetsontwerp wat vloek op strande verbied

Wilken Calitz
NouNet

"Indien dit wel deurgevoer word, sal die gange in die howe besaai wees met swetsers in boeie. Die strande sal vol wetstoepassers wees. Die woordeboek-industrie sal vlamvat. Vertalers en taalkundiges sal topsalarisse verdien en uiteindelik sal morele waardes weer aan die orde van die dag wees."

NouNet: publiseer jou mening op LitNet!

LitNet
NouNet

Het jy geweet jy kan op LitNet publiseer? LitNet gaan R1 250 beskikbaar stel aan die skrywers van NouNet-meningsartikels. Jy pen jou mening oor enigiets onder die son neer. Verkieslik iets aktueels, maar dit kan ook oor boeke, reis, of die lewe in Suid-Afrika, die liefde of iets wat jou irriteer, gaan. Laat hoor van jou!

Nagraadse studente trotseer die Suidelike Oseaan vir navorsing oor klimaatsverandering

Marli van Eeden, Johan Viljoen
Onderhoude

Nagraadse studente van onder andere die Universiteit Stellenbosch (US) het onlangs aan boord van die SA Agulhas II hul wintervaartekspedisie voltooi. Hulle navorsing gaan oor onder meer die mensgemaakte impakte op die oseaan met betrekking tot klimaatsverandering. Johan Viljoen, ’n PhD-student in mariene biogeochemie aan die US wat die vaart meegemaak het, vertel vir Marli van Eeden meer oor die navorsing.

Video’s: Vyf aktuele gesprekke tydens die 2019 Open Book Festival

Cliffordene Norton, Gys Loubser
Feeste

Hoe voel dit om in jou bekende grootvader se skaduwee te leef (soos Wilhelm Verwoerd en Ndileka Mandela)? Kan mense genees word deur stories (met Jitsvinger)? Watter gevare moet joernaliste oorleef om die waarheid te ontdek (met Foeta Krige: The SABC8; Caryn Dolley: The Enforcers: Inside Cape Town’s deadly nightclub battles en Pieter-Louis Myburgh: Gangster State)? Hoe beïnvloed korrupsie die mense op grondvlak (Bosasa-skandaal)?

Leefstyl

Aardklop 2019: feesprogram

LitNet
Aardklop

Aardklop Nasionale Kunstefees 2019 is om die draai! Laai die volledige feesprogram hier af.

"Kom fees vry": Alexa Strachan oor Aardklop 2019

Remona Voges, Alexa Strachan
Aardklop

"Ek dink ons is hierdie jaar geseënd – ons het regtig die room van Suid-Afrikaanse akteurs op een fees bymekaar," sê Alexa Strachan, hoof-uitvoerende beampte van Aardklop Kunstefees 2019. Remona Voges het met haar gesels oor wat vanjaar se fees, wat van 24 tot 29 September in Potchefstroom plaasvind, inhou.

Queenie-hulle by Aardklop 2019

Yolanda Wessels, Alexa Strachan, Christo Davids
Aardklop

"Queenie-hulle is ’n tragiese komedie. Die humor is skreeusnaaks en mense sal dit waardeer en geniet. Nietemin ontwikkel die kyker empatie en simpatie met die karakters."

Tuin van Digters 2019 een vir die boeke

Remona Voges
Feeste

"Die grootste hoogtepunt van die fees was beslis Breyten Breytenbach se voorlesing van sy gedigte op maat van Schalk Joubert se baskitaarnote."

Tuin van Digters 2019 – video: (Aan)dadig saam met Breyten

Naomi Bruwer
Boeke en skrywers

Breyten Breytenbach se voorlesing van sy gedigte was ’n hoogtepunt by vanjaar se Tuin van Digters, aangebied deur die Breytenbach-sentrum op Wellington. Hy is begelei deur Schalk Joubert op baskitaar en Laurinda Hofmeyr op klavier.

Tuin van Digters 2019 – video: Bekendstelling van breyten breytenbach, woordenaar woordnar

Naomi Bruwer
Boeke en skrywers

Die SA Akademie van Wetenskap en Kuns se huldigingsbundel van Breyten Breytenbach, breyten breytenbach, woordenaar woordnar, is die afgelope naweek by die Breytenbach-sentrum se Tuin van Digters bekendgestel. Andries Visagie het met Francis Galloway (die redakteur van die bundel), Louise Viljoen en Catherine du Toit gesels.

Tuin van Digters 2019 – video: Is Breyten se gedigte vertaalbaar?

Naomi Bruwer
Boeke en skrywers

Catherine du Toit gesels met Breyten Breytenbach, Jerzy Koch, Yves T'Sjoen, Ampie Coetzee en André van der Hoven oor die vertaling van gedigte in die algemeen en die vertaling van Breytenbach se werk in besonder.

Persverklaring, ATKV-Tjokkertoneel: “Hierdie is baanbrekerswerk”

LitNet
ATKV-Portaal

Dit is vanjaar die eerste keer in die geskiedenis (van amper 90 jaar) van die ATKV dat klein, voornemende teater-rakkers ook hul talente op die planke kan bring en die reaksie op die eerste ATKV-Tjokkertoneel was verbysterend.

Press release: Baxter Dance Festival celebrates 15 years of magnificent movement and dance, this September

LitNet
Lifestyle and entertainment

For the past 15 years, the Baxter Dance Festival has showcased some of the finest dance talents and choreographers in the Western Cape and the country. This year will be no exception as Cape Town’s premier dance festival celebrates the milestone from 26 September to 5 October 2019.

Boeke en skrywers

Gedeeltelik bewolk: ’n onderhoud met Ruan Kemp

Jonathan Amid, Ruan Kemp
Skrywersonderhoude

"Wanneer vreemdelinge hoor ek het ’n boek geskryf, wil hulle natuurlik weet waaroor die boek gaan, dan sê ek dit is ‘n storie oor die avonture van ’n mal man. Dan vra hulle (natuurlik): 'Is dit outobiografies?'"

Book review: Verwoerd: My journey through family betrayals by Wilhelm Verwoerd

Bill Nasson
Books and writers

"Ultimately, it is about coming to terms with being the grandson of Hendrik Verwoerd."

Uitnodiging: Bekendstelling van Oorlog en vrede deur Willie Esterhuyse

LitNet
Boeke en skrywers

LitNet-lesers word vriendelik uitgenooi na die bekendstelling van Oorlog en vrede deur Willie Esterhuyse.

Video: Bekendstelling van Hond se gedagte deur Kerneels Breytenbach

LitNet
Skrywersonderhoude

Op Dinsdag 17 September 2019 is Kerneels Breytenbach se roman Hond se gedagte by die The Book Lounge in Kaapstad bekendgestel. Le Roux Schoeman het met Kerneels gesels. Kyk hier na die gesprek.

Seks, leuens en die internet deur Erla-Mari Diedericks: ’n resensie

Riette Rust
Resensies

"Die memoire behoort byval te vind by almal wat hul horisonne wil verbreed. Vroue, veral dié met lewenservaring, sal met Diedericks kan identifiseer. Mans kan meer oor die alfavrou uitvind."

Breyten Breytenbach (1939–)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

“Om te skryf, is om te kommunikeer, om saam te eet, om geméénskap te hê, 'n nagmaal, ons almal se bloed, ons almal se vleis.” Breyten Breytenbach se LitNet/ATKV-album is, ter viering van sy tagtigste verjaardag, nou volledig hersien en bygewerk.

Breytenbach op 80: Perspektiewe | perspectieven op Breytenbach – Louise Viljoen

Louise Viljoen
Boeke en skrywers

By geleentheid van die tagtigste verjaardag van Breyten Breytenbach op 16 September 2019 is ’n digitale publikasie saamgestel waarin daar aandag gegee word aan afsonderlike gedigte uit sy omvangryke oeuvre.

Louise Viljoen: "Dit is iets van ’n truïsme om te sê een van die mees opvallende eienskappe in Breytenbach se poësie is die spanning tussen hartstogtelik leef en weemoedig of weerbarstig wag op die dood."

Breytenbach op 80: Perspektiewe | perspectieven op Breytenbach – Joan Hambidge

Joan Hambidge
Boeke en skrywers

By geleentheid van die tagtigste verjaardag van Breyten Breytenbach op 16 September 2019 is ’n digitale publikasie saamgestel waarin daar aandag gegee word aan afsonderlike gedigte uit sy omvangryke oeuvre. Joan Hambidge het twee gedigte vir hierdie geleentheid geskep.

Breytenbach op 80: Perspektiewe | perspectieven op Breytenbach – Klara du Plessis en Neil van Heerden

Klara du Plessis, Neil van Heerden
Boeke en skrywers

By geleentheid van die tagtigste verjaardag van Breyten Breytenbach op 16 September 2019 is ’n digitale publikasie saamgestel waarin daar aandag gegee word aan afsonderlike gedigte uit sy omvangryke oeuvre. Lees hier Neil van Heerden en Klara du Plessis se bydraes.

 

Breytenbach op 80: Perspektiewe | perspectieven op Breytenbach – Daniel Hugo en Job Degenaar

Daniel Hugo, Job Degenaar
Boeke en skrywers

Daniel Hugo: "Die slotwoorde eggo ook die titel van een van Breyten se tronkbundels, naamlik Lewendood, en hou verband met die digter se Boeddhistiese siening van die verweefdheid van lewe en dood. Op dieselfde paradoksale wyse kan die digter tegelyk blind wees én sien."

"Poëzie is" op Pampoendag. Tweespraak tussen Pamtsjoen en Don Espejuelo

Yves T'Sjoen
NeerlandiNet

"De kameleontische aard van Breytenbachs dichterschap, 'herinnering' én 'de kunst van het vergeten', komt in dit metapoëtische gedicht tot haar recht."

Voorgeslagte van die nuwe diere. Vir nog vele jare van saam andersmaak, Breyten

Braam De Vries
Boeke en skrywers

"Die grootste lewende Afrikaanse woordkunstenaar, Breyten Breytenbach, is vanjaar 80 jaar oud en niemand glo dit eintlik nie. Naas Jan Rabie is hy die bekendste Afrikaanse skepper van surrealistiese tekste met fratsfigure, soms soos in gruwelsprokies, meestal mengsels van afgryse en humor."

Nuwe boeke in September by LAPA

LAPA Uitgewers
LAPA Uitgewersportaal

September het ons ’n dik pak boeke om deur te werk! LAPA is geweldig trots hierop. Kyk veral na die sterk vrouestemme!

Resensie: Koningin Lear deur Tom Lanoye

Du Toit Albertze
Resensies

"’n Veglustigheid gryp jou aan die kraag soos ’n dronk boer in 'n kroeg met die lees van Koningin Lear."

Resensie: Melk en vleis en Bloed en bodem deur Marina Albertyn

Du Toit Albertze
Resensies

"Met die toename in geweld teen vroue in Suid-Afrika, is Marina Albertyn se werk meer relevant as ooit. In beide Melk en vleis en Bloed en bodem word die vroulike karakters tot die uiterste beproef. Albei vroulike hoofkarakters weier egter om as slagoffers beskou te word."

Eerste slukkie: Die boek van gelukkige eindes deur Debbie Loots

LitNet
Du Toitskloof Wyne | LitNet Eerste Slukkie

LitNet publiseer uittreksels uit pasverskene boeke, uitgegee deur uitgewers wat LitNet ondersteun. Dié lusmakers verskyn op LitNet as eerste slukkies.

Week van de Afrikaanse roman 2019: onderhoud met Valda Jansen

Naomi Meyer, Valda Jansen
NeerlandiNet

"My dogter vergesel my en ons vlieg eers Duitsland toe waar ons ’n paar dae by vriende in Keulen gaan kuier. Anna is 14 jaar oud en dit sal haar derde besoek aan Duitsland wees; die eerste keer was sy 4 en die tweede keer 8. Ons sien ook uit na die treinrit vanaf Keulen na Amsterdam vir die Week van de Afrikaanse roman." Valda Jansen gesels met Naomi Meyer oor die Week van de Afrikaanse roman 2019, waar sy binnekort optree.

Week van de Afrikaanse roman 2019: onderhoud met Riana Scheepers

Naomi Meyer, Riana Scheepers
NeerlandiNet

"Ek gaan beslis nie Nederland toe om te gaan rus nie – ek gaan elke moontlike aanbieding van my medeskrywers bywoon. Dit is ’n uitsonderlike, en uiteenlopende groep skrywers, ek kan nie wag nie!" Riana Scheepers gesels met Naomi Meyer oor die Week van de Afrikaanse roman, waar sy binnekort optree.

kykNET-Rapport-boekresensent van die jaar 2019: langer resensies

Bibi Slippers
Boeke en skrywers

Hier is kykNET-Rapport se boekresensent van die jaar 2019 vir langer resensies.

kykNET-Rapport-boekresensent van die jaar 2019: niefiksie

Bibi Slippers
Boeke en skrywers

Hier is die wenner van die kykNET-Rapport-prys vir boekresensent van die jaar 2019 vir niefiksie.

kykNET-Rapport-prys vir fiksie 2019

Thys Human
Boeke en skrywers

Lees hier wie die wenner van die kykNET-Rapport-prys vir fiksie 2019 is.

Debute maak skoonskip by kykNET-Rapport-pryse vir 2019

LitNet
Boeke en skrywers

Al vier wentitels van vanjaar se kykNET-Rapport-boekpryse, wat die Jan Rabie-Rapport-prys insluit, is debute – ’n pluimpie vir die skrywers én tekenend van die lewenskragtigheid van die Afrikaanse letterkunde.

kykNET-Rapport-boekprys vir niefiksie 2019

Andries Bezuidenhout
Boeke en skrywers

Hier is die wenner van vanjaar se kykNET-Rapport-prys vir niefiksie.

Jan Rabie-Rapport-prys 2019

Danie Marais
Boeke en skrywers

Hier is die wenner van die Jan Rabie-Rapport-prys 2019.

kykNET-Rapport-prys 2019: filmkategorie

Herman Binge
Boeke en skrywers

Hier is die wenner in die filmkategorie van die kykNET-Rapport-prys 2019.

kykNET-Rapport-boekresensent van die jaar 2019 vir fiksie

Bibi Slippers
Boeke en skrywers

Hier is die kykNET-Rapport-boekresensent van die jaar 2019 vir fiksie.

Boekbekendstelling: Elf dae in Oxford deur Elizabeth Wasserman

LitNet
Boeke en skrywers

Die boekbekendstelling van Elf dae in Oxford deur Elizabeth Wasserman vind op Saterdag 21 September 2019 by Exclusive Books in die Tygervallei-winkelsentrum (Kaapstad) plaas.

Twyfelaars wat glo-bekendstelling in Pretoria

LitNet
Boeke en skrywers

Jy word hartlik uitgenooi na 'n gesprek oor hierdie boek by die Akademiegebou op 30 September 2019.

Nou op Voertaal

Betogings bring tersaaklikheid van boekfeeste en gesprekke sterk na vore

Maryke Roberts
Festivals

"Frankie Murrey, Open Book-feeskoördineerder, sê dat hoewel daar soortgelyke feeste elders in die wêreld aangebied word, Open Book uniek is in terme van die diversiteit van die program wat aangebied word. 'Die kern van dit wat ons doen, is om mense se horisonne te verbreed wanneer hulle aan boekfeeste dink. Open Book is ’n ruimte waarin mense veilig en inklusief moet voel. Dit moet opwindend wees én voel asof dit net in Kaapstad kan gebeur'."

Misdaadoorlog woed in Suid-Afrika

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Suid-Afrika is besig om ’n land te word waarin moord, verkragting en ander geweldsmisdade besig is om handuit te ruk. Die land word al hoe meer gewelddadig en onveilig om in te woon. Dit is die somber gevolgtrekking waartoe verskeie organisasies en instansies kom na aanleiding van die jongste misdaadsyfers wat verlede week bekendgemaak is. Die SA Instituut vir Rasseverhoudinge (SAIRV) sê Suid-Afrika se misdaadkrisis is soortgelyk aan ’n lae-intensiteit burgeroorlog."

Where ubuntu has gone to die

Mike van Graan
Nuusvinke

"Unfortunately for the country’s tourism marketers, our propaganda and arrogant notion of exceptionalism are being exposed for what they are: myths that we have created in order to live in a state of denial about our actual reality."

Amsterdam Museum schrapt de naam "Gouden Eeuw"

Ingrid Glorie
In het nieuws

"Het Amsterdam Museum wil het in de toekomst niet meer hebben over 'de Gouden Eeuw'. Het museum moet meerstemmig en inclusief worden, 'en daarmee welkom en relevant voor nog veel meer mensen dan we nu bereiken'."

Lewenslesse van Rome, met liefde

Didi Potgieter
Reizen

"Dit is nie die pragtige geboue en ryk geskiedenis van die Italianers wat drie maande na ons reis soms nog my asem wegslaan nie, maar die belangrike lewenslesse wat ons op die reis geleer het wat ons steeds op die alledaagse lewe kan toepas."

Kerken in tijden van ontkerkelijking

Michaël Vandamme
Meningen

"Aan Kerken geen tekort in Vlaanderen, alleen, wat doe je met al deze gebouwen in tijden van ontkerkelijking? Schoorvoetend heeft zich een beweging van herbestemming van Kerkgebouwen in werking gezet. We schetsen het hoe en het waarom van deze relatief unieke Vlaamse situatie en afsluiten doen we met enkele (geslaagde) voorbeelden."

Afrikaanse onderrig laat vonke weer spat

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die jongste storm oor Afrikaans as onderrigtaal volg nadat die LUR vir onderwys in Gauteng, Panyaza Lesufi, op Twitter gesê het die bou van nuwe persele vir Sol-Tech wat in Afrikaans tersiêre onderrig verskaf, is uit woede gebore nadat universiteite hulle taalbeleid verander het om meer inklusief te wees."

Kwéyòl Restaurant promises an Afro-Caribbean experience in Cape Town

Marli van Eeden, Mala Bryan
Interviews

"Kwéyòl Restaurant is an Afro-Caribbean restaurant with dishes that I enjoy cooking and have very fond memories of. We have such a wonderful mix of cultures in the Caribbean, including Indian, Afro-Caribbean and Latin Caribbean, that there are unending dishes to choose from. I also try to mix it with some dishes from the African continent, hence the reason I call it Afro-Caribbean cuisine."

Terug van Kobayashi, Japan

Karmien Roux
Reizen

"Vra vir enige een van die 500 leerlinge van Kobayashi Senior High School en hulle sal dadelik al die wonders van die dorpie aflys: kosmosse blom in die herfs in die berge en lok mense van oral oor. Die water is so skoon dat dit op ’n spesiale lys van die 100 skoonste water in Japan is. Jy sien sterre in elke seisoen en vuurvliegies het elke somer in die stroom langs ons huis gedans, iets wat ek jare laas in Suid-Afrika beleef het."

LitNet Akademies

Herbesoek aan Afrikaanse klemtoon: Is dit (nog) ’n inisiëleklemtoontaal?

Daan Wissing
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

“In hierdie bydrae word vanuit ’n verskeidenheid hoeke geargumenteer, en bewyse daarvoor verskaf, dat Afrikaans sterk wegbeweeg (het) van ’n kenmerkend inisiëleklemtoontaal.”

Nuwe skryfwerk

Verjaarsdagvers vir Breyten deur Clinton V du Plessis

Clinton V du Plessis
Poësie

"Kyk, jy roggel nog nie
op 80 gorrel jy bekkig, bolands
en skerp-astrant, sonder brieke,
skuinsmoerig"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 886 5169


© 2019 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved