Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 1062

08/08/2025


  Krities Afrikaans

LitNet: Ek wat vuur bemin

On the railway: The great South African train story

Author: David Williams
Publisher: Tafelberg
ISBN: 9780624094289

Come travel through South Africa’s rich railway heritage – from the luxurious presidential White Train and the dining cars with their starched linen tablecloths, to the goods trains that once served as the economic lifeblood of the country.

In On the railway, David Williams shares the story of Africa’s most extensive rail network, enriched with anecdotes from his own experience as a railway child, steward, and lifelong rail enthusiast. He recounts tales of railway towns and his childhood in Estcourt, where the whistle of passing trains and the mighty steam locomotives were a daily part of his life.

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

"Ek wat vuur bemin en altyd waaghalsig was"

Riana Scheepers
LitNet25-skrywersberaad

"En wat het in 60 jaar gebeur – van ’n kind wat langs ’n vuur sit, tot ’n volwassene wat ’n skrywer en letterkundige geword het? Stories, dit is wat gebeur het. En vuur. En ’n dodelike skoot waansinnige waaghalsigheid. Want skryf, dit weet ons, is nie vir bangbroeke nie."

"Haal af bitsje bitsje en maak ope die omwoelsels ..." – vroeë Arabies-Afrikaanse tekste

Hein Willemse
LitNet25-skrywersberaad

"Ten opsigte van Arabies-Afrikaanse tekste is twee skryfstelsels gevolg, die een in Arabiese grafiese skrif en die ander in Arabiese fonetiese skrif wat die klank van Afrikaanse woorde weergegee het."

Kemi Badenoch: The Africa that was not born in her

Mphuthumi Ntabeni
LitNet25-skrywersberaad

"Africa is not merely a matter of geography. It is a wound still healing, a question still posed, a promise yet unfulfilled. For those of us who believe in her future, that work of memory and of resistance remains unfinished."

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad

LitNet
LitNet25-skrywersberaad

Die LitNet25 Afrikaanse Skrywersberaad sal oor ’n aantal maande strek.

Uit die argief

BAQONDE, boosting the use of African languages in education: an interview with Bassey Antia

Naomi Meyer, Bassey Antia
Interviews (2021)

"Language may be a factor in how well the lecturer is understood. Language may be a factor in who understands the assessment question. Language may be a factor in who can communicate their answers and be rewarded adequately for the knowledge they possess."

Luisterverhale: "Die Rachelsporsie" deur Riana Scheepers, voorgelees deur Rolanda Marais

Riana Scheepers, Rolanda Marais
Luisterverhale (2024)

Rolanda Marais lees Riana Scheepers se verhaal "Die Rachelsporsie" voor. Die verhaal het oorspronklik in Dulle Griet, in 1991 deur Tafelberg uitgegee, verskyn.

Etienne van Heerden Veldsoirée 2025

Die Etienne van Heerden Veldsoirée 2025: ’n oorsig

Mercia Coetzee
Etienne van Heerden Veldsoirée

"As persoonlike menings geld, dink ek vanjaar was die begin van ’n nuwe era vir Suid-Afrikaanse skrywers en kunstenaars. In Nxuba (Cradock) in die Karoo by die Etienne van Heerden Veldsoirée. My dank aan almal wat dit moontlik maak."

Andile Bhali shares his favourite photographs of the Etienne van Heerden Veldsoirée.

Andile Bhali
Etienne van Heerden Veldsoirée

Andile Bhali attended the Etienne van Heerden Veldsoirée from 25 to 27 July 2025. Here is a selection of his photographs.

Veldsoirée 2026: Hier is die datums.

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Teken dit asseblief in jou dagboek aan en bespreek sommer nou reeds jou akkommodasie by die ruimteborge.

Boeke en skrywers

Ek wens ek het so goed gelyk

Crito (Kerneels Breytenbach)
Menings

"Ek sal verbaas wees as enigiemand foute kan uitwys in Viljoen se argument. Ek is dit heeltemal eens met hom."

Hoe om kritiek én lof uit te spreek

Koos Kombuis
Boeke en skrywers

Koos Kombuis lees ’n diep letterkundige werk, ’n baie populêre roman en ’n teks oor rugby wat geen pretensie tot letterkunde het nie. Hy prys dit wat goed en genotvol is, maar spreek ook kritiek uit.

Op pad na ’n klooster in die sneeu deur Johannes Bertus de Villiers: ’n persoonlike bespreking

Winnie Nel
Boeke en skrywers

"As mens oor hierdie wonderlike boek deur Johannes Bertus de Villiers wil praat, moet mens ook die misterie van die mistieke bespreek."

Madelein Rust: ’n huldeblyk

Ilse Salzwedel
In memoriam

"Ek sal ook Madelein se besondere sin vir humor onthou. Gaan lees gerus haar kankerboeke om te hoor hoe lekker kon sy ook met haarself spot, selfs in die donkerste tye."

Madelein Rust deur my lens

Izak de Vries
In memoriam

"Uiteindelik, toe sy voel mense reken haar as ’n skrywer, het sy gesê nóú mag ons oor kanker praat. En toe gebruik sy haar bekende gesig om mense aan te moedig in hulle eie stryd teen kanker – dit het allermins oor haar gegaan."

Death in Pretoria deur Peter Auf der Heyde: ’n resensie

Anschen Conradie
Resensies

"Die doodstraf is van nature ’n gelade onderwerp wat sterk emosies ontlok, maar die skrywer slaag deurentyd daarin om die fokus op die feite te hou en die leser toe te laat om sy/haar eie afleidings te maak."

Book people by Paige Nick: an inter-review

Janet van Eeden, Paige Nick
Books and writers

"Paige uses her real-life Good Book Appreciation Society (GBAS) page, which she founded on Facebook, as a cornerstone of Book people. At the moment, GBAS has almost 24 000 members who post their opinions/reviews of books they have read, often sparking heated debates about personal likes and dislikes."

PenAfrican: A reflection on Journey Kwantu by Vusumzi Ngxande

Mphuthumi Ntabeni
Books and writers

"The book succeeds admirably in mapping the spiritual geography of our black lives, especially how our indigenous cosmology, shaped by centuries of ancestral wisdom, gradually morphed into what is now termed 'religion' with the advent of Christian missionaries."

Short.Sharp.Stories anthology Power: interview with Mthobisi Myeni, author of "The denizens"

Lester Walbrugh, Mthobisi Myeni
Books and writers

"I see electricity as a character as well, as the story accentuates the power of electricity by showing how it controls and affects life. Lack or scarcity of electricity disrupts society and causes issues that affect everyone. Electricity empowers and connects people; it’s a power that nobody should be denied."

Short.Sharp.Stories anthology Power: interview with Peter-Adrian Altini, author of "Ndiyindoda!"

Lester Walbrugh, Peter-Adrian Altini
Books and writers

"Ultimately, I think all stories are fundamentally stories of power. Power is at the very heart of drama and conflict. There are those who have it and those who want it. I can’t think of a short story I have written that didn’t explore power in some way. The most interesting power struggles are those that characters experience inside themselves."

Ukrainian book and chat club launches at the Central Library, Cape Town

Dzvinka Kachur
Books and writers

"When we discussed the idea of the book and chat club, we imagined books as a way for people to connect – a way to say 'hello' from South Africa to Ukraine. That’s how this project was born."

Persverklaring: Die bloei van blomme deur Pirow Bekker

LitNet
Boeke en skrywers

Dit is ’n groot hartseer dat Pirow Bekker, wat onlangs op die rype ouderdom van negentig jaar oorlede is, nooit sy nuutste digbundel, Die bloei van blomme, wat by Naledi verskyn, in sy hande sal kan vashou nie.

Invitation: Postcolonial opera, William Kentridge and the unbounded work of art

LitNet
Books and writers

You are warmly invited to a panel discussion on Postcolonial opera, William Kentridge and the unbounded work of art by Juliana M Pistorius.

Menings

Breinvliesontsteking? Meningitis? Dit is wat jy moet weet.

Freek Robinson, Jantjie Taljaard
Onderhoude

Die tragiese dood van ’n koshuiskind op Stellenbosch het die dorp op hol. Wie is volgende? Freek Robinson praat met Jantjie Taljaard, ’n infeksiesiektespesialis. Robinson vra: Wat is die simptome van breinvliesontsteking? Wat moet ek doen as ek simptome sou toon? Wie is moontlik vatbaar daarvoor? Hoe word die siekte versprei? Hoe kan ons dit voorkom?

Wat sê Bettina? Hongersnood in Gaza

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"Die beelde van uitgeteerde kinders met opgeblase magies, vir so lank sinoniem met hongersnood in Afrika, is nou algemeen in Gaza. Dit terwyl hulp en kos slegs enkele kilometer weg beskikbaar is."

University of São Paulo Winter School on University, memory and reparations

Moegammad Tahier Kara
Universiteitseminaar | University Seminar

"[M]emory, especially in societies shaped by violence and historical injustice, is never singular or linear. It is shaped by power, trauma, resistance, silence and ongoing struggles for recognition. Memory is often contested and fragmented, because different groups remember differently, and what is remembered or forgotten is deeply political."

Persverklaring: Madrassas, weerstand én Afrikaans

Shamiega Chaudhari
Afrikaanse Taalmuseum en -monument-portaal

In Suid-Afrika het madrassas nie net gedien as ’n instelling vir Islamitiese godsdiensonderrig en weerstand teen slawerny, kolonialisme en apartheid nie, maar dit het ook ’n beduidende rol gespeel in taalontwikkeling, veral met betrekking tot die skep en behoud van Arabiese Afrikaans.

Gewildste plasings op LitNet

Gewildste plasings op LitNet: 30 Julie tot 5 Augustus 2025

LitNet
Als oor LitNet

Hier is die tien gewildste plasings op LitNet vir die week 30 Julie tot 5 Augustus 2025.

Akademies en skole

’n Woke perspektief op seksuele geweld en #MeToo in Zelda Bezuidenhout se Quinn se jaar van kwik (2024)

Alana Lourens, Elbie Adendorff
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

“Vanuit die tematiese ontleding beskou ons Quinn se jaar van kwik as woke. Met die ontleding het ons bevind dat die drie hooftemas ook met mekaar in verband gebring kan word en só bied die verhaal ’n genuanseerde blik op seksuele geweld.”

Afrikaans EAT: Graad 4-vraestel en memo, derde kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 4 en wens jy jy kon eerder ’n roomys eet as om ’n Afrikaans Eerste Addisionele Taal-vraestel te skryf? Gelukkig is hierdie gratis vraestel en memorandum deur Annelie Botha sommer baie pret. Daar is oefenvoorbeelde wat juis oor roomyse handel. Werk die vraestel uit en proe die soet smaak van sukses as jy hierdie kwartaal goeie punte behaal!

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Wiskunde met LitNet gratis op YouTube beskikbaar

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Kyk na hierdie video’s op LitNet se YouTube-kanaal – en teken sommer ook in!

Nou op Voertaal

Minister publiseer Bela-wet se eerste regulasies

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die gepubliseerde regulasies hou verband met sleutelbepalings van die Suid-Afrikaanse Skolewet rakende kapasiteit en toelatings."

Wes-Kaap belê miljoene om veldbrande te bekamp

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Die Wes-Kaap se Mediterreense klimaat, met droë somers en sterk winde, skep ideale toestande vir veldbrande. Klimaatverandering vererger hierdie risiko’s deur langer droogtes en intense hittegolwe te veroorsaak."

Parlement begin met ondersoek na polisiekorrupsie

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Met Lekganyane aan die stuur sal die komitee nou sy opdrag finaliseer en getuienis begin insamel. Die parallelle geregtelike kommissie onder Madlanga sal tussentydse verslae ná drie en ses maande lewer."

Suid-Afrika moet vinnig aanpas in ’n onstuimige handelsomgewing

Jean Oosthuizen
Voorblad

"Invoere uit Suid-Afrika, die wêreld se tweede grootste sitrusuitvoerder, het ’n gaping gevul en bygedra tot stabiele aanbod en pryse vir Amerikaanse verbruikers."

Jongerenprojek 2025: ’n verslag

Elizna Henderson
Reizen

"Die Nederlanders was veral opgewonde om ons taal te hoor en het aan jou lippe gehang as jy sou sê jy is van Suid-Afrika af en jy praat Afrikaans. Ons het op publieke vervoer met wildvreemde mense kon gesels, of jy nou die Nederlands wat jou professors so lank aan jou probeer leer het, wou uitoefen en of jy nou rou Afrikaans gepraat het ... Die verstaan en wedersydse nuuskierigheid wat tussen ons en die mense van Nederland en België ontstaan het, was een van die mooiste dinge van die toer."

Joan Hambidge in gesprek met Antjie Krog: Binnerym van bloed, die einde van ’n skryflewe

Jean Oosthuizen
SASNEV

Daar is verskeie redes waarom die bekroonde digter en skrywer Antjie Krog se outobiografiese roman haar laaste boek is. Joan Hambidge het by die Suid-Afrikaanse Sentrum vir Nederland en Vlaandere (SASNEV) in Pinelands, Kaapstad met Krog in gesprek getree. Hiermee Jean Oosthuizen se oorsig.

Tweespraak met Peter Holvoet-Hanssen #2: "Zo graag had ik die derde poëziereis volbracht tot op een Kaapstadstrand, met in de verte mijn geliefde zeezoogdieren in de golven"

Yves T’Sjoen, Peter Holvoet-Hanssen
Literatuur

"Mijn motto was en is 'Soyons courageux, soyons fous' van Jean Cocteau dus ging ik ervoor. Niet vergeten dat ik in het begin van het nieuwe millennium een tendens ontwaarde in de poëzie van de Lage Landen naar afnemende reflectie en toenemende zoutloosheid."

Leesimpressie: Waar alle wegen ophouden door Sana Valiulina

Erik van den Bergh
Literatuur

"Gedreven 14 jaar durende zoektocht naar wat de vader van de schrijfster Sana Valiulina overkomen is gedurende de oorlog en de jaren daarna."

Hoog in die takke ... nee, lug, onder die wolke

Maryke Roberts
Reisgogga

"Die strewe na die hoogste piek, die hoogste gebou, die hoogste woonstel of die hoogste toring is so oud soos die mensdom self. My enigste aanspraak op die oorwinning van hoogtes is die drankies en kougoed wat ek al in baie hoë kroeë – dikwels in geboue se dakrestaurante – geniet het."

Aan die voete van Napoleon se doodsbed

Maryke Roberts
Reisgogga

"Dis enkele dae nadat Napoleon Bonaparte – die uitgeweke keiser van die Franse – 204 jaar gelede op 5 Mei 1821 op St Helena-eiland oorlede is, dat ek by die staanhorlosie wat langs sy bed gestaan het en op 17:49 deur sy kneg Jean Marchand gestop is, vassteek."

Uitnodiging: Aanlyn navorsingsforum Samespraak 2025–2026

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen
Academisch

Navorsers met voorstelle binne die konteks van transnasionale letterkundige studie kan in verbinding tree met Alwyn Roux en/of Yves T’Sjoen.

Uitnodiging: Online onderzoeksforum Samespraak 2025–2026

Alwyn Roux, Yves T’Sjoen
Academisch

Onderzoekers die voorstellen hebben in de context van de transnationale literatuurstudie kunnen zich melden bij Alwyn Roux en/of Yves T’Sjoen.

Leefstyl

No, really, this bra’s a psycho: Grindr notifications at the Artscape

Tiaan la Grange
Lifestyle and entertainment

"The dangers of the queer hook-up scene are at the heart of this psychological thriller, and as it unravels, the audience bears witness to how a case of sexual assault inspires a Grindr serial killer."

Toyota Stellenbosch Woordfees 2025: Boklied, 30 jaar later – ’n onderhoud met Marthinus Basson

Naomi Meyer, Marthinus Basson
Toyota Stellenbosch Woordfees

"Om weer aan Boklied te werk is ’n vreesaanjaende voorreg, alhoewel mens bewus is van die feit dat dit is soos om 'n ’n uiters hoë piek te moet uit. Maar dis een wat ek met baie vreugde aanpak. Beslis ook met ootmoed."

What to watch: a TV guide

Réney Warrington
Lifestyle and entertainment

"Feeling overwhelmed with all the shows on offer? Here is a list of highly rated shows to watch, covering varying genres."

Nuwe skryfwerk

Tydelik

Jeanne Henning Els
Poësie

"kyk na
’n oomblik
wat gister
geword het"

Gebede by die wisseling van die getye

Pieter Verster
Poësie

"O Heer, neem ons ook so saam met U op reis,
en laat ons U ter lug en see ewig prys."

Die muse se collage van sinloosheid, gekoekte drade en genade

Anoniem
Poësie

"Soos om ’n briefie te
skryf vir ’n spook
en te stuur
in die wind"

Parnabestyger

Zebulon Kochk
Poësie

"Moenie ’n klein venstertjie
vashaak aan my kis nie
ek wil dan niks saamneem"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2025 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved