Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 951

26/05/2023


  Krities Afrikaans

LitNet: Afrikadag

Fresh off the press

21 Voices from Israel and South Africa

Author: Marthie Momberg
Publisher: Naledi
ISBN: 9781928530794

The deep differences between the Palestinian and Israeli narratives lead many to conclude that it is too difficult to understand how it all began, and if and how to choose sides. Why be involved in this matter when there are so many atrocities in the world? Is there a way out of the deadlock? This book – in content and style – represents a fresh approach to the field of Palestine-Israel studies. It is accessible, yet scientifically and ethically accountable.

Menings

Africa Day: Nkosi Sikelel’ iAfrika

Mphuthumi Ntabeni
Opinion

"Lastly, I dream of an Africa that honours its own identity and looks after its cultural/historical heritage. Of a new African consciousness – not just in politics, but in a deeper worldview of environmental respect that arises from the philosophy of Ubuntu bethu, which we inherited from our forefathers and ancestors."

The renaming of the Krotoa Building at the University of Stellenbosch and “A !Nau for now: crossing oceans inside”

Paul Murray
Universiteitseminaar | University Seminar

"The name Krotoa is not only linked to a woman, but also to an entire underrepresented group of people indigenous to Southern Africa and the area now known as the Western Cape."

Die taalverbod by die US verloor broodnodige aandag, maar ek moet iets daaroor sê ....

Kristan Kraak
Menings

"Dit gaan my verstand te bowe om te hoor hoe dit verregs is om te wil sien hoe studente floreer in die taal waarin hulle hulself die beste uitdruk – akademies, kultureel en sosiaal. Die verdagmakery van motiewe deur die blindelingse uitdelery van smeerbegrippe soos 'konserwatief' en 'verregs' pak nie die argumenteerbare punt aan dat daar ’n volhoubare, lewenskragtige en billike plek vir akademiese en sosiale Afrikaans aan die Universiteit Stellenbosch moet wees nie."

Ghosting: In die vallei van doodgeswygdes

Schalk Schoombie
Seminare en essays

"Sak die onbegryplike stilte oor jou toe? Iewers het jy te kort geskiet." Schalk Schoombie probeer ’n moderne gedragspatroon begryp.

Red ons honde, of red hulle ons?

Liné Loff
Menings

"Ek het tot dusver so baie by Gus geleer. Die grootste les is seker dié van dankbaarheid. Hy geniet elke maaltyd asof dit sy laaste is."

Parfuum

Freek Robinson, Dave Pepler
Onderhoude

Hoe het dit gebeur dat ’n Afrikaanse seun uit die Vrystaat deesdae een van die groot name in die Franse parfuumbedryf is? Freek Robinson gesels met Dave Pepler oor nooiens in nartjies en reukolies wat na ’n motorfiets ruik.

Republiek Natalia en Voortrekkerafrikaans 2

Gert van Jaarsveld
Seminare en essays

"Die doel van die projek is om die geskrifte van die land wat die Voortrekkers in besit geneem het en waarvan noukeurig boek gehou is, te ontsluit, te transkribeer en vir ondersoekers digitaal beskikbaar te stel."

Olumpia, setel van Zeus op die Peloponnees, deel I

Gerrit van Wyk Kruger
Seminare en essays

"Kuns en kultuur het ook sy plek by die Spele by Olumpos gehad. Beeldhouers, digters, skilders en ander kunstenaars het ook by Olumpos kom saamtrek as dit die jaar van die Spele was." Gerrit van Wyk Kruger, aan wie die NP Van Wyk Louw-medalje deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns toegeken is, skryf oor die geskiedenis van die Olimpiese Spele.

Aan rusland met liefde: antwoord aan Bettina Wyngaard

Eben Viktor
SêNet-briewe

"’n Slegte sekondêre effek van relativering is dat dit as regverdiging gebruik word. Dit dien om skuldiges van blaam te ontneem."

Russia – one year later: a reply to Anna Solodkina

Pyotr Gorkayev
SêNet-briewe

"Elderly Ukrainians, who experienced the occupation of their villages during the Nazi invasion, report that that was not comparable to what is witnessed today – killing for the sake of killing, rape, torture to death."

Oekraïne: Berigte te velde

LitNet
Menings

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

Amper vergete skryfkampioen

Hennie van Deventer
Elders gesien

"Eleanor Fraser, ’n nooi van McGregor, by Robertson, het haar hoofsaaklik toegespits op liefdesverhale, soms gemeng met ’n goeie skeut spanning, aksie en intrige. Daarmee wou sy jong Afrikaanse meisies aan die lees kry. Sy was bekommerd dat hulle ná die depressie as ’n generasie nielesers grootword."

Uit die argief

Some of the challenges for Africa and countries of the South

Carl Niehaus
Seminare en essays (2007)

"Therefore the question arises what interventions African countries can make to ensure that a process which by its nature will favour the rich, addresses also what are clearly the more urgent needs of our peoples."

Afrikadag-lesing: Kan skole ’n inklusiewe Afrika-identiteit bou?

Wilken Calitz
Menings (2018)

"Na ’n staaltjie of twee gooi hy die eerste stuk vet tussen die vlamme. Die probleem met die verdeeldheid wat tans in skole en universiteite heers, sê hy, is nie die studente en kinders se skuld nie."

I wish I'd said: ’n onderhoud met Johann de Lange

Naomi Meyer, Johann de Lange
Skrywersonderhoude (2018)

"Daar word alreeds geruime tyd en deur ’n groot verskeidenheid organisasies en persone werk rondom meertaligheid gedoen. ... Dit is ... belangrik dat verskille gevier word, en dat daar nie probeer word om van alles ’n eenselwige grys brei te wil maak nie."

I wish I'd said: an interview with Mantoa Motinyane

Naomi Meyer, Mantoa Motinyane
Interviews (2018)

"What was striking about the different poets was that each one had, at some point in their life, experienced some form of grief, love, birth and hope. These themes came through in all the languages."

Eileen Pooe’s Setswana PhD: an interview in three languages

Naomi Meyer, Eileen Pooe
Universiteitseminaar | University Seminar (2019)

"Maaforikaborwa ba tshwanetse go semelela mme ba iteke ba ithute dipuo bonnye di le PEDI godimo ga puo ya gaabomotho gonne Aforikaborwa ke naga ya dipuontsi le ditsontsi ..." | "South Africans have to go the extra mile and learn at least two more languages, because we are a multilingual and multicultural country." | "Suid-Afrikaners moet die ekstra myl loop en minstens twee ander tale leer, want ons is ’n veeltalige en multikulturele land."

BAQONDE, boosting the use of African languages in education: an interview with Bassey Antia

Naomi Meyer, Bassey Antia
Interviews (2021)

"Language may be a factor in how well the lecturer is understood. Language may be a factor in who understands the assessment question. Language may be a factor in who can communicate their answers and be rewarded adequately for the knowledge they possess."

BAQONDE and multilingual education in South Africa: an interview with Lorna Carson

Naomi Meyer, Lorna Carson
Universiteitseminaar | University Seminar (2022)

"Take time to learn how to pronounce someone’s name. Start there."

Nou op Voertaal

Dis my ding, Wellington: Die stigting van die Breytenbach Sentrum

Irene Schoonwinkel
Cultuur

"Dit is ’n plek wat al ’n wye verskeidenheid mense die geleentheid gegee het om hul unieke 'ding' te kon doen en saam met ander te kon vier: Van musiekoptredes, boekbekendstellings, galeryopeninge tot die bedryf van ’n leerwinkel, ’n tweedehandse boekwinkel, ’n teater, ’n koffiewinkel en ’n kunswinkel deur huurders op die terrein."

Cobalt Red: de blauwe tragiek achter de groene revolutie

Herman Meulemans
Literatuur

"Kobaltblauw is een schitterende kleur. Johannes Vermeer gebruikte het zeldzame pigment voor de tulband van het Meisje met de parel. Maar achter de titel van Siddharth Kara’s boek schuilt direct een vloek. Cobalt Red verwijst naar het bloed dat is vergoten om de natuurlijke rijkdom van de Democratische Republiek Congo (DRC) uit te buiten."

Oud-Maties se twis aanstaande week op spits gedryf

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die onverkwiklike twis tussen oudstudente van die Universiteit Stellenbosch (US) se konvokasie word volgende Donderdag verder op die spits gedryf tydens ’n spesiale vergadering van die konvokasie."

Cholera-uitbraak kan ’n landwye krisis word

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die cholera-uitbraak by Hammanskraal in Gauteng wat reeds byna 20 lewens geëis het, is moontlik nie net tot Tshwane beperk nie en kan ’n landwye krisis word."

Wet op raskwotas kan duisende se werk kos

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Die voorgestelde kwotas in die Wysigingswet op Diensbillikheid sal veroorsaak dat minstens 220 000 wit mense, 85 000 bruin mense en 50 000 Indiërs hul werk in Gauteng alleen verloor."

Universiteit van Fort Hare word glo deur ANC gekaap

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Verskeie senior lede van die ANC is na bewering betrokke by ’n bedrogspul met grade wat sedert 2013 deur die Universiteit van Fort Hare (UFH) aan hulle uitgereik is. Hulle word daarvan beskuldig dat hulle kwalifikasies op onwettige wyse van die universiteit verkry het."

Uitnodiging: Samespraak met Lynthia Julius en Jolyn Phillips

Voertaal
Literatuur

Julle word elkeen hartlik uitgenooi na die bekendstelling van die skrywers-in-residensie-program van Samespraak vir 2023/2024 met die fokus op Lynthia Julius en Jolyn Phillips se digkuns.

Akademies en skole

Erotiese digkuns en Soefisme in Rumi se werke

Elizabeth van der Berg
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Die heersende sosiale en kulturele omstandighede van daardie era word verhelder en daar word aangetoon waarom dit in die lig hiervan begryplik is dat Rumi homoërotiese metafore benut het om sy liefde teenoor God uit te druk."

Graad 9: Afrikaans Huistaal-vraestelle en memo, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

As jy in graad 9 is, weet jy seker nou al mense praat Afrikaans van die Bo-Kaap in Suid-Afrika tot by Argentinië in Suid-Amerika. Noudat LitNet jou algemene kennis uitgebrei het, moet jy begin om jou voorbereiding vir die eksamen uit te brei. Laai vier Afrikaans Huistaal-vraestelle van Eugene van der Westhuizen gratis hier af.

Graad 10: Wiskundevraestel 2 en memo, tweede kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 10 en een van daardie gelukkige mense wat nog nooit vantevore juis vir jou Wiskunde-eksamens hoef voor te berei het nie? Skielik is dinge moeiliker en sien jy dubbel van al die werk! Lee-Ann West se gratis Wiskundevraestelle kan jou help. (En toemaar, dis regtig twee prentjies van passers wat jy sien. Haal diep asem en klik op die skakels in die artikel om die vraestel af te laai wat jou sal help om jou werk onder die knie te kry.)

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Persverklaring: Tweede oproep vir referate vir die ALV-kongres 2023

LitNet
Akademies en skole

Voorstelle vir bydraes tot die twintigste hoofkongres van die Afrikaanse Letterkundevereniging (ALV) word ingewag.

Persverklaring: Jan H Marais-prys 2023

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Die prys ontstaan in 2015 as ’n tipe Nobelprys vir Afrikaans as wetenskapstaal. Die prysgeld is aanvanklik R500 000, maar is aangepas na R750 000. As sodanig is dit die grootste wat tans vir Afrikaans toegeken word.

Press release | Persverklaring: How do you swear? Hoe vloek jy?

LitNet
Akademies en skole

The study will focus on English-Afrikaans bilingualism, examining the perceptions of swearwords and swearing behaviours of English-Afrikaans bilinguals in South Africa. | Die studie fokus op Engels-Afrikaanse tweetaligheid deur die persepsies van vloekwoorde en vloekgedrag van Engels-Afrikaanse tweetaliges in Suid-Afrika te ondersoek.

Persverklaring: Kunspraatjie – Alex Duffey oor Pierneef

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Alle belangstellendes word hartlik uitgenooi na die nuwe lesingreeks deur Alex Duffey wat handel oor onder andere die lewe en werk van Suid-Afrikaanse skilders. Die eerste tema van die reeks is "Jacob Hendrik Pierneef 1886–1957: Rasionele landskapskilder by uitstek".

Boeke en skrywers

Ingrid Winterbach (1948–)

Erika Terblanche
ATKV|LitNet-Skrywersalbum

"As jy ’n romanskrywer is, moet jy die tyd waarin jy leef, uitbeeld. Jy moet die hele spektrum van menswees uitbeeld."

Roman deur Cas Wepener: ’n resensie

Wilna Adriaanse
Resensies

"Ek weet nie of Wepener die verhaal gekies het omdat dit teen die gebeure van die tyd eggo nie en ek strek dalk nou die skrywer se bedoelings, maar doelbewus of nie, hierdie verhaal laat ’n mens opnuut na baie dinge om jou kyk en maak jou weer bewus van watter stories jy onthou en oorvertel."

Na die geliefde land deur Karel Schoeman: ’n leeskringbespreking

Chris van der Merwe
Leeskringe

"’n Sentrale vraag is hoe om te reageer op ’n tyd van radikale verandering, op die uitdagings van ’n krisistyd."

Die menslike dieretuin: ’n onderhoud met François Durand

Naomi Meyer, François Durand
Skrywersonderhoude

"Daar is 6 500 tale op aarde en Afrikaans is die 69ste grootste taal op aarde. Dus, wanneer iemand my vra hoekom het ek nie my boek in Engels geskryf het nie, vra ek die persoon hoekom hy nie ’n boek in Chinees geskryf het nie. Die tweede ding wat ek vra, is hoekom vra jy so ’n simpel vraag? Hoekom sou ek? Hoekom wil ek?"

Die Breytenbach Galery se kinder- en jeugliteratuurskryfskool: Deidré Victor se terugvoer

Naomi Meyer, Mia Oosthuizen, Dedré Victor
Boeke en skrywers

"Almal van ons ken die witpapiersindroom – daardie vrees om jou eerste woord of sin of paragraaf te skryf. Die skryfskool (en Mia) het soveel planne gehad om dit te oorkom."

Die Breytenbach Galery se kinder- en jeugliteratuurskryfskool: Elsibé McGuffog se terugvoer

Naomi Meyer, Elsibe Loubser McGuffog, Mia Oosthuizen
Boeke en skrywers

"Wat ek geleer het is dat, soos by gedigte, woorde baie raak moet wees, en soms is woorde onnodig, want die beelde sê dit."

Short.Sharp.Stories anthology Fluid: interview with David Medalie, author of "Milly takes a husband"

Joanne Hichens, David Medalie
Books and writers

"It’s gratifying to see how many people from diverse backgrounds want to write, how many stories are waiting to be told, how many new talents are emerging. That does make me optimistic."

Short.Sharp.Stories anthology Fluid: interview with Diane Awerbuck, author of "The ones that got away"

Joanne Hichens, Diane Awerbuck
Books and writers

"We all have those roads-in-the-yellow-wood dudes – the unready loves who left us, or we left. Sometimes, in the small, shuddery hours, they come back. I think about them; I’m glad I knew them."

Persverklaring: Maretha Maartens oor die skryf van jeugboeke

LitNet
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns

Maretha Maartens is gevra om inligting oor die skryf van ’n jeugroman te gee. Hoe pak mens dit aan? Wat is die vereistes? Watter temas moet ondersoek word? Waarna kyk die beoordelaars?

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 19–25 Mei 2023

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Leefstyl

Valiant van die Woordmakersvallei

Engela Duvenage
Musiek

"Dis Valiant se eerste album in byna agt jaar, die 17de sedert sy eerste, Die Mystic Boer, in 1995 uitgereik is. Vele spreekwoordelike sakke sout is in hierdie afgelope jare opgeëet."

Persverklaring: Toyota US Woordfees 2023 – feestema bekend

LitNet
Toyota US Woordfees

"Enersyds verwys dit na speelse bruising en drif, ’n swewende, dromerige gevoel, onskuldige kinderpret met seepbelle," sê die direkteur van die Toyota US Woordfees, Saartjie Botha. "The theme, however, also has a more serious connotation and alludes to the concern voiced by some critics and residents that Stellenbosch and Stellenbosch University exist in a ‘bubble’ where people live in privileged denial of many harsh South African realities."

R350 vir die ATKV-skryfskool in Cradock én skouerskuur met skrywers

LitNet
Etienne van Heerden Veldsoirée

Die koste om hierdie skryfskool by te woon, beloop slegs R350, en dit sluit alle kursusmateriaal in. Wat meer is, hierdie R350 gee ook aan deelnemers gratis toegang tot al die gespreksessies tydens die veldsoirée.

Persverklaring: My Storie – Unplugged skop af by Vendôme Wynlandgoed in Paarl.

LitNet
Musiek

Gaste wat My Storie - Unplugged bywoon, sal getrakteer word op ’n aand van akoestiese uitnemendheid terwyl hulle smul aan ’n fynproewerstapas (ingesluit in kaartjieprys).

Press release: The annual Schreiner Karoo Writers Festival – a fulcrum of exceptional creative encounters

LitNet
Books and writers

This June, in the middle of the knypkoue Karoo winter, Cradockians are opening their hearths and hearts to all to warm their souls at the Schreiner Karoo Writers Festival, where creatives gather to meet and share and celebrate the art of the word and the legacy of Olive Schreiner.

Press release: Feast of top-drawer international films for Encounters South African international documentary festival

LitNet
Lifestyle and entertainment

Encounters South African international documentary festival, renowned for its celebration of thought-provoking and impactful documentaries, is thrilled to announce some of its exceptional international films set to captivate audiences in Cape Town and Johannesburg from 22 June to 2 July 2023.

Press release: Love me, feed me, never leave me – a comedy about modern relationships

LitNet
Lifestyle and entertainment

Love me, feed me, never leave me, a comedy about love, longing and navigating modern relationships. It will be performed at The Drama Factory from 2 to 4 June.

Etienne van Heerden Veldsoirée, 22–24 September 2023

LitNet
Feeste

Onthou dié datums! Die Etienne van Heerden Veldsoirée vind van 22 tot 24 September 2023 plaas. | Remember these dates! The Etienne van Heerden Veldsoirée will take place from 22 to 24 September 2023.

Nuwe skryfwerk

Ek wens

Willem de Swyger
Poësie

"ek wens
ons het daardie road trip gedoen
waaroor ons gepraat het"

’n Ode aan my ma

Lee Hensberg
Poësie

"My ma is
huis-toe-kom
die pleister op my seer
die dolos wat die waters keer
die eggo wat in die blink
van my kinders se oë klink."

A22

Daan de Swardt
Poësie

"gravitasie is ’n heilige taboe
uurglase vul opnuut
ons skiet die sterre
met ’n kettie en klip"

Ek vereer nie kleur nie

Johan van der Merwe
Poësie

"God vereer nie kleur nie
wit bruin of swart nie
Jesus het my beste vriend geword
Hy was God –
wat vir altyd lewe
Hy het nie gesê wit bruin of swart nie."



Konklusie of gevolgtrekking? Fenomeen of verskynsel? Detail of besonderhede? LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde en deurdagte Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 887 0212


© 2023 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved