Can’t see this mail? Click here to view it online

- ISSN 1995-5928 - Ingesluit LitNet Akademies

 

Nuusbrief 935

03/02/2023


  Krities Afrikaans

LitNet: Wat bly oor van skrywers?

Pasverskyn

Speurder Sammi: Die blou steen


Skrywer: Crystal-Donna Roberts
Uitgewer: Tafelberg
ISBN: 9780624093589

Sammi is 13 en bly saam met haar tannie Valerie, ’n kunstenaar. Hulle gaan kuier vir die vakansie by Oumie en Dedda in die Noord-Kaap. Sammi gaan haar vriendinne April en Lerato mis, maar die klein dorpie gaan ’n goeie change of scene vir haar wees.

LitNet Akademies-aankondiging

Boeke en skrywers

Petra Müller: Die skerpgevylde oomblik, ’n huldiging onder redaksie van Karen de Wet – ’n LitNet Akademies-resensie-essay

Kerneels Breytenbach
Resensies

"Wat ek wel besef het met die lees van Petra Müller: Die skerpgevylde oomblik, is dat hierdie huldigingsbundel (en eweneens dié oor enige ander voormalige groot literêre geeste) volle sin sal maak alleen as mens dit met al haar publikasies byderhand kan lees."

Fotogalery: Stellenbosch-bekendstelling van Petra Müller: Die skerpgevylde oomblik, ’n huldiging (redakteur: Karen de Wet)

Menán van Heerden
Boeke en skrywers

Petra Müller: Die skerpgevylde oomblik, ’n huldiging (Naledi) onder redaksie van Karen de Wet is op 1 Februarie in Stellenbosch bekendgestel. Hierdie huldigingsbundel is die jongste in die SA Akademie se reeks vir Hertzogpryswenners. Menán van Heerden het foto’s geneem.

Elders gesien: Gaan haal daai ou boeke. Stof hulle af.

Sidney Gilroy
Elders gesien

"Boeke is soos jou ou foto’s, jou beddegoed en die klere in jou kas. Wanneer jy sterf, hou hulle nie ook op met leef nie. Daar is steeds gebruik in hulle oor, en wysheid ook."

Simone Jonker: uiteindelik net liefde

Francois Lötter
In memoriam

"Dalk gee Gert Vlok Nel die antwoord in sy boodskap op Simone se Facebook-profiel, waar (haar dogter) Margarita haar heengaan aangekondig het: 'Simone, uiteindelik net liefde.'"

Seen elsewhere: Rest in peace, Simone Cilliers Jonker

Zalman Davis
Elders gesien

"In 2019 you said: 'Ek mis my ma se arms om my.' I hope you are sitting on Ingrid’s lap, the two of you singing 'Toemaar, die donker man'."

The presidents. From Mandela to Ramaphosa, leadership in the age of crisis deur Richard Calland en Mabel Sithole: ’n resensie

Jan-Jan Joubert
Resensies

"Op die keper beskou is hierdie boek bepaald die lees en die aankoop werd. Hoewel dit nie asembenemende nuwe insigte bring nie, is dit ’n bruikbare opsomming en bestekopname van presidensiële leierskap in ’n demokratiese Suid-Afrika. Dis nie ’n briljante boek nie, maar beslis ’n baie goeie een."

2022: Die (on)verkwiklike jaar van Trompie en kie

Melt Myburgh
Onderhoude

Sal 2022 werklik onthou word as die jaar van Trompie en jeugboekkarakters? Hoor wat sê die akademici en kommentators wat by die storm oor kinder- en jeugliteratuur in 2022 betrokke was of die polemiek fyn dopgehou het.

Lokval: ’n onderhoud met Bettina Wyngaard

Naomi Meyer, Bettina Wyngaard
Skrywersonderhoude

"Ek word altyd herinner aan een dag in die hof. Ek was besig om ’n vroulike getuie te kruisondervra oor my kliënt se wandade. Hy sou tronk toe gaan as hy skuldig bevind word. Halfpad deur kry die getuie ’n epileptiese aanval, net daar in die getuiebank. My kliënt het, sonder om te aarsel, oor die beskuldigdebank gespring en haar gaan help tot die ambulans opgedaag het. Ons is so vinnig om te dink boewe is net sleg en die goeie ouens is net goed."

Gender equity and reconciliation: Thirty years of healing the most ancient wound in the human family: ’n resensie

Bettina Wyngaard
Resensies

"Maar dis nie net ’n belangrike bydrae tot die akademiese diskoers oor gender nie. Dis ook ’n maklik-leesbare teks wat die beginner wat belangstel in verhoudinge tussen mans en vroue (en is dit nie ons almal nie?), sal voorsien van ’n stewige basis van waar ons kan begin dink oor versoening tussen genders."

Daar is méér: ’n gesprek tussen Estelle Kruger en Daniël J Louw

Estelle Kruger, Daniël Louw
Skrywersonderhoude

"Hoe gee jy gestalte aan dit wat jy nie sien nie, maar jou elke dag inspireer om sinvol te leef? Is daar ook nie tog méér as dit wat die sintuie kan sien, voel en empiries kan waarneem nie?"

Wat lees Koos Kombuis in die nuwe jaar?

Koos Kombuis
Boeke en skrywers

"Hierdie is miskien een van die grillerigste boeke wat ek nog ooit in Afrikaans gelees het."

Emosie in kinderboeke

Louise Viljoen (JBay)
Boeke en skrywers

"Stories speel ’n al groter wordende rol om kinders meer vertroud te maak met emosie en hoe om konstruktief daaraan uiting te gee."

Kanker

Crito
Boeke en skrywers

"Ek kan nie tong-in-die-kies oor hierdie resensie skryf nie. Té naby aan die huis."

Op die redakteur se lessenaar

Op die redakteur se lessenaar: 27 Januarie – 3 Februarie 2023

LitNet
Op die redakteur se lessenaar

Hier is die boeke wat gedurende hierdie week op die redakteur se lessenaar beland het.

Uit LitNet se argief

Sterf JM Coetzee se biograaf én sy argief albei in een jaar?

Malcolm Hacksley, Naomi Meyer
Books and writers, 2012

"Kort voor sy dood het Kannemeyer JM Coetzee se biografie afgehandel, wat in 2012 verskyn. Maar hoe gemaak as ’n volledige argief skuif?"

Flame in the Snow – the love letters of André Brink and Ingrid Jonker

Karin Schimke, Naomi Meyer
Books and writers, 2015

"She still scratches at me. I wish I could interview her." – Karin Schimke, journalist and poet, on her translation of some remarkable love letters.

"The heart has spaces" – the love letters of André Brink and Ingrid Jonker

Karina Magdalena Szczurek
Books and writers, 2015

"No other woman in André’s life had left as indelible a mark on him as Ingrid. No other haunted me as much in the beginning of our relationship."

LitNet Akademies-resensie-essay: Vlam in die sneeu, die liefdesbriewe van André P Brink en Ingrid Jonker, redakteur Francis Galloway

Henning Snyman
Resensies, 2016

"Al hierdie faktore dra by tot die literêre rykheid van die versameling. As die leser die briewe lees sonder die konteks van die hopelose realiteit daarvan, word die briewe wel ook ’n letterkundige werk uit eie reg."

Nou op Voertaal

ChatGPT: vloek of zegen voor generatie Alfa

Herman Meulemans
Meningen

"Lieve kleinkinderen, er staat jullie heel wat te wachten de komende jaren. Jullie zouden kunnen denken dat ChatGPT, het nieuwe pareltje van artificiële intelligentie, daar veel mee te maken zal hebben. Natuurlijk niet. Jullie zijn slay genoeg. ... Iets wat sedert de ontdekking van de boekdrukkunst bij al de vorige generaties onveranderd is gebleven, is dat zij op een onbewaakt ogenblik in een hoekje gingen zitten en hun dromen en gedachten de vrije loop lieten bij het lezen van een goed boek. ... Maar ook ChatGPT heeft veel boeken nodig om jullie pientere vragen te kunnen beantwoorden. ... Wanneer technologie te opdringerig wordt, tellen alleen jullie dromen. Die moeten jullie volgen."

Nou maak beurtkrag nuwe kragte in SA los

Heindrich Wyngaard
Nuusvinke

"Beurtkrag diskrimineer nie op grond van ras nie, ook nie op grond van ekonomiese status nie. En dis nie asof jy krag by die bure kan gaan leen as hulle dalk ’n binnenshuise opwekker of die raserige opwekkers buite het nie. Saamstaan is dus die enigste uitweg – en dit is saamstaan wat die regering gedwing het om die verwagte styging in die elektrisiteitsprys, hoewel reeds goedgekeur, op ys te laat plaas. Saamstaan het dus reeds resultate opgelewer, maar dinge kan nie daar gelaat word nie, aangesien dit nog nie die einde van beurtkrag beteken nie."

Gemengde gevoelens oor regering se beoogde ramptoestand vir Eskom

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"’n Nasionale ramptoestand kan Eskom-tenders en die verkryging daarvan bespoedig, aangesien dit baie reëls wat tot rompslomp lei, opskort, maar dit kan ook die deur vir korrupsie oopmaak."

Beurtkrag pootjie nou ook ID’s en paspoorte

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"By besoeke aan Bronkhorstspruit se Binnelandse Sake-kantoor saam met ’n raadslid, Lida Erasmus, is glo gevind dat daar gevalle is waar mense aansoek doen vir ’n ID-dokument of paspoort, die aansoek voltooi en ’n geldige kwitansie ontvang. ’n Paar weke later wanneer hulle na die kantoor terugkeer om uit te vind hoekom die dokumente nie gereed is nie, vind hulle dat die aansoek heeltemal uitgevee is as gevolg van beurtkrag wat veroorsaak dat die stelsel van lyn gaan."

Skok en woede na leerder skoolmeisie glo aanrand

Jean Oosthuizen
In het nieuws

TimesLIVE berig die Gautengse Departement van Onderwys het gesê dat ’n graad 10-leerling wat glo by hierdie voorval betrokke was, geskors is.

Openbare verontwaardiging oor sokkerborgskap

Jean Oosthuizen
In het nieuws

"Outa sê die Tottenham Hotspur-voorstel is nog ’n projek wat wys hoe verwyderd die regering is van die behoefte om sy skaars inkomste verstandig te bestee."

Menings

Is ChatGPT ’n bruikbare hulpmiddel vir akademiese skryfwerk?

Burgert A Senekal
Seminare en essays

"Benewens hierdie voorbeelde is daar baie komponente van ’n akademiese teks wat nie deur ChatGPT behartig kan word nie, byvoorbeeld dataversameling, -verwerking en -ontleding, sowel as die formulering van afleidings uit die data. ChatGPT sal ook nie deur argiewe kan soek en ’n studie oor ’n aspek van die geskiedenis genereer nie."

Kunsmatige intelligensie en akademiese artikels

Elsabé Brits
Menings

"Thorp stel dit duidelik: Uiteindelik moet die produk kom van – en uitgedruk word deur – die wonderlike rekenaar in ons brein."

Can South Africa be rebuilt?

Freek Robinson, Songezo Zibi
Interviews

Freek Robinson interviews Songezo Zibi, author of Manifesto: a new vision for South Africa (2022), about the current political situation and his view on how South Africa can be turned around.

’n Praktiese taalbeleid vir die Wes-Kaap

Danie van Wyk
Seminare en essays

"Die gebruik van Afrikaans in howe en in plaaslike regerings is afgeskaal tot nul. Dit is asof die DA die plaaslike bevolking ignoreer as dit by Afrikaans en/of isiXhosa kom."

Die mite van Afrikaner-eenheid en hoe dit inspeel op die hede

Jean Oosthuizen
Seminare en essays

"Die mitologie van Afrikaner-homogeniteit word aan die een kant lewend gehou deur die huidige magshebbers wat dit as nuttige strooipop gebruik vir politieke gewin en aan die ander kant deur ontnugterde Afrikaners wat nostalgies terugverlang na 'die goeie ou dae'."

Kan die vestiging van waardes in skole ons ligte aanhou?

Jeanette de Klerk-Luttig
SA Skoleseminaar | Schools Seminar

"Morele vorming gaan nie net om kopkennis en feite nie, maar om die goeie te ken, daarvoor om te gee en dit te doen. Willers skryf in sy artikel oor 'teaching anti-corrupt values', maar waardes word nie onderrig soos ander kurrikuluminhoude nie – dit word op talle maniere gevestig (instilled)."

Ek bly net hier

Bettina Wyngaard
Rubrieke

"As ek my verhouding met Suid-Afrika ’n Facebook-status moet gee, is 'It’s complicated' die enigste blokkie wat pas."

Oekraïne: Berigte te velde

LitNet
Menings

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

COVID-19: Die jongste | The latest

LitNet
Menings

COVID-19: Kry die feite | Get the facts.

Akademies en skole

MK as kultuurverskynsel: ’n Dokumentering en tematiese ontleding van die kanaal se opkoms en invloed op die ontwikkeling van marginale Afrikaner-identiteite, 2005–2013

Magdalize Carstens, Martina Viljoen
LitNet Akademies (Geesteswetenskappe)

"Ons literatuur, onderhoude, asook argiefondersoek het die lied/video 'De la Rey' en Die Antwoord as sosiale verskynsel as twee van die mees invloedryke identiteite wat met MK vereenselwig is, na vore gebring. Deur MK se bemiddeling het beide verskynsels kultusstatus bereik."

Graad 4: Afrikaans Huistaal-vraestel en memo

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Graad 4 se baie werk hoef nie jou vreugde te demp nie. Hierdie Afrikaans-vraestel en memo sal jou breed laat glimlag wanneer jy goed vir jou toets voorberei het. Jou ouers sal ook straal as hulle jou punte sien. Laai Eugene van der Westhuizen se oefenvraestel gratis hier af.

Graad 8: Wiskundevraestel en memo, eerste kwartaal

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Is jy in graad 8 en voel jy eerder lus om jou hele kamer oor te verf as om aandag aan jou skoolwerk te gee? Die goeie nuus is dat jy in hierdie gratis oefenvraestel deur Lee-Ann West sal kan leer uitwerk hoeveel verf jy vir hierdie aktiwiteit benodig. En dan ken jy boonop jou eerste kwartaal se Wiskunde ook nog! Laai die vraestel hier af.

Indeks: notas, toetse en vraestelle

LitNet
Notas, toetse en vraestelle

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

ALV-kongres 2023: Eerste oproep vir referate

LitNet
Akademies en skole

Ons wil graag by vanjaar se kongres (23–25 Augustus in Makhanda) uitreik na die ander helfte van die Afrikaanse akademie en die sluise oopmaak met ’n spesiale uitnodiging aan taalkundiges, en iedereen met ’n belangstelling in taalkunde, om saam met letterkundiges idees te wissel en diepgaande gesprekke te voer.

Leefstyl

Laerskool Noord – ’n komedie: skoolkomedie vind by almal aanklank

Maryke Roberts
Teater

"Wat wel seker is, is dat ek hierdie stuk nog ’n keer sal kan gaan kyk, want dis die lekkerste lag-en-ontspan-uur wat ek in ’n lang tyd ervaar het."

Persverklaring: En die benoemdes vir die 13de kykNET Fiëstas is ...

LitNet
kykNET Portaal

Die wêreld het stadig maar seker weer in 2022 uit sy dop gekruip en die kunste in Suid-Afrika het weer eens gewys dat niks ons veerkragtige kunstenaars sal keer om werk van wêreldgehalte te vervaardig nie.

Press release: Rhodes Stoepsitfees

LitNet
Lifestyle and entertainment

Once a year the residents of Rhodes Village open their doors and give an inside perspective to life in this remote village. The festival includes open stoeps, presentations about aspects of the village, a photography competition and live music.

Nuwe skryfwerk

Blinde liefde

CJ Saterdag
Poësie

"Ek was jou Adam
Jy my Eva,
maar jy het die tuin verlaat …"

Ek voel vere

Loretta Szikra
Poësie

"Ek voel vere vir die smulpape –
wat ons landsvet (en grondwet)
met die binnevet opvreet
en dwaashartig maak
of hulle niks daarvan weet"

Stil

Madeleine Venter
Poësie

"maar

los my nie
hou my vas
lig my uit"



Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid?
LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf.

KONTAK

litnet@litnet.co.za

021 886 5169


© 2022 LitNet. Alle regte voorbehou | All rights reserved