"The playwright sits on the stoep and watches the Cape robins and company flock into the back garden as objects around him in the cold dawn claim their shapes back from the night. The feathered visitors know when his wife has refilled the bird feeders, all cleverly designed to deny grey squirrels access. Having had their fill, the diners start the morning’s grooming and noisy chattering."

Op 11 Junie 2022 word die dramaturg Athol Fugard 90 jaar oud. Om hierdie spesiale mylpaal te vier, publiseer LitNet vanaf dié datum ’n reeks Afrikaanse gedigte met "teater" as tema. Breyten Breytenbach lui die reeks verse in met "van die mond na die hand om verweer (om) te keer".

"maar om jou naam te fluister / is om verlange op die tong te vertroetel / in die stil sloep begeerte ..." – Breyten Breytenbach skryf ’n gedig by geleentheid van Athol Fugard se 90ste verjaardag op 11 Junie 2022.

Elkarien Fourie het prominente rolspelers in die teater genader om verjaardagwense te stuur. Lees gelukwensinge deur John Kani, Breyten Breytenbach, Marius Weyers, Anna-Mart van der Merwe, David Kramer, Tshamano Sebe, Hermann Giliomee, Janet Suzman, Ben Kingsley en Manni Manin.

Athol Fugard: "I have always been fascinated with the spoken word in people’s mouths, since the days my mother, Elizabeth Magdalena Potgieter, used to talk about duck’s water rolling off her back. I also believe that the central arena of history is really there, where a handful of individuals meet and talk to each other."

"Port Elizabeth in 1950 had more in common with Atlanta, Georgia, in 1950 than one might ever want to admit. Change the setting and give the characters a Southern accent and it’s just as much a play concerned with civil rights in the USA. It’s actually difficult to imagine how so much of the world can change and at the same time how much of it can stay exactly the same. Athol Fugard’s Master Harold ... and the boys is as appealing today as it might have been when first produced in New York City over twenty years ago."

Die land het verander. Teater het verander. Maar twee mense is nog steeds op die toneel en hul albei se jongste boeke het onlangs verskyn. Paula Fourie gesels met Athol Fugard en Pieter-Dirk Uys.

Leon Claassen van die graderingsagentskap Ratings Afrika vertel aan Freek Robinson hoe hulle te werk gaan om die land se grootste 100 munisipaliteite te gradeer en waarom daar rede tot kommer is.

"Maa ek moet admit, Uncle, ek is nogals jaloers. Nie net oo die gel nie, maa oo die storie. I mean, Uncle, ek skryf crime fiction. Maa spies en kidnappings en torture en heists wat inside jobs is, daai is mos higher grade fiction. As ek met soe ’n storie by my editor aankom sal sy vi my sê issie believable lat ’n hele president soe iets sal lat gebeu nie."

"Die voorstanders van kunsmatige vleisproduksie (KVP) argumenteer dat hierdie vernuwende tegnologie ’n kritieke bydrae behoort te lewer ten opsigte van dierewelsyn en terselfdertyd ’n positiewe impak op omgewingsbewaring en menslike gesondheid sal uitoefen."

"It is important for parents to be empowered and to get involved in the debates around education. .... Parents as well as learners themselves should consider making submissions and having their voices heard."

"Hoe is ’n Afrikaanse lewe moontlik onder die dwingelandy van ’n magsentralistiese en rasgedrewe regime wat geen ruimte buite sy Engels-gedomineerde voorskrifte duld nie? Kan ’n jong Van Wyk Louw weer na vore tree in ’n land waar ’n openbare Afrikaanse universiteit toenemend ontsê word?"

"Op Vrydag 3 Junie het baie gesondheidswerkers en mediese studente snaakse sokkies gedra. Dit was nie toevallig nie. Reeds vir ’n hele aantal jaar is die eerste Vrydag in Junie bekend as CrazySocks4Docs-dag, of dan #CS4D."

"For just a day, we are asked to stop and think about our mental health and the health of colleagues. We are asked to consider when we are the patient needing help, how we go about accessing that help."

"Studying towards a medical degree is extremely demanding and studies show that medical students around the world have high rates of depression and anxiety, even in the preclinical years of training. Awareness and knowledge are the first steps to prevention, and as the saying goes, prevention is better than cure!"

"Ons het in ysige mere geswem en op haar familieplaas in die Pinzgau gekuier – dis ’n wêreldberoemde ski-bestemming; daar is ’n gletser wat nooit smelt nie. Hoë berge, skoon lug."

"Verbijsterend. Schandalig. Wanneer een cultuurgemeenschap onverschillig omspringt met het literair verleden, branden met het overlijden van de schrijver bibliotheken af."

Frederik Rudolph van Dyk is op Vrydag 10 Junie 2022 die gasspreker van FilosofieKafee in Pretoria. Die onderwerp op die tafel: "Die koplose ruiter van Skimmelperdpan: Is sintuiglikheid ’n wegholperd, en die ruiter red(d)eloos?"

Lees Hennie van Deventer se blogs uit Melkbos.

’n Oorsig van LitNet en Voertaal se berigte oor die oorlog in Oekraïne. | An overview of LitNet’s and Voertaal’s articles on the war in Ukraine.

COVID-19: Kry die feite | Get the facts

"Volgens die ondertekenaars kom dit neer op ’n growwe aanval op Afrikaanssprekende Suid-Afrikaners – en veral op die Afrikaanssprekende meerderheid in die Wes-Kaap, waar die Taalmonument geleë is."

"Volgens die DA sal die Gautengse LUR van onderwys, Panyaza Lesufi, 'en sy ANC-makkers se irrasionele haat vir Afrikaans en alle sprekers van die taal' nie net die sprekers van Afrikaans benadeel nie, maar ook moedertaalonderrig in alle inheemse tale en kwaliteitonderwys in die geheel."

"Die Suid-Afrikaanse regering het Dinsdag gesê Suid-Afrika sal voortgaan om met die VAE saam te werk en volgens Suid-Afrikaanse amptenare vind uitleweringsgesprekke reeds met die VAE plaas. Die uitleweringsproses vanuit die VAE na Suid-Afrika kan egter maande neem."

"Die negejarige Gino uit Maastricht se liggaam is gevind; die hofsaak rakende die moord op misdaadjoernalis Peter R de Vries het Dinsdag begin; België steier onder die swaarste oorstromings in 20 jaar; Nederland moet dalk tog gas in Groningen win; ’n pakkie sigarette kan teen 2040 sowat €47 (R773,99) kos; die Nederlandse Spoorweë het met ’n blink plan vorendag gekom om die nypende personeeltekort die hoof te bied; en koningin Máxima verras met ’n valskermsprong."

"Die AA waarsku egter dat die massiewe stygings in brandstofpryse vir Junie steeds verbruikers en die ekonomie ernstig knou."

"Dit is ook ’n teks wat midde-in die dekoloniale moment en kansellasiekultuur wys dat die diskoers oor die koloniale allermins eenduidig is."

"Ons ry vir agt ure van die Kaap tot by die privaat reservaat se eerste hek. Die stof draai nog ’n klein rukkie om ons bande. ’n Klein blouapie sit hoog op ’n draad. Sy agterbeen lank uitgestrek en sy voorbeen rustend op sy knie. O die vrede van daardie sit!"

Lara skryf: "Die grootste probleem is dat sy teen my opspring en my krap met haar naels wanneer sy opgewonde is, en sy hou nie op as ek haar wegstoot of sekere woorde gebruik nie. Sy sal dit nooit waag om teen my man op te spring nie."

Louise skryf: "Ek wil net vinnig hoor wat kan ek doen rakende my toypom-hondjie wat se pienk lipstick konstant uit is en dit is al ’n ruk so."

Barbara writes: "I took the kitten to our local vet and she was treated for a bad case of worms. Since then I have treated her twice, but it has not helped. PLEASE help! What else can I try to do?"

Ansie Stegen en André Duvenhage: "Die verskuiwingslyne wat aanpasbaarheid binne die Suid-Afrikaanse intelligensiegemeenskap betref, is duidelik aangetoon deur die staatskapingsage, en nog duideliker tydens die onrus wat in Julie 2021 uitgebreek het. […] Die intelligensiegemeenskap het nie die vermoë (menslike of tegniese hulpbronne) gehad om besluitnemingsinligting aan die Staatspresident te verskaf nie."

Is jy in graad sewe en droom jy daarvan om eendag die wêreld se sewe wonders te sien? Hier op LitNet is daar Geografie-vraestelle waar jy meer hiervan kan leer. Of, van sewe gepraat: Berei met sukses voor vir hierdie graad 7-Wiskunde-eksamen deur Lee-Ann West se vraestel gratis hier af te laai.

Hier is al die gratis studiemateriaal vir skole wat op LitNet beskikbaar is, gelys volgens graad.

Konklusie of gevolgtrekking? Kontradiksie of teenstrydigheid? LitNet Akademies wil navorsers graag help om meer gespierde Afrikaans te skryf. Die Gespierde Afrikaans-lys word deurlopend bygewerk. Kyk watter nuwe woorde is toegevoeg.

"Een aand moes ek na ’n sieldodende gesprek tussen ’n mediese dokter en ’n wetenskaplike luister. Ek het bitter min verstaan en was eintlik net daar om die koffie te bedien. Maar toe die gesprek ’n onverwagse wending na stamselnavorsing neem, het dit my ingetrek."

"Die reis wat hy afgelê het, is ’n reis van ’n al groter wordende ontnugtering en hy vra verskoning dat hy deel gehad het aan die indoktrinasie en misleiding van mense."

"In Tinus le Roux se boek het hulle nie net oorleef nie, maar opgestaan. Le Roux se boek opper opnuut daardie vraag oor die foto se waarheid. Deur gesofistikeerde, voortreflik nagevorste kleurtegnologie het Le Roux die ou letterlik en figuurlik verbleikte foto’s ’n polsslag gegee. In sekere opsigte is dit inderdaad nuwe foto’s, nuwe waarheid."

On 9 June 1997, exactly 25 years ago, Harry Potter and the philosopher's stone was released. To celebrate, Bargain Books is giving away two copies of Harry Potter and the philosopher’s stone – 25th anniversary edition, a proper collector’s item.

There’s a new book absolutely smashing the bestseller lists and we thought you’d like to know about it! It’s a stunningly honest memoir written with unrestrained fervour, and it packs one heck of a personal punch. You could even win a copy, courtesy of Bargain Books.

Hier is die jongste pasgepubliseerde boeke wat op die redakteur se lessenaar beland het.

"’n algoritme het ons voorgestel.
ek verstaan jou as data en jy het my nommer.
in vlees sit ons vas, te veel arms en duime ons sukkel"

"die beeld van ’n
swart hond
wat by onse
kombuisvenster
staan en loer."

"Maar sal nooit opgee
Sal skoonmaak
’n Duisend besems deurvee
Om my kind ’n beter lewe te gee"

Marilyn Martin het oor die jare heen ’n sleutelrol in die Hermanus FynArts gespeel. Die tentoonstelling vier haar lewe en nalatenskap, sê die feesorganiseerders. Die fees vind van 10 tot 19 Junie 2022 plaas.

LitNet wil jou as leser die versekering gee dat ons daarop ingestel is om jou persoonlike inligting wat by ons in bewaring is, te beskerm. | LitNet would like to assure you as a reader that we are committed to protecting your personal information held by us.