Aanlyn kongres: Poolshoogte

  • 5

POOLSHOOGTE

Etienne van Heerden

Beste LitNet-leser

Waar staan die Afrikaanse letterkunde 20 jaar ná demokrasie?

LitNet en sy afdeling vir akademiese skryfwerk, LitNet Akademies, het met 'n aanlyn kongres poolshoogte* geneem van die stand van Afrikaanse skryfwerk, met die hulp van skrywers, uitgewers, letterkundiges, boekjoernaliste en lesers.

Hoe lyk skrywers van verskillende generasies se wêrelde? Waaroor skryf hulle? Wat lees hulle en waar? Waarheen dink hulle moet die Afrikaanse letterkunde gaan – wat ontbreek en wat moet verken word?

Deelnemers aan hierdie aanlyn kongres is gevra om poolshoogte te neem van temas, tegnieke en tendense in die huidige Afrikaanse literêre produksie en gebeure oor die afgelope twee dekades.

Dit was 'n verkenning deur LitNet en LitNet Akademies, aangebied oor etlike maande heen.

Ek hoop dat ons interessante studiemateriaal geskep het (alles is geargiveer) en dat dit ook in die toekoms vir ons LitNet-gemeenskap boeiende leeswerk oplewer.  

Lees ook:

---

* Poolshoogte, definisie (Verklarende Afrikaanse Woordeboek, Pharos): Die ware noorde of suide, die hoogte van die pool bokant die horison; – neem, inligting inwin, 'n saak ondersoek.

Gesprekspunte:

Oor VERNUWING: nuwe tegnieke, vernuwing, genrevernuwing – of die gebrek daaraan

  • Oor spesifieke genres, byvoorbeeld die roman, binne huidige verband en/of oor die afgelope tyd
  • Oor nuwe temas
  • Oor nuwe stemme en/of oor gevestigde stemme
  • Oor nuwe genres
Twintig jaar na demokrasie: Realiteitshonger, die populêre wending en transnasionalisme
Willie Burger
’n Moeilike geboorte en skielike grootword: Suid-Afrikaanse misdaadfiksie
Jonathan Amid
Skryf ’it soes jy praat
Nathan Trantraal
Is daar 'n alien op jou stoep?
Koos A Kombuis
Wat die flieks ons wys oor boeke
Suzette Kotzé-Myburgh
Verhaal verwerk vir film
Nicole Strauss

Oor DIE ROL VAN SKRYWERS IN SOSIALE VERBAND (“BETROKKENHEID”) al dan nie en hoe boeke en/of boekmense gereageer het op maatskaplike of politieke kwessies (byvoorbeeld wetgewing) al dan nie – en hoekom (nie)

Die oes is groot ma die arbeiders is min
Shirmoney Rhode
Oor puisies, pitswere en die gevreesde nege-oog
Izak de Vries
Van labels en ghetto's
Bettina Wyngaard
Weet Steve wat hy sing?
Johann Rossouw, Deon Opperman
Oor sosiale betrokkenheid
Hein Willemse
Die tasbaarheid en die on(aan)tasbaarheid van literatuurteorie: ekokritiek en die nuwe materialisme
Susan Smith
Oor die army, generasies en selfportrette
Jaco Fouché
Die onsamehangende en subjektiewe mymeringe van 'n reisende skrywer
Wilna Adriaanse
Laat die skrywers skrywe
Jaco Botha

Oor DIE PRODUKSIE- EN LEESPROSES, nuwe verwikkelinge en verliese, ook winste

  • Oor die rol van feeste, leeskringe, skrywersverenigings, ens
  • Oor bemarking deur uitgewerye
  • Oor die rol van die skrywer in bogenoemde proses: erkenning, pryse, kanonisering, verskraling in die pers
  • Die rol van die internet, byvoorbeeld sosiale netwerke, selfpublikasie, aanlyn gemeenskappe
  • Oor skeppende skryfwerk as universiteitskursus en oor skryfskole, hetsy aanlyn of in die “meat world”, byvoorbeeld by feeste
  • Oor boekwinkels, van baksteen en digitaal
  • Oor die uitgewerswese
Van bromied tot kuber-ink: Die produksie- en leesproses by uitgewers
Kerneels Breytenbach
Hekwagters en oop hekke
Joan Hambidge
lewe = fees
Darryl David
Call girls maak nie lekker ontbyt nie
Henry Jack Cloete
Afrikaans se grootste topverkoper
Pieter GR de Villiers
Hoe gesond is die Afrikaanse akademiese uitgewersbedryf?
Francis Galloway 
Die skrywer as handelsmerk
Derick Muller
Die bedryf van ’n aanlyn digkunsakademie
Nini Bennett
Terugvoering uit die kolonie
Jo Prins
Die ander 85%
Melt Myburgh
Die Bloemfonteinse Skrywersvereniging (1970–2014) – al 44 jaar ononderbroke aktief op koers
Corlietha Swart
Skuil daar nog iets agter “een titel per vak, per graad, per taal”?
Nicol Faasen
'n Nuwe Afrikaanse Bybelvertaling (BDV – Die Bybel: 'n Direkte Vertaling)
Henning Snyman
DBO se een boek per vak per graad: Waarom is die skrywers so stil?
Anoniem

Oor, in die akademie, INTERESSANTE NUWE NAVORSING OF NAVORSINGSGEBIEDE wat verken behoort te word en nie verken word nie

  • Oor Afrikaans as skryftaal en/of literêre taal
  • Oor skole, voorgeskrewe boeke, ens
  • Oor literêre argiewe, NALN, ens
Van WVK tot sosiale-netwerk-grafika: Twee dekades van letterkundige navorsing
Helize van Vuuren
Hoe en waarheen vloei die stroom? 'n Besinning oor literêre ontwikkelinge
Heilna du Plooy 
Vlugskrifnotas
(vir ’n toekomstige argument)

Charl-Pierre Naudé 
Afrikaanse geskiedskrywing: ’n Nuwe geslag, ’n nuwe ruimte, ’n nuwe uitdaging
Lindie Koorts 
Waarnemings en wense van ’n onderwyser-bibliotekaris
Coenraad Walters
Die nuwe Perspektief en profiel. 'n Afrikaanse literatuurgeskiedenis as kanoniseringsinstrument
Hennie van Coller

Oor DIE EKSTERNE VERHOUDINGS tot Afrikaanse letterkunde

  • Oor Afrikaanse literatuur se bydrae tot die Suid-Afrikaanse literatuur
  • Oor die verhouding met die Lae Lande
  • Oor die verhouding met die res van Afrika
  • Oor die Afrikaanse literatuur in internasionale verband, byvoorbeeld vertalings, agente, buitelandse aandag aan die Afrikaanse boek
Afrikaanse literatuur in de Lage Landen
Ingrid Glorie
“Ontruiming” of “verruiming” in Engelstalige Suid-Afrikaanse letterkunde?
Leon de Kock
Die Suid-Afrikaanse neerlandistiek, ’n terughunkering na die Ryk?
Wium van Zyl

TER AFSLUITING

Indrukke en foto's van Poolshoogte by die US Woordfees
Catrina Wessels
Poolshoogte-diskoers by die US Woordfees 2015: Bestekopname van die bestekopnemers
Izak de Vries
Poolshoogte-afsluiting: Die evolusie van Afrikaanse skrywers- en letterkundebyeenkomste
Francis Galloway
Poolshoogte-afsluiting: Nuwe ontwikkelinge in die Afrikaanse literatuurstudie
Louise Viljoen
Poolshoogte-afsluiting: Is Afrikaanse skrywers betrokke?
Bettina Wyngaard

YouTube-video: Etienne van Heerden gesels oor Poolshoogte op kykNET se Dagbreek-program.

 

  • 5

Kommentaar

  • George Bekker

    Eerstens 'poolshoogte'. Dis soos die woordeboeke hom skryf. As onbekende woord verdeel jy hom dadelik in 'pools' en 'hoogte' en dit help steeds niks nie. Sou die 's' in die saamgestelde woord weggelaat word en dit 'poolhoogte' word lui daar amper 'n klokkie – dis reeds meer betekenis-aanduidend. Ek voel om met die woordeboeke te verskil en dit eenvoudig 'poolhoogte' te maak en klaar. Dit klink net na beter Afrikaans.

    Ons gaan poolhoogte neem (die 's' is weg!) “met die hulp van skrywers, uitgewers, letterkundiges, boekjoernaliste en lesers”, maar onthou asb koerante is belangrik.

    Onder Gesprekspunte C word die internet spesifiek genoem. Waaroor diep gedink moet word is hoe Afrikaanse werwe versterk en bevorder kan word. Daar moet sommer 'n klomp sterk Afrikaanse werwe ontstaan (Het 'n tyd gelede 'n lys gesien van die 10 mees besoekte Afrikaanse webwerwe. Litnet was eerste maar die meeste van die ander is 'n teleurstelling!).

    Keynote = sleutelmededeling.

  • 'n Mens wil sommer by die seun en res van die gesin gaan staan en huil en jammer sê dat ons wêreld in so 'n gemors is. Oester, dankie vir die menslikheid wat jy altyd openbaar. Jou vrae kan 'n verskil maak.

    Baie lank gelede was ek ook op skool en wel in die pragtige Hexvallei. Op 'n buurdorp is 'n vrou verkrag (destyds 'n uitsonderlike voorval). Die volgende oggend was ou Maleppie op sy stukke. Hy was klein en geneig om emosioneel te raak. Volgens hom moes die oortreder aan sy voete aan 'n boom opgehang word en 'n vuur onder hom gemaak word! Dit sou minstens een probleem opgelos het. Ons moet die manne en vroue bemoedig wat hard werk om van die land 'n veiliger plek te maak en betrokke raak as dit nodig is.

    Maleppie het my eendag erg skaam gemaak voor 'n groot klas. Na die eerste kwartaal in Std 7 het ons toetse in plaas van eksamen geskryf. Met die Biologie-toets het ek nie genoeg skryfpapier gehad om die erdwurm reg te teken nie. Gevolglik het ek 'n erg klein wurmpie aan die einde van die vraestel geteken. Sy reaksie was erg luid: “Bekker, hierdie wurmpie het in die groot droogte aangekom en hy gaan nog vrek ook!”

  • Leona Compion

    Ek ken die woord 'poolshoogte' uit my kontak met Nederlands en was onmiddellik opgewonde toe ek lees dat LitNet 'n slag poolshoogte gaan neem van die stand van die Afrikaanse letterkunde  -  geen probleem met die verbindings -s nie.  Eintlik geniet ek dit geweldig dat 'n raaksegger wat in onbruik verval het nou weer afgestof is en gebruik gaan word!

  • Waldemar Gouws

    Bloot die woord "poolshoogte" veroorsaak 'n outydse paroksisme van figuurlike vertigo. Ek hoop dis 'n versperring wat deur die bydraes oor die letterkunde opgehef sal word, hetsy voortspruitend uit sideriese of Gregoriaanse standpunte. 

  • Reageer

    Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


     

    Top