ARTiculate Africa 2017: Enkele indrukke

  • 0

Die ARTiculate Africa literêre fees het van 29 September tot 1 Oktober 2017 by die Inkosi Albert Luthuli ICC in Durban plaasgevind. Lees hier Clinton V du Plessis se indrukke van die fees.

Vertrek en aankoms, 28 September 2017

“Blessed be the Mountain at our backs,
the jaggy range on the horizon and the further plains:
the road we know, which yet tonight is strange to us.”
– Isobel Dixon, “Blessed be” (The Leonids)

My reis met ’n minibustaxi vanaf Cradock na die lughawe in Port Elizabeth laat my opnuut dink aan ruimtes – persoonlike ruimtes waaraan ons so verbete klou. Myne en joune.

In ’n minibus moet jy daardie ruimtes laat gaan, deel, die grense laat val – die musiekkeuse van die bestuurder is nie noodwendig dié van jou of die medepassasiers nie, maar jy swyg en verdra. En wanneer die eienaar nonchalant nog ’n ekstra sitplek langs jou prakseer, laat jy hom begaan. Let it be.

In daardie oggendure tussen traag wakkerword en halfhartig aan slaap klou, dring ook gesprekke jou ruimte binne. Op jou nugter maag praat vroue oor “morning sickness”, ’n ekssoldaat oor die inspuitings teen malaria en cholera wat hy agterna besef het nie werklik vir dit was nie. Hy maak aantygings – vertel van sewe- en agtjariges wat snags “high” op kartonne agter die biblioteek op Cradock slaap. Eendag sal hulle boeke brand teen die koue, sidder ek. “Ons maak ons kinders dood.”

Die middag land ek in die mis op King Shaka International – Dirk Opperman se kontrei. “Die bonkige Zoeloelander.”

Vroeër die dag het ek via sosiale media verneem van die heengaan van Hugh Hefner – sou die natuur se somberheid iets met die gebeure te doen hê? wonder ek, terwyl ons in ’n motreën van die lughawe ry.

Ek hou nougeset boek. Uit my aantekeninge diep ek dit op. My laaste besoek aan Durban was in Oktober 2004, die eerste naweek. 1 Time Airline, middelklasverblyf te Holiday Inn, South Beach.

Veel het sedertdien verander. Die 2010-Wêreldsokkerbeker het nuwe littekens teen die landskap se aangesig aangebring; die lughawe het verskuif; nuwe hotelle het verrys; die Moses Mabhida se stadionnok boog snags helder teen die hemelruim.

Ruimtes is op- en ingeneem. By Umhlanga het die suikerrietplantasies gesneuwel voor die pensioenfondse se aptyt vir optimale rendement per vierkante meter – Gateway, Theatre of Shopping noem hulle dit.

En ek dink.

Om te skryf is dan ook om sekere ruimtes te deel, jou mees intieme ruimtes te ontbloot – byna soos daardie modelle in Hugh Hefner se tydskrifte.

Woorde en vyfsterweelde

“For lunch we were served shrimp and crab, kingfish and calamari, clams and rice. Ravenous, I rubbed my swelling wrist, and asked for more.”

Christopher Merrill, “Utopia” (After the fact: Scripts & Postscripts)

Die genooide skrywers (en ander kunstenaars) gaan tuis in die Hilton. Daardie Hilton-empire wat iewers bande het met die hupse Paris Hilton (onthou iemand haar nog?). Glans en bling – konsepte wat nogal nie gemaklik in my mondering sit nie, maar dan is dit ook nie aldag dat kunstenaars so op die hande gedra word nie.

En binne gemaklike loopafstand, by die Inkosi Albert Luthuli ICC, vind die fees plaas. ARTiculate Africa is deel van die groter Essence-fees wat onstaan het uit Durban se susterstadstatus met New Orleans. Vanjaar is Darryl Earl David – die Hugh Hefner van boekefeeste in Suid-Afrika – betrokke as deel van die span wat die boeksegment behartig.

Skrywers deel ’n verhoog in ’n oop (en effe raserige) uitstalruimte.

Teen een van die lokaalmure waar daar ’n kunsuitstallings is, ’n aanhaling van Marty Rubin: “Behind every mask there is a face, and behind that a story.”

En hoeveel stories is daar nie te vertel nie. Oor die naweek deel ongeveer 80 skrywers hul lief en leed. Met ’n tikkie selfspot, pyn, ’n glim- en grynslag.

Helde word deur Ashwin Desai gedekonstrueer – die voete van klei genadeloos ontbloot ... Gandhi, Shaka.

Outentieke Durban

“It wasn't just the mealie-rice or the dry-fish chutney or the hand-ground spices that were at the nub of his nostalgia. There were a host of haunting memories of a lifetime spent at the hearth of his atman: the soil he'd never imagined he'd one day be torn away from, the rich, red soil of Cato Manor. Nostalgia, however, is the hand-maiden of delusion.”

– Ronnie Govender, “Brothers of the Spirit” in At the edge and other Cato Manor stories (1996).

Die romansier nooi my saam; die toergids is nie-amptelik.

Ek word betower deur die gewyde, heilige stilte van die moskee in Greystraat, argitektuur uit ’n vergange tyd, die gees van Gandhi, die Katolieke katedraal (van ’n afstand) en die aardse onopgesmukte vertellings deur van die winkeleienaars (sommige al vir die derde geslag in die handel). Een vertel oor waarom hy ’n advertensie in rasegte Afrikaans aan die voorkant van sy winkel vertoon. In ’n haarkappersalon glimlag die kliënte en werkers en het geen beswaar teen die neem van foto’s nie (weer die gemaklikheid met die inbreuk maak op die persoonlike ruimte).

Alles is te koop – tradisionele medisyne, kerries, kraalwerk, stukkies Afrika, brokkies binneland, tabak... die woord “snuisterye” kom by my op. Ooglopende chaos, maar haarfyn beplan. Argaïes.

Later, ’n blik op en vanaf die strandfront, Die Goue Myl. Woonstelle en hotelle. Drie jong meisies wys hoe jy ’n behoorlike selfoonfoto moet neem.

Die aanbod oorweldig

“I am not sure whether I have forgiven him for murdering the man I loved so deeply, but I do know that I have accepted and let go of the putrid anger and hatred that once engulfed me.”

– Lindiwe Hani, Being Chris Hani’s daughter.

Ek skuur skouers, breek brood met skrywers. Gesels, bespiegel, beplan, ontleed, luister. laat my boeke teken, ook my kopie van Karina Szczurek se memoir (met behulp van die romansier).

Jy sal ver moet gaan soek om na nog so ’n uiteenlopende, imponerende lys sprekers onder een dak te kan luister. Sonder om afbreuk te doen aan enige van die skrywers, enkele oomblikke wat my bygebly het:

  • Philani Dladla (The Pavement Bookworm) se praatjie oor sy lewe van swaarkry; die invloed van sy ma wat hom tot trane van dankbaarheid dryf.
  • Die twee kurators oor die werk en lewe van Mazisi Kunene.
  • Ashwin Desai se openingsrede.
  • Winnie M Li se onverskrokke eerlikheid oor die verkragting wat aanleiding tot haar boek Dark chapter gegee het,
  • Mike Lowry, ’n veearts met ’n hoogs onderhoudende praatjie, al was dit by tye “electronically challenging”.
  • Die Amerikaanse digter Christopher Merrill – ek is mal oor sy prosagedigte.
  • Die handskud met die dramaturg Ronnie Govender en die photo opportunity met hom, die bekroonde ZP Dala en Etienne van Heerden.

Daar was baie Engels, ’n knippie Afrikaans en ’n tikkie Zulu.

Digter Clinton du Plessis en romanskrywers ZP Dala en Etienne van Heerden

Closing time

“Stadig, soos jasmynblare in ’n beker tee, sak Hongkong uit my gemoed weg. Net die geur van die teehuis bly in my oor.”

– Etienne van Heerden, Die wêreld van Charlie Oeng.

In die hotel se portaal maak ek gereed om te vertrek. Isobel Dixon teken vinnig haar bundel vir my; ons ruilhandel die ander uit. My oog soek die plek vol na Lindiwe Hani, maar haar boek sal ongetekend moet bly.

Ek dink al die skrywers het vertrek met nuwe idees, nuwe inspirasie om die besetenheid van skryf te takel. Skryf is ’n moeilike stap op ’n eensame pad.

Maar wat ’n verrykende ervaring was hierdie drie dae nie.

Lees ook:

ARTiculate Africa 2017: A book and art affair 

Mikhail Peppas, Sanabelle Ebrahim 
Lifestyle and entertainment 

"The showcase engages literature and visual arts enthusiasts in conversations around industry best practices and provides an opportunity for the public to meet bestselling and upcoming writers and artists." Mikhail Peppas and Sanabelle Ebrahim share Visual voice's photos of the festival.


ARTiculate Africa 2017: On bended knee, we fight back 

Fred Khumalo 
Opinion 

"My pen is my machine gun. My words are my bullets. I committed myself a long time ago that I shall use my words to fight injustice wherever it shows up."

  • 0

Reageer

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


 

Top