In antwoord op Wessel Visser se brief 7/1/13 – ‘Skelwoord Boer’ het ek die volgende gesê: ‘Verontagsaam ekonomiese wette en jy kom altyd die korste daarvan af. Hierdie gaan nog lelik in die werkers se bakkies opblaas. Dit is reeds aan te gebeure met die Marikana-fiasko, oa waar myne produksie afskaal en werkers afbetaal. Kapitaalvoorsieners verloor; werkers verloor; die vakunie-base loop weg met 'n glimlag op hul gesig, met vet bankbalanse en politieke mag’.

Gebeure sedertdien het grootskaalse afmetings. Die mynbase het verhogings toegestaan. Die vakunie-base loop weg met ‘n glimlag op hul bakkies, tevrede hulle het ‘n oorwinning behaal. Te Bloemfontein die ANC se optimistiese papier oor werkskepping wat strek tot 2030. ‘n Klompie weke later die ontploffing en ontnugtering. Mynskagte gaan gesluit word. 40 000 (die eerste van ‘n klompie honderdduisende) werkers gaan afbetaal word. Die lagwekkendste nog steeds. Die werkers wat afbetaling in die gesig staar, wil gaan staak om te keer dat die skagte gesluit word (sic.). Die ANC se werkskeppingspapier het so te sê in die snippermandjie beland.

Het hierdie les deurgedring tot die gepeupel in die Hexvallei? Deurgedring tot Cosatu en die ANC-regering? Blykbaar nog nie. Hulle vernietig eerder die mark. Wat sal plaasvind? Wanneer insetkoste hoër as winste word, word na alternatiewe boerdery met meer winste en minder insetkostes gesoek. Van die boere praat reeds om na lewendehawe en ander gewasse oor te slaan wat by verreweg minder arbeiders verg, en in die geval van ander gewasse, meer op meganisasie steun. Nog grootskaalse werkerafleggings ten gevolge.

Die ANC en Cosatu se reaksie. Onttrek mynlisensies ; bied die myne aan die Russe en Sjinese om te ontgin ; onteien die boere van hul plase.

Die teendeel reaksie! Jarelange hofsake in terme van regte aan mynbase en boere in terme van die konstitusie gewaarborg wat die onderskeie bedrywe jare lank sal lamlê tot nadeel van alle belanghebbendes (werkers; produksie verskaffers; kapitaalverskaffers; die vakunies, die regering asook die man op straat).

Weereens word ekonomiese wette verontagsaam. Die Russe, of selfs regerings-genasionaliseerde myne gaan met dieselfde kostestruktuur sit. In die geval van die regering sonder die benodigde vernuf en kapitaal. Hulle sal ook tot ondergang verdoem wees indien die koste van arbeid nie tred hou met die winsmargin nie. Die Sjinese sal die beste van almal kan vaar, want hulle bring eerder hulle eie werkerskorps saam met hulle. Hulle sal beslis nie ‘n opsie vir werkverskaffing van die plaaslike bevolking wees nie.

Die nagevolge

Verlies aan internasionale investering
Verlies aan internasionale markte
Afnemende uitvoere
Groter aanvraag vir buitelandse produkte
Onbeheerde staatskuld
Verlies in buitelandse valuta
Verlies in inkomste vir die staatskas
Volskaalse werkverliese
Hoër persoonlike inkomstebelasting
Weghol-inflasie.
Vakunies verloor subskripsies en staar ondergang in die gesig
Binnelandse onrus neem toe.

Moontlike oplossing:

Die regering; vakunies; werkers; kapitaal en produksie verskaffers verenig om ‘n oplossing suiwer met in agneming van ekonomiese wette, tot ‘n vergelyk te kom. ( ‘n Heel onwaarskynlikheid).

Jaco Fourie